یدالله فوق ایدیهم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Aliazad در ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۲

2025-12-31T20:32:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۰۲
خط ۷۸:		خط ۷۸:
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
	{{#seo:		{{#seo:
	\|title=~~تفسیر آیه~~ یدالله فوق ایدیهم ~~در قرآن~~ - ~~دست خدا بالاى دست ها است~~ - ویکی پاسخ		\|title=یدالله فوق ایدیهم - معنی یدالله فوق ایدیهم - ویکی پاسخ
	\|title_mode=Replaced Title		\|title_mode=Replaced Title
	\|keywords=یدالله فوق ایدیهم		\|keywords=یدالله فوق ایدیهم
	\|description=یدالله فوق ایدیهم از آیات مهم بیعت رضوان است که نشان از پشتیبانی الهی دارد. معنا و تفسیر این آیه در منابع اسلامی بیان شده است.		\|description=یدالله فوق ایدیهم از آیات مهم بیعت رضوان است که نشان از پشتیبانی الهی دارد. معنا و تفسیر این آیه در منابع اسلامی بیان شده است.
	}}		}}

Aliazad در ‏۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۱

2025-12-31T20:31:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	\| سایر =		\| سایر =
	\| آیات مرتبط =		\| آیات مرتبط =
	}}'''يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ''' قسمتی از آیه ۱۰ سوره فتح که خداوند قدرت خود را برتر از هر صاحب قدرتی بر می‌شمارد. این عبارت در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر پیامبر(ص) نازل شده است.		}}'''يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ''' قسمتی از آیه ۱۰ سوره فتح که خداوند قدرت خود را برتر از هر صاحب قدرتی بر می‌شمارد. این عبارت در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر [[پیامبر(ص) از دیدگاه امام علی(ع)\|پیامبر(ص)]] نازل شده است.

	[[مفسران]] از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» معانی مختلفی، بنا بر گرایش کلامی خود، ارائه داده‌اند: برخی معنای دست خدا در آیه را استعاری دانسته‌اند و آن را به معنای قدرت خداوند، بیعت با پیامبر(ص) و دست پیامبر(ص) دانسته‌اند. برخی فرقه‌ها مانند ~~[[مجسمه\|~~مُجَسِّمِه]] و حَشْویه، معنای دست خدا را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.		[[مفسران]] از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» معانی مختلفی، بنا بر گرایش کلامی خود، ارائه داده‌اند: برخی معنای دست [[خداشناسی\|خدا]] در آیه را استعاری دانسته‌اند و آن را به معنای قدرت خداوند، بیعت با پیامبر(ص) و دست پیامبر(ص) دانسته‌اند. برخی فرقه‌ها مانند مُجَسِّمِه و حَشْویه، معنای دست خدا را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.

	در آیه ۱۰ سوره فتح، به همه بيعت‌كنندگان اعلام مى‌کند كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر پیمان خود را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. در این آیه، اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بر خود ضرر می‌رسانند.		در آیه ۱۰ سوره فتح، به همه بيعت‌كنندگان اعلام مى‌کند كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر پیمان خود را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. در این آیه، اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بر خود ضرر می‌رسانند.
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» در آیه ۱۰ سوره فتح معانی مختلفی، بنا بر اعتقادات کلامی خود، ارائه داده‌اند. شیعیان و بسیاری از گروه‌های اهل‌سنت که برای خداوند قائل به جسم نیستند، معانی دیگری برای این تعبیر ذکر می‌کنند.		مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» در آیه ۱۰ سوره فتح معانی مختلفی، بنا بر اعتقادات کلامی خود، ارائه داده‌اند. شیعیان و بسیاری از گروه‌های اهل‌سنت که برای خداوند قائل به جسم نیستند، معانی دیگری برای این تعبیر ذکر می‌کنند.

	برخی با ارائه معنایی استعاری منظور از دست خدا را قدرت و یاری الهی دانسته‌اند که بر همه قدرت‌ها مسلط و از همه یاری‌ها مؤثرتر است.<ref>مدرسی، سید محمدتقی، من هدی القرآن، تهران، دار محبی الحسین، ۱۴۱۹ق، ج‌۱۳، ص۳۱۳.</ref> برخی دیگر منظور از دست خدا در این آیه را دست پیامبر(ص) گفته‌اند.<ref>زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۰۷ق، ج‌۴، ص۳۳۵.</ref> [[طبرسی]] مفسر شیعی در تفسیر این آیه آورده که بیعت با [[پیامبر(ص)]] در این رخداد عین بیعت با خداوند بوده است.<ref>طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref>		برخی با ارائه معنایی استعاری منظور از دست خدا را قدرت و یاری الهی دانسته‌اند که بر همه قدرت‌ها مسلط و از همه یاری‌ها مؤثرتر است.<ref>مدرسی، سید محمدتقی، من هدی القرآن، تهران، دار محبی الحسین، ۱۴۱۹ق، ج‌۱۳، ص۳۱۳.</ref> برخی دیگر منظور از دست خدا در این آیه را دست پیامبر(ص) گفته‌اند.<ref>زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۰۷ق، ج‌۴، ص۳۳۵.</ref> طبرسی مفسر شیعی در تفسیر این آیه آورده که بیعت با پیامبر(ص) در این رخداد عین بیعت با خداوند بوده است.<ref>طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref>

	تفاسیر دیگری چنین آورده‌اند که بیعت با خداوند از نظر استحکام برتر از بیعت با دیگران است؛ چون قدرت خداوند در یاری رساندن بالاتر از یاری دیگران است.<ref>طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، بی‌تا، ج‌۹، ص۳۱۹.</ref> برخی نیز معتقدند که این آیه به چگونگی بیعت پیامبر(ص) با یارانش اشاره کرده و به بالا بودن دست او نسبت به دست یارانش دلالت می‌کند. این تفسیر بنا بر این دانسته شده که منظور از دست خدا دست پیامبر(ص) باشد.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>		تفاسیر دیگری چنین آورده‌اند که بیعت با خداوند از نظر استحکام برتر از بیعت با دیگران است؛ چون قدرت خداوند در یاری رساندن بالاتر از یاری دیگران است.<ref>طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، بی‌تا، ج‌۹، ص۳۱۹.</ref> برخی نیز معتقدند که این آیه به چگونگی بیعت پیامبر(ص) با یارانش اشاره کرده و به بالا بودن دست او نسبت به دست یارانش دلالت می‌کند. این تفسیر بنا بر این دانسته شده که منظور از دست خدا دست پیامبر(ص) باشد.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>
خط ۴۳:		خط ۴۳:

	== معنای بیعت و جزای عمل به آن یا شکستن آن ==		== معنای بیعت و جزای عمل به آن یا شکستن آن ==
	[[بيعت]] را به معنى پيمان‌بستن براى فرمانبردارى و اطاعت دانسته‌اند. مرسوم بوده که كسی كه پيمان اطاعت مى‌بست دست خود را در دست رهبر خود مى‌گذاشت و پيمان وفادارى را از اين طريق اظهار مى‌کرد. از آنجا كه انسان‌ها به هنگام معامله دست به دست هم مى‌دادند و قرارداد معامله را مى‌بستند، واژه بيعت هم به اين پيمان‌ها اطلاق شده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش، ج۲۲، ص۴۴.</ref>		بيعت را به معنى پيمان‌بستن براى فرمانبردارى و اطاعت دانسته‌اند. مرسوم بوده که كسی كه پيمان اطاعت مى‌بست دست خود را در دست رهبر خود مى‌گذاشت و پيمان وفادارى را از اين طريق اظهار مى‌کرد. از آنجا كه انسان‌ها به هنگام معامله دست به دست هم مى‌دادند و قرارداد معامله را مى‌بستند، واژه بيعت هم به اين پيمان‌ها اطلاق شده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش، ج۲۲، ص۴۴.</ref>

	به گفته برخی مفسران، در آیه ۱۰ سوره فتح ~~[[قرآن\|~~قرآن مجيد]] به همه بيعت‌كنندگان هشدار مى‌دهد كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر آن را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. از نظر آنان در این آیه اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بقاى جامعه، سربلندى و قدرت و حتى موجوديت خود را به خاطر پيمان‌شكنى به خطر مى‌اندازند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۲، ص۴۵-۴۶.</ref> ~~[[سید محمدحسین طباطبایی\|~~علامه ~~طباطبایی]]،~~ مفسر قرآن، وعده خداوند به کسانی که به بیعت خود وفادار می مانند را «وعده زیبا» خوانده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>		به گفته برخی مفسران، در آیه ۱۰ سوره فتح قرآن مجيد به همه بيعت‌كنندگان هشدار مى‌دهد كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر آن را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. از نظر آنان در این آیه اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بقاى جامعه، سربلندى و قدرت و حتى موجوديت خود را به خاطر پيمان‌شكنى به خطر مى‌اندازند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۲، ص۴۵-۴۶.</ref> علامه طباطبایی، مفسر قرآن، وعده خداوند به کسانی که به بیعت خود وفادار می مانند را «وعده زیبا» خوانده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>

	== شأن نزول ==		== شأن نزول ==
	از نظر مفسران، جمله «یدالله فوق ایدیهم» در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر پیامبر(ص) نازل شده است.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref> در سال ششم هجری، پیامبر(ص)، بنا بر خوابی که دیده بود، با گروهی از صحابه بدون سلاح به‌قصد زیارت خانه خدا و انجام مناسک حج عمره از مدینه خارج شد. زمانی که کاروان به یک منزلی مکه در منطقه‌ای به نام حدیبیه رسید، مشرکان راه را بر کاروان پیامبر(ص) بستند.<ref>ابن‌سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، المکتبة الثقافة، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۹۵-۹۷.</ref>		از نظر مفسران، جمله «یدالله فوق ایدیهم» در جریان صلح حدیبیه و پس از بیعت رضوان بر پیامبر(ص) نازل شده است.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref> در سال ششم هجری، پیامبر(ص)، بنا بر خوابی که دیده بود، با گروهی از [[صحابه از نگاه شیعه\|صحابه]] بدون سلاح به‌قصد زیارت خانه خدا و انجام مناسک [[حج عمره]] از مدینه خارج شد. زمانی که کاروان به یک منزلی مکه در منطقه‌ای به نام حدیبیه رسید، مشرکان راه را بر کاروان پیامبر(ص) بستند.<ref>ابن‌سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، المکتبة الثقافة، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۹۵-۹۷.</ref>

	پیامبر(ص) برای نشان‌دادن اینکه قصد جنگ ندارد [[عثمان بن عفان]] را به مکه فرستاد. با تأخیر در بازگشت عثمان شایعه‌ای مبنی بر کشته‌شدن او به دست مشرکان ایجاد شد. در این وضعیت، پیامبر(ص) یاران خود را در زیر درختی جمع کرد و با آنان بیعتی دوباره برای حمایت از اسلام و پیامبر(ص) تا پای جان بست. این بیعت به بیعت رضوان مشهور است و پس از آن طی حوادثی پیمان صلح حدیبیه بسته شد.<ref>ابن‌سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، المکتبة الثقافة، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۹۵-۹۷.</ref>		پیامبر(ص) برای نشان‌دادن اینکه قصد جنگ ندارد عثمان بن عفان را به مکه فرستاد. با تأخیر در بازگشت عثمان شایعه‌ای مبنی بر کشته‌شدن او به دست مشرکان ایجاد شد. در این وضعیت، پیامبر(ص) یاران خود را در زیر درختی جمع کرد و با آنان بیعتی دوباره برای حمایت از اسلام و پیامبر(ص) تا پای جان بست. این بیعت به بیعت رضوان مشهور است و پس از آن طی حوادثی پیمان صلح حدیبیه بسته شد.<ref>ابن‌سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، المکتبة الثقافة، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۹۵-۹۷.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Fabbasi: /* معنای يدالله */

2025-09-17T07:55:16Z

معنای يدالله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۵
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» در آیه ۱۰ سوره فتح معانی مختلفی، بنا بر اعتقادات کلامی خود، ارائه داده‌اند. شیعیان و بسیاری از گروه‌های اهل‌سنت که برای خداوند قائل به جسم نیستند، معانی دیگری برای این تعبیر ذکر می‌کنند.		مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» در آیه ۱۰ سوره فتح معانی مختلفی، بنا بر اعتقادات کلامی خود، ارائه داده‌اند. شیعیان و بسیاری از گروه‌های اهل‌سنت که برای خداوند قائل به جسم نیستند، معانی دیگری برای این تعبیر ذکر می‌کنند.

	برخی ~~شیعیان~~ با ارائه معنایی استعاری منظور از دست خدا را قدرت و یاری الهی دانسته‌اند که بر همه قدرت‌ها مسلط و از همه یاری‌ها مؤثرتر است.<ref>مدرسی، سید محمدتقی، من هدی القرآن، تهران، دار محبی الحسین، ۱۴۱۹ق، ج‌۱۳، ص۳۱۳.</ref> برخی دیگر منظور از دست خدا در این آیه را دست پیامبر(ص) گفته‌اند.<ref>زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۰۷ق، ج‌۴، ص۳۳۵.</ref> [[طبرسی]] مفسر شیعی در تفسیر این آیه آورده که بیعت با [[پیامبر(ص)]] در این رخداد عین بیعت با خداوند بوده است.<ref>طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref>		برخی با ارائه معنایی استعاری منظور از دست خدا را قدرت و یاری الهی دانسته‌اند که بر همه قدرت‌ها مسلط و از همه یاری‌ها مؤثرتر است.<ref>مدرسی، سید محمدتقی، من هدی القرآن، تهران، دار محبی الحسین، ۱۴۱۹ق، ج‌۱۳، ص۳۱۳.</ref> برخی دیگر منظور از دست خدا در این آیه را دست پیامبر(ص) گفته‌اند.<ref>زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۰۷ق، ج‌۴، ص۳۳۵.</ref> [[طبرسی]] مفسر شیعی در تفسیر این آیه آورده که بیعت با [[پیامبر(ص)]] در این رخداد عین بیعت با خداوند بوده است.<ref>طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref>

	تفاسیر دیگری چنین آورده‌اند که بیعت با خداوند از نظر استحکام برتر از بیعت با دیگران است؛ چون قدرت خداوند در یاری رساندن بالاتر از یاری دیگران است.<ref>طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، بی‌تا، ج‌۹، ص۳۱۹.</ref> برخی نیز معتقدند که این آیه به چگونگی بیعت پیامبر(ص) با یارانش اشاره کرده و به بالا بودن دست او نسبت به دست یارانش دلالت می‌کند. این تفسیر بنا بر این دانسته شده که منظور از دست خدا دست پیامبر(ص) باشد.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>		تفاسیر دیگری چنین آورده‌اند که بیعت با خداوند از نظر استحکام برتر از بیعت با دیگران است؛ چون قدرت خداوند در یاری رساندن بالاتر از یاری دیگران است.<ref>طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، بی‌تا، ج‌۹، ص۳۱۹.</ref> برخی نیز معتقدند که این آیه به چگونگی بیعت پیامبر(ص) با یارانش اشاره کرده و به بالا بودن دست او نسبت به دست یارانش دلالت می‌کند. این تفسیر بنا بر این دانسته شده که منظور از دست خدا دست پیامبر(ص) باشد.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>

	فخر رازی مفسر اهل‌سنت معتقد است منظور از دست نعمت است و دو تبیین از این معنا کرده است؛ نعمتی که خدا بر مسلمانان عرضه کرده بالاتر از نعمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) ارزانی کرده‌اند و با او بیعت کرده‌اند. یا اینکه نعمت خدا بر مردم، که از طریق نبوت ~~هدایتشان~~ کرده، والاتر از خدمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) می‌کنند.<ref>فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)،‌ بیروت،‌ دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق، ج‌۲۸، ص۷۳.</ref> فرقه‌هایی چون مُجَسِّمِه و حَشْویه معنای دست خدا در این آیه را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.<ref>شهرستانی، الملل و النحل، محمدبن عبدالکریم، تحقیق محمد سید الکیلانی، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۰۲ هـ ق، ج۱، ص۱۰۵.</ref>		فخر رازی مفسر اهل‌سنت معتقد است منظور از دست، دست نعمت است و دو تبیین از این معنا کرده است؛ نعمتی که خدا بر مسلمانان عرضه کرده بالاتر از نعمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) ارزانی کرده‌اند و با او بیعت کرده‌اند. یا اینکه نعمت خدا بر مردم، که از طریق نبوت هدایت‌شان کرده، والاتر از خدمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) می‌کنند.<ref>فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)،‌ بیروت،‌ دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق، ج‌۲۸، ص۷۳.</ref> فرقه‌هایی چون مُجَسِّمِه و حَشْویه معنای دست خدا در این آیه را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.<ref>شهرستانی، الملل و النحل، محمدبن عبدالکریم، تحقیق محمد سید الکیلانی، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۰۲ هـ ق، ج۱، ص۱۰۵.</ref>

	== معنای بیعت و جزای عمل به آن یا شکستن آن ==		== معنای بیعت و جزای عمل به آن یا شکستن آن ==

Aliazad در ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۸

2025-09-16T18:38:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۸
خط ۷۷:		خط ۷۷:
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
			{{#seo:
			\|title=تفسیر آیه یدالله فوق ایدیهم در قرآن - دست خدا بالاى دست ها است - ویکی پاسخ
			\|title_mode=Replaced Title
			\|keywords=یدالله فوق ایدیهم
			\|description=یدالله فوق ایدیهم از آیات مهم بیعت رضوان است که نشان از پشتیبانی الهی دارد. معنا و تفسیر این آیه در منابع اسلامی بیان شده است.
			}}

Aliazad در ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۴

2025-09-16T18:34:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۴
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	}}'''يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ''' قسمتی از آیه ۱۰ سوره فتح که خداوند قدرت خود را برتر از هر صاحب قدرتی بر می‌شمارد. این عبارت در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر پیامبر(ص) نازل شده است.		}}'''يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ''' قسمتی از آیه ۱۰ سوره فتح که خداوند قدرت خود را برتر از هر صاحب قدرتی بر می‌شمارد. این عبارت در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر پیامبر(ص) نازل شده است.

	مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» معانی مختلفی، بنا بر گرایش کلامی خود، ارائه داده‌اند: برخی معنای دست خدا در آیه را استعاری دانسته‌اند و آن را به معنای قدرت خداوند، بیعت با پیامبر(ص) و دست پیامبر(ص) دانسته‌اند. برخی فرقه‌ها مانند [[مجسمه\|مُجَسِّمِه]] و حَشْویه، معنای دست خدا را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.		[[مفسران]] از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» معانی مختلفی، بنا بر گرایش کلامی خود، ارائه داده‌اند: برخی معنای دست خدا در آیه را استعاری دانسته‌اند و آن را به معنای قدرت خداوند، بیعت با پیامبر(ص) و دست پیامبر(ص) دانسته‌اند. برخی فرقه‌ها مانند [[مجسمه\|مُجَسِّمِه]] و حَشْویه، معنای دست خدا را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.

	در آیه ۱۰ سوره فتح، به همه بيعت‌كنندگان اعلام مى‌کند كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر پیمان خود را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. در این آیه، اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بر خود ضرر می‌رسانند.		در آیه ۱۰ سوره فتح، به همه بيعت‌كنندگان اعلام مى‌کند كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر پیمان خود را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. در این آیه، اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بر خود ضرر می‌رسانند.
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	تفاسیر دیگری چنین آورده‌اند که بیعت با خداوند از نظر استحکام برتر از بیعت با دیگران است؛ چون قدرت خداوند در یاری رساندن بالاتر از یاری دیگران است.<ref>طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، بی‌تا، ج‌۹، ص۳۱۹.</ref> برخی نیز معتقدند که این آیه به چگونگی بیعت پیامبر(ص) با یارانش اشاره کرده و به بالا بودن دست او نسبت به دست یارانش دلالت می‌کند. این تفسیر بنا بر این دانسته شده که منظور از دست خدا دست پیامبر(ص) باشد.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>		تفاسیر دیگری چنین آورده‌اند که بیعت با خداوند از نظر استحکام برتر از بیعت با دیگران است؛ چون قدرت خداوند در یاری رساندن بالاتر از یاری دیگران است.<ref>طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، بی‌تا، ج‌۹، ص۳۱۹.</ref> برخی نیز معتقدند که این آیه به چگونگی بیعت پیامبر(ص) با یارانش اشاره کرده و به بالا بودن دست او نسبت به دست یارانش دلالت می‌کند. این تفسیر بنا بر این دانسته شده که منظور از دست خدا دست پیامبر(ص) باشد.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>

	فخر رازی مفسر اهل‌سنت معتقد است منظور از دست [[نعمت]] است و دو تبیین از این معنا کرده است؛ نعمتی که خدا بر مسلمانان عرضه کرده بالاتر از نعمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) ارزانی کرده‌اند و با او بیعت کرده‌اند. یا اینکه نعمت خدا بر مردم، که از طریق نبوت هدایتشان کرده، والاتر از خدمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) می‌کنند.<ref>فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)،‌ بیروت،‌ دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق، ج‌۲۸، ص۷۳.</ref> فرقه‌هایی چون مُجَسِّمِه و حَشْویه معنای دست خدا در این آیه را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.<ref>شهرستانی، الملل و النحل، محمدبن عبدالکریم، تحقیق محمد سید الکیلانی، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۰۲ هـ ق، ج۱، ص۱۰۵.</ref>		فخر رازی مفسر اهل‌سنت معتقد است منظور از دست نعمت است و دو تبیین از این معنا کرده است؛ نعمتی که خدا بر مسلمانان عرضه کرده بالاتر از نعمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) ارزانی کرده‌اند و با او بیعت کرده‌اند. یا اینکه نعمت خدا بر مردم، که از طریق نبوت هدایتشان کرده، والاتر از خدمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) می‌کنند.<ref>فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)،‌ بیروت،‌ دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق، ج‌۲۸، ص۷۳.</ref> فرقه‌هایی چون مُجَسِّمِه و حَشْویه معنای دست خدا در این آیه را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.<ref>شهرستانی، الملل و النحل، محمدبن عبدالکریم، تحقیق محمد سید الکیلانی، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۰۲ هـ ق، ج۱، ص۱۰۵.</ref>

	== معنای بیعت و جزای عمل به آن یا شکستن آن ==		== معنای بیعت و جزای عمل به آن یا شکستن آن ==
خط ۴۸:		خط ۴۸:

	== شأن نزول ==		== شأن نزول ==
	از نظر مفسران، جمله «یدالله فوق ایدیهم» در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر پیامبر(ص) نازل شده است.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref> در سال ششم هجری، پیامبر(ص)، بنا بر خوابی که دیده بود، با گروهی از صحابه بدون سلاح به‌قصد زیارت خانه خدا و انجام مناسک حج عمره از [[مدینه]] خارج شد. زمانی که کاروان به یک منزلی مکه در منطقه‌ای به نام حدیبیه رسید، مشرکان راه را بر کاروان پیامبر(ص) بستند.<ref>ابن‌سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، المکتبة الثقافة، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۹۵-۹۷.</ref>		از نظر مفسران، جمله «یدالله فوق ایدیهم» در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر پیامبر(ص) نازل شده است.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref> در سال ششم هجری، پیامبر(ص)، بنا بر خوابی که دیده بود، با گروهی از صحابه بدون سلاح به‌قصد زیارت خانه خدا و انجام مناسک حج عمره از مدینه خارج شد. زمانی که کاروان به یک منزلی مکه در منطقه‌ای به نام حدیبیه رسید، مشرکان راه را بر کاروان پیامبر(ص) بستند.<ref>ابن‌سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، المکتبة الثقافة، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۹۵-۹۷.</ref>

	پیامبر(ص) برای نشان‌دادن اینکه قصد جنگ ندارد [[عثمان بن عفان]] را به مکه فرستاد. با تأخیر در بازگشت عثمان شایعه‌ای مبنی بر کشته‌شدن او به دست مشرکان ایجاد شد. در این وضعیت، پیامبر(ص) یاران خود را در زیر درختی جمع کرد و با آنان بیعتی دوباره برای حمایت از اسلام و پیامبر(ص) تا پای جان بست. این بیعت به بیعت رضوان مشهور است و پس از آن طی حوادثی پیمان صلح حدیبیه بسته شد.<ref>ابن‌سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، المکتبة الثقافة، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۹۵-۹۷.</ref>		پیامبر(ص) برای نشان‌دادن اینکه قصد جنگ ندارد [[عثمان بن عفان]] را به مکه فرستاد. با تأخیر در بازگشت عثمان شایعه‌ای مبنی بر کشته‌شدن او به دست مشرکان ایجاد شد. در این وضعیت، پیامبر(ص) یاران خود را در زیر درختی جمع کرد و با آنان بیعتی دوباره برای حمایت از اسلام و پیامبر(ص) تا پای جان بست. این بیعت به بیعت رضوان مشهور است و پس از آن طی حوادثی پیمان صلح حدیبیه بسته شد.<ref>ابن‌سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، المکتبة الثقافة، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۹۵-۹۷.</ref>

Nazarzadeh: جایگزینی متن - ' | بازبینی نویسنده =↵ | بازبینی = شد' به ' | ارزیابی کمی = | ارزیابی کیفی = '

2024-10-11T08:59:10Z

جایگزینی متن - ' | بازبینی نویسنده =↵ | بازبینی = شد' به ' | ارزیابی کمی = | ارزیابی کیفی = '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۲۹
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	\| تغییر مسیر =شد		\| تغییر مسیر =شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| ~~بازبینی نویسنده~~ =		\| ارزیابی کمی =
	\| ~~بازبینی~~ = شد		\| ارزیابی کیفی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =ج		\| اولویت =ج

Rezapour در ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۶

2024-03-06T16:06:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۶
خط ۴۳:		خط ۴۳:

	== معنای بیعت و جزای عمل به آن یا شکستن آن ==		== معنای بیعت و جزای عمل به آن یا شکستن آن ==
	[[بيعت]] را به معنى پيمان‌بستن براى فرمانبردارى و اطاعت دانسته‌اند. مرسوم بوده که كسی كه پيمان اطاعت مى‌بست دست خود را در دست رهبر خود مى‌گذاشت و پيمان وفادارى را از اين طريق اظهار مى‌کرد. از آنجا كه انسان‌ها به هنگام ~~بیع (~~معامله~~) نيز~~ دست به دست هم مى‌دادند و قرارداد معامله را مى‌بستند، واژه بيعت هم به اين پيمان‌ها اطلاق شده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش، ج۲۲، ص۴۴.</ref>		[[بيعت]] را به معنى پيمان‌بستن براى فرمانبردارى و اطاعت دانسته‌اند. مرسوم بوده که كسی كه پيمان اطاعت مى‌بست دست خود را در دست رهبر خود مى‌گذاشت و پيمان وفادارى را از اين طريق اظهار مى‌کرد. از آنجا كه انسان‌ها به هنگام معامله دست به دست هم مى‌دادند و قرارداد معامله را مى‌بستند، واژه بيعت هم به اين پيمان‌ها اطلاق شده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش، ج۲۲، ص۴۴.</ref>

	به گفته برخی مفسران، در آیه ۱۰ سوره فتح [[قرآن\|قرآن مجيد]] به همه بيعت‌كنندگان هشدار مى‌دهد كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر آن را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. از نظر آنان در این آیه اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بقاى جامعه، سربلندى و قدرت و حتى موجوديت خود را به خاطر پيمان‌شكنى به خطر مى‌اندازند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۲، ص۴۵-۴۶.</ref> [[سید محمدحسین طباطبایی\|علامه طباطبایی]]، مفسر قرآن، وعده خداوند به کسانی که به بیعت خود وفادار می مانند را «وعده زیبا» خوانده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>		به گفته برخی مفسران، در آیه ۱۰ سوره فتح [[قرآن\|قرآن مجيد]] به همه بيعت‌كنندگان هشدار مى‌دهد كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر آن را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. از نظر آنان در این آیه اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بقاى جامعه، سربلندى و قدرت و حتى موجوديت خود را به خاطر پيمان‌شكنى به خطر مى‌اندازند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۲، ص۴۵-۴۶.</ref> [[سید محمدحسین طباطبایی\|علامه طباطبایی]]، مفسر قرآن، وعده خداوند به کسانی که به بیعت خود وفادار می مانند را «وعده زیبا» خوانده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>

Rezapour در ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۰۵

2024-03-06T16:05:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۵
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	\| سایر =		\| سایر =
	\| آیات مرتبط =		\| آیات مرتبط =
	}}'''~~«یدالله فوق ایدیهم»~~''' قسمتی از آیه ۱۰ سوره فتح که خداوند قدرت خود را برتر از ~~قدرت~~ هر صاحب قدرتی بر می‌شمارد. این عبارت در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر پیامبر(ص) نازل شده است.		}}'''يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ''' قسمتی از آیه ۱۰ سوره فتح که خداوند قدرت خود را برتر از هر صاحب قدرتی بر می‌شمارد. این عبارت در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر پیامبر(ص) نازل شده است.

	مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» معانی مختلفی، بنا بر گرایش کلامی خود، ارائه داده‌اند: برخی معنای دست خدا در آیه را استعاری دانسته‌اند و آن را به معنای قدرت خداوند، بیعت با پیامبر(ص) و دست پیامبر(ص) دانسته‌اند. برخی فرقه‌ها مانند [[مجسمه\|مُجَسِّمِه]] و حَشْویه، معنای دست خدا را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.		مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» معانی مختلفی، بنا بر گرایش کلامی خود، ارائه داده‌اند: برخی معنای دست خدا در آیه را استعاری دانسته‌اند و آن را به معنای قدرت خداوند، بیعت با پیامبر(ص) و دست پیامبر(ص) دانسته‌اند. برخی فرقه‌ها مانند [[مجسمه\|مُجَسِّمِه]] و حَشْویه، معنای دست خدا را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.

	در آیه ۱۰ سوره فتح، به همه بيعت‌كنندگان ~~هشدار مى‌دهد~~ كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر پیمان خود را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. در این آیه، اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه ~~بقاى جامعه، سربلندى، قدرت و حتى موجوديت~~ خود ~~را به خاطر پيمان‌شكنى به خطر مى‌اندازند~~.		در آیه ۱۰ سوره فتح، به همه بيعت‌كنندگان اعلام مى‌کند كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر پیمان خود را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. در این آیه، اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بر خود ضرر می‌رسانند.

	== متن و ترجمه آیه ==		== متن و ترجمه آیه ==
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	== معنای يدالله ==		== معنای يدالله ==
	مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» در آیه ۱۰ سوره فتح معانی مختلفی، بنا بر ~~گرایش~~ کلامی خود، ارائه داده‌اند:		مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» در آیه ۱۰ سوره فتح معانی مختلفی، بنا بر اعتقادات کلامی خود، ارائه داده‌اند. شیعیان و بسیاری از گروه‌های اهل‌سنت که برای خداوند قائل به جسم نیستند، معانی دیگری برای این تعبیر ذکر می‌کنند.

	* برخی با ارائه معنایی استعاری منظور از دست خدا را قدرت و یاری الهی دانسته‌اند که بر همه قدرت‌ها مسلط و از همه یاری‌ها مؤثرتر است.<ref>مدرسی، سید محمدتقی، من هدی القرآن، تهران، دار محبی الحسین، ۱۴۱۹ق، ج‌۱۳، ص۳۱۳.</ref>		برخی شیعیان با ارائه معنایی استعاری منظور از دست خدا را قدرت و یاری الهی دانسته‌اند که بر همه قدرت‌ها مسلط و از همه یاری‌ها مؤثرتر است.<ref>مدرسی، سید محمدتقی، من هدی القرآن، تهران، دار محبی الحسین، ۱۴۱۹ق، ج‌۱۳، ص۳۱۳.</ref> برخی دیگر منظور از دست خدا در این آیه را دست پیامبر(ص) گفته‌اند.<ref>زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۰۷ق، ج‌۴، ص۳۳۵.</ref> [[طبرسی]] مفسر شیعی در تفسیر این آیه آورده که بیعت با [[پیامبر(ص)]] در این رخداد عین بیعت با خداوند بوده است.<ref>طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref>
	* برخی دیگر ~~معنای استعاری دیگری~~ را ~~لحاظ کرده‌اند به~~ این ~~صورت~~ که بیعت با [[پیامبر(ص)]] در این رخداد عین بیعت با خداوند بوده است.<ref>طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref>
	* منظور از ~~دست خدا در این آیه دست پیامبر(ص)~~ است؛ چون خداوند ~~منزه~~ از ~~اعضا و جوراح~~ است.<ref>~~زمخشری، محمود~~ بن ~~عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل~~ فی ~~وجوه التأویل، بیروت، دارالکتاب~~ العربی، ~~۱۴۰۷ق، ج‌۴، ص۳۳۵~~.</ref>		تفاسیر دیگری چنین آورده‌اند که بیعت با خداوند از نظر استحکام برتر از بیعت با دیگران است؛ چون قدرت خداوند در یاری رساندن بالاتر از یاری دیگران است.<ref>طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، بی‌تا، ج‌۹، ص۳۱۹.</ref> برخی نیز معتقدند که این آیه به چگونگی بیعت پیامبر(ص) با یارانش اشاره کرده و به بالا بودن دست او نسبت به دست یارانش دلالت می‌کند. این تفسیر بنا بر این دانسته شده که منظور از دست خدا دست پیامبر(ص) باشد.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>
	* فرقه‌هایی چون مُجَسِّمِه و ~~حَشْویه معنای~~ دست خدا ~~در این آیه را همانند معنای~~ دست ~~برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند~~.<ref>~~شهرستانی، الملل و النحل، محمدبن عبدالکریم، تحقیق محمد سید الکیلانی،~~ بیروت، ~~دارالمعرفة، ۱۴۰۲ هـ ق، ج۱، ص۱۰۵~~.</ref>
	* منظور از دست [[نعمت]] است؛ ~~یعنی~~ نعمتی که خدا بر مسلمانان عرضه کرده بالاتر از نعمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) ارزانی کرده‌اند و با او بیعت کرده‌اند. یا اینکه نعمت خدا بر مردم، که از طریق نبوت هدایتشان کرده، والاتر از خدمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) می‌کنند.<ref>فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)،‌ بیروت،‌ دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق، ج‌۲۸، ص۷۳.</ref>		فخر رازی مفسر اهل‌سنت معتقد است منظور از دست [[نعمت]] است و دو تبیین از این معنا کرده است؛ نعمتی که خدا بر مسلمانان عرضه کرده بالاتر از نعمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) ارزانی کرده‌اند و با او بیعت کرده‌اند. یا اینکه نعمت خدا بر مردم، که از طریق نبوت هدایتشان کرده، والاتر از خدمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) می‌کنند.<ref>فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)،‌ بیروت،‌ دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق، ج‌۲۸، ص۷۳.</ref> فرقه‌هایی چون مُجَسِّمِه و حَشْویه معنای دست خدا در این آیه را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.<ref>شهرستانی، الملل و النحل، محمدبن عبدالکریم، تحقیق محمد سید الکیلانی، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۰۲ هـ ق، ج۱، ص۱۰۵.</ref>
	* بیعت با خداوند از نظر استحکام برتر از بیعت با دیگران است؛ چون ~~قدرت خداوند~~ در یاری رساندن بالاتر از یاری دیگران است.<ref>طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، بی‌تا، ج‌۹، ص۳۱۹.</ref>
	* برخی معتقدند که این آیه ~~به چگونگی [[بیعت]] پیامبر(ص) با یارانش اشاره کرده~~ و به بالا بودن دست او نسبت به دست یارانش دلالت می‌کند. این تفسیر بنا بر این دانسته شده که منظور از دست خدا دست پیامبر(ص) باشد.<ref>~~طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن،~~ بیروت، ~~مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق، ج‌۱۸، ص۲۷۵~~.</ref>

	== معنای بیعت و جزای عمل به آن یا شکستن آن ==		== معنای بیعت و جزای عمل به آن یا شکستن آن ==

Rezapour در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۴۵

2024-02-14T05:45:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۵
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	\| سایر =		\| سایر =
	\| آیات مرتبط =		\| آیات مرتبط =
	}}'''«یدالله فوق ایدیهم»''' قسمتی از آیه ۱۰ سوره فتح ~~است~~ که خداوند ~~در آن~~ قدرت خود را برتر از قدرت هر صاحب قدرتی بر می‌شمارد. این عبارت در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر پیامبر(ص) نازل شده است.		}}'''«یدالله فوق ایدیهم»''' قسمتی از آیه ۱۰ سوره فتح که خداوند قدرت خود را برتر از قدرت هر صاحب قدرتی بر می‌شمارد. این عبارت در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر پیامبر(ص) نازل شده است.

	مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» ~~در آیه ۱۰ سوره فتح~~ معانی مختلفی، بنا بر گرایش کلامی خود، ارائه داده‌اند: برخی معنای دست خدا در آیه را استعاری دانسته‌اند و آن را به معنای قدرت خداوند، بیعت با پیامبر(ص) و دست پیامبر(ص) دانسته‌اند. برخی ~~دیگر چون،~~ [[مجسمه\|مُجَسِّمِه]] و حَشْویه، معنای دست خدا را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.		مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» معانی مختلفی، بنا بر گرایش کلامی خود، ارائه داده‌اند: برخی معنای دست خدا در آیه را استعاری دانسته‌اند و آن را به معنای قدرت خداوند، بیعت با پیامبر(ص) و دست پیامبر(ص) دانسته‌اند. برخی فرقه‌ها مانند [[مجسمه\|مُجَسِّمِه]] و حَشْویه، معنای دست خدا را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.

	در آیه ۱۰ سوره فتح، ~~قرآن مجيد~~ به همه بيعت‌كنندگان هشدار مى‌دهد كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر پیمان خود را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. در این آیه، اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بقاى جامعه، ~~سربلندى و~~ قدرت و حتى موجوديت خود را به خاطر پيمان‌شكنى به خطر مى‌اندازند.		در آیه ۱۰ سوره فتح، به همه بيعت‌كنندگان هشدار مى‌دهد كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر پیمان خود را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. در این آیه، اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بقاى جامعه، سربلندى، قدرت و حتى موجوديت خود را به خاطر پيمان‌شكنى به خطر مى‌اندازند.

	== متن و ترجمه آیه ==		== متن و ترجمه آیه ==
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	== معنای يدالله ==		== معنای يدالله ==
	مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» در آیه ۱۰ سوره فتح معانی مختلفی، بنا بر گرایش کلامی خود، ارائه ~~داده‌اند؛ از جمله~~:		مفسران از عبارت «یدالله فوق ایدیهم» در آیه ۱۰ سوره فتح معانی مختلفی، بنا بر گرایش کلامی خود، ارائه داده‌اند:

	* برخی با ارائه معنایی استعاری ~~از این آیه~~ منظور از دست خدا را قدرت و یاری الهی دانسته‌اند که بر همه قدرت‌ها مسلط و از همه یاری‌ها مؤثرتر است.<ref>مدرسی، سید محمدتقی، من هدی القرآن، تهران، دار محبی الحسین، ۱۴۱۹ق، ج‌۱۳، ص۳۱۳.</ref>		* برخی با ارائه معنایی استعاری منظور از دست خدا را قدرت و یاری الهی دانسته‌اند که بر همه قدرت‌ها مسلط و از همه یاری‌ها مؤثرتر است.<ref>مدرسی، سید محمدتقی، من هدی القرآن، تهران، دار محبی الحسین، ۱۴۱۹ق، ج‌۱۳، ص۳۱۳.</ref>
	* برخی دیگر ~~نیز برای این عبارت معنایی~~ استعاری لحاظ کرده‌اند به این صورت که بیعت با [[پیامبر(ص)]] در این رخداد عین بیعت با خداوند بوده است.<ref>طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref>		* برخی دیگر معنای استعاری دیگری را لحاظ کرده‌اند به این صورت که بیعت با [[پیامبر(ص)]] در این رخداد عین بیعت با خداوند بوده است.<ref>طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref>
	* منظور از دست خدا در این آیه دست پیامبر(ص) است؛ چون خداوند منزه از اعضا و جوراح است.<ref>زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۰۷ق، ج‌۴، ص۳۳۵.</ref>		* منظور از دست خدا در این آیه دست پیامبر(ص) است؛ چون خداوند منزه از اعضا و جوراح است.<ref>زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۴۰۷ق، ج‌۴، ص۳۳۵.</ref>
	* فرقه‌هایی چون مُجَسِّمِه و حَشْویه معنای دست خدا در این آیه را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.<ref>شهرستانی، الملل و النحل، محمدبن عبدالکریم، تحقیق محمد سید الکیلانی، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۰۲ هـ ق، ج۱، ص۱۰۵.</ref>		* فرقه‌هایی چون مُجَسِّمِه و حَشْویه معنای دست خدا در این آیه را همانند معنای دست برای انسان دانسته‌اند و قائل به وجود جسم برای خداوند شده‌اند.<ref>شهرستانی، الملل و النحل، محمدبن عبدالکریم، تحقیق محمد سید الکیلانی، بیروت، دارالمعرفة، ۱۴۰۲ هـ ق، ج۱، ص۱۰۵.</ref>
	* ~~اینکه~~ منظور از دست [[نعمت]] ~~باشد؛~~ یعنی نعمتی که خدا بر مسلمانان عرضه کرده بالاتر از نعمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) ارزانی کرده‌اند و با او بیعت کرده‌اند. یا اینکه نعمت خدا بر مردم، که از طریق نبوت هدایتشان کرده، والاتر از خدمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) می‌کنند.<ref>فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)،‌ بیروت،‌ دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق، ج‌۲۸، ص۷۳.</ref>		* منظور از دست [[نعمت]] است؛ یعنی نعمتی که خدا بر مسلمانان عرضه کرده بالاتر از نعمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) ارزانی کرده‌اند و با او بیعت کرده‌اند. یا اینکه نعمت خدا بر مردم، که از طریق نبوت هدایتشان کرده، والاتر از خدمتی است که مسلمانان به پیامبر(ص) می‌کنند.<ref>فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)،‌ بیروت،‌ دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق، ج‌۲۸، ص۷۳.</ref>
	* ~~اینکه~~ بیعت با خداوند از نظر استحکام برتر از بیعت با دیگران است؛ چون قدرت خداوند در یاری رساندن بالاتر از یاری دیگران است.<ref>طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، بی‌تا، ج‌۹، ص۳۱۹.</ref>		* بیعت با خداوند از نظر استحکام برتر از بیعت با دیگران است؛ چون قدرت خداوند در یاری رساندن بالاتر از یاری دیگران است.<ref>طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، بی‌تا، ج‌۹، ص۳۱۹.</ref>
	* برخی معتقدند که این آیه به چگونگی [[بیعت]] پیامبر(ص) با یارانش اشاره کرده و به بالا بودن دست او نسبت به دست یارانش دلالت می‌کند. این تفسیر بنا بر این دانسته شده که منظور از دست خدا دست پیامبر(ص) باشد.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>		* برخی معتقدند که این آیه به چگونگی [[بیعت]] پیامبر(ص) با یارانش اشاره کرده و به بالا بودن دست او نسبت به دست یارانش دلالت می‌کند. این تفسیر بنا بر این دانسته شده که منظور از دست خدا دست پیامبر(ص) باشد.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۳ق، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>

	== معنای بیعت و جزای عمل به آن یا شکستن آن ==		== معنای بیعت و جزای عمل به آن یا شکستن آن ==
	[[بيعت]] را به معنى پيمان‌بستن براى فرمانبردارى و اطاعت ~~از كسى~~ دانسته‌اند. ~~گفته شده که~~ مرسوم بوده که كسی كه پيمان اطاعت مى‌بست دست خود را در دست رهبر خود مى‌گذاشت و پيمان وفادارى را از اين طريق اظهار مى‌کرد. از آنجا كه انسان‌ها به هنگام بیع (معامله) نيز دست به دست هم مى‌دادند و قرارداد معامله را مى‌بستند، واژه بيعت هم به اين پيمان‌ها اطلاق شده است؛ به‌خصوص اينكه دو طرف پیمان گويى جان خود را در معرض معامله با فردى كه با او اعلام وفادارى می‌کردند قرار مى‌دادند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش، ج۲۲، ص۴۴.</ref>		[[بيعت]] را به معنى پيمان‌بستن براى فرمانبردارى و اطاعت دانسته‌اند. مرسوم بوده که كسی كه پيمان اطاعت مى‌بست دست خود را در دست رهبر خود مى‌گذاشت و پيمان وفادارى را از اين طريق اظهار مى‌کرد. از آنجا كه انسان‌ها به هنگام بیع (معامله) نيز دست به دست هم مى‌دادند و قرارداد معامله را مى‌بستند، واژه بيعت هم به اين پيمان‌ها اطلاق شده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش، ج۲۲، ص۴۴.</ref>

	به گفته برخی مفسران، در آیه ۱۰ سوره فتح [[قرآن\|قرآن مجيد]] به همه بيعت‌كنندگان هشدار مى‌دهد كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر آن را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. از نظر آنان در این آیه اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بقاى جامعه، سربلندى و قدرت و حتى موجوديت خود را به خاطر پيمان‌شكنى به خطر مى‌اندازند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۲، ص۴۵-۴۶.</ref> [[سید محمدحسین طباطبایی]]، مفسر قرآن، وعده خداوند به کسانی که به بیعت خود وفادار می مانند را «وعده زیبا» خوانده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>		به گفته برخی مفسران، در آیه ۱۰ سوره فتح [[قرآن\|قرآن مجيد]] به همه بيعت‌كنندگان هشدار مى‌دهد كه اگر بر سر پيمان خود بمانند، پاداش عظيمى خواهند گرفت؛ اما اگر آن را بشكنند، زيانش متوجه خود آنها خواهد بود. از نظر آنان در این آیه اضافه شده که بیعت‌شکنان تصور نكنند به خدا ضررى مى‌رسانند، بلكه بقاى جامعه، سربلندى و قدرت و حتى موجوديت خود را به خاطر پيمان‌شكنى به خطر مى‌اندازند.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۲، ص۴۵-۴۶.</ref> [[سید محمدحسین طباطبایی\|علامه طباطبایی]]، مفسر قرآن، وعده خداوند به کسانی که به بیعت خود وفادار می مانند را «وعده زیبا» خوانده است.<ref>طباطبایی، المیزان، ج‌۱۸، ص۲۷۵.</ref>

	== شأن نزول ==		== شأن نزول ==
	از نظر مفسران، جمله «یدالله فوق ایدیهم» ~~و سایر قسمت‌های آیه ۱۰ سوره فتح~~ در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر پیامبر(ص) نازل شده است.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref> در سال ششم هجری، پیامبر(ص)، بنا بر خوابی که دیده بود، با گروهی از صحابه بدون سلاح به‌قصد زیارت خانه خدا و انجام مناسک حج عمره از [[مدینه]] خارج شد. زمانی که کاروان به یک منزلی مکه در منطقه‌ای به نام حدیبیه رسید، مشرکان راه را بر کاروان پیامبر(ص) بستند.<ref>ابن‌سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، المکتبة الثقافة، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۹۵-۹۷.</ref>		از نظر مفسران، جمله «یدالله فوق ایدیهم» در جریان [[صلح حدیبیه]] و پس از [[بیعت رضوان]] بر پیامبر(ص) نازل شده است.<ref>طبرسی، مجمع البیان، ج‌۹، ص۱۷۲.</ref> در سال ششم هجری، پیامبر(ص)، بنا بر خوابی که دیده بود، با گروهی از صحابه بدون سلاح به‌قصد زیارت خانه خدا و انجام مناسک حج عمره از [[مدینه]] خارج شد. زمانی که کاروان به یک منزلی مکه در منطقه‌ای به نام حدیبیه رسید، مشرکان راه را بر کاروان پیامبر(ص) بستند.<ref>ابن‌سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، المکتبة الثقافة، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۹۵-۹۷.</ref>

	پیامبر(ص) برای ~~رایزنی با مشرکان و~~ نشان‌دادن اینکه قصد جنگ ندارد [[عثمان بن عفان]] را به مکه فرستاد. با تأخیر در بازگشت عثمان شایعه‌ای مبنی بر کشته‌شدن او به دست مشرکان ایجاد شد. در این وضعیت، پیامبر(ص) یاران خود را در زیر درختی جمع کرد و با آنان بیعتی دوباره برای حمایت از اسلام و پیامبر(ص) تا پای جان بست. این بیعت به بیعت رضوان مشهور است و پس از آن طی حوادثی پیمان صلح حدیبیه بسته شد.<ref>ابن‌سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، المکتبة الثقافة، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۹۵-۹۷.</ref>		پیامبر(ص) برای نشان‌دادن اینکه قصد جنگ ندارد [[عثمان بن عفان]] را به مکه فرستاد. با تأخیر در بازگشت عثمان شایعه‌ای مبنی بر کشته‌شدن او به دست مشرکان ایجاد شد. در این وضعیت، پیامبر(ص) یاران خود را در زیر درختی جمع کرد و با آنان بیعتی دوباره برای حمایت از اسلام و پیامبر(ص) تا پای جان بست. این بیعت به بیعت رضوان مشهور است و پس از آن طی حوادثی پیمان صلح حدیبیه بسته شد.<ref>ابن‌سعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، المکتبة الثقافة، ۱۴۰۵ق، ج۲، ص۹۵-۹۷.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۷۳:		خط ۷۳:
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی نویسنده =		\| بازبینی نویسنده =
	\| بازبینی =		\| بازبینی = شد
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =ج		\| اولویت =ج

Rezapour: Rezapour صفحهٔ «یدالله فوق ایدیهم» را به یدالله فوق ایدیهم منتقل کرد

2024-02-14T05:22:47Z

Rezapour صفحهٔ «یدالله فوق ایدیهم» را به یدالله فوق ایدیهم منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۲
(بدون تفاوت)