هول مطلع - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Aliazad در ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۰

2025-11-12T15:10:38Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۰
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
	{{#seo:		{{#seo:
	\|title=هول مطلع ~~در قرآن و روایات~~ - هول مطلع ~~چیست؟~~ - ویکی پاسخ		\|title=هول مطلع - هول مطلع به چه معناست و چرا در دعاها از خدا پناه از آن خواسته می‌شود؟ - ویکی پاسخ
	\|title_mode=Replaced Title		\|title_mode=Replaced Title
	\|keywords=هول مطلع		\|keywords=هول مطلع
	\|description=هول مطلع به ~~عنوان یکی از تعبیرات قیامت، اشاره به~~ ترس و ~~هول~~ لحظه آغاز ~~رستاخیز دارد~~. ~~معنای~~ آن ~~در قرآن~~ و ~~روایات اسلامی~~		\|description=هول مطلع در روایات به معنای ترس و وحشت لحظه مرگ و آغاز عالم قبر است. برخی آن را دیدن ملک‌الموت و برخی دیگر وحشت قبر دانسته‌اند.
	}}		}}

Aliazad در ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۹

2025-11-12T15:09:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۹
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	برای اصطلاح «هول مطلع» روایات چند معنا ذکر شده است:		برای اصطلاح «هول مطلع» روایات چند معنا ذکر شده است:
	# '''وحشت قبر:''' ترس عذاب قبر، سوال در قبر و سختی‌های بعد از آن.<ref>مجلسی، محمدتقی بن مقصودعلی، روضة المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، قم، مؤسسه فرهنگی اسلامی كوشانبور، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۴۷۵.</ref> {{متن عربی\|هَوْلِ‏ الْمُطَّلَعِ‏}} یعنی آنچه بعد از مرگ در انتظار انسان است و بر آن اشراف و احاطه دارد.<ref name=":0">مجلسی، محمدتقی بن مقصودعلی، روضة المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، قم، مؤسسه فرهنگی اسلامی كوشانبور، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۲، ص۶۹۷.</ref><ref>مازندرانی، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ق، ج۱۰، ص۳۰۸.</ref> این معنا در روایتی از سلمان فارسی نقل شده است.<ref>نوری‌ طبرسی‌، اسماعیل‌ بن‌ احمد، کفایة الموحدین، تهران، علميه اسلاميه، بی تا، ج۳، ص۲۲۵. </ref>		# '''وحشت قبر:''' ترس عذاب قبر، سوال در قبر و سختی‌های بعد از آن.<ref>مجلسی، محمدتقی بن مقصودعلی، روضة المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، قم، مؤسسه فرهنگی اسلامی كوشانبور، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۴۷۵.</ref> {{متن عربی\|هَوْلِ‏ الْمُطَّلَعِ‏}} یعنی آنچه بعد از مرگ در انتظار انسان است و بر آن اشراف و احاطه دارد.<ref name=":0">مجلسی، محمدتقی بن مقصودعلی، روضة المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، قم، مؤسسه فرهنگی اسلامی كوشانبور، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۲، ص۶۹۷.</ref><ref>مازندرانی، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ق، ج۱۰، ص۳۰۸.</ref> این معنا در روایتی از سلمان فارسی نقل شده است.<ref>نوری‌ طبرسی‌، اسماعیل‌ بن‌ احمد، کفایة الموحدین، تهران، علميه اسلاميه، بی تا، ج۳، ص۲۲۵. </ref>
	# '''مکانی بالا:''' به مکانی گفته می‌شود که فردِ آگاه در مکانی بالا به پایین اشراف داشته باشد. «مطلع» به چیزی که از بالا اشراف دارد، تشبیه شده است، گویا بر همه چیز احاطه دارد.<ref name=":0" /><ref name=":1">مازندرانی، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ق، ج۱۲، ص۲۱۱.</ref> به نظر می‌رسد این معنا برگرفته از معنای لغوی است و «لام» «مطلع» را با کسره خوانده‌اند که در آن صورت به معنای آگاهی داشتن خواهد شد.<ref name=":0" /> به مکانی بالایی گفته می‌شود که بر پایین اشراف دارد و منظور احوالات انسان در قیامت است که [[خدا]] بر همه اعمال او آگاهی دارد.<ref>فيض كاشانی، محمد محسن بن شاه مرتضی، الوافي، اصفهان، كتابخانه امام أمير المؤمنين علی عليه السلام‏، چاپ اول، ۱۴۰۶ ق، ج۳، ص۷۵۴.</ref>		# '''مکانی بالا:''' به مکانی گفته می‌شود که فردِ آگاه در مکانی بالا به پایین اشراف داشته باشد. «مطلع» به چیزی که از بالا اشراف دارد، تشبیه شده است، گویا بر همه چیز احاطه دارد.<ref name=":0" /><ref name=":1">مازندرانی، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ق، ج۱۲، ص۲۱۱.</ref> به نظر می‌رسد این معنا برگرفته از معنای لغوی است و «لام» «مطلع» را با کسره خوانده‌اند که در آن صورت به معنای آگاهی داشتن خواهد شد.<ref name=":0" /> به مکانی بالایی گفته می‌شود که بر پایین اشراف دارد و منظور احوالات انسان در قیامت است که خدا بر همه اعمال او آگاهی دارد.<ref>فيض كاشانی، محمد محسن بن شاه مرتضی، الوافي، اصفهان، كتابخانه امام أمير المؤمنين علی عليه السلام‏، چاپ اول، ۱۴۰۶ ق، ج۳، ص۷۵۴.</ref>
	# '''دیدن ملک الموت:''' برخی «مطلع» را به معنی دیدن ملک الموت دانسته‌اند که انسان با دیدن آن به ترس می‌افتد.<ref name=":1" /> برای همین برخی گفته‌اند یعنی ترسیدن از ملائکه‌ای که برای قبض روح انسان‌ها می‌آیند و به آنها خبر داده می‌شود.<ref>مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۳۱۳.</ref>		# '''دیدن ملک الموت:''' برخی «مطلع» را به معنی دیدن ملک الموت دانسته‌اند که انسان با دیدن آن به ترس می‌افتد.<ref name=":1" /> برای همین برخی گفته‌اند یعنی ترسیدن از ملائکه‌ای که برای قبض روح انسان‌ها می‌آیند و به آنها خبر داده می‌شود.<ref>مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۳۱۳.</ref>

Aliazad در ‏۱۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۹

2025-11-12T15:09:08Z

Aliazad در ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۴

2025-09-18T16:14:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۴
خط ۵۴:		خط ۵۴:

	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
			{{#seo:
			\|title=هول مطلع در قرآن و روایات - هول مطلع چیست؟ - ویکی پاسخ
			\|title_mode=Replaced Title
			\|keywords=هول مطلع
			\|description=هول مطلع به عنوان یکی از تعبیرات قیامت، اشاره به ترس و هول لحظه آغاز رستاخیز دارد. معنای آن در قرآن و روایات اسلامی
			}}

Aliazad در ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۳

2025-09-18T16:13:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۳
خط ۵:		خط ۵:
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|سنت\|واژه‌ها}}		{{درگاه\|سنت\|واژه‌ها}}
	'''هَوْل مُطَّلَع''' تعبیری است در دعاها و روایات که مراد از آن را [[وحشت قبر]] دانسته‌اند. عده‌ای نیز هول مطلع را مکانی بالا معرفی کرده‌اند که گویا بر همه کارهای [[انسان]] از بالا اشراف و احاطه وجود دارد. برخی نیز دیدن [[ملک الموت]] هنگام قبض روح را «هول المطلع» معنا کرده‌اند، یعنی ترس از ملک الموت و [[فرشتگان]]. [[امام علی(ع)]] مردم را توصیه می‌کرد که خود را برای هول مطلع آماده کنند. در برخی دعاها نقل شده {{عربی\|يَا رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَوْلِ الْمُطَّلَع‏\|ترجمه=خدایا، از هول مطلع، به تو پناه می‌برم.}} [[ابوذر غفاری]] در زمان به خاک سپردن فرزندش گفت: «اگر هول مطلع نبود، دوست داشتم به جای تو بودم.» در روایات به [[~~زیارت قبر~~ امام حسین(ع)]] و روزه گرفتن آخر [[ماه رجب]] برای رفع ترس از هول مطلع سفارش شده است.		'''هَوْل مُطَّلَع''' تعبیری است در دعاها و روایات که مراد از آن را [[وحشت قبر]] دانسته‌اند. عده‌ای نیز هول مطلع را مکانی بالا معرفی کرده‌اند که گویا بر همه کارهای [[انسان]] از بالا اشراف و احاطه وجود دارد. برخی نیز دیدن [[ملک الموت]] هنگام قبض روح را «هول المطلع» معنا کرده‌اند، یعنی ترس از ملک الموت و [[فرشتگان]]. [[امام علی(ع)]] مردم را توصیه می‌کرد که خود را برای هول مطلع آماده کنند. در برخی دعاها نقل شده {{عربی\|يَا رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَوْلِ الْمُطَّلَع‏\|ترجمه=خدایا، از هول مطلع، به تو پناه می‌برم.}} [[ابوذر غفاری]] در زمان به خاک سپردن فرزندش گفت: «اگر هول مطلع نبود، دوست داشتم به جای تو بودم.» در روایات به زیارت قبر [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] و روزه گرفتن آخر [[ماه رجب]] برای رفع ترس از هول مطلع سفارش شده است.

	== هول مطلع در روایات و ادعیه ==		== هول مطلع در روایات و ادعیه ==
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	برای اصطلاح «هول مطلع» روایات چند معنا ذکر شده است:		برای اصطلاح «هول مطلع» روایات چند معنا ذکر شده است:
	# '''وحشت قبر:''' ترس [[عذاب قبر]]، سوال در قبر و سختی‌های بعد از آن.<ref>مجلسی، محمدتقی بن مقصودعلی، روضة المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، قم، مؤسسه فرهنگی اسلامی كوشانبور، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۴۷۵.</ref> {{متن عربی\|هَوْلِ‏ الْمُطَّلَعِ‏}} یعنی آنچه بعد از [[مرگ]] در انتظار [[انسان]] است و بر آن اشراف و احاطه دارد.<ref name=":0">مجلسی، محمدتقی بن مقصودعلی، روضة المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، قم، مؤسسه فرهنگی اسلامی كوشانبور، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۲، ص۶۹۷.</ref><ref>مازندرانی، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ق، ج۱۰، ص۳۰۸.</ref> این معنا در روایتی از [[سلمان فارسی]] نقل شده است.<ref>نوری‌ طبرسی‌، اسماعیل‌ بن‌ احمد، کفایة الموحدین، تهران، علميه اسلاميه، بی تا، ج۳، ص۲۲۵. </ref>		# '''وحشت قبر:''' ترس [[عذاب قبر]]، سوال در قبر و سختی‌های بعد از آن.<ref>مجلسی، محمدتقی بن مقصودعلی، روضة المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، قم، مؤسسه فرهنگی اسلامی كوشانبور، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۴۷۵.</ref> {{متن عربی\|هَوْلِ‏ الْمُطَّلَعِ‏}} یعنی آنچه بعد از [[مرگ]] در انتظار انسان است و بر آن اشراف و احاطه دارد.<ref name=":0">مجلسی، محمدتقی بن مقصودعلی، روضة المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، قم، مؤسسه فرهنگی اسلامی كوشانبور، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۲، ص۶۹۷.</ref><ref>مازندرانی، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ق، ج۱۰، ص۳۰۸.</ref> این معنا در روایتی از [[سلمان فارسی]] نقل شده است.<ref>نوری‌ طبرسی‌، اسماعیل‌ بن‌ احمد، کفایة الموحدین، تهران، علميه اسلاميه، بی تا، ج۳، ص۲۲۵. </ref>
	# '''مکانی بالا:''' به مکانی گفته می‌شود که فردِ آگاه در مکانی بالا به پایین اشراف داشته باشد. «مطلع» به چیزی که از بالا اشراف دارد، تشبیه شده است، گویا بر همه چیز احاطه دارد.<ref name=":0" /><ref name=":1">مازندرانی، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ق، ج۱۲، ص۲۱۱.</ref> به نظر می‌رسد این معنا برگرفته از معنای لغوی است و «لام» «مطلع» را با کسره خوانده‌اند که در آن صورت به معنای آگاهی داشتن خواهد شد.<ref name=":0" /> به مکانی بالایی گفته می‌شود که بر پایین اشراف دارد و منظور احوالات انسان در [[قیامت]] است که [[خدا]] بر همه اعمال او آگاهی دارد.<ref>فيض كاشانی، محمد محسن بن شاه مرتضی، الوافي، اصفهان، كتابخانه امام أمير المؤمنين علی عليه السلام‏، چاپ اول، ۱۴۰۶ ق، ج۳، ص۷۵۴.</ref>		# '''مکانی بالا:''' به مکانی گفته می‌شود که فردِ آگاه در مکانی بالا به پایین اشراف داشته باشد. «مطلع» به چیزی که از بالا اشراف دارد، تشبیه شده است، گویا بر همه چیز احاطه دارد.<ref name=":0" /><ref name=":1">مازندرانی، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ق، ج۱۲، ص۲۱۱.</ref> به نظر می‌رسد این معنا برگرفته از معنای لغوی است و «لام» «مطلع» را با کسره خوانده‌اند که در آن صورت به معنای آگاهی داشتن خواهد شد.<ref name=":0" /> به مکانی بالایی گفته می‌شود که بر پایین اشراف دارد و منظور احوالات انسان در [[قیامت]] است که [[خدا]] بر همه اعمال او آگاهی دارد.<ref>فيض كاشانی، محمد محسن بن شاه مرتضی، الوافي، اصفهان، كتابخانه امام أمير المؤمنين علی عليه السلام‏، چاپ اول، ۱۴۰۶ ق، ج۳، ص۷۵۴.</ref>
	# '''دیدن ملک الموت:''' برخی «مطلع» را به معنی دیدن [[ملک الموت]] دانسته‌اند که انسان با دیدن آن به ترس می‌افتد.<ref name=":1" /> برای همین برخی گفته‌اند یعنی ترسیدن از ملائکه‌ای که برای قبض روح انسان‌ها می‌آیند و به آنها خبر داده می‌شود.<ref>مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۳۱۳.</ref>		# '''دیدن ملک الموت:''' برخی «مطلع» را به معنی دیدن ملک الموت دانسته‌اند که انسان با دیدن آن به ترس می‌افتد.<ref name=":1" /> برای همین برخی گفته‌اند یعنی ترسیدن از ملائکه‌ای که برای قبض روح انسان‌ها می‌آیند و به آنها خبر داده می‌شود.<ref>مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۳۱۳.</ref>

	{{پایان پاسخ}}		{{پایان پاسخ}}

	== مطالعه بیشتر ==		== مطالعه بیشتر ==
	* مقاله "بررسی مسأله هول مطلع در منظر اندیشمندان مسلمان با تأکیدی بر دیدگاه علامه مجلسی و شیخ صدوق" نوشته جمعی از نویسندگان، مجله پژوهش های معاصر در علوم و تحقیقات، سال سوم، بهمن ۱۴۰۰، شماره ۳۱.		* مقاله "بررسی مسأله هول مطلع در منظر اندیشمندان مسلمان با تأکیدی بر دیدگاه [[علامه مجلسی]] و شیخ صدوق" نوشته جمعی از نویسندگان، مجله پژوهش های معاصر در علوم و تحقیقات، سال سوم، بهمن ۱۴۰۰، شماره ۳۱.

	== منابع ==		== منابع ==

Shahroudi در ‏۱۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۱۹

2025-05-18T06:19:13Z

نمایش تغییرات

Rezvani در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۹

2025-03-14T16:39:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۹
خط ۵۸:		خط ۵۸:

	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}


			[[es:El terror de la tumba]]

Shahroudi در ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۰

2025-02-13T09:20:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۰
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	\|شاخه فرعی۳ =		\|شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{~~تکمیل مقاله~~		{{ارزیابی
	\| شناسه =شد		\| شناسه = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~تیترها~~ =شد		\| عکس = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~ویرایش~~ =شد		\| درگاه = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~لینک‌دهی~~ =شد		\| ادبیات = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~ناوبری~~ =		\| پیوند = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~نمایه~~ =		\| ناوبری = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~تغییر مسیر~~ =		\| تغییرمسیر = <!--خالی \| شد-->
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~بازبینی~~ =شد		\| ارزیابی کمی = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~تکمیل~~ =		\| ارزیابی کیفی = شد
	\| اولویت =ب		\| اولویت = <!--الف \| ب \| ج \| د-->
	\| کیفیت =ب		\| کیفیت = <!--خیلی‌خوب \| خوب \| متوسط \| ضعیف-->
	}}		}}

	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Fabbasi: اصلاح پاورقی ها، ویراش جزیی

2025-02-06T08:56:14Z

اصلاح پاورقی ها، ویراش جزیی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۶
خط ۵:		خط ۵:
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|واژه‌ها}}		{{درگاه\|واژه‌ها}}
	'''هَوْل مُطَّلَع''' تعبیری در دعاها و ~~روایات،~~ که مراد از آن را وحشت قبر دانسته‌اند. عده‌ای نیز هول مطلع را مکانی ~~در آسمان~~ معرفی کرده‌اند که پس از ~~[[مرگ]]،~~ روح ~~انسان به آنجا برده می‌شود~~ و ~~وحشت بسیار دارد~~. [[امام علی(ع)]] مردم را توصیه می‌کرد که خود را برای هول مطلع آماده کنند. در برخی دعاها نقل شده {{عربی\|يَا رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَوْلِ الْمُطَّلَع‏\|ترجمه=خدایا، از هول مطلع، به تو پناه می‌برم.}} [[ابوذر غفاری]] در زمان به خاک سپردن فرزندش گفت: «اگر هول مطلع نبود، دوست داشتم به جای تو بودم.»		'''هَوْل مُطَّلَع''' تعبیری در دعاها و روایات است که مراد از آن را وحشت قبر دانسته‌اند. عده‌ای نیز هول مطلع را مکانی بالا معرفی کرده‌اند که گویا بر همه کارهای انسان از بالا اشراف و احاطه وجود دارد. برخی نیز دیدن ملک الموت هنگام قبض روح را «هول المطلع» معنا کرده‌اند یعنی ترس از ملک الموت و فرشتگان. [[امام علی(ع)]] مردم را توصیه می‌کرد که خود را برای هول مطلع آماده کنند. در برخی دعاها نقل شده {{عربی\|يَا رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَوْلِ الْمُطَّلَع‏\|ترجمه=خدایا، از هول مطلع، به تو پناه می‌برم.}} [[ابوذر غفاری]] در زمان به خاک سپردن فرزندش گفت: «اگر هول مطلع نبود، دوست داشتم به جای تو بودم.»

	در روایات به [[زیارت قبر امام حسین(ع)]] و روزه گرفتن آخر [[ماه رجب]] برای رفع ترس از هول مطلع سفارش شده است.		در روایات به [[زیارت قبر امام حسین(ع)]] و روزه گرفتن آخر [[ماه رجب]] برای رفع ترس از هول مطلع سفارش شده است.
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	<ref>فراهيدى، خليل بن أحمد، كتاب العين، قم، نشر هجرت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۸۶.</ref>		<ref>فراهيدى، خليل بن أحمد، كتاب العين، قم، نشر هجرت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۸۶.</ref>
	<ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۶۲.</ref>		<ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۶۲.</ref>
	برخی نیز هول را ترس از چیز بزرگ معنا کرده‌اند.<ref>~~طريحى،~~ مجمع البحرين، ~~ج۴،~~ ص۴۴۴.</ref> و «مُطَّلَع» را به جایگاهی بلند که از بالای آن به چیزی آگاهی حاصل شود، معنا کرده‌اند.<ref>طريحي، فخر الدين بن محمد، مجمع البحرين، تهران، مرتضوی، چاپ سوم، ۱۳۷۵ش، ج۳، ص۵۰۱.</ref>		برخی نیز هول را ترس از چیز بزرگ معنا کرده‌اند.<ref>طريحي، فخر الدين بن محمد، مجمع البحرين، تهران، مرتضوی، چاپ سوم، ۱۳۷۵ش،ج۴، ص۴۴۴.</ref> و «مُطَّلَع» را به جایگاهی بلند که از بالای آن به چیزی آگاهی حاصل شود، معنا کرده‌اند.<ref>طريحي، فخر الدين بن محمد، مجمع البحرين، تهران، مرتضوی، چاپ سوم، ۱۳۷۵ش، ج۳، ص۵۰۱.</ref>

	'''مطلع:''' برای اصطلاح «هول مطلع» دو معنا ذکر شده است:		'''مطلع:''' در لغت به معنای جهت و جانب كار، جاى كسب اطلاع از بلندى به گودى، چشم انداز است.<ref>بستانى، فؤاد افرام، فرهنگ ابجدى، تهران، انتشارات اسلامي‏، چاپ دوم، ۱۳۷۵ش، ص۸۳۵.</ref> برای اصطلاح «هول مطلع» روایات چند معنا ذکر شده است:
	* '''وحشت قبر:''' ~~این معنا~~ در ~~روایتی~~ از ~~سلمان فارسی نقل شده~~ است.<ref>~~کفایه الموحدین، ج۳، ص۲۲۵~~. </ref><ref>~~علم الهدی،معاد~~ و ~~عدل، ص۹۲~~.</ref> ~~همچنین ترمذی~~ از ~~عالمان اهل‌سنت روایتی را~~ نقل ~~کرده که مرده در زمان خاکسپاری، به استقبال هول مطّلع و سؤال [[نکیر و منکر]] می‌رود~~.<ref>~~سیوطی، شرح الصدور، ص۱۵۵~~.</ref>		* '''وحشت قبر:''' ترس عذاب قبر، سوال در قبر و سختی‌های بعد از آن.<ref>مجلسى، محمدتقى بن مقصودعلى، روضه المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، قم، مؤسسه فرهنگى اسلامى كوشانبور، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۴۷۵.</ref> {{متن عربی\|هَوْلِ‏ الْمُطَّلَعِ‏}} یعنی آنچه بعد از مرگ در انتظار انسان است و بر آن اشراف و احاطه دارد.<ref>مجلسى، محمدتقى بن مقصودعلى، روضه المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، قم، مؤسسه فرهنگى اسلامى كوشانبور، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۲، ص۶۹۷.</ref> <ref>مازندرانى، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ق، ج۱۰، ص۳۰۸.</ref>
	* '''مکانی ~~در آسمان~~:''' مکانی در ~~آسمان~~ که ~~فرشتگان، روح انسان را پس~~ از ~~قبض، به سوی آن می‌برند~~. ~~اگر شخص، کافر یا گنه‌کار باشد، وحشت بر او چیره می‌شود~~.<ref>~~طبرسی نوری، کفایه الموحدین، ج۳، ص۲۲۴؛ علم الهدی، معاد و عدل، ص۸۸~~ و ۸۹.</ref> از ~~امام صادق(ع) نقل شده چون روح مؤمن از بدنش خارج شد، ملائکه~~ آن را به ~~آسمان می‌برند و بر او ترحم و طلب مغفرت می‌کنند~~. ..~~. آنجا خداوند دستور می‌دهد~~ که ~~روح~~ او ~~را، نزد جسدش برگردانید~~.<ref>~~علم الهدى، معاد و عدل، ص۸۸ و ۸۹~~.</ref> ~~[[امام باقر(ع)]] فرمود~~: ~~روح کافر~~ را ~~پس از مرگ،~~ به ~~آسمان می‌برند، .~~.. و ~~ملائکه او را لعنت می‌کنند~~.<ref>~~علم الهدى، معاد و عدل، ص۸۸ و ۸۹~~.</ref>
			این معنا در روایتی از سلمان فارسی نقل شده است.<ref>کفایه الموحدین، ج۳، ص۲۲۵. </ref>
			* '''مکانی بالا:''' به مکانی گفته می‌شود که فرد آگاه در مکانی بالا به پایین اشراف داشته باشد. «مطلع» به چیزی که از بالا اشراف دارد، تشبیه شده است، گویا بر همه چیز احاطه دارد.<ref>مجلسى، محمدتقى بن مقصودعلى، روضه المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، قم، مؤسسه فرهنگى اسلامى كوشانبور، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۲، ص۶۹۷ق.</ref> <ref>مازندرانى، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ق، ج۱۲، ص۲۱۱.</ref> به نظر می‌رسد این معنا برگرفته از معنای لغوی است و «لام» «مطلع» را با کسره خوانده‌اند که در آن صورت به معنای آگاهی داشتن خواهد شد.<ref>مجلسى، محمدتقى بن مقصودعلى، روضه المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه، قم، مؤسسه فرهنگى اسلامى كوشانبور، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۴۷۵. ج۲، ص۶۹۷.</ref> به مکانی بالایی گفته می‌شود که بر پایین اشراف دارد و منظور احوالات انسان در قیامت است که خدا بر همه اعمال او آگاهی دارد.<ref>فيض كاشانى، محمد محسن بن شاه مرتضى، الوافي، اصفهان، كتابخانه امام أمير المؤمنين على عليه السلام‏، چاپ اول، ۱۴۰۶ ق، ج۳، ص۷۵۴.</ref>
			* '''دیدن ملک الموت:''' برخی «مطلع» را به معنی دیدن ملک الموت دانسته‌اند که انسان با دیدن آن به ترس می‌افتد.<ref>مازندرانى، محمد صالح بن احمد، شرح الكافي-الأصول و الروضه، تهران، المكتبه الإسلاميه، چاپ اول، ۱۳۸۲ق، ج۱۲، ص۲۱۱.</ref> برای همین برخی گفته‌اند یعنی ترسیدن از ملائکه‌ای که برای قبض روح انسان‌ها می‌آیند و به آنها خبر داده می‌شود.<ref>مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، مرآه العقول في شرح أخبار آل الرسول، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۳۱۳.</ref>

	{{جعبه نقل قول\|[[امام صادق(ع)]]:		{{جعبه نقل قول\|[[امام صادق(ع)]]:
خط ۲۶:		خط ۲۹:

	==هول مطلع در روایات==		==هول مطلع در روایات==
	امام علی(ع) مردم را انذار می‌داد که خود را برای هول مطلع آماده کنند.<ref>~~صبحی صالح،~~ نهج البلاغه، ص۱۰۹، خ ۱۹۰.</ref> امام، همچنین پس از مذمت دنیا و بیان سختی‌های آن، هول مطلع، [[سکرات موت]] و ایستادن در برابر عدل الهی را پس از دنیا دانست.<ref>صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۳، خ ۸۳، ب ۲۴.</ref>		* [[امام علی(ع)]] مردم را انذار می‌داد که خود را برای هول مطلع آماده کنند.<ref>شريف رضي، محمد بن حسين، نهج البلاغة (للصبحي صالح) - قم، نشر هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، خطبه۱۹۰، ص۲۸۰.</ref>
			* امام صادق(ع) فرمود: {{متن عربی\|اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى هَوْلِ‏ الْمُطَّلَعِ‏ وَ وَسِّعْ عَلَيَّ ضِيقَ الْمَضْجَعِ \|ترجمه=خداوندا! يارى ده مرا از ترس موضع اطّلاع، و فراخى ده بر من تنگى خوابگاه را.}}<ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۵۳۹.</ref>
	~~روایتی در کافی نقل شده که [[~~امام ~~حسن~~(ع)~~]] در زمان شهادت گریه بسیار می‌کرد.~~ از ~~او پرسیدند چرا چنین گریه می‌کنی در حالی که جایگاه شما، در کنار پیامبر است،‌ بیست حج به‌صورت پیاده انجام دادی~~ و ~~سه بار تمام زندگی‌ات~~ را ~~به نیازمندان دادی؟ امام پاسخ داد: برای دو چیز گریه می‌کنم: از هول مطلع و جدایی از آن‌هایی که دوستشان دارم~~.<ref>~~کلینی، الکافی،~~ ۱۴۰۷ق، ~~ج۱، ص۴۶۱~~.</ref> در برخی دعاها نیز آمده {{عربی\|يَا رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ ~~هَوْلِ الْمُطَّلَع‏~~\|ترجمه=خدایا، از هول مطلع، به تو پناه می‌برم.}}<ref>~~سید~~ بن ~~طاووس، اقبال الاعمال، ۱۴۰۹ق،~~ ج۱، ص۳۷۶.</ref> ~~ابوذر غفاری~~ در ~~زمان~~ به ~~خاک سپردن فرزندش گفت: اگر~~ هول مطلع ~~نبود، دوست داشتم~~ به ~~جای تو بودم~~.<ref>~~الفروع من الکافی، ج۳، ص۲۵۰، باب نوادر، ح ۴~~.</ref>		* در برخی دعاها نیز آمده {{عربی\|يَا رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَوْلِ‏ الْمُطَّلَعِ‏ \|ترجمه=خدایا، از هول مطلع، به تو پناه می‌برم.}}<ref>ابن طاووس، على بن موسى، إقبال الأعمال، تهران، دار الكتب الإسلاميه‏، چاپ دوم، ۱۴۰۹ ق، ج۱، ص۳۷۶.</ref>
			* در روایات به [[زیارت قبر امام حسین(ع)]] برای رفع ترس از هول مطلع سفارش شده است.<ref>ابن قولويه، جعفر بن محمد، كامل الزيارات، نجف اشرف، دار المرتضوية، چاپ اول، ۱۳۵۶ش، باب۶۰، ص۱۴۹.</ref> همچنین به روزه گرفتن آخر ماه رجب نیز برای رهایی از هول مطلع توصیه گردیده است.<ref>ابن بابويه، محمد بن على، الأمالي، تهران، کتابچی، چاپ ششم، ۱۳۷۶ش، ص۱۵.</ref>

	در روایات به [[زیارت قبر امام حسین(ع)]] برای رفع ترس از هول مطلع سفارش شده است.<ref>کامل الزیارات، ص۱۵۰.</ref> همچنین به روزه گرفتن آخر ماه رجب نیز برای رهایی از هول مطلع توصیه گردیده است.<ref>شیخ صدوق، فضائل الأشهر الثلاثة، ۱۳۹۶ق، ص۱۸.</ref>
	== منابع ==		== منابع ==
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}

Fabbasi: اضافه کردن منابع، اصلاح الگو

2025-02-05T10:34:14Z

اضافه کردن منابع، اصلاح الگو

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۴
خط ۸:		خط ۸:

	در روایات به [[زیارت قبر امام حسین(ع)]] و روزه گرفتن آخر [[ماه رجب]] برای رفع ترس از هول مطلع سفارش شده است.		در روایات به [[زیارت قبر امام حسین(ع)]] و روزه گرفتن آخر [[ماه رجب]] برای رفع ترس از هول مطلع سفارش شده است.

	== مفهوم‌شناسی ==		== مفهوم‌شناسی ==
	لغت‌شناسان «هَوْل» را به معنای ترس ~~و فریاد~~ بزرگ<ref>طريحى، مجمع البحرين، ج۴، ص۴۴۴.</ref> و ~~«مُطَّلَع»را~~ به جایگاهی بلند که از بالای آن به چیزی آگاهی حاصل شود، معنا کرده‌اند.<ref>~~طريحى،~~ مجمع البحرين، ج۳، ~~ص۵۵~~.</ref> برای اصطلاح «هول مطلع» دو معنا ذکر شده است:		'''هول:''' لغت‌شناسان «هَوْل» را به معنای ترس از چیزی دانسته‌اند که نمی‌داند چگونه به او هجوم خواهد آورد.
			<ref>فراهيدى، خليل بن أحمد، كتاب العين، قم، نشر هجرت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق، ج۴، ص۸۶.</ref>
			<ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۶۲.</ref>
			برخی نیز هول را ترس از چیز بزرگ معنا کرده‌اند.<ref>طريحى، مجمع البحرين، ج۴، ص۴۴۴.</ref> و «مُطَّلَع» را به جایگاهی بلند که از بالای آن به چیزی آگاهی حاصل شود، معنا کرده‌اند.<ref>طريحي، فخر الدين بن محمد، مجمع البحرين، تهران، مرتضوی، چاپ سوم، ۱۳۷۵ش، ج۳، ص۵۰۱.</ref>

			'''مطلع:''' برای اصطلاح «هول مطلع» دو معنا ذکر شده است:
			* '''وحشت قبر:''' این معنا در روایتی از سلمان فارسی نقل شده است.<ref>کفایه الموحدین، ج۳، ص۲۲۵. </ref><ref>علم الهدی،معاد و عدل، ص۹۲.</ref> همچنین ترمذی از عالمان اهل‌سنت روایتی را نقل کرده که مرده در زمان خاکسپاری، به استقبال هول مطّلع و سؤال [[نکیر و منکر]] می‌رود.<ref>سیوطی، شرح الصدور، ص۱۵۵.</ref>
			* '''مکانی در آسمان:''' مکانی در آسمان که فرشتگان، روح انسان را پس از قبض، به سوی آن می‌برند. اگر شخص، کافر یا گنه‌کار باشد، وحشت بر او چیره می‌شود.<ref>طبرسی نوری، کفایه الموحدین، ج۳، ص۲۲۴؛ علم الهدی، معاد و عدل، ص۸۸ و ۸۹.</ref> از امام صادق(ع) نقل شده چون روح مؤمن از بدنش خارج شد، ملائکه آن را به آسمان می‌برند و بر او ترحم و طلب مغفرت می‌کنند. ... آنجا خداوند دستور می‌دهد که روح او را، نزد جسدش برگردانید.<ref>علم الهدى، معاد و عدل، ص۸۸ و ۸۹.</ref> [[امام باقر(ع)]] فرمود: روح کافر را پس از مرگ، به آسمان می‌برند، ... و ملائکه او را لعنت می‌کنند.<ref>علم الهدى، معاد و عدل، ص۸۸ و ۸۹.</ref>

			{{جعبه نقل قول\|[[امام صادق(ع)]]:

	* وحشت قبر: این معنا در روایتی از سلمان فارسی نقل شده است.<ref>کفایه الموحدین، ج۳، ص۲۲۵; و معاد و عدل، ص۹۲.</ref> همچنین ترمذی از عالمان اهل‌سنت روایتی را نقل کرده که مرده در زمان خاکسپاری، به استقبال هول مطّلع و سؤال [[نکیر و منکر]] می‌رود.<ref>سیوطی، شرح الصدور، ص۱۵۵.</ref>		'''{{متن عربی\|اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى هَوْلِ‏ الْمُطَّلَعِ‏؛
	* مکانی در آسمان که فرشتگان، روح انسان را پس از قبض، به سوی آن می‌برند. اگر شخص، کافر یا گنه‌کار باشد، وحشت بر او چیره می‌شود.<ref>طبرسی نوری، کفایه الموحدین، ج۳، ص۲۲۴؛ علم الهدی، معاد و عدل، ص۸۸ و ۸۹.</ref> از امام صادق(ع) نقل شده چون روح مؤمن از بدنش خارج شد، ملائکه آن را به آسمان می‌برند و بر او ترحم و طلب مغفرت می‌کنند. ... آنجا خداوند دستور می‌دهد که روح او را، نزد جسدش برگردانید.<ref>علم الهدى، معاد و عدل، ص۸۸ و ۸۹.</ref> [[امام باقر(ع)]] فرمود: روح کافر را پس از مرگ، به آسمان می‌برند، ... و ملائکه او را لعنت می‌کنند.<ref>علم الهدى، معاد و عدل، ص۸۸ و ۸۹.</ref>

	~~{{جعبه نقل قول\| عنوان = \| نقل‌قول = [[امام صادق(ع)]]:{{-}}'''«اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَى هَوْلِ‏ الْمُطَّلَعِ‏ ... ؛~~ خداوندا، مرا در مقابل هول مطلع يارى ~~كن،~~ .~~.. .»~~'''<ref>کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۵۳۹.</ref>\| تراز = چپ\| عرض = ۲۳۰px\| اندازه خط = 14px\|رنگ پس‌زمینه =#FFF9E7\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = چپ}}		خداوندا، مرا در مقابل هول مطلع يارى كن.}}'''<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۵۳۹.</ref>\| تراز = چپ\| عرض = ۲۳۰px\| اندازه خط = 14px\|رنگ پس‌زمینه =#FFF9E7\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = چپ}}

	== ~~ْترس از~~ هول مطلع ==		==هول مطلع در روایات==
	امام علی(ع) مردم را انذار می‌داد که خود را برای هول مطلع آماده کنند.<ref>صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۰۹، خ ۱۹۰.</ref> امام، همچنین پس از مذمت دنیا و بیان سختی‌های آن، هول مطلع، [[سکرات موت]] و ایستادن در برابر عدل الهی را پس از دنیا دانست.<ref>صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۳، خ ۸۳، ب ۲۴.</ref>		امام علی(ع) مردم را انذار می‌داد که خود را برای هول مطلع آماده کنند.<ref>صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۱۰۹، خ ۱۹۰.</ref> امام، همچنین پس از مذمت دنیا و بیان سختی‌های آن، هول مطلع، [[سکرات موت]] و ایستادن در برابر عدل الهی را پس از دنیا دانست.<ref>صبحی صالح، نهج البلاغه، ص۳۳، خ ۸۳، ب ۲۴.</ref>