اوقات نماز پیامبر(ص)

نسخهٔ تاریخ ‏۷ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۵۷ توسط 127.0.0.1 (بحث) (جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = ')
سؤال

اهل سنت نماز را در پنج وقت و شیعه نماز را در سه وقت اقامه می کنند، سیره پیامبر اکرم(ص) در اقامه نماز چه بوده است؟

پیامبر اکرم(ص) نمازهای یومیه ظهر، عصر، مغرب و عشا را با فاصله و در پنج نوبت به جا می‌آورد. اما گاهی و در مواردی بین نماز ظهر و عصر، بین نماز مغرب و عشا فاصله‌ای نمی‌انداخته و در سه نوبت آنها را به جا می آوردند تا مسلمانان بدانند که جمع بین این نمازها اشکالی ندارد. اهل سنت در شرایط عادی جمع بین نماز ظهر و عصر و نماز مغرب و عشا را جایز نمی‌داند. اما در هنگام سفر، ترس یا زمانی که هوا بارانی است جمع کردن میان نمازها را، در یک وقت جایز می‌دانند. شیعیان به هر دو دستور عمل می کنند هرچند غالبا در سه وقت نماز می خوانند.

روایات شیعه در جواز جمع بین نمازها

برخی از روایاتی که در جوامع حدیثی شیعه بر جواز جمع بین نماز ها آمده است:

  • عبدالله بن سنان از امام صادق(ع) نقل کرده است که فرمود: پیامبر خدا(ص) بدون این که عذری در کار باشد، نماز ظهر و عصر و نیز نماز مغرب و عشا را با یک اذان و دو اقامه خواند.[۱]
  • اسحاق بن عمار از امام صادق(ع) روایت کرده است که آن حضرت فرمود: پیامبر خدا(ص) بدون این که عذری در کار باشد نماز ظهر و عصر را یک جا خواند. عمر به آن حضرت گفت: آیا در نماز چیز تازه‌ای پیدا شده؟ پیامبر اکرم(ص) فرمود: نه چیز تازه‌ای درباره نماز نیامده ولی خواستم بر امت خودم گشایشی بدهم.»[۲]
  • سعید بن جبیر از ابن عباس نقل کرده است که او گفت: پیامبر خدا(ص) بدون این که خطر و سفری در بین باشد، ظهر و عصر را با هم خواند ابن عباس گفت: پیامبر خواست با این کارش امت را در آسایش قرار دهد و کسی از امت به زحمت و مشقت نیفتد.[۳]

روایات اهل سنت در جواز جمع بین نمازها

در جوامع روایی اهل سنت هم روایاتی وجود دارد که پیامبر برخی از اوقات بدون هیچ عذری نمازهایش را جمع و در سه وقت ادا می کردند. اما عالمان اهل سنت به دلیل اعراض (دوری) اصحاب از عمل به آن‌ها این روایات را نادیده می گیرند:

  • جابر بن یزید از ابن عباس نقل کرده است که پیامبر خدا(ص) هفت رکعت مغرب و عشا را با هم خواند و هشت رکعت ظهر و عصر را با هم خواند و آن حضرت در مدینه بود.[۴]
  • در روایت دیگری آمده است: رسول خدا(ص) ظهر و عصر و مغرب و عشا را با هم خواند، بدون این که خطر یا سفری در کار باشد.[۵]
  • ابن عباس به عبدالله بن شقیق گفت: خودم دیدم که پیامبر اسلام ظهر و عصر را با هم می‌خواند و مغرب و عشا را با هم، عبدالله بن شقیق می‌گوید: من به شک افتادم نزد ابوهریره رفتم و از او پرسیدم. ابوهریره گفت: ابن عباس راست می‌گوید.[۶] بنابراین همان گونه که مشاهده شد اهل سنت نیز این روایات را ذکر کرده‌اند که تنها به چند مورد آن‌ها اشاره شد.

روش پیامبر

پیامبر اکرم(ص) معمولاً بین نماز ظهر و عصر و بین نماز مغرب و عشا فاصله می‌انداختند. ملتزم بودن آن حضرت به اقامه نماز در پنج وقت به این جهت بوده که ارتباط بیشتری با مردم داشته باشد و مسلمانان به راحتی بتوانند به دیدار ایشان بیایند و سوالات خویش را بپرسند. پیامبر اکرم(ص) نیز با این اقدام بتواند معارف بیشتری از اسلام را به مسلمانان بیاموزد. اما این جمع خواندن دلالت بر وجوب ندارد.[۷] چرا که حضرت همان گونه که بیان شد برای آسایش مسلمانان بعضاً بین این نمازها جمع می‌کرد. پس در هر صورت چه بین این نمازها جمع کنیم یا با فاصله این نمازها را به جا آوریم به سیره آن حضرت عمل کرده‌ایم.


مطالعه بیشتر

  • نهایه التقریر فی مباحث الصلوه، فاضل لنکرانی.


منابع

  1. عاملی، وسائل الشیعه، قم، آل البیت، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۲۲۰.
  2. عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق، ص۲۲۱.
  3. عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۰۹ق، ص۲۲۱.
  4. بخاری، صحیح بخاری، دمشق، نشر و توزیع دار ابن کثیر، ۱۴۱۴، چاپ ۵، ج۱، ص۲۰۱.
  5. مسلم، صحیح مسلم، بیروت، دار احیا التراث العربی، ۱۳۷۴، باب الجمع بین الصلوتین. ج۱، ص۴۸۹.
  6. در این روایت آمده است که ابن عباس بدون عذر بین نماز مغرب و عشا جمع کرد.مسلم، صحیح، ۱۳۷۴ق، باب الجمع بین الصلاتین، ج۱، ص۴۹۱.
  7. هر یک از نمازها وقت مخصوص و وقت مشترکی دارند. مابین وقت مخصوص دو نماز ظهر و عصر و دو نماز مغرب وعشا وقت مشترک است؛ که می‌توان نمازها را در این وقت نیز خواند. مکارم شیرازی توضیح المسائل، قم، مدرسه امام علی بن ابیطالب، ۱۳۷۷، چاپ ۴۵، ص۱۳۴.