غار حرا: تفاوت میان نسخه‌ها

۳۲۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۳ اکتبر ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{در دست ویرایش|کاربر=A.rezapour}}
{{شروع متن}}
{{شروع متن}}
{{سوال}}
{{سوال}}
چرا طور سینا و مقام ابراهیم، مقدس هستند، ولی محل نزول قرآن نماز یا دعا یا زیارتنامه خاص ندارد؟
غار حرا کجاست و چرا مقدس است؟
{{پایان سوال}}
{{پایان سوال}}
{{پاسخ}}
{{پاسخ}}
{{درگاه|واژه‌ها}}
'''غار حِرا'''، واقع در کوه حرا مشهور به کوه نور در سه کیلومتری [[مکه]]، محل اولین نزول آیات قرآن بر [[پیامبر(ص)]] است. غار حِرا محل عبادت حضرت محمد(ص) بوده و جبرئیل اولین آیات سوره علق  و ابلاغ نبوت را در آنجا بر او نازل کرده است.
کوه حرا در شمال شرقی مکه واقع است. حراء امروزه، به‌سبب توسعه شهر مکه، داخل شهر قرار گرفته و ساختمان‌های مسکونی آن را احاطه کرده است. حرا غار کوچکی است که گنجایش یک نفر ایستاده در حال عبادت و دو سه نفر نشسته را دارد.
[[پرونده:غار حرا.jpg|بندانگشتی| تصویری از ورودی غار حرا]]
[[پرونده:غار حرا.jpg|بندانگشتی| تصویری از ورودی غار حرا]]
{{درگاه|واژه‌ها}}


غار حرا، واقع در کوه نور در سه کیلومتری مکه، محل اولین نزول آیات قرآن بر پیامبر اسلام است. و گفته شده است حرا نام کوه بوده است و چون در این کوه اولین بار وحی بر پیامبر نازل شده است به آن کوه نور یا جبل النور می‌گویند.


== موقعیت و ویژگی‌های غار حرا و کوه نور ==
== موقعیت جغرافیایی ==
حِراء، از کوه‌های مشهور مکه که وحی اولین‌بار در آنجا بر حضرت محمد ص نازل شد و از این‌رو به آن جبل‌النور نیز گفته‌اند. این کوه در شمال‌شرقی مکه، در مقابل کوه ثَبیر واقع است (یاقوت حموی، ذیل مادّه) و شهرت آن به سبب غاری است که در آن قرار دارد و حضرت محمد هر سال مدتی را در آن به خلوت و عبادت می‌گذراند و خدا آن حضرت را در آنجا به رسالت مبعوث کرد.
حِراء از کوه‌های مشهور مکه که وحی اولین‌بار در آنجا بر حضرت محمد (ص) نازل شد و از این‌رو به آن جبل‌النور نیز گفته‌اند. این کوه در شمال‌شرقی مکه، در مقابل کوه ثَبیر واقع است. و شهرت آن به سبب غاری است که در آن قرار دارد و حضرت محمد(ص) هر سال مدتی را در آن به خلوت و عبادت می‌گذراند و خدا آن حضرت را در آنجا به رسالت مبعوث کرد.<ref>حشمتی، فریده، «حرا»، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ذیل مدخل.</ref>


شکل کوه مخروطی است و از دیگر کوه‌هایی که شهر مکه بر دامنه آنها واقع شده، مستقل است. در حالی که کوه‌های اطراف مکه از سمت شمال تا حدود شهر جده، واقع در هفتاد کیلومتری مکه، امتداد دارند. اکنون، حراء را در چهار تا شش کیلومتری مکه (مسجدالحرام) می‌دانند. حراء امروزه، به‌سبب توسعه شهر مکه، داخل شهر قرار گرفته و ساختمانهای مسکونی آن را احاطه کرده است. از عجایب غار حراء، این است که انتهای آن کاملاً به سوی مسجدالحرام و کعبه، و دهانه آن تقریباً به سمت بیت‌المقدّس است. از بالای کوه حراء مسجدالحرام و گلدسته‌ها دیده می‌شوند (خادمی، همان‌جا). وسعت دهانه غار به اندازه‌ای است که یک شخص متوسط القامت می‌تواند از آن عبور کند و در آنجا به نماز بایستد. داخل آن از هنگام طلوع تا غروب آفتاب روشن است، اما گرمای سوزان به آن نفوذ نمی‌کند. نخستین کسی که در کوه حراء اعتکاف نمود، عبدالمطلب، نیای پیامبر، بود.<ref>حشمتی، فریده، «حرا»، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ذیل مدخل.</ref>
شکل کوه مخروطی است و از دیگر کوه‌هایی که شهر مکه بر دامنه آنها واقع شده، مستقل است. در حالی که کوه‌های اطراف مکه از سمت شمال تا حدود شهر جده، واقع در هفتاد کیلومتری مکه، امتداد دارند. اکنون، حراء در چهار تا شش کیلومتری مکه (مسجدالحرام) است. حراء امروزه، به‌سبب توسعه شهر مکه، داخل شهر قرار گرفته و ساختمان‌های مسکونی آن را احاطه کرده است. پیمون آن از پای کوه تا فراز آن حدود یک ساعت به طول می‌انجامد. از عجایب غار حراء، این است که انتهای آن کاملاً به سوی مسجدالحرام و کعبه، و دهانه آن تقریباً به سمت بیت‌المقدس است. از بالای کوه حراء مسجدالحرام و گلدسته‌ها دیده می‌شوند. وسعت دهانه غار به اندازه‌ای است که یک شخص با قدی متوسط می‌تواند از آن عبور کند و در آنجا به نماز بایستد. داخل آن از هنگام طلوع تا غروب آفتاب روشن است، اما گرمای سوزان به آن نفوذ نمی‌کند. نخستین کسی که در کوه حراء اعتکاف نمود، عبدالمطلب، نیای پیامبر، بود.<ref>حشمتی، فریده، «حرا»، دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ذیل مدخل.</ref>


غار حرا بر فراز کوهی قرار دارد که امروز جبل النور نامیده می‌شود. سابقاً این کوه در خارج مکه بود؛ ولی امروز به سبب گسترش شهر مکّه جبل النور و غار حرا در داخل مکّه قرار دارد و پیمون آن از پای کوه تا فراز آن حدود یک ساعت به طول می‌انجامد. غار مزبور غار کوچکی است که گنجایش یک نفر ایستاده در حال عبادت و دو سه نفر نشسته را دارد؛ ولی در کنار آن محل نسبتاً وسیعی است که جای نشستن گروهی است. جالب اینکه دو طرف غار باز است و هوای لطیفی در غار جریان دارد و در گرم‌ترین اوقات سال، انسان احساس گرما نمی‌کند و از همه گذشته، جای خلوت و مملوّ از روحانیت است. ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه خود می‌گوید: داستان مجاورت پیامبر اکرم به غار حرا مشهور است و در کتب صحاح آمده که او در هرسال یک ماه در جوار حراء بود<ref>مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، بیتا، بیجا، ج۷، ص۵۰۵.</ref>
غار مزبور غار کوچکی است که گنجایش یک نفر ایستاده در حال عبادت و دو سه نفر نشسته را دارد؛ ولی در کنار آن محل نسبتاً وسیعی است که جای نشستن گروهی است. دو طرف غار باز است و هوای لطیفی در غار جریان دارد و در گرم‌ترین اوقات سال، انسان احساس گرما نمی‌کند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، بیتا، بیجا، ج۷، ص۵۰۵.</ref>  کوه حرا با بلندی ۶۳۴ متر، بر سر راه منی به عرفات واقع است.<ref>جعفری، شیوا، «حرا»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۵، ص۵۷.</ref> این کوه دویست متر از سطح دریا ارتفاع دارد. بر روی این کوه، گیاه یا آبی دیده نمی‌شود.<ref>جعفریان، رسول، آثار اسلامی مکّه و مدینه، ص۱۵۸.</ref>


حراء، نام کوه و غاری مقدس در شمال شرقی مکه که نخستین‌بار وحی در آنجا بر حضرت محمد(ص) نازل شد. کوه حرا با بلندی ۶۳۴ متر، بر سر راه منی به عرفات واقع است. برخی از مفسران بر این باورند که کوه حرا در سرزمین مقدس فاران (پاران) واقع است که بر پایهٔ ''تورات'' در کوه‌های آن سرزمین بر موسی(ع) و برخی دیگر از پیامبران یهود، وحی نازل شده است. از این‌رو، این سرزمین نزد یهودیان مقدس بوده است. به نوشتهٔ یاقوت، فاران یکی از نامهای شهر مکه بوده است. در ''تورات'' نیز روایت شده است هنگامی‌که هاجر و پسرش اسماعیل(ع) از ابراهیم(ع) جدا شدند، در دشت فاران اقامت کردند و در آنجا زمانی‌که از شدت تشنگی، هاجر بیم مرگ اسماعیل را داشت، چشمهٔ آبی پدیدار شد. پیش از بعثت حضرت محمد(ص) این کوه نزد مردم مکه مقدس شمرده می‌شد و اعتکاف و عبادت در آن غار، در میان مردم قریش مرسوم بوده است. حضرت محمد(ص) نیز پیش از بعثت یک ماه در سال به‌ویژه ماه رمضان برای عبادت و عزلت به کوه حرا می‌رفت و در آنجا معتکف می‌شد. در مدتی که محمد(ص) در این غار به عبادت می‌پرداخت، خدیجه(ع)، همسرش برای او آب و غذا می‌برد. محمد(ص) هر مستمندی را که نزدش می‌رفت، اطعام می‌کرد و پس از پایان اعتکاف و پیش از رفتن به خانه به زیارت کعبه می‌شتافت.
== نزول وحی ==
[[پرونده:کوه نور.jpg|بندانگشتی| کوه نور]]
[[پرونده:کوه نور.jpg|بندانگشتی| کوه نور]]
کوه حرا یکی از مکان‌های مقدس مکه و از آثار مذهبی باقی‌مانده از عصر رسالت به‌شمار می‌رود.<ref>جعفریان، رسول، آثار اسلامی مکّه و مدینه، ص۱۵۸.</ref>


در همین عزلت‌نشینیها بود که خوابهای روشن و رؤیاهای صادقی می‌دید که زمینهٔ نازل شدن وحی بر او بود تا آنکه به قول معروف در سال ۴۰ عام‌الفیل در ۲۷ رجب، هنگامی که در غار حرا به عبادت مشغول بود، فرشتهٔ وحی بر وی نازل شد و بشارت رسالت به او داد<ref>جعفری، شیوا، «حرا»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۵، ص۵۷.</ref>
غار حِرا محل عبادت حضرت محمد(ص) بوده و او چندی از ایام سال، به‌ویژه [[ماه رمضان]] را در آن بسر می‌برده است. در همین غار بود که نخستین بار بر رسول خدا(ص) وحی نازل شد و پنج آیه آغازین [[سوره علق]] برای او نازل شد. از این جهت، این غار از بهترین و متبرک‌ترین نقاط مکه محسوب می‌شود؛ جایی که مسلمانان آگاه و توانمند برای زیارت بدانجا می‌روند و در آنجا نماز می‌گزارند.<ref>جعفریان، رسول، آثار اسلامی مکّه و مدینه، ص۱۵۸.</ref> در این غار بود که فرشته وحی جبرئیل بر پیامبر نازل شد و مأموریت نبوت را بر پیامبر ابلاغ کرد.<ref>رستم‌نژاد، مهدی، و جمعی از نویسندگان، مکه و مدینه در آینه آیات قرآن، مؤسسه فرهنگی هنری مشعر، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، ص۹۹.</ref> [[ابن ابی الحدید]] در شرح [[نهج‌البلاغه]] خود می‌گوید داستان مجاورت پیامبر اکرم به غار حرا مشهور است و در [[کتب صحاح]] آمده که او در هر سال یک ماه در جوار حراء بود.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، بیتا، بیجا، ج۷، ص۵۰۵.</ref> برخی گفته‌اند غار حرا مکانی است که [[حضرت ابراهیم(ع)]] در آن متولد شد و مرقد حضرت ابراهیم در همین کوه قرار دارد.<ref>بی‌آزار شیرازی، عبدالکریم، باستان‌شناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۸، ص۲۶۱.</ref>
 
این کوه که یکی از مکان‌های مقدس مکه و از آثار مذهبی باقی مانده از عصر رسالت به‌شمار می‌رود، در شمال شرق مکه واقع شده و دویست متر از سطح دریا ارتفاع دارد. بر روی این کوه، گیاه یا آبی دیده نمی‌شود. غار حِرا محل عبادت رسول خدا (صلی الله علیه وآله) بوده و آن حضرت چندی از ایام سال، بهویژه ماه مبارک رمضان را در آن بسر می‌برده است. در همین غار بود که نخستین بار بر رسول خدا (صلی الله علیه وآله) وحی نازل شد و پنج آیه آغازین سوره علق برای آن حضرت فرود آمد: " اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ * خَلَقَ اْلإِنْسانَ مِنْ عَلَق * اقْرَأْ وَ رَبُّکَ اْلأَکْرَمُ * الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ ". بنابراین، این غار از بهترین و متبرّک‌ترین نقاط مکه محسوب می‌شود؛ جایی که مسلمانان آگاه و توانمند برای زیارت بدانجا می‌روند و در آنجا نماز می‌گزارند.<ref>جعفریان، رسول، آثار اسلامی مکّه و مدینه، ص۱۵۸.</ref>


برخی گفته‌اند غار حرا مکانی است که حضرت ابراهیم در آن متولد شد و مرقد حضرت ابراهیم در همین کوه قرار دارد.<ref>بی‌آزار شیرازی، عبدالکریم، باستان شناسی و جغرافیای تاریخی قصص قرآن، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۸، ص۲۶۱.</ref>
برخی از مفسران بر این باورند که کوه حرا در سرزمین مقدس فاران (پاران) واقع است که بر پایهٔ ''تورات'' در کوه‌های آن سرزمین بر موسی(ع) و برخی دیگر از پیامبران یهود، وحی نازل شده است. از این‌رو، این سرزمین نزد یهودیان مقدس بوده است. به نوشتهٔ یاقوت، فاران یکی از نامهای شهر مکه بوده است. در ''تورات'' نیز روایت شده است هنگامی‌که هاجر و پسرش اسماعیل(ع) از ابراهیم(ع) جدا شدند، در دشت فاران اقامت کردند و در آنجا زمانی‌که از شدت تشنگی، هاجر بیم مرگ اسماعیل را داشت، چشمهٔ آبی پدیدار شد. پیش از بعثت حضرت محمد(ص) این کوه نزد مردم مکه مقدس شمرده می‌شد و اعتکاف و عبادت در آن غار، در میان مردم قریش مرسوم بوده است. حضرت محمد(ص) نیز پیش از بعثت یک ماه در سال به‌ویژه ماه رمضان برای عبادت و عزلت به کوه حرا می‌رفت و در آنجا معتکف می‌شد. در مدتی که محمد(ص) در این غار به عبادت می‌پرداخت، [[خدیجه(س)]]، همسرش برای او آب و غذا می‌برد. محمد(ص) هر مستمندی را که نزدش می‌رفت، اطعام می‌کرد و پس از پایان اعتکاف و پیش از رفتن به خانه به زیارت کعبه می‌شتافت. در همین عزلت‌نشینی‌ها بود که خواب‌های روشن و رؤیاهای صادقی می‌دید که زمینهٔ نازل شدن وحی بر او بود تا آنکه به قول معروف در سال ۴۰ عام‌الفیل در ۲۷ رجب، هنگامی که در غار حرا به عبادت مشغول بود، فرشتهٔ وحی بر وی نازل شد و بشارت رسالت به او داد<ref>جعفری، شیوا، «حرا»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۵، ص۵۷.</ref>  


{{پایان پاسخ}}
{{پایان پاسخ}}
خط ۳۷: خط ۳۹:
}}
}}
{{تکمیل مقاله
{{تکمیل مقاله
  | شناسه =
  | شناسه =شد
  | تیترها =
  | تیترها =شد
  | ویرایش =
  | ویرایش =شد
  | لینک‌دهی =
  | لینک‌دهی =شد
  | ناوبری =
  | ناوبری =
  | نمایه =
  | نمایه =
خط ۴۷: خط ۴۹:
  | بازبینی =
  | بازبینی =
  | تکمیل =
  | تکمیل =
  | اولویت =
  | اولویت =ج
  | کیفیت =
  | کیفیت =ج
}}
}}
{{پایان متن}}
{{پایان متن}}
۶٬۸۱۴

ویرایش