کیفیت مسح سر و پا در وضو - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Rezvani در ‏۲ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۲۰

2022-10-02T05:20:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۰
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

			[[ps:په اودس کې د سر او پښو د مسح کولو څرنګوالی]]

	[[رده:کیفیت وضوء]]		[[رده:کیفیت وضوء]]
	[[رده:آیات و سوره‌ها]]		[[رده:آیات و سوره‌ها]]

Nazarzadeh: جایگزینی متن - 'سایر مباحث' به ''

2021-03-20T15:59:29Z

جایگزینی متن - 'سایر مباحث' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۲۹
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن		\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن
	\| شاخه فرعی۱ = عبادت در قرآن		\| شاخه فرعی۱ = عبادت در قرآن
	\| شاخه فرعی۲ = ~~سایر مباحث~~		\| شاخه فرعی۲ =
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}

Nazarzadeh: جایگزینی متن - '|شاخه فرعی' به '| شاخه فرعی'

2021-03-18T11:57:59Z

جایگزینی متن - '|شاخه فرعی' به '| شاخه فرعی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۲۷
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن		\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن
	\|شاخه فرعی۱ = عبادت در قرآن		\| شاخه فرعی۱ = عبادت در قرآن
	\|شاخه فرعی۲ = سایر مباحث		\| شاخه فرعی۲ = سایر مباحث
	\|شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله

127.0.0.1: جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = '

2021-03-07T11:27:35Z

جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۵۷
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
			\| بازبینی نویسنده =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =

185.181.182.102: جایگزینی متن - 'مثلاً' به 'مثلا'

2021-02-14T11:43:55Z

جایگزینی متن - 'مثلاً' به 'مثلا'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۱۳
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	'''مسح پا'''		'''مسح پا'''

	قرار گرفتن «ارجلکم» در کنار «رؤوسکم» گواه بر این است که پاها نیز باید مسح شود؛ نه این‌که آن‌ها شسته شوند. همچنین در بررسی دقیق‌تر «ارجلکم» به فتح «لام» قرائت شده؛ به خاطر آن است که عطف بر محل «رؤوسکم» است نه عطف بر «وجوهکم»<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref> و این که منصوب عطف بر مجرور شود در کلام عرب شیوع دارد، ~~مثلاً~~ می‌گویند: «لیس فلان بقائم و لا ذاهباً»<ref>ابو علی فضل بن طبرسی، مجمع البیان، بیروت، احیاء التراث العربی، ۱۳۲۹ش، ج۳، ص۱۶۵.</ref> «فلان شخصی نه ایستاده است و نه رونده.» علاوه بر این جمع کثیری از قراء «ارجلکم» را نیز با کسر خوانده‌اند.<ref>همان، ص۱۶۳؛ تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref>		قرار گرفتن «ارجلکم» در کنار «رؤوسکم» گواه بر این است که پاها نیز باید مسح شود؛ نه این‌که آن‌ها شسته شوند. همچنین در بررسی دقیق‌تر «ارجلکم» به فتح «لام» قرائت شده؛ به خاطر آن است که عطف بر محل «رؤوسکم» است نه عطف بر «وجوهکم»<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref> و این که منصوب عطف بر مجرور شود در کلام عرب شیوع دارد، مثلا می‌گویند: «لیس فلان بقائم و لا ذاهباً»<ref>ابو علی فضل بن طبرسی، مجمع البیان، بیروت، احیاء التراث العربی، ۱۳۲۹ش، ج۳، ص۱۶۵.</ref> «فلان شخصی نه ایستاده است و نه رونده.» علاوه بر این جمع کثیری از قراء «ارجلکم» را نیز با کسر خوانده‌اند.<ref>همان، ص۱۶۳؛ تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref>

	علاوه بر آن، نمی‌توان چنین استنباط کرد که «ارجلکم» عطف به «وجوهکم» باشد، زیرا مسئله مسح سر و پا پس از اتمام حکم شستن مطرح شده است: اگر «ارجلکم» بر «وجوهکم» عطف شود بر خلاف بلاغت قرآن است.<ref>طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۴ق، ج۵، ص۲۳۹.</ref> امام صادق(ع) در این مورد فرموده است«قسمت جلوی سر و روی پاها را مسح کن و اول پای راست را مسح نما»<ref>«امسح علی مقدّم رأسک و امسح علی القدمین و ابدأ بالشقّ الأیمن». وسائل الشیعه، همان، تهران، مکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۸ق، ج۱، ص۲۹۴، باب ۲۵ از ابواب وضوء، ح۱.</ref>		علاوه بر آن، نمی‌توان چنین استنباط کرد که «ارجلکم» عطف به «وجوهکم» باشد، زیرا مسئله مسح سر و پا پس از اتمام حکم شستن مطرح شده است: اگر «ارجلکم» بر «وجوهکم» عطف شود بر خلاف بلاغت قرآن است.<ref>طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۴ق، ج۵، ص۲۳۹.</ref> امام صادق(ع) در این مورد فرموده است«قسمت جلوی سر و روی پاها را مسح کن و اول پای راست را مسح نما»<ref>«امسح علی مقدّم رأسک و امسح علی القدمین و ابدأ بالشقّ الأیمن». وسائل الشیعه، همان، تهران، مکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۸ق، ج۱، ص۲۹۴، باب ۲۵ از ابواب وضوء، ح۱.</ref>

Razavi.r در ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۰۵

2020-12-27T18:05:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	با توجه به آیه ۶ از سوره مائده: {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاه فَاغْسِلُوا وُجُوهَکمْ وَأَیْدِیَکمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِکمْ وَأَرْجُلَکمْ إِلَی الْکعْبَیْنِ		با توجه به آیه ۶ از سوره مائده، کیفیت مسح سر و پا در وضوء چگونه است؟
	}} کیفیت مسح سر و پا در ~~وضو~~ چگونه است؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	در استناد به این آیه شریفه و اخبار و روایات فراوان مرتبط با وضو و اجماع [[امامیه]]، در وضو پس از شستن صورت و دست‌ها، باید با تری آب وضو که در دست مانده، اول جلوی سر و پس از آن روی پاها را مسح کرد.		در استناد به این آیه شریفه {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاه فَاغْسِلُوا وُجُوهَکمْ وَأَیْدِیَکمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِکمْ وَأَرْجُلَکمْ إِلَی الْکعْبَیْنِ
			}} و اخبار و روایات فراوان مرتبط با وضو و اجماع [[امامیه]]، در وضو پس از شستن صورت و دست‌ها، باید با تری آب وضو که در دست مانده، اول جلوی سر و پس از آن روی پاها را مسح کرد.

	'''مسح سر'''		'''مسح سر'''
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	قرار گرفتن «ارجلکم» در کنار «رؤوسکم» گواه بر این است که پاها نیز باید مسح شود؛ نه این‌که آن‌ها شسته شوند. همچنین در بررسی دقیق‌تر «ارجلکم» به فتح «لام» قرائت شده؛ به خاطر آن است که عطف بر محل «رؤوسکم» است نه عطف بر «وجوهکم»<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref> و این که منصوب عطف بر مجرور شود در کلام عرب شیوع دارد، مثلاً می‌گویند: «لیس فلان بقائم و لا ذاهباً»<ref>ابو علی فضل بن طبرسی، مجمع البیان، بیروت، احیاء التراث العربی، ۱۳۲۹ش، ج۳، ص۱۶۵.</ref> «فلان شخصی نه ایستاده است و نه رونده.» علاوه بر این جمع کثیری از قراء «ارجلکم» را نیز با کسر خوانده‌اند.<ref>همان، ص۱۶۳؛ تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref>		قرار گرفتن «ارجلکم» در کنار «رؤوسکم» گواه بر این است که پاها نیز باید مسح شود؛ نه این‌که آن‌ها شسته شوند. همچنین در بررسی دقیق‌تر «ارجلکم» به فتح «لام» قرائت شده؛ به خاطر آن است که عطف بر محل «رؤوسکم» است نه عطف بر «وجوهکم»<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref> و این که منصوب عطف بر مجرور شود در کلام عرب شیوع دارد، مثلاً می‌گویند: «لیس فلان بقائم و لا ذاهباً»<ref>ابو علی فضل بن طبرسی، مجمع البیان، بیروت، احیاء التراث العربی، ۱۳۲۹ش، ج۳، ص۱۶۵.</ref> «فلان شخصی نه ایستاده است و نه رونده.» علاوه بر این جمع کثیری از قراء «ارجلکم» را نیز با کسر خوانده‌اند.<ref>همان، ص۱۶۳؛ تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref>

	علاوه بر آن، نمی‌توان چنین استنباط کرد که «ارجلکم» عطف به «وجوهکم» باشد، زیرا مسئله مسح سر و پا پس از اتمام حکم شستن مطرح شده است: اگر «ارجلکم» بر «وجوهکم» عطف شود بر خلاف بلاغت قرآن است.<ref>طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۴ق، ج۵، ص۲۳۹.</ref> امام صادق (ع) در این مورد فرموده است«قسمت ~~جلو~~ سر و روی پاها را مسح کن و اول پای راست را مسح نما»<ref>«امسح علی مقدّم رأسک و امسح علی القدمین و ابدأ بالشقّ الأیمن». وسائل الشیعه، همان، تهران، مکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۸ق، ج۱، ص۲۹۴، باب ۲۵ از ابواب ~~وضو،~~ ح۱.</ref>		علاوه بر آن، نمی‌توان چنین استنباط کرد که «ارجلکم» عطف به «وجوهکم» باشد، زیرا مسئله مسح سر و پا پس از اتمام حکم شستن مطرح شده است: اگر «ارجلکم» بر «وجوهکم» عطف شود بر خلاف بلاغت قرآن است.<ref>طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۴ق، ج۵، ص۲۳۹.</ref> امام صادق(ع) در این مورد فرموده است«قسمت جلوی سر و روی پاها را مسح کن و اول پای راست را مسح نما»<ref>«امسح علی مقدّم رأسک و امسح علی القدمین و ابدأ بالشقّ الأیمن». وسائل الشیعه، همان، تهران، مکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۸ق، ج۱، ص۲۹۴، باب ۲۵ از ابواب وضوء، ح۱.</ref>

	مرحوم صاحب جواهر در ارتباط با این مسئله می‌فرماید: «یکی از واجبات ~~وضو،~~ مسح پاهاست و بر این مسئله هم اجماع محصّل و هم اجماع منقول قائم است، بلکه این حکم از ضروریات مذهب شیعه است و بر این حکم اخبار متواتر وارد شده است.»<ref>نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۲ق، ج۲، ص۲۰۶.</ref>		مرحوم صاحب جواهر در ارتباط با این مسئله می‌فرماید: «یکی از واجبات وضوء، مسح پاهاست و بر این مسئله هم اجماع محصّل و هم اجماع منقول قائم است، بلکه این حکم از ضروریات مذهب شیعه است و بر این حکم اخبار متواتر وارد شده است.»<ref>نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۲ق، ج۲، ص۲۰۶.</ref>

	مسح پا از سر انگشتان تا «کعب» است، در ارتباط با «کعب»، اغلب فقهای شیعه چنین معتقدند که «کعب» مفصل پاست، اما برخی نیز با توجه به عرف لغت عرب گفته‌اند مراد از «کعب» همان برآمدگی پاست.		مسح پا از سر انگشتان تا «کعب» است، در ارتباط با «کعب»، اغلب فقهای شیعه چنین معتقدند که «کعب» مفصل پاست، اما برخی نیز با توجه به عرف لغت عرب گفته‌اند مراد از «کعب» همان برآمدگی پاست.

	* از نظر فقه شیعه که مستنبط از قرآن و سنت است، هیچ جای شک و تردید نیست که در ~~وضو،~~ پس از شستن صورت و دست‌ها مسح سر و پاها لازم است و شستن به جای ~~مسح وضو~~ را باطل می‌کند. البته به نقل مرحوم صاحب جواهر و مرحوم شیخ طوسی از اهل سنت هم کسانی هستند که مسح پاها را جایز می‌دانند: ابی‌الحسن بصری، ابن‌جریر طبری، ابی‌علی ~~جباری~~ که معتقدند انسان بین مسح و شستن پاها مخیر است.<ref>همان؛ طوسی، ابو جعفر محمد، الخلاف، ج۱، ص۱۴، مسئله ۴۰.</ref>		* از نظر فقه شیعه که مستنبط از قرآن و سنت است، هیچ جای شک و تردید نیست که در وضوء، پس از شستن صورت و دست‌ها مسح سر و پاها لازم است و شستن به جای مسح، وضوء را باطل می‌کند. البته به نقل مرحوم صاحب جواهر و مرحوم شیخ طوسی از اهل سنت هم کسانی هستند که مسح پاها را جایز می‌دانند: ابی‌الحسن بصری، ابن‌جریر طبری، ابی‌علی جبائی که معتقدند انسان بین مسح و شستن پاها مخیر است.<ref>همان؛ طوسی، ابو جعفر محمد، الخلاف، ج۱، ص۱۴، مسئله ۴۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	\| لینک‌دهی =		\| لینک‌دهی =
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه = شد
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

			[[رده:کیفیت وضوء]]
			[[رده:آیات و سوره‌ها]]

185.181.182.102: جایگزینی متن - 'هٔ' به 'ه'

2020-12-22T11:06:53Z

جایگزینی متن - 'هٔ' به 'ه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۴:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	با توجه به ~~آیهٔ~~ ۶ از ~~سورهٔ~~ مائده: {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاه فَاغْسِلُوا وُجُوهَکمْ وَأَیْدِیَکمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِکمْ وَأَرْجُلَکمْ إِلَی الْکعْبَیْنِ		با توجه به آیه ۶ از سوره مائده: {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاه فَاغْسِلُوا وُجُوهَکمْ وَأَیْدِیَکمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِکمْ وَأَرْجُلَکمْ إِلَی الْکعْبَیْنِ
	}} کیفیت مسح سر و پا در وضو چگونه است؟		}} کیفیت مسح سر و پا در وضو چگونه است؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	در استناد به این ~~آیهٔ~~ شریفه و اخبار و روایات فراوان مرتبط با وضو و اجماع [[امامیه]]، در وضو پس از شستن صورت و دست‌ها، باید با تری آب وضو که در دست مانده، اول جلوی سر و پس از آن روی پاها را مسح کرد.		در استناد به این آیه شریفه و اخبار و روایات فراوان مرتبط با وضو و اجماع [[امامیه]]، در وضو پس از شستن صورت و دست‌ها، باید با تری آب وضو که در دست مانده، اول جلوی سر و پس از آن روی پاها را مسح کرد.

	'''مسح سر'''		'''مسح سر'''

	~~آیهٔ~~ شریفه به روشنی مبین این است که روی سر باید مسح شود، زیرا کلمه «ب» که در «برؤوسکم» آمده، طبق تصریح بعضی از روایات<ref>شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۲ق، ج۱، باب ۲۳ از ابواب وضو، ح۴، ص۲۹۱.</ref> و بعضی از اهل لغت<ref>ابن هشام، مغنی اللبیب، حرف الباء، ص۱۴۲.</ref> به معنی «تبعیض» می‌باشد؛ یعنی قسمتی از سر را مسح کنید که در روایات ما،<ref>وسائل الشیعه، همان، باب ۲۲ از ابواب وضو، ح۳–۱، ص۲۸۹.</ref> محل آن به یک چهارم سر محدود شده و باید قسمتی از این یک چهارم، هر چند کم باشد با دست مسح شود.		آیه شریفه به روشنی مبین این است که روی سر باید مسح شود، زیرا کلمه «ب» که در «برؤوسکم» آمده، طبق تصریح بعضی از روایات<ref>شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۲ق، ج۱، باب ۲۳ از ابواب وضو، ح۴، ص۲۹۱.</ref> و بعضی از اهل لغت<ref>ابن هشام، مغنی اللبیب، حرف الباء، ص۱۴۲.</ref> به معنی «تبعیض» می‌باشد؛ یعنی قسمتی از سر را مسح کنید که در روایات ما،<ref>وسائل الشیعه، همان، باب ۲۲ از ابواب وضو، ح۳–۱، ص۲۸۹.</ref> محل آن به یک چهارم سر محدود شده و باید قسمتی از این یک چهارم، هر چند کم باشد با دست مسح شود.

	آنچه در میان بعضی از طوایف اهل تسنن معمول است، که تمام سر و حتی گوش‌ها را مسح می‌کنند، با ~~آیهٔ~~ سازگار نیست.		آنچه در میان بعضی از طوایف اهل تسنن معمول است، که تمام سر و حتی گوش‌ها را مسح می‌کنند، با آیه سازگار نیست.

	'''مسح پا'''		'''مسح پا'''

Nazarzadeh: جایگزینی متن - ' ' به ' '

2020-12-19T08:04:31Z

جایگزینی متن - ' ' به ' '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۳۴
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	قرار گرفتن «ارجلکم» در کنار «رؤوسکم» گواه بر این است که پاها نیز باید مسح شود؛ نه این‌که آن‌ها شسته شوند. همچنین در بررسی دقیق‌تر «ارجلکم» به فتح «لام» قرائت شده؛ به خاطر آن است که عطف بر محل «رؤوسکم» است نه عطف بر «وجوهکم»<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref> و این که منصوب عطف بر مجرور شود در کلام عرب شیوع دارد، مثلاً می‌گویند: «لیس فلان بقائم و لا ذاهباً»<ref>ابو علی فضل بن طبرسی، مجمع البیان، بیروت، احیاء التراث العربی، ۱۳۲۹ش، ج۳، ص۱۶۵.</ref> «فلان شخصی نه ایستاده است و نه رونده.» علاوه بر این جمع کثیری از قراء «ارجلکم» را نیز با کسر خوانده‌اند.<ref>همان، ص۱۶۳؛ تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref>		قرار گرفتن «ارجلکم» در کنار «رؤوسکم» گواه بر این است که پاها نیز باید مسح شود؛ نه این‌که آن‌ها شسته شوند. همچنین در بررسی دقیق‌تر «ارجلکم» به فتح «لام» قرائت شده؛ به خاطر آن است که عطف بر محل «رؤوسکم» است نه عطف بر «وجوهکم»<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref> و این که منصوب عطف بر مجرور شود در کلام عرب شیوع دارد، مثلاً می‌گویند: «لیس فلان بقائم و لا ذاهباً»<ref>ابو علی فضل بن طبرسی، مجمع البیان، بیروت، احیاء التراث العربی، ۱۳۲۹ش، ج۳، ص۱۶۵.</ref> «فلان شخصی نه ایستاده است و نه رونده.» علاوه بر این جمع کثیری از قراء «ارجلکم» را نیز با کسر خوانده‌اند.<ref>همان، ص۱۶۳؛ تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref>

	علاوه بر آن، نمی‌توان چنین استنباط کرد که «ارجلکم» عطف به «وجوهکم» باشد، زیرا مسئله مسح سر و پا پس از اتمام حکم شستن مطرح شده است: اگر «ارجلکم» بر «وجوهکم» عطف شود بر خلاف بلاغت قرآن است.<ref>طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۴ق، ج۵، ص۲۳۹.</ref> امام صادق (ع) در این مورد فرموده است«قسمت جلو سر و روی پاها را مسح کن و اول پای راست را مسح نما»<ref>«امسح علی مقدّم رأسک و امسح علی القدمین و ابدأ بالشقّ الأیمن». وسائل الشیعه، همان، تهران، مکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۸ق، ج۱، ص۲۹۴، باب ۲۵ از ابواب وضو، ح۱.</ref>		علاوه بر آن، نمی‌توان چنین استنباط کرد که «ارجلکم» عطف به «وجوهکم» باشد، زیرا مسئله مسح سر و پا پس از اتمام حکم شستن مطرح شده است: اگر «ارجلکم» بر «وجوهکم» عطف شود بر خلاف بلاغت قرآن است.<ref>طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۴ق، ج۵، ص۲۳۹.</ref> امام صادق (ع) در این مورد فرموده است«قسمت جلو سر و روی پاها را مسح کن و اول پای راست را مسح نما»<ref>«امسح علی مقدّم رأسک و امسح علی القدمین و ابدأ بالشقّ الأیمن». وسائل الشیعه، همان، تهران، مکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۸ق، ج۱، ص۲۹۴، باب ۲۵ از ابواب وضو، ح۱.</ref>

	مرحوم صاحب جواهر در ارتباط با این مسئله می‌فرماید: «یکی از واجبات وضو، مسح پاهاست و بر این مسئله هم اجماع محصّل و هم اجماع منقول قائم است، بلکه این حکم از ضروریات مذهب شیعه است و بر این حکم اخبار متواتر وارد شده است.»<ref>نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۲ق، ج۲، ص۲۰۶.</ref>		مرحوم صاحب جواهر در ارتباط با این مسئله می‌فرماید: «یکی از واجبات وضو، مسح پاهاست و بر این مسئله هم اجماع محصّل و هم اجماع منقول قائم است، بلکه این حکم از ضروریات مذهب شیعه است و بر این حکم اخبار متواتر وارد شده است.»<ref>نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۲ق، ج۲، ص۲۰۶.</ref>

A.rezapour در ‏۸ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۳۹

2020-12-08T07:39:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۰۹
خط ۹:		خط ۹:
	'''مسح سر'''		'''مسح سر'''

	آیهٔ شریفه به روشنی مبین این است که روی سر باید مسح شود، زیرا کلمه «ب» که در «برؤوسکم» آمده، طبق تصریح بعضی از روایات<ref>شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۲ق، ج۱، باب ۲۳ از ابواب وضو، ح۴، ص۲۹۱.</ref> و بعضی از اهل لغت<ref>ابن هشام، مغنی اللبیب، حرف الباء، ص۱۴۲.</ref> به معنی «تبعیض» ~~می‌باشد،~~ یعنی قسمتی از سر را مسح کنید که در روایات ما،<ref>وسائل الشیعه، همان، باب ۲۲ از ابواب وضو، ح۳–۱، ص۲۸۹.</ref> محل آن به یک چهارم ~~پیش~~ سر محدود شده و باید قسمتی از این یک چهارم، هر چند کم باشد با دست مسح شود.		آیهٔ شریفه به روشنی مبین این است که روی سر باید مسح شود، زیرا کلمه «ب» که در «برؤوسکم» آمده، طبق تصریح بعضی از روایات<ref>شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۲ق، ج۱، باب ۲۳ از ابواب وضو، ح۴، ص۲۹۱.</ref> و بعضی از اهل لغت<ref>ابن هشام، مغنی اللبیب، حرف الباء، ص۱۴۲.</ref> به معنی «تبعیض» می‌باشد؛ یعنی قسمتی از سر را مسح کنید که در روایات ما،<ref>وسائل الشیعه، همان، باب ۲۲ از ابواب وضو، ح۳–۱، ص۲۸۹.</ref> محل آن به یک چهارم سر محدود شده و باید قسمتی از این یک چهارم، هر چند کم باشد با دست مسح شود.

	آنچه در میان بعضی از طوایف اهل تسنن معمول است، که تمام سر و حتی گوش‌ها را مسح می‌کنند، با آیهٔ ~~شریف~~ سازگار نیست.		آنچه در میان بعضی از طوایف اهل تسنن معمول است، که تمام سر و حتی گوش‌ها را مسح می‌کنند، با آیهٔ سازگار نیست.

	'''مسح پا'''		'''مسح پا'''

	قرار گرفتن «ارجلکم» در کنار «رؤوسکم» گواه بر این است که پاها نیز باید مسح ~~شود،~~ نه این‌که آن‌ها شسته شوند. همچنین در بررسی دقیق‌تر «ارجلکم» به فتح «لام» قرائت ~~شده،~~ به خاطر آن است که عطف بر محل «رؤوسکم» است نه عطف بر «وجوهکم»<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref> و این که منصوب عطف بر مجرور شود در کلام عرب شیوع دارد، مثلاً می‌گویند: «لیس فلان بقائم و لا ذاهباً»<ref>ابو علی فضل بن طبرسی، مجمع البیان، بیروت، احیاء التراث العربی، ۱۳۲۹ش، ج۳، ص۱۶۵.</ref> «فلان شخصی نه ایستاده است و نه رونده.» علاوه بر این جمع کثیری از قراء «ارجلکم» را نیز با کسر خوانده‌اند.<ref>همان، ص۱۶۳؛ تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref>		قرار گرفتن «ارجلکم» در کنار «رؤوسکم» گواه بر این است که پاها نیز باید مسح شود؛ نه این‌که آن‌ها شسته شوند. همچنین در بررسی دقیق‌تر «ارجلکم» به فتح «لام» قرائت شده؛ به خاطر آن است که عطف بر محل «رؤوسکم» است نه عطف بر «وجوهکم»<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref> و این که منصوب عطف بر مجرور شود در کلام عرب شیوع دارد، مثلاً می‌گویند: «لیس فلان بقائم و لا ذاهباً»<ref>ابو علی فضل بن طبرسی، مجمع البیان، بیروت، احیاء التراث العربی، ۱۳۲۹ش، ج۳، ص۱۶۵.</ref> «فلان شخصی نه ایستاده است و نه رونده.» علاوه بر این جمع کثیری از قراء «ارجلکم» را نیز با کسر خوانده‌اند.<ref>همان، ص۱۶۳؛ تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref>

	علاوه بر آن، نمی‌توان چنین استنباط کرد که «ارجلکم» عطف به «وجوهکم» باشد، زیرا مسئله مسح سر و پا پس از اتمام حکم شستن مطرح شده است: اگر «ارجلکم» بر «وجوهکم» عطف شود بر خلاف بلاغت قرآن است.<ref>طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۴ق، ج۵، ص۲۳۹.</ref> امام صادق (ع) در این مورد فرموده است«قسمت جلو سر و روی پاها را مسح کن و اول پای راست را مسح نما»<ref>«امسح علی مقدّم رأسک و امسح علی القدمین و ابدأ بالشقّ الأیمن». وسائل الشیعه، همان، تهران، مکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۸ق، ج۱، ص۲۹۴، باب ۲۵ از ابواب وضو، ح۱.</ref>		علاوه بر آن، نمی‌توان چنین استنباط کرد که «ارجلکم» عطف به «وجوهکم» باشد، زیرا مسئله مسح سر و پا پس از اتمام حکم شستن مطرح شده است: اگر «ارجلکم» بر «وجوهکم» عطف شود بر خلاف بلاغت قرآن است.<ref>طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۴ق، ج۵، ص۲۳۹.</ref> امام صادق (ع) در این مورد فرموده است«قسمت جلو سر و روی پاها را مسح کن و اول پای راست را مسح نما»<ref>«امسح علی مقدّم رأسک و امسح علی القدمین و ابدأ بالشقّ الأیمن». وسائل الشیعه، همان، تهران، مکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۸ق، ج۱، ص۲۹۴، باب ۲۵ از ابواب وضو، ح۱.</ref>

A.rezapour در ‏۸ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۷:۳۶

2020-12-08T07:36:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	با توجه به آیهٔ ۶ از سورهٔ مائده: {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاه فَاغْسِلُوا وُجُوهَکمْ وَأَیْدِیَکمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِکمْ وَأَرْجُلَکمْ إِلَی الْکعْبَیْنِ}} کیفیت مسح ~~پاها~~ در وضو چگونه است؟		با توجه به آیهٔ ۶ از سورهٔ مائده: {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاه فَاغْسِلُوا وُجُوهَکمْ وَأَیْدِیَکمْ إِلَی الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِکمْ وَأَرْجُلَکمْ إِلَی الْکعْبَیْنِ
			}} کیفیت مسح سر و پا در وضو چگونه است؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	در استناد به این آیهٔ شریفه و اخبار و روایات فراوان مرتبط با وضو و اجماع ~~امامیه،~~ در وضو پس از شستن صورت و دست‌ها، باید با تری آب وضو که در دست مانده، اول جلوی سر و پس از آن روی پاها را مسح کرد.		در استناد به این آیهٔ شریفه و اخبار و روایات فراوان مرتبط با وضو و اجماع [[امامیه]]، در وضو پس از شستن صورت و دست‌ها، باید با تری آب وضو که در دست مانده، اول جلوی سر و پس از آن روی پاها را مسح کرد.

	~~آموزهٔ مرتبط با چگونگی~~ مسح ~~در این آیهٔ شریفه به روشنی مبین این مهم است که روی~~ سر باید مسح شود، زیرا کلمه «ب» که در «برؤوسکم» آمده، طبق تصریح بعضی از روایات<ref>شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۲ق، ج۱، باب ۲۳ از ابواب وضو، ح۴، ص۲۹۱.</ref> و بعضی از اهل لغت<ref>ابن هشام، مغنی اللبیب، حرف الباء، ص۱۴۲.</ref> به معنی «تبعیض» می‌باشد، یعنی قسمتی از سر را مسح کنید که در روایات ما،<ref>وسائل الشیعه، همان، باب ۲۲ از ابواب وضو، ح۳–۱، ص۲۸۹.</ref> محل آن به یک چهارم پیش سر محدود شده و باید قسمتی از این یک چهارم، هر چند کم باشد با دست مسح شود.		'''مسح سر'''

	~~بنابراین آنچه~~ در ~~میان~~ بعضی از ~~طوایف~~ اهل ~~تسنن معمول است،~~ که ~~تمام~~ سر و ~~حتی گوش‌ها را~~ مسح ~~می‌کنند، با آیهٔ شریف سازگار نیست~~.		آیهٔ شریفه به روشنی مبین این است که روی سر باید مسح شود، زیرا کلمه «ب» که در «برؤوسکم» آمده، طبق تصریح بعضی از روایات<ref>شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۲ق، ج۱، باب ۲۳ از ابواب وضو، ح۴، ص۲۹۱.</ref> و بعضی از اهل لغت<ref>ابن هشام، مغنی اللبیب، حرف الباء، ص۱۴۲.</ref> به معنی «تبعیض» می‌باشد، یعنی قسمتی از سر را مسح کنید که در روایات ما،<ref>وسائل الشیعه، همان، باب ۲۲ از ابواب وضو، ح۳–۱، ص۲۸۹.</ref> محل آن به یک چهارم پیش سر محدود شده و باید قسمتی از این یک چهارم، هر چند کم باشد با دست مسح شود.

	~~قرار گرفتن «ارجلکم»~~ در کنار «رؤوسکم» گواه بر این است که پاها نیز باید مسح شود، نه این‌که آن‌ها شسته شوند. همچنین در بررسی دقیق‌تر «ارجلکم» به فتح «لام» قرائت شده، به خاطر آن است که ~~عطف بر محل «رؤوسکم» است نه عطف بر «وجوهکم»<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref>~~ و این که منصوب عطف بر مجرور شود در کلام عرب شیوع دارد، مثلاً می‌گویند: «لیس فلان بقائم و لا ذاهباً»<ref>ابو علی فضل بن طبرسی، مجمع البیان، بیروت، احیاء التراث العربی، ۱۳۲۹ش، ج۳، ص۱۶۵.</ref> «فلان شخصی نه ایستاده است و نه رونده.» علاوه بر این جمع کثیری از قراء «ارجلکم» را ~~نیز~~ با ~~کسر خوانده‌اند.<ref>همان، ص۱۶۳؛ تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷~~.~~</ref>~~		آنچه در میان بعضی از طوایف اهل تسنن معمول است، که تمام سر و حتی گوش‌ها را مسح می‌کنند، با آیهٔ شریف سازگار نیست.

	~~علاوه بر آن، نمی‌توان چنین استنباط کرد که «ارجلکم» عطف به «وجوهکم» باشد، زیرا مسئله~~ مسح ~~سر و~~ پا پس از اتمام حکم شستن مطرح شده است: اگر «ارجلکم» بر «وجوهکم» عطف شود بر خلاف بلاغت قرآن است.<ref>طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۴ق، ج۵، ص۲۳۹.</ref>		'''مسح پا'''

	~~امام صادق (ع)~~ در این ~~مورد فرموده است«قسمت جلو سر و روی~~ پاها را مسح کن و ~~اول پای راست را مسح نما»~~<ref>~~«امسح~~ علی ~~مقدّم رأسک~~ و ~~امسح علی القدمین و ابدأ بالشقّ الأیمن»~~. ~~وسائل الشیعه،~~ همان، ~~تهران، مکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۸ق، ج۱، ص۲۹۴، باب ۲۵ از ابواب وضو، ح۱~~.</ref>		قرار گرفتن «ارجلکم» در کنار «رؤوسکم» گواه بر این است که پاها نیز باید مسح شود، نه این‌که آن‌ها شسته شوند. همچنین در بررسی دقیق‌تر «ارجلکم» به فتح «لام» قرائت شده، به خاطر آن است که عطف بر محل «رؤوسکم» است نه عطف بر «وجوهکم»<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref> و این که منصوب عطف بر مجرور شود در کلام عرب شیوع دارد، مثلاً می‌گویند: «لیس فلان بقائم و لا ذاهباً»<ref>ابو علی فضل بن طبرسی، مجمع البیان، بیروت، احیاء التراث العربی، ۱۳۲۹ش، ج۳، ص۱۶۵.</ref> «فلان شخصی نه ایستاده است و نه رونده.» علاوه بر این جمع کثیری از قراء «ارجلکم» را نیز با کسر خوانده‌اند.<ref>همان، ص۱۶۳؛ تفسیر نمونه، ج۴، ص۲۸۷.</ref>

	~~احادیثی نیز~~ از ~~طریق اهل سنت هم نقل~~ شده است ~~که دلالت~~ بر ~~لزوم مسح پاها می‌کند: ابن عباس مفسر بزرگ قرآن، وضوی رسول خدا~~ (ص) را ~~توصیف کرده~~ و ~~توضیح داد که آن حضرت روی پاهای خود~~ را مسح ~~می‌کرد.~~<ref>~~علاء الدین~~ علی ~~المتقی، کنز العمال، بیروت، مؤسسه رساله، ۱۴۰۵ق، ج۹، ص۴۳۴، ح۲۶۸۵۱–۲۶۸۵۲~~.</ref>		علاوه بر آن، نمی‌توان چنین استنباط کرد که «ارجلکم» عطف به «وجوهکم» باشد، زیرا مسئله مسح سر و پا پس از اتمام حکم شستن مطرح شده است: اگر «ارجلکم» بر «وجوهکم» عطف شود بر خلاف بلاغت قرآن است.<ref>طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوم، ۱۳۹۴ق، ج۵، ص۲۳۹.</ref> امام صادق (ع) در این مورد فرموده است«قسمت جلو سر و روی پاها را مسح کن و اول پای راست را مسح نما»<ref>«امسح علی مقدّم رأسک و امسح علی القدمین و ابدأ بالشقّ الأیمن». وسائل الشیعه، همان، تهران، مکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۸ق، ج۱، ص۲۹۴، باب ۲۵ از ابواب وضو، ح۱.</ref>

	مرحوم صاحب جواهر در ارتباط با این مسئله می‌فرماید: «یکی از واجبات وضو، مسح پاهاست و بر این مسئله هم اجماع محصّل و هم اجماع منقول قائم است، بلکه این حکم از ضروریات مذهب شیعه است و بر این حکم اخبار متواتر وارد شده است.»<ref>نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۲ق، ج۲، ص۲۰۶.</ref>		مرحوم صاحب جواهر در ارتباط با این مسئله می‌فرماید: «یکی از واجبات وضو، مسح پاهاست و بر این مسئله هم اجماع محصّل و هم اجماع منقول قائم است، بلکه این حکم از ضروریات مذهب شیعه است و بر این حکم اخبار متواتر وارد شده است.»<ref>نجفی، محمد حسن، جواهر الکلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۲ق، ج۲، ص۲۰۶.</ref>

	مسح پا از سر انگشتان تا «کعب» است، در ارتباط با «کعب»، اغلب فقهای شیعه چنین معتقدند که «کعب» مفصل پاست، اما برخی نیز با توجه به عرف لغت عرب گفته‌اند مراد از «کعب» همان برآمدگی پاست، لذا در این دو مورد هیچ تناقضی با آیه وجود ندارد، و در ارتباط با این لفظ آیه، باید به بررسی واژهٔ «کعب» در بین اعراب پرداخته شود.		مسح پا از سر انگشتان تا «کعب» است، در ارتباط با «کعب»، اغلب فقهای شیعه چنین معتقدند که «کعب» مفصل پاست، اما برخی نیز با توجه به عرف لغت عرب گفته‌اند مراد از «کعب» همان برآمدگی پاست.

	از نظر فقه شیعه که مستنبط از قرآن و سنت است، هیچ جای شک و تردید نیست که در وضو، پس از شستن صورت و دست‌ها مسح سر و پاها لازم است و شستن به جای مسح وضو را باطل می‌کند. البته به نقل مرحوم صاحب جواهر و مرحوم شیخ طوسی از اهل سنت هم کسانی هستند که مسح پاها را جایز می‌دانند: ابی‌الحسن بصری، ابن‌جریر طبری، ابی‌علی جباری که معتقدند انسان بین مسح و شستن پاها مخیر است.<ref>همان؛ طوسی، ابو جعفر محمد، الخلاف، ج۱، ص۱۴، مسئله ۴۰.</ref~~><span></span~~>		* از نظر فقه شیعه که مستنبط از قرآن و سنت است، هیچ جای شک و تردید نیست که در وضو، پس از شستن صورت و دست‌ها مسح سر و پاها لازم است و شستن به جای مسح وضو را باطل می‌کند. البته به نقل مرحوم صاحب جواهر و مرحوم شیخ طوسی از اهل سنت هم کسانی هستند که مسح پاها را جایز می‌دانند: ابی‌الحسن بصری، ابن‌جریر طبری، ابی‌علی جباری که معتقدند انسان بین مسح و شستن پاها مخیر است.<ref>همان؛ طوسی، ابو جعفر محمد، الخلاف، ج۱، ص۱۴، مسئله ۴۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==