کنیه‌ها و لقب‌های امام علی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazarzadeh: جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'

2026-05-13T10:01:14Z

جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۱
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	در منابع مختلف شیعه و اهل‌سنت القاب فراوانی برای امام علی(ع) آمده است:		در منابع مختلف شیعه و اهل‌سنت القاب فراوانی برای امام علی(ع) آمده است:
	# '''[[ابوتراب]]:''' به‌معنای صاحب خاک یا شخص خاک‌آلود. این لقب از سوی [[پیامبر(ص)]] دربارۀ امام علی به‌کار برده شد.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، ~~بحارالانوار،~~ بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۵۱.</ref> [[عمار یاسر]]، این‌گونه نقل می‌کند: روزی من و علی بن ابی‌طالب در بین نخل‌های کوچک، روی خاک‌های نرم خوابیده بودیم که رسول خدا(ص) ما را بیدار کرد، و چون علی بن ابی‌طالب را خاک‌آلود دید، فرمود: {{عربی\|يَا أَبَا تُرَابٍ‌...}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=~~بحارالانوار~~\|سال=1403\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=بیروت، دار إحیاء التراث العربی\|جلد=35\|صفحه=64 ـ 65}}</ref>		# '''[[ابوتراب]]:''' به‌معنای صاحب خاک یا شخص خاک‌آلود. این لقب از سوی [[پیامبر(ص)]] دربارۀ امام علی به‌کار برده شد.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحار الانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۵۱.</ref> [[عمار یاسر]]، این‌گونه نقل می‌کند: روزی من و علی بن ابی‌طالب در بین نخل‌های کوچک، روی خاک‌های نرم خوابیده بودیم که رسول خدا(ص) ما را بیدار کرد، و چون علی بن ابی‌طالب را خاک‌آلود دید، فرمود: {{عربی\|يَا أَبَا تُرَابٍ‌...}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الانوار\|سال=1403\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=بیروت، دار إحیاء التراث العربی\|جلد=35\|صفحه=64 ـ 65}}</ref>
	# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، ~~بحارالانوار،~~ بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>		# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحار الانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>
	# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: {{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ\|ترجمه=به راستی که در لوح محفوظ زیر عرش خدا، نوشته است: علی بن ابی‌طالب، امیرمؤمنان است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الیقین\|سال=1413\|نام=على بن موسى‏\|نام خانوادگی=ابن طاووس‏\|ناشر=قم، انتشارات دارالکتاب\|صفحه=381}}</ref>		# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: {{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ\|ترجمه=به راستی که در لوح محفوظ زیر عرش خدا، نوشته است: علی بن ابی‌طالب، امیرمؤمنان است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الیقین\|سال=1413\|نام=على بن موسى‏\|نام خانوادگی=ابن طاووس‏\|ناشر=قم، انتشارات دارالکتاب\|صفحه=381}}</ref>
	# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی شوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=4\|صفحه=26}}</ref>		# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی شوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=4\|صفحه=26}}</ref>

Shahroudi در ‏۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۱

2024-12-02T14:31:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۰۱
خط ۵:		خط ۵:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|غدیر}}		{{درگاه\|غدیر\|تاریخ}}
	[[امام علی(ع)]] دارای کنیه و لقب‌های فراوانی چون ابوالحسن، ابوالائمه، [[اسدالله]]، [[امیرالمؤمنین]] و یعسوب الدین است. از نظر شیعیان، برخی از این القاب، مانند امیرالمؤمنین، مختص امام علی(ع) است و فقط در مورد او به‌کار می‌رفته است. در منابع [[شیعه]] و [[اهل سنت\|اهل‌سنت]] به این القاب و کنیه‌ها اشاره شده است.		[[امام علی(ع)]] دارای کنیه و لقب‌های فراوانی چون ابوالحسن، ابوالائمه، [[اسدالله]]، [[امیرالمؤمنین]] و یعسوب الدین است. از نظر شیعیان، برخی از این القاب، مانند امیرالمؤمنین، مختص امام علی(ع) است و فقط در مورد او به‌کار می‌رفته است. در منابع [[شیعه]] و [[اهل سنت\|اهل‌سنت]] به این القاب و کنیه‌ها اشاره شده است.

Shahroudi در ‏۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۱

2024-12-02T14:31:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۰۱
خط ۵۰:		خط ۵۰:
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{~~تکمیل مقاله~~		{{ارزیابی
	\| شناسه =شد		\| شناسه = شد
	\| ~~تیترها~~ =شد		\| عکس = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~ویرایش~~ =شد		\| درگاه = شد
	\| ~~لینک‌دهی~~ =شد		\| ادبیات = شد
	\| ~~ناوبری~~ =		\| پیوند = شد
	\| ~~نمایه~~ =شد		\| ناوبری = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~تغییر مسیر~~ =شد		\| تغییرمسیر = شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات = شد
	\| ~~بازبینی نویسنده~~ =		\| ارزیابی کمی = شد
	\| ~~بازبینی~~ =شد		\| ارزیابی کیفی = <!--خالی \| شد-->
	~~\| تکمیل =~~		\| اولویت = ج
	\| اولویت =ج		\| کیفیت = متوسط
	\| کیفیت =ب
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
	[[رده:القاب امام علی(ع)]]		[[رده:القاب امام علی(ع)]]
	[[رده:فضائل امام علی(ع)]]		[[رده:فضائل امام علی(ع)]]

Shahroudi: Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:کنیه‌ها و لقب‌های امام علی(ع) را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به کنیه‌ها و لقب‌های امام علی منتقل کرد

2024-12-02T12:02:36Z

Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:کنیه‌ها و لقب‌های امام علی(ع) را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به کنیه‌ها و لقب‌های امام علی منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۲
(بدون تفاوت)

R.bahmani در ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۵۵

2024-11-24T18:55:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۵
خط ۳۸:		خط ۳۸:

	{{پایان پاسخ}}		{{پایان پاسخ}}

			== مطالعه بیشتر ==
			# علی مختاری، مقاله نام‌ها و لقب‌های امام علی، دانشنامه امام علی ج۱۰.

	== منابع ==		== منابع ==

R.bahmani: /* لقب‌های امام علی(ع) */

2024-11-23T18:29:45Z

لقب‌های امام علی(ع)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۵۹
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>		# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>
	# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: {{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ\|ترجمه=به راستی که در لوح محفوظ زیر عرش خدا، نوشته است: علی بن ابی‌طالب، امیرمؤمنان است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الیقین\|سال=1413\|نام=على بن موسى‏\|نام خانوادگی=ابن طاووس‏\|ناشر=قم، انتشارات دارالکتاب\|صفحه=381}}</ref>		# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: {{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ\|ترجمه=به راستی که در لوح محفوظ زیر عرش خدا، نوشته است: علی بن ابی‌طالب، امیرمؤمنان است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الیقین\|سال=1413\|نام=على بن موسى‏\|نام خانوادگی=ابن طاووس‏\|ناشر=قم، انتشارات دارالکتاب\|صفحه=381}}</ref>
	# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>~~تستری،~~ قاضی نور ~~الله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۶؛ علامه امینی، الغدیر، ج۲، ص۴۴۱.~~</ref>		# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی شوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=4\|صفحه=26}}</ref>
	# '''صالح المؤمنین:''' این لقب در آیهٔ چهارم [[سوره تحریم\|سورهٔ تحریم]] آمده است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، امام علی(ع) را تنها مصداق صالح المؤمنین دانسته‌اند.<ref>برای نمونه‌ای از شیعه ن.ک: الحویزی، تفسیر نورالثقلین، عبدعلی بن جمعة، تحقیق السید هاشم الرسولی المحلاتی، قم، مؤسسهٔ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰؛ نیز: برای نمونه‌ای از اهل‌سنت ن.ک: السیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر الماثور، قم، مكتبة آية‌الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref>		# '''صالح المؤمنین:''' این لقب در آیهٔ چهارم [[سوره تحریم\|سورهٔ تحریم]] آمده است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، امام علی(ع) را تنها مصداق صالح المؤمنین دانسته‌اند.<ref>برای نمونه‌ای از شیعه ن.ک: الحویزی، تفسیر نورالثقلین، عبدعلی بن جمعة، تحقیق السید هاشم الرسولی المحلاتی، قم، مؤسسهٔ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰؛ نیز: برای نمونه‌ای از اهل‌سنت ن.ک: السیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر الماثور، قم، مكتبة آية‌الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref>
	# '''[[فاروق]]:''' به‌معنای جدا کننده حق از باطل است. بر اساس منابع شیعه، رسول خدا(ص) امام علی(ع) را فاروق نامید.<ref>الصدوق، محمد بن علی، الامالی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۰ق، ص۳۱.</ref> برخی اهل‌سنت، [[عمر بن خطاب]] را فاروق می‌دانند.<ref>الذهبى محمد بن احمد، تاريخ الاسلام و وفيات المشاهير و الأعلام، تحقيق عمر عبد السلام تدمرى، بيروت، دار الكتاب العربى، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۱۸۰.</ref> پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: {{عربی\|يَا عَلِيُّ أَنْتَ الْفَارُوقُ الْأَعْظَمُ‌\|ترجمه=ای علی، تو بزرگ‌ترین شاخص حق و باطلی}}.<ref>~~شیخ صدوق،~~ عیون اخبار ~~الرضاپ(ع)، ج۲، ص۶، ح۱۳.~~</ref>		# '''[[فاروق]]:''' به‌معنای جدا کننده حق از باطل است. بر اساس منابع شیعه، رسول خدا(ص) امام علی(ع) را فاروق نامید.<ref>الصدوق، محمد بن علی، الامالی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۰ق، ص۳۱.</ref> برخی اهل‌سنت، [[عمر بن خطاب]] را فاروق می‌دانند.<ref>الذهبى محمد بن احمد، تاريخ الاسلام و وفيات المشاهير و الأعلام، تحقيق عمر عبد السلام تدمرى، بيروت، دار الكتاب العربى، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۱۸۰.</ref> پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: {{عربی\|يَا عَلِيُّ أَنْتَ الْفَارُوقُ الْأَعْظَمُ‌\|ترجمه=ای علی، تو بزرگ‌ترین شاخص حق و باطلی}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عیون اخبار الرضا\|سال=1378\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=تهران، نشر جهان\|جلد=2\|صفحه=6}}</ref>
	# '''کَرّار غیرُ فَرّار:''' به‌معنای حمله کننده بی‌گریز. این لقب توسط پیامبر(ص) در [[غزوه خیبر\|غزوهٔ خیبر]] به امام علی(ع) داده شد؛ زمانی که چند تن از [[صحابه]] نتوانستند پیروزی کسب کنند و از صحنهٔ جنگ فرار کردند.<ref>المفید، محمد بن محمد، الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، قم،‌ كنگره شيخ مفيد، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۶۴.</ref>		# '''کَرّار غیرُ فَرّار:''' به‌معنای حمله کننده بی‌گریز. این لقب توسط پیامبر(ص) در [[غزوه خیبر\|غزوهٔ خیبر]] به امام علی(ع) داده شد؛ زمانی که چند تن از [[صحابه]] نتوانستند پیروزی کسب کنند و از صحنهٔ جنگ فرار کردند.<ref>المفید، محمد بن محمد، الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، قم،‌ كنگره شيخ مفيد، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۶۴.</ref>
	# '''یعسوب‌ الدین:''' به‌معنای بزرگ، سرپرست و رهبر مؤمنان است که از سوی پیامبر(ص) به امام علی(ع) داده شد.<ref>الامینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۳۹۷ق، ج۲، ص۳۱۳.</ref>		# '''یعسوب‌ الدین:''' به‌معنای بزرگ، سرپرست و رهبر مؤمنان است که از سوی پیامبر(ص) به امام علی(ع) داده شد.<ref>الامینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۳۹۷ق، ج۲، ص۳۱۳.</ref>
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	# '''قرآن ناطق:''' لقبی است که امام علی(ع) در جریان [[جنگ صفین]] خود را به این لقب موصوف کرد.<ref>القندوزی الحنفی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع الموده لذوالقربی، تحقیق علی بن جمال اشرف الحسینی، قم،‌ دار الاسوة، ۱۴۲۲ق، ج۱، ص۲۱۴.</ref>		# '''قرآن ناطق:''' لقبی است که امام علی(ع) در جریان [[جنگ صفین]] خود را به این لقب موصوف کرد.<ref>القندوزی الحنفی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع الموده لذوالقربی، تحقیق علی بن جمال اشرف الحسینی، قم،‌ دار الاسوة، ۱۴۲۲ق، ج۱، ص۲۱۴.</ref>
	# '''قسیم النار و الجنة:''' به‌معنای جداکنندهٔ [[بهشت]] و جهنم.<ref>الصدوق،‌ محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، تحقیق مهدی لاجوردی، تهران،‌نشر جهان، ۱۳۷۸ق، ج۲، ص۲۷.</ref>		# '''قسیم النار و الجنة:''' به‌معنای جداکنندهٔ [[بهشت]] و جهنم.<ref>الصدوق،‌ محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، تحقیق مهدی لاجوردی، تهران،‌نشر جهان، ۱۳۷۸ق، ج۲، ص۲۷.</ref>
	# '''ابوالیتامی و المساکین:''' از آنجا که امیر مؤمنان(ع)، پدر یتیمان و یاور بینوایان و بیوه‌زنان بود، ابوالیتامیٰ لقب گرفت. «اب» در اینجا به معنای صاحب و یاور است. آن حضرت فرمود: {{عربی\|أَنَا الْهَادِي وَ أَنَا الْمُهْتَدِي وَ أَنَا أَبُو الْيَتَامَى وَ الْمَسَاكِينِ وَ زَوْجُ الْأَرَامِلِ...\|ترجمه=من هدایت‌گر و راه‌یافته، و پدر یتیمان و بینوایان و یاور بیوه‌زنانم...}}.<ref>~~تستری،~~ قاضی ~~نورالله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۸۵.~~</ref>		# '''ابوالیتامی و المساکین:''' از آنجا که امیر مؤمنان(ع)، پدر یتیمان و یاور بینوایان و بیوه‌زنان بود، ابوالیتامیٰ لقب گرفت. «اب» در اینجا به معنای صاحب و یاور است. آن حضرت فرمود: {{عربی\|أَنَا الْهَادِي وَ أَنَا الْمُهْتَدِي وَ أَنَا أَبُو الْيَتَامَى وَ الْمَسَاكِينِ وَ زَوْجُ الْأَرَامِلِ...\|ترجمه=من هدایت‌گر و راه‌یافته، و پدر یتیمان و بینوایان و یاور بیوه‌زنانم...}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی شوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=4\|صفحه=285}}</ref>

	{{پایان پاسخ}}		{{پایان پاسخ}}

R.bahmani: /* کنیه‌های امام علی(ع) */

2024-11-23T18:23:23Z

کنیه‌های امام علی(ع)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۵۳
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	# '''ابوالسِّبْطَیْن:''' به‌معنای پدر دو نواده که منظور از سبطین [[مام حسن(ع)\|امام حسن(ع)]] و [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)‌]] دانسته شده است.<ref>ابن شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل أبی‌طالب عليهم السلام، تحقیق علی اشرف، قم، المکتبة الحيدرية، ۱۴۳۱ق، ج۵، ص۴۶۶.</ref> [[خداوند]] در [[معراج]] پیامبر، افتخار این کنیه را به علی(ع) داد و فرمود: «ای محمد، تو از میان آفریدگانم برگزیده منی و پس از توست صدیق اکبر، طاهر مطهر و پدر دو سبط تو که هر دو سرورند، شهیدند، طاهر و مطهرند و سید جوانان بهشتند...».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الغدیر\|سال=1368\|نام=عبدالحسین\|نام خانوادگی=امینی\|ناشر=تهران، کتابخانه بزرگ اسلامی\|جلد=2\|صفحه=422 ـ 423}}</ref>		# '''ابوالسِّبْطَیْن:''' به‌معنای پدر دو نواده که منظور از سبطین [[مام حسن(ع)\|امام حسن(ع)]] و [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)‌]] دانسته شده است.<ref>ابن شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل أبی‌طالب عليهم السلام، تحقیق علی اشرف، قم، المکتبة الحيدرية، ۱۴۳۱ق، ج۵، ص۴۶۶.</ref> [[خداوند]] در [[معراج]] پیامبر، افتخار این کنیه را به علی(ع) داد و فرمود: «ای محمد، تو از میان آفریدگانم برگزیده منی و پس از توست صدیق اکبر، طاهر مطهر و پدر دو سبط تو که هر دو سرورند، شهیدند، طاهر و مطهرند و سید جوانان بهشتند...».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الغدیر\|سال=1368\|نام=عبدالحسین\|نام خانوادگی=امینی\|ناشر=تهران، کتابخانه بزرگ اسلامی\|جلد=2\|صفحه=422 ـ 423}}</ref>
	# '''ابوالرّیْحانَتَیْن:''' به‌معنای پدر دو ریحانه که مراد از دو ریحانه امام حسن(ع) و امام حسین(ع)‌ قلمداد شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=1409\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی الشوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=20\|صفحه=438}}</ref> جابر از [[رسول خدا(ص)]] نقل می‌کند که سه روز پیش از رحلتش به [[علی بن ابی‌طالب(ع)]] می‌فرمود: {{عربی\|سَلَامُ اللَّهِ عَلَيْكَ يَا أَبَا الرَّيْحَانَتَيْنِ‌...\|ترجمه=سلام خدا بر تو ای پدر دو ریحانه ...}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=المرعشی الشوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=4\|صفحه=232}}</ref>		# '''ابوالرّیْحانَتَیْن:''' به‌معنای پدر دو ریحانه که مراد از دو ریحانه امام حسن(ع) و امام حسین(ع)‌ قلمداد شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=1409\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی الشوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=20\|صفحه=438}}</ref> جابر از [[رسول خدا(ص)]] نقل می‌کند که سه روز پیش از رحلتش به [[علی بن ابی‌طالب(ع)]] می‌فرمود: {{عربی\|سَلَامُ اللَّهِ عَلَيْكَ يَا أَبَا الرَّيْحَانَتَيْنِ‌...\|ترجمه=سلام خدا بر تو ای پدر دو ریحانه ...}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=المرعشی الشوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=4\|صفحه=232}}</ref>
	# '''ابوالاَئِمَه:''' به معنای پدر امامان.<ref>سبط بن الجوزی، يوسف بن قزاوغلى‌، تذكرة الخواص من الأمة بذكر خصائص الأئمة، تحقیق حسین تقی‌زاده،‌ قم، مركز الطباعة و النشر المجمع العالمی لاهل البيت عليهم السلام، ۱۴۲۶ق، ج۲، ص۳۸۲.</ref> [[جابر بن عبدالله انصاری]] می‌گوید: روزی در بستان‌های مدینه می‌گشتیم و در حالی که که دست علی(ع) در دست پیامبر بود، از کنار نخلی گذشتیم. درخت فریاد کرد: {{عربی\|هَذَا مُحَمَّدٌ سَيِّدُ الْأَنْبِيَاءِ وَ هَذَا عَلِيٌ سَيِّدُ الْأَوْصِيَاءِ أَبُو الْأَئِمَّةِ الطَّاهِرِينَ...}}<ref>~~قندوزی، سلیمان،~~ ینابیع ~~الموده، ج۱، ص۴۱۰.~~</ref> در بسیاری از روایات آمده است که پیامبر به علی(ع) می‌فرمود: {{عربی\|... وَ أَنْتَ الْإِمَامُ‌ وَ أَبُو الْأَئِمَّةِ}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=1409\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی الشوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=13\|صفحه=70 ـ 71}}</ref>		# '''ابوالاَئِمَه:''' به معنای پدر امامان.<ref>سبط بن الجوزی، يوسف بن قزاوغلى‌، تذكرة الخواص من الأمة بذكر خصائص الأئمة، تحقیق حسین تقی‌زاده،‌ قم، مركز الطباعة و النشر المجمع العالمی لاهل البيت عليهم السلام، ۱۴۲۶ق، ج۲، ص۳۸۲.</ref> [[جابر بن عبدالله انصاری]] می‌گوید: روزی در بستان‌های مدینه می‌گشتیم و در حالی که که دست علی(ع) در دست پیامبر بود، از کنار نخلی گذشتیم. درخت فریاد کرد: {{عربی\|هَذَا مُحَمَّدٌ سَيِّدُ الْأَنْبِيَاءِ وَ هَذَا عَلِيٌ سَيِّدُ الْأَوْصِيَاءِ أَبُو الْأَئِمَّةِ الطَّاهِرِينَ...}}<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ینابیع الموده\|سال=1422\|نام=سلیمان بن ابراهیم\|نام خانوادگی=قندوزی\|ناشر=قم، انتشارات اسوه\|جلد=1\|صفحه=410}}</ref> در بسیاری از روایات آمده است که پیامبر به علی(ع) می‌فرمود: {{عربی\|... وَ أَنْتَ الْإِمَامُ‌ وَ أَبُو الْأَئِمَّةِ}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=1409\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی الشوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=13\|صفحه=70 ـ 71}}</ref>
	# '''ابوالشهداء''': از پیامبر روایت است: {{عربی\|عَلِيٌّ سَيِّدُ الشُّهَدَاءِ وَ أَبُو الشُّهَدَاءِ الْغُرَبَاءِ\|ترجمه=علی سرور شهیدان و پدر شهیدان غریب است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ملحقات الاحقاق\|سال=1418\|نام=سید شهاب الدین\|نام خانوادگی=مرعشی نجفی\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=20\|صفحه=553}}</ref>		# '''ابوالشهداء''': از پیامبر روایت است: {{عربی\|عَلِيٌّ سَيِّدُ الشُّهَدَاءِ وَ أَبُو الشُّهَدَاءِ الْغُرَبَاءِ\|ترجمه=علی سرور شهیدان و پدر شهیدان غریب است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ملحقات الاحقاق\|سال=1418\|نام=سید شهاب الدین\|نام خانوادگی=مرعشی نجفی\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=20\|صفحه=553}}</ref>
	# '''ابوالعتره''': امیرمؤمنان(ع) می‌فرماید: {{عربی\|أَيُّهَا النَّاسُ! أَنَا إِمَامُ الْبَرِيَّةِ وَ وَصِيُّ خَيْرِ الْخَلِيقَةِ وَ أَبُو الْعِتْرَةِ الطَّاهِرَةِ الْهَادِيَةِ\|ترجمه=مردم، من امام امت و جانشین بهترین آفریدگان خدا و پدر عترت پاک و هدایت‌گر هستم}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ینابیع الموده\|سال=1422\|نام=سلیمان بن ابراهیم\|نام خانوادگی=قندوزی\|ناشر=قم، انتشارات اسوه\|جلد=1\|صفحه=241}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=امالی\|سال=1376\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=تهران، انتشارات کتابچی\|صفحه=484}}</ref>		# '''ابوالعتره''': امیرمؤمنان(ع) می‌فرماید: {{عربی\|أَيُّهَا النَّاسُ! أَنَا إِمَامُ الْبَرِيَّةِ وَ وَصِيُّ خَيْرِ الْخَلِيقَةِ وَ أَبُو الْعِتْرَةِ الطَّاهِرَةِ الْهَادِيَةِ\|ترجمه=مردم، من امام امت و جانشین بهترین آفریدگان خدا و پدر عترت پاک و هدایت‌گر هستم}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ینابیع الموده\|سال=1422\|نام=سلیمان بن ابراهیم\|نام خانوادگی=قندوزی\|ناشر=قم، انتشارات اسوه\|جلد=1\|صفحه=241}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=امالی\|سال=1376\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=تهران، انتشارات کتابچی\|صفحه=484}}</ref>
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	در منابع مختلف شیعه و اهل‌سنت القاب فراوانی برای امام علی(ع) آمده است:		در منابع مختلف شیعه و اهل‌سنت القاب فراوانی برای امام علی(ع) آمده است:
	# '''[[ابوتراب]]:''' به‌معنای صاحب خاک یا شخص خاک‌آلود. این لقب از سوی [[پیامبر(ص)]] دربارۀ امام علی به‌کار برده شد.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۵۱.</ref> [[عمار یاسر]]، این‌گونه نقل می‌کند: روزی من و علی بن ابی‌طالب در بین نخل‌های کوچک، روی خاک‌های نرم خوابیده بودیم که رسول خدا(ص) ما را بیدار کرد، و چون علی بن ابی‌طالب را خاک‌آلود دید، فرمود: {{عربی\|يَا أَبَا تُرَابٍ‌...}}.<ref>~~مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۳۵، ص۶۴ – ۶۵، ح۱۴.~~</ref>		# '''[[ابوتراب]]:''' به‌معنای صاحب خاک یا شخص خاک‌آلود. این لقب از سوی [[پیامبر(ص)]] دربارۀ امام علی به‌کار برده شد.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۵۱.</ref> [[عمار یاسر]]، این‌گونه نقل می‌کند: روزی من و علی بن ابی‌طالب در بین نخل‌های کوچک، روی خاک‌های نرم خوابیده بودیم که رسول خدا(ص) ما را بیدار کرد، و چون علی بن ابی‌طالب را خاک‌آلود دید، فرمود: {{عربی\|يَا أَبَا تُرَابٍ‌...}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحارالانوار\|سال=1403\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=بیروت، دار إحیاء التراث العربی\|جلد=35\|صفحه=64 ـ 65}}</ref>
	# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>		# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>
	# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: {{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ\|ترجمه=به راستی که در لوح محفوظ زیر عرش خدا، نوشته است: علی بن ابی‌طالب، امیرمؤمنان است}}.<ref>~~سید~~ ابن ~~طاووس، الیقین، ص۳۸۱.~~</ref>		# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: {{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ\|ترجمه=به راستی که در لوح محفوظ زیر عرش خدا، نوشته است: علی بن ابی‌طالب، امیرمؤمنان است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الیقین\|سال=1413\|نام=على بن موسى‏\|نام خانوادگی=ابن طاووس‏\|ناشر=قم، انتشارات دارالکتاب\|صفحه=381}}</ref>
	# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>تستری، قاضی نور الله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۶؛ علامه امینی، الغدیر، ج۲، ص۴۴۱.</ref>		# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>تستری، قاضی نور الله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۶؛ علامه امینی، الغدیر، ج۲، ص۴۴۱.</ref>
	# '''صالح المؤمنین:''' این لقب در آیهٔ چهارم [[سوره تحریم\|سورهٔ تحریم]] آمده است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، امام علی(ع) را تنها مصداق صالح المؤمنین دانسته‌اند.<ref>برای نمونه‌ای از شیعه ن.ک: الحویزی، تفسیر نورالثقلین، عبدعلی بن جمعة، تحقیق السید هاشم الرسولی المحلاتی، قم، مؤسسهٔ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰؛ نیز: برای نمونه‌ای از اهل‌سنت ن.ک: السیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر الماثور، قم، مكتبة آية‌الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref>		# '''صالح المؤمنین:''' این لقب در آیهٔ چهارم [[سوره تحریم\|سورهٔ تحریم]] آمده است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، امام علی(ع) را تنها مصداق صالح المؤمنین دانسته‌اند.<ref>برای نمونه‌ای از شیعه ن.ک: الحویزی، تفسیر نورالثقلین، عبدعلی بن جمعة، تحقیق السید هاشم الرسولی المحلاتی، قم، مؤسسهٔ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰؛ نیز: برای نمونه‌ای از اهل‌سنت ن.ک: السیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر الماثور، قم، مكتبة آية‌الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref>

R.bahmani: /* لقب‌های امام علی(ع) */

2024-11-23T18:13:38Z

لقب‌های امام علی(ع)

R.bahmani: /* لقب‌های امام علی(ع) */

2024-11-23T17:53:45Z

لقب‌های امام علی(ع)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۲۳
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	# '''[[ابوتراب]]:''' به‌معنای صاحب خاک یا شخص خاک‌آلود. این لقب از سوی [[پیامبر(ص)]] دربارۀ امام علی به‌کار برده شد.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۵۱.</ref> [[عمار یاسر]]، این‌گونه نقل می‌کند: روزی من و علی بن ابی‌طالب در بین نخل‌های کوچک، روی خاک‌های نرم خوابیده بودیم که رسول خدا(ص) ما را بیدار کرد، و چون علی بن ابی‌طالب را خاک‌آلود دید، فرمود: {{عربی\|يَا أَبَا تُرَابٍ‌...}}.<ref>مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۳۵، ص۶۴ – ۶۵، ح۱۴.</ref>		# '''[[ابوتراب]]:''' به‌معنای صاحب خاک یا شخص خاک‌آلود. این لقب از سوی [[پیامبر(ص)]] دربارۀ امام علی به‌کار برده شد.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۵۱.</ref> [[عمار یاسر]]، این‌گونه نقل می‌کند: روزی من و علی بن ابی‌طالب در بین نخل‌های کوچک، روی خاک‌های نرم خوابیده بودیم که رسول خدا(ص) ما را بیدار کرد، و چون علی بن ابی‌طالب را خاک‌آلود دید، فرمود: {{عربی\|يَا أَبَا تُرَابٍ‌...}}.<ref>مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۳۵، ص۶۴ – ۶۵، ح۱۴.</ref>
	# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>		# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>
	# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: «به راستی که در [[لوح محفوظ]] زیر [[عرش خدا]]، نوشته است: ~~[[علی بن ابی‌طالب]]، [[امیرمؤمنان]] است»<ref>~~{{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ}}؛ سید ابن طاووس، الیقین، ص۳۸۱.</ref>.		# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: «به راستی که در [[لوح محفوظ]] زیر [[عرش خدا]]، نوشته است: {{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ}}، [[علی بن ابی‌طالب]]، [[امیرمؤمنان]] است»<ref>سید ابن طاووس، الیقین، ص۳۸۱.</ref>.
	# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>تستری، قاضی نور الله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۶؛ علامه امینی، الغدیر، ج۲، ص۴۴۱.</ref>		# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>تستری، قاضی نور الله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۶؛ علامه امینی، الغدیر، ج۲، ص۴۴۱.</ref>
	# '''صالح المؤمنین:''' این لقب در آیهٔ چهارم [[سوره تحریم\|سورهٔ تحریم]] آمده است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، امام علی(ع) را تنها مصداق صالح المؤمنین دانسته‌اند.<ref>برای نمونه‌ای از شیعه ن.ک: الحویزی، تفسیر نورالثقلین، عبدعلی بن جمعة، تحقیق السید هاشم الرسولی المحلاتی، قم، مؤسسهٔ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰؛ نیز: برای نمونه‌ای از اهل‌سنت ن.ک: السیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر الماثور، قم، مكتبة آية‌الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref>		# '''صالح المؤمنین:''' این لقب در آیهٔ چهارم [[سوره تحریم\|سورهٔ تحریم]] آمده است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، امام علی(ع) را تنها مصداق صالح المؤمنین دانسته‌اند.<ref>برای نمونه‌ای از شیعه ن.ک: الحویزی، تفسیر نورالثقلین، عبدعلی بن جمعة، تحقیق السید هاشم الرسولی المحلاتی، قم، مؤسسهٔ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰؛ نیز: برای نمونه‌ای از اهل‌سنت ن.ک: السیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر الماثور، قم، مكتبة آية‌الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref>
	# '''[[فاروق]]:''' به‌معنای جدا کننده حق از باطل است. بر اساس منابع شیعه، رسول خدا(ص) امام علی(ع) را فاروق نامید.<ref>الصدوق، محمد بن علی، الامالی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۰ق، ص۳۱.</ref> برخی اهل‌سنت، [[عمر بن خطاب]] را فاروق می‌دانند.<ref>الذهبى محمد بن احمد، تاريخ الاسلام و وفيات المشاهير و الأعلام، تحقيق عمر عبد السلام تدمرى، بيروت، دار الكتاب العربى، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۱۸۰.</ref> پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: «ای علی، تو بزرگ‌ترین شاخص حق و باطلی».<ref>~~{{عربی\|يَا عَلِيُّ أَنْتَ الْفَارُوقُ الْأَعْظَمُ‌}}؛~~ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضاپ(ع)، ج۲، ص۶، ح۱۳.</ref>		# '''[[فاروق]]:''' به‌معنای جدا کننده حق از باطل است. بر اساس منابع شیعه، رسول خدا(ص) امام علی(ع) را فاروق نامید.<ref>الصدوق، محمد بن علی، الامالی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۰ق، ص۳۱.</ref> برخی اهل‌سنت، [[عمر بن خطاب]] را فاروق می‌دانند.<ref>الذهبى محمد بن احمد، تاريخ الاسلام و وفيات المشاهير و الأعلام، تحقيق عمر عبد السلام تدمرى، بيروت، دار الكتاب العربى، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۱۸۰.</ref> پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: {{عربی\|يَا عَلِيُّ أَنْتَ الْفَارُوقُ الْأَعْظَمُ‌}} «ای علی، تو بزرگ‌ترین شاخص حق و باطلی».<ref>شیخ صدوق، عیون اخبار الرضاپ(ع)، ج۲، ص۶، ح۱۳.</ref>
	# '''کَرّار غیرُ فَرّار:''' به‌معنای حمله کننده بی‌گریز. این لقب توسط پیامبر(ص) در [[غزوه خیبر\|غزوهٔ خیبر]] به امام علی(ع) داده شد؛ زمانی که چند تن از [[صحابه]] نتوانستند پیروزی کسب کنند و از صحنهٔ جنگ فرار کردند.<ref>المفید، محمد بن محمد، الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، قم،‌ كنگره شيخ مفيد، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۶۴.</ref>		# '''کَرّار غیرُ فَرّار:''' به‌معنای حمله کننده بی‌گریز. این لقب توسط پیامبر(ص) در [[غزوه خیبر\|غزوهٔ خیبر]] به امام علی(ع) داده شد؛ زمانی که چند تن از [[صحابه]] نتوانستند پیروزی کسب کنند و از صحنهٔ جنگ فرار کردند.<ref>المفید، محمد بن محمد، الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، قم،‌ كنگره شيخ مفيد، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۶۴.</ref>
	# '''یعسوب‌ الدین:''' به‌معنای بزرگ، سرپرست و رهبر مؤمنان است که از سوی پیامبر(ص) به امام علی(ع) داده شد.<ref>الامینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۳۹۷ق، ج۲، ص۳۱۳.</ref>		# '''یعسوب‌ الدین:''' به‌معنای بزرگ، سرپرست و رهبر مؤمنان است که از سوی پیامبر(ص) به امام علی(ع) داده شد.<ref>الامینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۳۹۷ق، ج۲، ص۳۱۳.</ref>

R.bahmani: /* کنیه‌های امام علی(ع) */

2024-11-23T17:52:46Z

کنیه‌های امام علی(ع)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۲۲
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>		# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>
	# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: «به راستی که در [[لوح محفوظ]] زیر [[عرش خدا]]، نوشته است: [[علی بن ابی‌طالب]]، [[امیرمؤمنان]] است»<ref>{{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ}}؛ سید ابن طاووس، الیقین، ص۳۸۱.</ref>.		# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: «به راستی که در [[لوح محفوظ]] زیر [[عرش خدا]]، نوشته است: [[علی بن ابی‌طالب]]، [[امیرمؤمنان]] است»<ref>{{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ}}؛ سید ابن طاووس، الیقین، ص۳۸۱.</ref>.
	# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ~~}}<ref>تستری، قاضی نور الله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۶؛ علامه امینی، الغدیر، ج۲، ص۴۴۱.</ref>؛ «به~~ زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر ~~است»~~.		# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>تستری، قاضی نور الله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۶؛ علامه امینی، الغدیر، ج۲، ص۴۴۱.</ref>
	# '''صالح المؤمنین:''' این لقب در آیهٔ چهارم [[سوره تحریم\|سورهٔ تحریم]] آمده است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، امام علی(ع) را تنها مصداق صالح المؤمنین دانسته‌اند.<ref>برای نمونه‌ای از شیعه ن.ک: الحویزی، تفسیر نورالثقلین، عبدعلی بن جمعة، تحقیق السید هاشم الرسولی المحلاتی، قم، مؤسسهٔ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰؛ نیز: برای نمونه‌ای از اهل‌سنت ن.ک: السیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر الماثور، قم، مكتبة آية‌الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref>		# '''صالح المؤمنین:''' این لقب در آیهٔ چهارم [[سوره تحریم\|سورهٔ تحریم]] آمده است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، امام علی(ع) را تنها مصداق صالح المؤمنین دانسته‌اند.<ref>برای نمونه‌ای از شیعه ن.ک: الحویزی، تفسیر نورالثقلین، عبدعلی بن جمعة، تحقیق السید هاشم الرسولی المحلاتی، قم، مؤسسهٔ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰؛ نیز: برای نمونه‌ای از اهل‌سنت ن.ک: السیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر الماثور، قم، مكتبة آية‌الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref>
	# '''[[فاروق]]:''' به‌معنای جدا کننده حق از باطل است. بر اساس منابع شیعه، رسول خدا(ص) امام علی(ع) را فاروق نامید.<ref>الصدوق، محمد بن علی، الامالی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۰ق، ص۳۱.</ref> برخی اهل‌سنت، [[عمر بن خطاب]] را فاروق می‌دانند.<ref>الذهبى محمد بن احمد، تاريخ الاسلام و وفيات المشاهير و الأعلام، تحقيق عمر عبد السلام تدمرى، بيروت، دار الكتاب العربى، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۱۸۰.</ref> پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: «ای علی، تو بزرگ‌ترین شاخص حق و باطلی».<ref>{{عربی\|يَا عَلِيُّ أَنْتَ الْفَارُوقُ الْأَعْظَمُ‌}}؛ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضاپ(ع)، ج۲، ص۶، ح۱۳.</ref>		# '''[[فاروق]]:''' به‌معنای جدا کننده حق از باطل است. بر اساس منابع شیعه، رسول خدا(ص) امام علی(ع) را فاروق نامید.<ref>الصدوق، محمد بن علی، الامالی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۰ق، ص۳۱.</ref> برخی اهل‌سنت، [[عمر بن خطاب]] را فاروق می‌دانند.<ref>الذهبى محمد بن احمد، تاريخ الاسلام و وفيات المشاهير و الأعلام، تحقيق عمر عبد السلام تدمرى، بيروت، دار الكتاب العربى، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۱۸۰.</ref> پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: «ای علی، تو بزرگ‌ترین شاخص حق و باطلی».<ref>{{عربی\|يَا عَلِيُّ أَنْتَ الْفَارُوقُ الْأَعْظَمُ‌}}؛ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضاپ(ع)، ج۲، ص۶، ح۱۳.</ref>
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	# '''قرآن ناطق:''' لقبی است که امام علی(ع) در جریان [[جنگ صفین]] خود را به این لقب موصوف کرد.<ref>القندوزی الحنفی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع الموده لذوالقربی، تحقیق علی بن جمال اشرف الحسینی، قم،‌ دار الاسوة، ۱۴۲۲ق، ج۱، ص۲۱۴.</ref>		# '''قرآن ناطق:''' لقبی است که امام علی(ع) در جریان [[جنگ صفین]] خود را به این لقب موصوف کرد.<ref>القندوزی الحنفی، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع الموده لذوالقربی، تحقیق علی بن جمال اشرف الحسینی، قم،‌ دار الاسوة، ۱۴۲۲ق، ج۱، ص۲۱۴.</ref>
	# '''قسیم النار و الجنة:''' به‌معنای جداکنندهٔ [[بهشت]] و جهنم.<ref>الصدوق،‌ محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، تحقیق مهدی لاجوردی، تهران،‌نشر جهان، ۱۳۷۸ق، ج۲، ص۲۷.</ref>		# '''قسیم النار و الجنة:''' به‌معنای جداکنندهٔ [[بهشت]] و جهنم.<ref>الصدوق،‌ محمد بن علی، عیون اخبار الرضا(ع)، تحقیق مهدی لاجوردی، تهران،‌نشر جهان، ۱۳۷۸ق، ج۲، ص۲۷.</ref>
	# '''ابوالیتامی و المساکین:''' از آنجا که امیر مؤمنان(ع)، پدر یتیمان و یاور بینوایان و بیوه‌زنان بود، ابوالیتامیٰ لقب گرفت. «اب» در اینجا به معنای صاحب و یاور است. آن حضرت فرمود: {{عربی\|أَنَا الْهَادِي وَ أَنَا الْمُهْتَدِي وَ أَنَا أَبُو الْيَتَامَى وَ الْمَسَاكِينِ وَ زَوْجُ الْأَرَامِلِ...}}<ref>تستری، قاضی نورالله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۸۵.</ref>~~؛ «من هدایت‌گر و راه‌یافته، و پدر یتیمان و بینوایان و یاور بیوه‌زنانم...».~~		# '''ابوالیتامی و المساکین:''' از آنجا که امیر مؤمنان(ع)، پدر یتیمان و یاور بینوایان و بیوه‌زنان بود، ابوالیتامیٰ لقب گرفت. «اب» در اینجا به معنای صاحب و یاور است. آن حضرت فرمود: {{عربی\|أَنَا الْهَادِي وَ أَنَا الْمُهْتَدِي وَ أَنَا أَبُو الْيَتَامَى وَ الْمَسَاكِينِ وَ زَوْجُ الْأَرَامِلِ...\|ترجمه=من هدایت‌گر و راه‌یافته، و پدر یتیمان و بینوایان و یاور بیوه‌زنانم...}}.<ref>تستری، قاضی نورالله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۸۵.</ref>

	{{پایان پاسخ}}		{{پایان پاسخ}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۱
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	در منابع مختلف شیعه و اهل‌سنت القاب فراوانی برای امام علی(ع) آمده است:		در منابع مختلف شیعه و اهل‌سنت القاب فراوانی برای امام علی(ع) آمده است:
	# '''[[ابوتراب]]:''' به‌معنای صاحب خاک یا شخص خاک‌آلود. این لقب از سوی [[پیامبر(ص)]] دربارۀ امام علی به‌کار برده شد.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، ~~بحارالانوار،~~ بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۵۱.</ref> [[عمار یاسر]]، این‌گونه نقل می‌کند: روزی من و علی بن ابی‌طالب در بین نخل‌های کوچک، روی خاک‌های نرم خوابیده بودیم که رسول خدا(ص) ما را بیدار کرد، و چون علی بن ابی‌طالب را خاک‌آلود دید، فرمود: {{عربی\|يَا أَبَا تُرَابٍ‌...}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=~~بحارالانوار~~\|سال=1403\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=بیروت، دار إحیاء التراث العربی\|جلد=35\|صفحه=64 ـ 65}}</ref>		# '''[[ابوتراب]]:''' به‌معنای صاحب خاک یا شخص خاک‌آلود. این لقب از سوی [[پیامبر(ص)]] دربارۀ امام علی به‌کار برده شد.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحار الانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۵۱.</ref> [[عمار یاسر]]، این‌گونه نقل می‌کند: روزی من و علی بن ابی‌طالب در بین نخل‌های کوچک، روی خاک‌های نرم خوابیده بودیم که رسول خدا(ص) ما را بیدار کرد، و چون علی بن ابی‌طالب را خاک‌آلود دید، فرمود: {{عربی\|يَا أَبَا تُرَابٍ‌...}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الانوار\|سال=1403\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=بیروت، دار إحیاء التراث العربی\|جلد=35\|صفحه=64 ـ 65}}</ref>
	# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، ~~بحارالانوار،~~ بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>		# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحار الانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>
	# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: {{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ\|ترجمه=به راستی که در لوح محفوظ زیر عرش خدا، نوشته است: علی بن ابی‌طالب، امیرمؤمنان است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الیقین\|سال=1413\|نام=على بن موسى‏\|نام خانوادگی=ابن طاووس‏\|ناشر=قم، انتشارات دارالکتاب\|صفحه=381}}</ref>		# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: {{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ\|ترجمه=به راستی که در لوح محفوظ زیر عرش خدا، نوشته است: علی بن ابی‌طالب، امیرمؤمنان است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الیقین\|سال=1413\|نام=على بن موسى‏\|نام خانوادگی=ابن طاووس‏\|ناشر=قم، انتشارات دارالکتاب\|صفحه=381}}</ref>
	# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی شوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=4\|صفحه=26}}</ref>		# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی شوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=4\|صفحه=26}}</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۵۳
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	# '''ابوالسِّبْطَیْن:''' به‌معنای پدر دو نواده که منظور از سبطین [[مام حسن(ع)\|امام حسن(ع)]] و [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)‌]] دانسته شده است.<ref>ابن شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل أبی‌طالب عليهم السلام، تحقیق علی اشرف، قم، المکتبة الحيدرية، ۱۴۳۱ق، ج۵، ص۴۶۶.</ref> [[خداوند]] در [[معراج]] پیامبر، افتخار این کنیه را به علی(ع) داد و فرمود: «ای محمد، تو از میان آفریدگانم برگزیده منی و پس از توست صدیق اکبر، طاهر مطهر و پدر دو سبط تو که هر دو سرورند، شهیدند، طاهر و مطهرند و سید جوانان بهشتند...».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الغدیر\|سال=1368\|نام=عبدالحسین\|نام خانوادگی=امینی\|ناشر=تهران، کتابخانه بزرگ اسلامی\|جلد=2\|صفحه=422 ـ 423}}</ref>		# '''ابوالسِّبْطَیْن:''' به‌معنای پدر دو نواده که منظور از سبطین [[مام حسن(ع)\|امام حسن(ع)]] و [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)‌]] دانسته شده است.<ref>ابن شهرآشوب، محمد بن علی، مناقب آل أبی‌طالب عليهم السلام، تحقیق علی اشرف، قم، المکتبة الحيدرية، ۱۴۳۱ق، ج۵، ص۴۶۶.</ref> [[خداوند]] در [[معراج]] پیامبر، افتخار این کنیه را به علی(ع) داد و فرمود: «ای محمد، تو از میان آفریدگانم برگزیده منی و پس از توست صدیق اکبر، طاهر مطهر و پدر دو سبط تو که هر دو سرورند، شهیدند، طاهر و مطهرند و سید جوانان بهشتند...».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الغدیر\|سال=1368\|نام=عبدالحسین\|نام خانوادگی=امینی\|ناشر=تهران، کتابخانه بزرگ اسلامی\|جلد=2\|صفحه=422 ـ 423}}</ref>
	# '''ابوالرّیْحانَتَیْن:''' به‌معنای پدر دو ریحانه که مراد از دو ریحانه امام حسن(ع) و امام حسین(ع)‌ قلمداد شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=1409\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی الشوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=20\|صفحه=438}}</ref> جابر از [[رسول خدا(ص)]] نقل می‌کند که سه روز پیش از رحلتش به [[علی بن ابی‌طالب(ع)]] می‌فرمود: {{عربی\|سَلَامُ اللَّهِ عَلَيْكَ يَا أَبَا الرَّيْحَانَتَيْنِ‌...\|ترجمه=سلام خدا بر تو ای پدر دو ریحانه ...}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=المرعشی الشوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=4\|صفحه=232}}</ref>		# '''ابوالرّیْحانَتَیْن:''' به‌معنای پدر دو ریحانه که مراد از دو ریحانه امام حسن(ع) و امام حسین(ع)‌ قلمداد شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=1409\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی الشوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=20\|صفحه=438}}</ref> جابر از [[رسول خدا(ص)]] نقل می‌کند که سه روز پیش از رحلتش به [[علی بن ابی‌طالب(ع)]] می‌فرمود: {{عربی\|سَلَامُ اللَّهِ عَلَيْكَ يَا أَبَا الرَّيْحَانَتَيْنِ‌...\|ترجمه=سلام خدا بر تو ای پدر دو ریحانه ...}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=۱۴۰۹\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=المرعشی الشوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=4\|صفحه=232}}</ref>
	# '''ابوالاَئِمَه:''' به معنای پدر امامان.<ref>سبط بن الجوزی، يوسف بن قزاوغلى‌، تذكرة الخواص من الأمة بذكر خصائص الأئمة، تحقیق حسین تقی‌زاده،‌ قم، مركز الطباعة و النشر المجمع العالمی لاهل البيت عليهم السلام، ۱۴۲۶ق، ج۲، ص۳۸۲.</ref> [[جابر بن عبدالله انصاری]] می‌گوید: روزی در بستان‌های مدینه می‌گشتیم و در حالی که که دست علی(ع) در دست پیامبر بود، از کنار نخلی گذشتیم. درخت فریاد کرد: {{عربی\|هَذَا مُحَمَّدٌ سَيِّدُ الْأَنْبِيَاءِ وَ هَذَا عَلِيٌ سَيِّدُ الْأَوْصِيَاءِ أَبُو الْأَئِمَّةِ الطَّاهِرِينَ...}}<ref>~~قندوزی، سلیمان،~~ ینابیع ~~الموده، ج۱، ص۴۱۰.~~</ref> در بسیاری از روایات آمده است که پیامبر به علی(ع) می‌فرمود: {{عربی\|... وَ أَنْتَ الْإِمَامُ‌ وَ أَبُو الْأَئِمَّةِ}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=1409\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی الشوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=13\|صفحه=70 ـ 71}}</ref>		# '''ابوالاَئِمَه:''' به معنای پدر امامان.<ref>سبط بن الجوزی، يوسف بن قزاوغلى‌، تذكرة الخواص من الأمة بذكر خصائص الأئمة، تحقیق حسین تقی‌زاده،‌ قم، مركز الطباعة و النشر المجمع العالمی لاهل البيت عليهم السلام، ۱۴۲۶ق، ج۲، ص۳۸۲.</ref> [[جابر بن عبدالله انصاری]] می‌گوید: روزی در بستان‌های مدینه می‌گشتیم و در حالی که که دست علی(ع) در دست پیامبر بود، از کنار نخلی گذشتیم. درخت فریاد کرد: {{عربی\|هَذَا مُحَمَّدٌ سَيِّدُ الْأَنْبِيَاءِ وَ هَذَا عَلِيٌ سَيِّدُ الْأَوْصِيَاءِ أَبُو الْأَئِمَّةِ الطَّاهِرِينَ...}}<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ینابیع الموده\|سال=1422\|نام=سلیمان بن ابراهیم\|نام خانوادگی=قندوزی\|ناشر=قم، انتشارات اسوه\|جلد=1\|صفحه=410}}</ref> در بسیاری از روایات آمده است که پیامبر به علی(ع) می‌فرمود: {{عربی\|... وَ أَنْتَ الْإِمَامُ‌ وَ أَبُو الْأَئِمَّةِ}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إحقاق الحق و إزهاق الباطل\|سال=1409\|نام=قاضی نور الله\|نام خانوادگی=مرعشی الشوشتری\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=13\|صفحه=70 ـ 71}}</ref>
	# '''ابوالشهداء''': از پیامبر روایت است: {{عربی\|عَلِيٌّ سَيِّدُ الشُّهَدَاءِ وَ أَبُو الشُّهَدَاءِ الْغُرَبَاءِ\|ترجمه=علی سرور شهیدان و پدر شهیدان غریب است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ملحقات الاحقاق\|سال=1418\|نام=سید شهاب الدین\|نام خانوادگی=مرعشی نجفی\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=20\|صفحه=553}}</ref>		# '''ابوالشهداء''': از پیامبر روایت است: {{عربی\|عَلِيٌّ سَيِّدُ الشُّهَدَاءِ وَ أَبُو الشُّهَدَاءِ الْغُرَبَاءِ\|ترجمه=علی سرور شهیدان و پدر شهیدان غریب است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ملحقات الاحقاق\|سال=1418\|نام=سید شهاب الدین\|نام خانوادگی=مرعشی نجفی\|ناشر=قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی\|جلد=20\|صفحه=553}}</ref>
	# '''ابوالعتره''': امیرمؤمنان(ع) می‌فرماید: {{عربی\|أَيُّهَا النَّاسُ! أَنَا إِمَامُ الْبَرِيَّةِ وَ وَصِيُّ خَيْرِ الْخَلِيقَةِ وَ أَبُو الْعِتْرَةِ الطَّاهِرَةِ الْهَادِيَةِ\|ترجمه=مردم، من امام امت و جانشین بهترین آفریدگان خدا و پدر عترت پاک و هدایت‌گر هستم}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ینابیع الموده\|سال=1422\|نام=سلیمان بن ابراهیم\|نام خانوادگی=قندوزی\|ناشر=قم، انتشارات اسوه\|جلد=1\|صفحه=241}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=امالی\|سال=1376\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=تهران، انتشارات کتابچی\|صفحه=484}}</ref>		# '''ابوالعتره''': امیرمؤمنان(ع) می‌فرماید: {{عربی\|أَيُّهَا النَّاسُ! أَنَا إِمَامُ الْبَرِيَّةِ وَ وَصِيُّ خَيْرِ الْخَلِيقَةِ وَ أَبُو الْعِتْرَةِ الطَّاهِرَةِ الْهَادِيَةِ\|ترجمه=مردم، من امام امت و جانشین بهترین آفریدگان خدا و پدر عترت پاک و هدایت‌گر هستم}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ینابیع الموده\|سال=1422\|نام=سلیمان بن ابراهیم\|نام خانوادگی=قندوزی\|ناشر=قم، انتشارات اسوه\|جلد=1\|صفحه=241}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=امالی\|سال=1376\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=تهران، انتشارات کتابچی\|صفحه=484}}</ref>
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	در منابع مختلف شیعه و اهل‌سنت القاب فراوانی برای امام علی(ع) آمده است:		در منابع مختلف شیعه و اهل‌سنت القاب فراوانی برای امام علی(ع) آمده است:
	# '''[[ابوتراب]]:''' به‌معنای صاحب خاک یا شخص خاک‌آلود. این لقب از سوی [[پیامبر(ص)]] دربارۀ امام علی به‌کار برده شد.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۵۱.</ref> [[عمار یاسر]]، این‌گونه نقل می‌کند: روزی من و علی بن ابی‌طالب در بین نخل‌های کوچک، روی خاک‌های نرم خوابیده بودیم که رسول خدا(ص) ما را بیدار کرد، و چون علی بن ابی‌طالب را خاک‌آلود دید، فرمود: {{عربی\|يَا أَبَا تُرَابٍ‌...}}.<ref>~~مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۳۵، ص۶۴ – ۶۵، ح۱۴.~~</ref>		# '''[[ابوتراب]]:''' به‌معنای صاحب خاک یا شخص خاک‌آلود. این لقب از سوی [[پیامبر(ص)]] دربارۀ امام علی به‌کار برده شد.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۵۱.</ref> [[عمار یاسر]]، این‌گونه نقل می‌کند: روزی من و علی بن ابی‌طالب در بین نخل‌های کوچک، روی خاک‌های نرم خوابیده بودیم که رسول خدا(ص) ما را بیدار کرد، و چون علی بن ابی‌طالب را خاک‌آلود دید، فرمود: {{عربی\|يَا أَبَا تُرَابٍ‌...}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحارالانوار\|سال=1403\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=بیروت، دار إحیاء التراث العربی\|جلد=35\|صفحه=64 ـ 65}}</ref>
	# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>		# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>
	# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: {{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ\|ترجمه=به راستی که در لوح محفوظ زیر عرش خدا، نوشته است: علی بن ابی‌طالب، امیرمؤمنان است}}.<ref>~~سید~~ ابن ~~طاووس، الیقین، ص۳۸۱.~~</ref>		# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: {{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ\|ترجمه=به راستی که در لوح محفوظ زیر عرش خدا، نوشته است: علی بن ابی‌طالب، امیرمؤمنان است}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الیقین\|سال=1413\|نام=على بن موسى‏\|نام خانوادگی=ابن طاووس‏\|ناشر=قم، انتشارات دارالکتاب\|صفحه=381}}</ref>
	# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>تستری، قاضی نور الله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۶؛ علامه امینی، الغدیر، ج۲، ص۴۴۱.</ref>		# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>تستری، قاضی نور الله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۶؛ علامه امینی، الغدیر، ج۲، ص۴۴۱.</ref>
	# '''صالح المؤمنین:''' این لقب در آیهٔ چهارم [[سوره تحریم\|سورهٔ تحریم]] آمده است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، امام علی(ع) را تنها مصداق صالح المؤمنین دانسته‌اند.<ref>برای نمونه‌ای از شیعه ن.ک: الحویزی، تفسیر نورالثقلین، عبدعلی بن جمعة، تحقیق السید هاشم الرسولی المحلاتی، قم، مؤسسهٔ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰؛ نیز: برای نمونه‌ای از اهل‌سنت ن.ک: السیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر الماثور، قم، مكتبة آية‌الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref>		# '''صالح المؤمنین:''' این لقب در آیهٔ چهارم [[سوره تحریم\|سورهٔ تحریم]] آمده است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، امام علی(ع) را تنها مصداق صالح المؤمنین دانسته‌اند.<ref>برای نمونه‌ای از شیعه ن.ک: الحویزی، تفسیر نورالثقلین، عبدعلی بن جمعة، تحقیق السید هاشم الرسولی المحلاتی، قم، مؤسسهٔ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰؛ نیز: برای نمونه‌ای از اهل‌سنت ن.ک: السیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر الماثور، قم، مكتبة آية‌الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۲۳
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	# '''[[ابوتراب]]:''' به‌معنای صاحب خاک یا شخص خاک‌آلود. این لقب از سوی [[پیامبر(ص)]] دربارۀ امام علی به‌کار برده شد.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۵۱.</ref> [[عمار یاسر]]، این‌گونه نقل می‌کند: روزی من و علی بن ابی‌طالب در بین نخل‌های کوچک، روی خاک‌های نرم خوابیده بودیم که رسول خدا(ص) ما را بیدار کرد، و چون علی بن ابی‌طالب را خاک‌آلود دید، فرمود: {{عربی\|يَا أَبَا تُرَابٍ‌...}}.<ref>مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۳۵، ص۶۴ – ۶۵، ح۱۴.</ref>		# '''[[ابوتراب]]:''' به‌معنای صاحب خاک یا شخص خاک‌آلود. این لقب از سوی [[پیامبر(ص)]] دربارۀ امام علی به‌کار برده شد.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۵، ص۵۱.</ref> [[عمار یاسر]]، این‌گونه نقل می‌کند: روزی من و علی بن ابی‌طالب در بین نخل‌های کوچک، روی خاک‌های نرم خوابیده بودیم که رسول خدا(ص) ما را بیدار کرد، و چون علی بن ابی‌طالب را خاک‌آلود دید، فرمود: {{عربی\|يَا أَبَا تُرَابٍ‌...}}.<ref>مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۳۵، ص۶۴ – ۶۵، ح۱۴.</ref>
	# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>		# '''[[لقب اسدالله\|اسدالله]]:''' به‌معنای شیر خدا. به کار رفتن عنوان اسد دربارۀ انسان کنایه از شجاعت است.<ref>المجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحارالانوار، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۳۹، ص۷۳-۷۴.</ref>
	# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: «به راستی که در [[لوح محفوظ]] زیر [[عرش خدا]]، نوشته است: ~~[[علی بن ابی‌طالب]]، [[امیرمؤمنان]] است»<ref>~~{{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ}}؛ سید ابن طاووس، الیقین، ص۳۸۱.</ref>.		# '''[[امیرالمؤمنین]]:''' از القاب اختصاصی امام علی(ع) است و شیعیان این لقب را برای دیگر امامان(ع) به‌کار نمی‌برند.<ref>العیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۳۰۲.</ref> پیامبر اسلام(ص) فرمود: «به راستی که در [[لوح محفوظ]] زیر [[عرش خدا]]، نوشته است: {{عربی\|إِنَّ فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ تَحْتَ الْعَرْشِ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ}}، [[علی بن ابی‌طالب]]، [[امیرمؤمنان]] است»<ref>سید ابن طاووس، الیقین، ص۳۸۱.</ref>.
	# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>تستری، قاضی نور الله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۶؛ علامه امینی، الغدیر، ج۲، ص۴۴۱.</ref>		# '''صدیق اکبر:''' به‌معنای بسیار راست‌گوست و از القاب اختصاصی امام علی(ع) است.<ref>الاربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، بیروت دارالأضواء، ۱۴۰۵، ج۲، ص۱۲.</ref> پیامبر گرامی(ص) در چند مناسبت، علی(ع) را «الصدیق الاکبر» نامید؛ از جمله: {{عربی\|سَتَكُونُ بَعْدِي فِتْنَةٌ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَالْزَمُوا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَنْ يَرَانِي وَ أَوَّلُ مَنْ يُصَافِحُنِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ هُوَ الصِّدِّيقُ الْأَكْبَرُ\|ترجمه=به زودی فتنه‌ای پس از من رخ می‌دهد. هرگاه چنین شد، به علی بن ابی‌طالب بپیوندید و همراهش باشید؛ زیرا او نخستین کسی است که مرا می‌بیند، و نخستین کسی است که در قیامت با من مصافحه می‌کند، و او صدیق اکبر است}}.<ref>تستری، قاضی نور الله، احقاق الحق، ج۴، ص۲۶؛ علامه امینی، الغدیر، ج۲، ص۴۴۱.</ref>
	# '''صالح المؤمنین:''' این لقب در آیهٔ چهارم [[سوره تحریم\|سورهٔ تحریم]] آمده است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، امام علی(ع) را تنها مصداق صالح المؤمنین دانسته‌اند.<ref>برای نمونه‌ای از شیعه ن.ک: الحویزی، تفسیر نورالثقلین، عبدعلی بن جمعة، تحقیق السید هاشم الرسولی المحلاتی، قم، مؤسسهٔ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰؛ نیز: برای نمونه‌ای از اهل‌سنت ن.ک: السیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر الماثور، قم، مكتبة آية‌الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref>		# '''صالح المؤمنین:''' این لقب در آیهٔ چهارم [[سوره تحریم\|سورهٔ تحریم]] آمده است. در منابع شیعه و اهل‌سنت، امام علی(ع) را تنها مصداق صالح المؤمنین دانسته‌اند.<ref>برای نمونه‌ای از شیعه ن.ک: الحویزی، تفسیر نورالثقلین، عبدعلی بن جمعة، تحقیق السید هاشم الرسولی المحلاتی، قم، مؤسسهٔ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۴۱۵ق، ج۵، ص۳۷۰؛ نیز: برای نمونه‌ای از اهل‌سنت ن.ک: السیوطی، عبدالرحمن بن ابی‌بکر، الدر المنثور فی التفسیر الماثور، قم، مكتبة آية‌الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۲۴۴.</ref>
	# '''[[فاروق]]:''' به‌معنای جدا کننده حق از باطل است. بر اساس منابع شیعه، رسول خدا(ص) امام علی(ع) را فاروق نامید.<ref>الصدوق، محمد بن علی، الامالی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۰ق، ص۳۱.</ref> برخی اهل‌سنت، [[عمر بن خطاب]] را فاروق می‌دانند.<ref>الذهبى محمد بن احمد، تاريخ الاسلام و وفيات المشاهير و الأعلام، تحقيق عمر عبد السلام تدمرى، بيروت، دار الكتاب العربى، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۱۸۰.</ref> پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: «ای علی، تو بزرگ‌ترین شاخص حق و باطلی».<ref>~~{{عربی\|يَا عَلِيُّ أَنْتَ الْفَارُوقُ الْأَعْظَمُ‌}}؛~~ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضاپ(ع)، ج۲، ص۶، ح۱۳.</ref>		# '''[[فاروق]]:''' به‌معنای جدا کننده حق از باطل است. بر اساس منابع شیعه، رسول خدا(ص) امام علی(ع) را فاروق نامید.<ref>الصدوق، محمد بن علی، الامالی، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۰ق، ص۳۱.</ref> برخی اهل‌سنت، [[عمر بن خطاب]] را فاروق می‌دانند.<ref>الذهبى محمد بن احمد، تاريخ الاسلام و وفيات المشاهير و الأعلام، تحقيق عمر عبد السلام تدمرى، بيروت، دار الكتاب العربى، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۱۸۰.</ref> پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: {{عربی\|يَا عَلِيُّ أَنْتَ الْفَارُوقُ الْأَعْظَمُ‌}} «ای علی، تو بزرگ‌ترین شاخص حق و باطلی».<ref>شیخ صدوق، عیون اخبار الرضاپ(ع)، ج۲، ص۶، ح۱۳.</ref>
	# '''کَرّار غیرُ فَرّار:''' به‌معنای حمله کننده بی‌گریز. این لقب توسط پیامبر(ص) در [[غزوه خیبر\|غزوهٔ خیبر]] به امام علی(ع) داده شد؛ زمانی که چند تن از [[صحابه]] نتوانستند پیروزی کسب کنند و از صحنهٔ جنگ فرار کردند.<ref>المفید، محمد بن محمد، الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، قم،‌ كنگره شيخ مفيد، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۶۴.</ref>		# '''کَرّار غیرُ فَرّار:''' به‌معنای حمله کننده بی‌گریز. این لقب توسط پیامبر(ص) در [[غزوه خیبر\|غزوهٔ خیبر]] به امام علی(ع) داده شد؛ زمانی که چند تن از [[صحابه]] نتوانستند پیروزی کسب کنند و از صحنهٔ جنگ فرار کردند.<ref>المفید، محمد بن محمد، الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، قم،‌ كنگره شيخ مفيد، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۶۴.</ref>
	# '''یعسوب‌ الدین:''' به‌معنای بزرگ، سرپرست و رهبر مؤمنان است که از سوی پیامبر(ص) به امام علی(ع) داده شد.<ref>الامینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۳۹۷ق، ج۲، ص۳۱۳.</ref>		# '''یعسوب‌ الدین:''' به‌معنای بزرگ، سرپرست و رهبر مؤمنان است که از سوی پیامبر(ص) به امام علی(ع) داده شد.<ref>الامینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب، بیروت، دارالکتاب العربی، ۱۳۹۷ق، ج۲، ص۳۱۳.</ref>