نقد عقاید فرقه شیخیه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Rafiei: Rafiei صفحهٔ انتقادات بر شیخیه را به نقد عقاید فرقه شیخیه منتقل کرد

2024-07-30T10:12:20Z

Rafiei صفحهٔ انتقادات بر شیخیه را به نقد عقاید فرقه شیخیه منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۲
(بدون تفاوت)

Rafiei در ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۷

2024-07-30T10:07:53Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۳۷
خط ۸:		خط ۸:
	شیخیه به گروهی از شیعیان گفته می‌شود که بر اساس تعالیم [[احمد احسائی\|شیخ احمد احسائی]]، فقیه شیعه امامی در دورهٔ قاجار به وجود آمدند و هنوز هم حضور اجتماعی و مذهبی در میان شیعیان دارند. مؤسس واقعی این فرقه شاگرد شیخ احمد احسائی، سید کاظم رشتی است. اساس عقاید شیخیه مبتنی بر ترکیبی از تعبیرات فلسفهٔ اشراق و برداشتی غلوآمیز از [[اخبار اهل‌بیت(ع)]] است.		شیخیه به گروهی از شیعیان گفته می‌شود که بر اساس تعالیم [[احمد احسائی\|شیخ احمد احسائی]]، فقیه شیعه امامی در دورهٔ قاجار به وجود آمدند و هنوز هم حضور اجتماعی و مذهبی در میان شیعیان دارند. مؤسس واقعی این فرقه شاگرد شیخ احمد احسائی، سید کاظم رشتی است. اساس عقاید شیخیه مبتنی بر ترکیبی از تعبیرات فلسفهٔ اشراق و برداشتی غلوآمیز از [[اخبار اهل‌بیت(ع)]] است.

	بر برخی از اعتقادات شیخیه انتقاداتی وارد شده است؛ از جمله به اعتقاداتی چون: انکار معاد جسمانی، روحانی‌دانستن [[ویژگی معراج پیامبر(ص) و امکان عقلی آن\|معراج پیامبر(ص)]]، انکار معجزه شق القمر، غلو در امامت وکم‌اهمیت دانستن [[معنای عدالت خداوند\|عدل]] و [[معاد در قرآن\|معاد]] در اصول اعتقادی شیعه. بر رفتار فردی و اجتماعی جماعت شیخیه نیز انتقاداتی وارد شده است؛ از جمله در رفتارهایی چون ایجاد اختلاف‌ بین مسلمانان، ایجاد اختلاف‌ بین شیعیان و زمینه‌سازی برای پیدایش بابیت و بهائیت.		بر برخی از اعتقادات شیخیه انتقاداتی وارد شده است؛ از جمله به اعتقاداتی چون: انکار معاد جسمانی، روحانی‌دانستن [[ویژگی معراج پیامبر(ص) و امکان عقلی آن\|معراج پیامبر(ص)]]، انکار معجزه شق القمر، غلو در امامت وکم‌اهمیت دانستن [[معنای عدالت خداوند\|عدل]] و [[معاد در قرآن\|معاد]] در اصول اعتقادی شیعه. بر رفتار فردی و اجتماعی جماعت شیخیه نیز انتقاداتی وارد شده است؛ از جمله در رفتارهایی چون ایجاد اختلاف‌ بین مسلمانان، ایجاد اختلاف‌ بین شیعیان و زمینه‌سازی برای پیدایش بابیت و بهائیت.

	== ماهیت و عقاید ==		== ماهیت و عقاید ==
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	با مرگ [[سید کاظم رشتی]]، چون او برای خود جانشینی انتخاب نکرده بود، از میان شاگردانش ۳۸ نفر مدعی نیابت از او شدند.<ref>فرمانیان و بهشتی، مذاهب در ایران، ص۲۴۲.</ref> مهم‌ترین مدعیان جانشینی در سه منطقهٔ عتبات، آذربایجان و کرمان تبلیغ می‌کردند. به همین دلیل، شاخه‌های مختلف شیخیه در این سه شهر تمرکز یافت. در ادامه شاخه‌های کرمان و آذربایجان نیز دچار انشعاب شدند.<ref>فرمانیان و بهشتی، مذاهب در ایران، ص۲۴۷.</ref>		با مرگ [[سید کاظم رشتی]]، چون او برای خود جانشینی انتخاب نکرده بود، از میان شاگردانش ۳۸ نفر مدعی نیابت از او شدند.<ref>فرمانیان و بهشتی، مذاهب در ایران، ص۲۴۲.</ref> مهم‌ترین مدعیان جانشینی در سه منطقهٔ عتبات، آذربایجان و کرمان تبلیغ می‌کردند. به همین دلیل، شاخه‌های مختلف شیخیه در این سه شهر تمرکز یافت. در ادامه شاخه‌های کرمان و آذربایجان نیز دچار انشعاب شدند.<ref>فرمانیان و بهشتی، مذاهب در ایران، ص۲۴۷.</ref>

	== انتقادهای ~~اعتقادی~~ ==		== انتقادهای وارد بر اعتقادات شیخیه ==
	~~انتقادات اعتقادی~~ بر برخی از اعتقادات شیخیه وارد شده ~~است؛ از جمله~~ به ~~اعتقاداتی چون~~:		بر برخی از اعتقادات شیخیه انتقادات و اشکالاتی وارد شده است که به آنها اشاره می‌شود:

	=== انکار معاد جسمانی ===		=== انکار معاد جسمانی ===
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	'''ایجاد اختلاف‌ بین شیعیان:''' بعد از شروع اختلاف عقیدتی میان شیخیه و متشرعان، درگیری‌های بسیاری میان معتقدان دو گروه درگرفت که مشهور به نزاع بالاسری و [[پایین‌سری]] شد. ریشه این اختلاف به امکان نماز خواندن در بالای سر ضریح امام(ع) یا عدم امکان آن باز می‌گشت که شیخیه قائل بود نمی‌توان بالای سر ضریح امام نماز خواند. این موضوع موجب درگرفتن درگیری‌های فراوان در میان شیعیان شد.<ref>مدرسی چهاردهی، مرتضی، شيخی‌گری، بابی‌گری از نظر فلسفه تاريخ اجتماع، تهران، انتشارات فروغی،‌ ۱۳۵۱ش، ص۳۸-۴۰.</ref>		'''ایجاد اختلاف‌ بین شیعیان:''' بعد از شروع اختلاف عقیدتی میان شیخیه و متشرعان، درگیری‌های بسیاری میان معتقدان دو گروه درگرفت که مشهور به نزاع بالاسری و [[پایین‌سری]] شد. ریشه این اختلاف به امکان نماز خواندن در بالای سر ضریح امام(ع) یا عدم امکان آن باز می‌گشت که شیخیه قائل بود نمی‌توان بالای سر ضریح امام نماز خواند. این موضوع موجب درگرفتن درگیری‌های فراوان در میان شیعیان شد.<ref>مدرسی چهاردهی، مرتضی، شيخی‌گری، بابی‌گری از نظر فلسفه تاريخ اجتماع، تهران، انتشارات فروغی،‌ ۱۳۵۱ش، ص۳۸-۴۰.</ref>

	'''زمینه‌سازی برای پیدایش بابیت و بهائیت''': یکی از اثرات عقاید شیخیه را بسترسازی برای پیدایش فرقه‌ بابیت، به رهبری [[علی‌محمد باب]] که شاگرد سید کاظم رشتی بود، و بهائیت دانسته‌اند.<ref>مدرسی چهاردهی، شيخی‌گری، بابی‌گری از نظر فلسفه تاريخ اجتماع، ص۳۰۳-۳۱۱.</ref>		'''زمینه‌سازی برای پیدایش بابیت و بهائیت''': یکی از اثرات عقاید شیخیه را بسترسازی برای پیدایش فرقه‌ بابیت، به رهبری [[علی‌محمد باب]] که شاگرد سید کاظم رشتی بود، و بهائیت دانسته‌اند که توس حسینعلی نوری پایه گزاری گردید.<ref>مدرسی چهاردهی، شيخی‌گری، بابی‌گری از نظر فلسفه تاريخ اجتماع، ص۳۰۳-۳۱۱.</ref>

	==منابع==		==منابع==
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی =ادیان و مذاهب		\| شاخه اصلی =ادیان و مذاهب
	\| شاخه فرعی۱ =~~شیعه امامیه~~		\| شاخه فرعی۱ =اسلام
	\| شاخه فرعی۲ =~~فرقه‌های~~ شیعه		\| شاخه فرعی۲ = شیعه امامیه
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =فرقه‌های شیعه
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله
خط ۷۵:		خط ۷۵:
	\| تغییر مسیر =شد		\| تغییر مسیر =شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی =شد		\| بازبینی = شد
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =ج		\| اولویت =ب
	\| کیفیت =ب		\| کیفیت =ب
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Rafiei در ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۴

2024-07-30T09:54:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۴
خط ۸:		خط ۸:
	شیخیه به گروهی از شیعیان گفته می‌شود که بر اساس تعالیم [[احمد احسائی\|شیخ احمد احسائی]]، فقیه شیعه امامی در دورهٔ قاجار به وجود آمدند و هنوز هم حضور اجتماعی و مذهبی در میان شیعیان دارند. مؤسس واقعی این فرقه شاگرد شیخ احمد احسائی، سید کاظم رشتی است. اساس عقاید شیخیه مبتنی بر ترکیبی از تعبیرات فلسفهٔ اشراق و برداشتی غلوآمیز از [[اخبار اهل‌بیت(ع)]] است.		شیخیه به گروهی از شیعیان گفته می‌شود که بر اساس تعالیم [[احمد احسائی\|شیخ احمد احسائی]]، فقیه شیعه امامی در دورهٔ قاجار به وجود آمدند و هنوز هم حضور اجتماعی و مذهبی در میان شیعیان دارند. مؤسس واقعی این فرقه شاگرد شیخ احمد احسائی، سید کاظم رشتی است. اساس عقاید شیخیه مبتنی بر ترکیبی از تعبیرات فلسفهٔ اشراق و برداشتی غلوآمیز از [[اخبار اهل‌بیت(ع)]] است.

	~~انتقادات اعتقادی~~ بر برخی از اعتقادات شیخیه وارد شده است؛ از جمله به اعتقاداتی چون: انکار معاد جسمانی، روحانی‌دانستن [[ویژگی معراج پیامبر(ص) و امکان عقلی آن\|معراج پیامبر(ص)]]، انکار معجزه شق القمر، غلو در امامت وکم‌اهمیت دانستن [[معنای عدالت خداوند\|عدل]] و [[معاد در قرآن\|معاد]] در اصول اعتقادی شیعه. بر رفتار فردی و اجتماعی جماعت شیخیه انتقاداتی وارد شده است؛ از جمله در رفتارهایی چون ایجاد اختلاف‌ بین مسلمانان، ایجاد اختلاف‌ بین شیعیان و زمینه‌سازی برای پیدایش بابیت و بهائیت.		بر برخی از اعتقادات شیخیه انتقاداتی وارد شده است؛ از جمله به اعتقاداتی چون: انکار معاد جسمانی، روحانی‌دانستن [[ویژگی معراج پیامبر(ص) و امکان عقلی آن\|معراج پیامبر(ص)]]، انکار معجزه شق القمر، غلو در امامت وکم‌اهمیت دانستن [[معنای عدالت خداوند\|عدل]] و [[معاد در قرآن\|معاد]] در اصول اعتقادی شیعه. بر رفتار فردی و اجتماعی جماعت شیخیه نیز انتقاداتی وارد شده است؛ از جمله در رفتارهایی چون ایجاد اختلاف‌ بین مسلمانان، ایجاد اختلاف‌ بین شیعیان و زمینه‌سازی برای پیدایش بابیت و بهائیت.

	== ماهیت و عقاید ==		== ماهیت و عقاید ==

Rezapour در ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۹

2023-12-19T07:29:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۹
خط ۷۵:		خط ۷۵:
	\| تغییر مسیر =شد		\| تغییر مسیر =شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =شد
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =ج		\| اولویت =ج

Rezapour در ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۱

2023-12-19T07:21:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۱
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	=== انکار معاد جسمانی ===		=== انکار معاد جسمانی ===
	در طول تاریخ معارف اسلامی، اختلافاتی بین برخی از متکلمان و برخی از فیلسوفان در مورد [[معاد جسمانی]] به وجود آمده بود. ~~این اختلافات باعث شده بود تا~~ برخی از فیلسوفان معاد جسمانی را منکر ~~شوند~~ و تنها به معاد روحانی اعتقاد ~~پیدا کنند~~.<ref>برای نمونه‌ای از رد معاد جسمانی در آثار اخوان الصفا ن.ک: إخوان الصفا، رسائل إخوان‌ ‏الصفاء و خلّان الوفاء، بیروت، الدار الاسلامیۀ، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۷۶-۷۸.</ref> در مقابل، برخی از متکلمان برای رفع ایرادهای فیلسوفان در این زمینه راهکارهایی را مطرح کردند.<ref>علامه حلی، حسن‌ بن یوسف، کشف المراد فی تجرید الاعتقاد، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، ۱۴۰۴ق، ص۴۰۰-۴۰۷.</ref> ملاصدرا با طرح نظریه معاد با بدن مثالی برای اثبات معاد جسمانی به طریق فلسفی تلاش کرد.<ref>ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، بیروت، دارالاحیاء التراث‌ العربی، ۱۹۸۱م، ج۹، ص۱۸۹-۲۰۰.</ref> شیخ احمد احسائی نظریه معاد جسمانی ملاصدرا را ناکارآمد می‌پنداشت. او برای حل این مناقشه فرضیهٔ جدید معاد با بدن هورقیلیایی را مطرح کرد. از نظر او انسان دو بدن جسمانی دارد: بدن اول همان بدن دنیایی اوست که از بین می‌رود؛ بدن دوم طینتی است که طبق روایات در قبر بدون تغییر باقی می‌ماند. با مرگ، نَفْس از بدن اول جدا می‌شود و بدن دوم باقی می‌ماند و نفس انسان به آن تعلق می‌گیرد. حشر با این بدن صورت می‌گیرد و افراد با آن بهشتی یا جهنمی می‌شوند.<ref>احسائی، احمد، شرح الزیارة الجامعة الکبیرة، بی‌جا، مکتبة العذراء، ۱۴۲۴ق، ج۴، ص۴۵-۵۱.</ref>		در طول تاریخ معارف اسلامی، اختلافاتی بین برخی از متکلمان و برخی از فیلسوفان در مورد [[معاد جسمانی]] به وجود آمده بود. برخی فیلسوفان معاد جسمانی را منکر شده و تنها به معاد روحانی اعتقاد داشتند.<ref>برای نمونه‌ای از رد معاد جسمانی در آثار اخوان الصفا ن.ک: إخوان الصفا، رسائل إخوان‌ ‏الصفاء و خلّان الوفاء، بیروت، الدار الاسلامیۀ، ۱۴۱۲ق، ج۳، ص۷۶-۷۸.</ref> در مقابل، برخی متکلمان برای رفع ایرادهای فیلسوفان در این زمینه راهکارهایی را مطرح کردند.<ref>علامه حلی، حسن‌ بن یوسف، کشف المراد فی تجرید الاعتقاد، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، ۱۴۰۴ق، ص۴۰۰-۴۰۷.</ref> ملاصدرا با طرح نظریه معاد با بدن مثالی برای اثبات معاد جسمانی به طریق فلسفی تلاش کرد.<ref>ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، بیروت، دارالاحیاء التراث‌ العربی، ۱۹۸۱م، ج۹، ص۱۸۹-۲۰۰.</ref> شیخ احمد احسائی نظریه معاد جسمانی ملاصدرا را ناکارآمد می‌پنداشت. او برای حل این مناقشه فرضیهٔ جدید معاد با بدن هورقیلیایی را مطرح کرد. از نظر او انسان دو بدن جسمانی دارد: بدن اول همان بدن دنیایی اوست که از بین می‌رود؛ بدن دوم طینتی است که طبق روایات در قبر بدون تغییر باقی می‌ماند. با مرگ، نَفْس از بدن اول جدا می‌شود و بدن دوم باقی می‌ماند و نفس انسان به آن تعلق می‌گیرد. حشر با این بدن صورت می‌گیرد و افراد با آن بهشتی یا جهنمی می‌شوند.<ref>احسائی، احمد، شرح الزیارة الجامعة الکبیرة، بی‌جا، مکتبة العذراء، ۱۴۲۴ق، ج۴، ص۴۵-۵۱.</ref>

	منتقدان این نظریه معتقدند که این نظریه نه دلیل عقلی مستحکمی دارد، نه دلیل نقلی قابل اتکایی و در احادیث ائمه(ع) هیچ اشاره‌ای به آن نشده است.<ref>باقری، علی‌اکبر، نقد و بررسی آرای کلامی شیخیه کرمان، قم، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۹۲ش، ص۲۲۶.</ref> از نظر منتقدان یکی دانستن مفهوم طینت در روایات ائمه(ع) با بدن هورقیلیایی توسط شیخ احمد احسائی قابل اثبات نیست و از سوی او دلیلی بر یکی بودن آنها ارائه نشده است.<ref>باقری، نقد و بررسی آرای کلامی شیخیه کرمان، ص۲۲۷.</ref>		منتقدان این نظریه معتقدند که این نظریه نه دلیل عقلی مستحکمی دارد، نه دلیل نقلی قابل اتکایی و در احادیث ائمه(ع) هیچ اشاره‌ای به آن نشده است.<ref>باقری، علی‌اکبر، نقد و بررسی آرای کلامی شیخیه کرمان، قم، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۹۲ش، ص۲۲۶.</ref> از نظر منتقدان یکی دانستن مفهوم طینت در روایات ائمه(ع) با بدن هورقیلیایی توسط شیخ احمد احسائی قابل اثبات نیست و از سوی او دلیلی بر یکی بودن آنها ارائه نشده است.<ref>باقری، نقد و بررسی آرای کلامی شیخیه کرمان، ص۲۲۷.</ref>
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	=== انکار شق القمر ===		=== انکار شق القمر ===
	~~گفته~~ شده که [[فرقه‌های شیخیه\|شیخیه]] معتقدند که پیامبر(ص) در جریان معجزه شق القمر، صورت انتزاعی (ذهنی) ماه را به دو نیم کرده است، نه ماه حقیقی را.<ref>سبحانی، جعفر، المذاهب الاسلامیه، مؤسسه امام صادق(ع)، ۱۴۲۳ق، ص۳۵۵.</ref> محققان در نقد این نظر گفته‌اند که مسلمانان متفق هستند که پیامبر(ص) همین ماه مادی را به دو نیم کرده است.<ref>سبحانی، المذاهب الاسلامیه، ص۳۵۵.</ref>		نقل شده که [[فرقه‌های شیخیه\|شیخیه]] معتقدند پیامبر(ص) در جریان معجزه شق القمر، صورت انتزاعی (ذهنی) ماه را به دو نیم کرده است، نه ماه حقیقی را.<ref>سبحانی، جعفر، المذاهب الاسلامیه، مؤسسه امام صادق(ع)، ۱۴۲۳ق، ص۳۵۵.</ref> محققان در نقد این نظر گفته‌اند که مسلمانان متفق هستند که پیامبر(ص) همین ماه مادی را به دو نیم کرده است.<ref>سبحانی، المذاهب الاسلامیه، ص۳۵۵.</ref>

	=== غلو در امامت ===		=== غلو در امامت ===
	از نظر منتقدان شیخیه، شیخ احمد احسائی و پیروان او در مورد جایگاه [[اهل‌بیت(ع)]] دچار غلو شده‌اند. از نظر آنان، شیخیه مقاماتی را به ائمه(ع) نسبت داده‌اند که مختص ذات خداوند ~~است؛ برای نمونه به موارد زیر اشاره شده~~ است:		از نظر منتقدان شیخیه، شیخ احمد احسائی و پیروان او در مورد جایگاه [[اهل‌بیت(ع)]] دچار غلو شده‌اند. از نظر آنان، شیخیه مقاماتی را به ائمه(ع) نسبت داده‌اند که مختص ذات خداوند است:

	* شیخیه ائمه دوازده‌گانه شیعه را علت اربعه (علت فاعلی، صوری، مادی و غایی) آفرینش به‌شمار برده‌اند. از نظر آنان اراده ائمه(ع) عین اراده خداوند است، پس آنان علت فاعلی عالم هستند. وجود موجودات از نور آنان است، پس آنان علت مادی موجودات هستند. صورت اشیا‌ء از صورت مقامات، حرکات و اعمال آنهاست،‌ پس آنان علت صوری آفرینش هستند. ائمه(ع) غایت آفرینش هستند؛ زیرا اگر آنان نبودند، خلقتی انجام نمی‌گرفت.<ref>نجاری، محمدحسن، شیخیه نقطه آغازین انحراف، تهران، سازمان تبليغات اسلامی، شركت چاپ و نشر بين‌الملل، ۱۳۹۵ش، ص۵۷۳-۵۷۵.</ref> منتقدان این نظر [[فرقه‌های شیخیه\|شیخیه]] را خلاف آیات قرآن و حقیقت حیات ائمه(ع) دانسته‌اند. از نظر آنان تصریح [[قرآن]] بر این است که پیامبر(ص) هم بشری مانند سایر بندگان خداست و از او خواسته شده که به مردم این حقیقت را ابلاغ کند.<ref>خدایی، احمد، تحلیلی بر تاریخ و عقاید فرقه شیخیه، قم، انتشارات امیرالعلم، ۱۳۸۲ش، ص۱۰۳؛ برای ردیه‌ای مفصل‌تر بر این نظر ن.ک: شفتی بیدآبادی، محمدباقر بن محمدتقی، پرسش‌ها و پاسخ‌ها پیرامون عقائد شیخیه (زمینه‌ساز بابیت)، تحقیق مرکز تحقیقات كتابخانه مسجد سيد، قم، عطر عترت، ۱۳۸۸ش، ص۲۱۱-۲۱۳.</ref>		* شیخیه ائمه دوازده‌گانه شیعه را علت اربعه (علت فاعلی، صوری، مادی و غایی) آفرینش به‌شمار برده‌اند. از نظر آنان اراده ائمه(ع) عین اراده خداوند است، پس آنان علت فاعلی عالم هستند. وجود موجودات از نور آنان است، پس آنان علت مادی موجودات هستند. صورت اشیا‌ء از صورت مقامات، حرکات و اعمال آنهاست،‌ پس آنان علت صوری آفرینش هستند. ائمه(ع) غایت آفرینش هستند؛ زیرا اگر آنان نبودند، خلقتی انجام نمی‌گرفت.<ref>نجاری، محمدحسن، شیخیه نقطه آغازین انحراف، تهران، سازمان تبليغات اسلامی، شركت چاپ و نشر بين‌الملل، ۱۳۹۵ش، ص۵۷۳-۵۷۵.</ref> منتقدان این نظر [[فرقه‌های شیخیه\|شیخیه]] را خلاف آیات قرآن و حقیقت حیات ائمه(ع) دانسته‌اند. از نظر آنان تصریح [[قرآن]] بر این است که پیامبر(ص) هم بشری مانند سایر بندگان خداست و از او خواسته شده که به مردم این حقیقت را ابلاغ کند.<ref>خدایی، احمد، تحلیلی بر تاریخ و عقاید فرقه شیخیه، قم، انتشارات امیرالعلم، ۱۳۸۲ش، ص۱۰۳؛ برای ردیه‌ای مفصل‌تر بر این نظر ن.ک: شفتی بیدآبادی، محمدباقر بن محمدتقی، پرسش‌ها و پاسخ‌ها پیرامون عقائد شیخیه (زمینه‌ساز بابیت)، تحقیق مرکز تحقیقات كتابخانه مسجد سيد، قم، عطر عترت، ۱۳۸۸ش، ص۲۱۱-۲۱۳.</ref>

	* شيخيه معتقدند که خداوند بسیاری از امور هستی را، اموری از قبیل خلق‌کردن، روزی‌دادن، زندگی و مرگ به ائمه(ع) تفویض کرده است.<ref>سبحانی، المذاهب الاسلامیه، ص۳۵۵.</ref>		* شيخيه معتقدند که خداوند بسیاری از امور هستی را، اموری از قبیل خلق‌کردن، روزی‌دادن، زندگی و مرگ را به ائمه(ع) تفویض کرده است.<ref>سبحانی، المذاهب الاسلامیه، ص۳۵۵.</ref>
	* شیخیه معتقدند که علم ائمه(ع) حضوری است نه حصولی؛ یعنی آنها همه آن چیزهایی که هست یا واقع خواهد شد به‌گونه‌ای می‌دانند که نزد آنها حاضر است.<ref>سبحانی، المذاهب الاسلامیه، ص۳۵۵.</ref>		* شیخیه معتقدند که علم ائمه(ع) حضوری است نه حصولی؛ یعنی آنها همه آن چیزهایی که هست یا واقع خواهد شد به‌گونه‌ای می‌دانند که نزد آنها حاضر است.<ref>سبحانی، المذاهب الاسلامیه، ص۳۵۵.</ref>

Shamloo در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۶

2023-11-30T09:36:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش\|کاربر=Shamloo }}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}

Shamloo در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۲

2023-11-30T09:32:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۲
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله
	\| شناسه =		\| شناسه =شد
	\| تیترها =		\| تیترها =شد
	\| ویرایش =		\| ویرایش =شد
	\| لینک‌دهی =		\| لینک‌دهی =شد
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه =
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =		\| اولویت =ج
	\| کیفیت =		\| کیفیت =ب
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Shamloo: /* انتقادهای رفتاری */

2023-11-30T09:31:41Z

انتقادهای رفتاری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۰۱
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	'''ایجاد اختلاف‌ بین مسلمانان''': کتاب‌های نگاشته‌شده از سوی شیخیه در ذم خلفا موجب فشار بر شیعیان عراق از سوی حکومت سنی‌مذهب عثمانی شد. در این ماجرا که به محاصره و سقوط کربلا انجامید، عده‌ای از شیعیان کشته شدند.<ref>خدایی، احمد، تحلیلی بر تاریخ و عقاید فرقه شیخیه، قم، انتشارات امیرالعلم، ۱۳۸۲ش، ص۶۴-۶۶.</ref>		'''ایجاد اختلاف‌ بین مسلمانان''': کتاب‌های نگاشته‌شده از سوی شیخیه در ذم خلفا موجب فشار بر شیعیان عراق از سوی حکومت سنی‌مذهب عثمانی شد. در این ماجرا که به محاصره و سقوط کربلا انجامید، عده‌ای از شیعیان کشته شدند.<ref>خدایی، احمد، تحلیلی بر تاریخ و عقاید فرقه شیخیه، قم، انتشارات امیرالعلم، ۱۳۸۲ش، ص۶۴-۶۶.</ref>

	'''ایجاد اختلاف‌ بین شیعیان:''' بعد از شروع اختلاف عقیدتی میان شیخیه و متشرعان، درگیری‌های بسیاری میان معتقدان دو گروه درگرفت که مشهور به نزاع بالاسری و [[پایین‌سری]] شد. ریشه این اختلاف به امکان نماز خواندن در بالای سر ضریح امام یا عدم امکان آن باز می‌گشت که شیخیه قائل بود نمی‌توان بالای سر ضریح امام نماز خواند. این موضوع موجب درگرفتن درگیری‌های فراوان در میان شیعیان شد.<ref>مدرسی چهاردهی، مرتضی، شيخی‌گری، بابی‌گری از نظر فلسفه تاريخ اجتماع، تهران، انتشارات فروغی،‌ ۱۳۵۱ش، ص۳۸-۴۰.</ref>		'''ایجاد اختلاف‌ بین شیعیان:''' بعد از شروع اختلاف عقیدتی میان شیخیه و متشرعان، درگیری‌های بسیاری میان معتقدان دو گروه درگرفت که مشهور به نزاع بالاسری و [[پایین‌سری]] شد. ریشه این اختلاف به امکان نماز خواندن در بالای سر ضریح امام(ع) یا عدم امکان آن باز می‌گشت که شیخیه قائل بود نمی‌توان بالای سر ضریح امام نماز خواند. این موضوع موجب درگرفتن درگیری‌های فراوان در میان شیعیان شد.<ref>مدرسی چهاردهی، مرتضی، شيخی‌گری، بابی‌گری از نظر فلسفه تاريخ اجتماع، تهران، انتشارات فروغی،‌ ۱۳۵۱ش، ص۳۸-۴۰.</ref>

	'''زمینه‌سازی برای پیدایش بابیت و بهائیت''': یکی از اثرات عقاید شیخیه را بسترسازی برای پیدایش فرقه‌ بابیت، به رهبری علی‌محمد باب که شاگرد سید کاظم رشتی بود، و بهائیت دانسته‌اند.<ref>مدرسی چهاردهی، شيخی‌گری، بابی‌گری از نظر فلسفه تاريخ اجتماع، ص۳۰۳-۳۱۱.</ref>		'''زمینه‌سازی برای پیدایش بابیت و بهائیت''': یکی از اثرات عقاید شیخیه را بسترسازی برای پیدایش فرقه‌ بابیت، به رهبری [[علی‌محمد باب]] که شاگرد سید کاظم رشتی بود، و بهائیت دانسته‌اند.<ref>مدرسی چهاردهی، شيخی‌گری، بابی‌گری از نظر فلسفه تاريخ اجتماع، ص۳۰۳-۳۱۱.</ref>

	==منابع==		==منابع==

Shamloo در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۹

2023-11-30T09:29:54Z

نمایش تغییرات

Shamloo در ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۱

2023-11-30T09:11:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ نوامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۱
خط ۹:		خط ۹:
	شیخیه به گروهی از شیعیان گفته می‌شود که بر اساس تعالیم [[احمد احسائی\|شیخ احمد احسائی]]، فقیه شیعه امامی در دورهٔ قاجار به وجود آمدند و هنوز هم حضور اجتماعی و مذهبی در میان شیعیان دارند. مؤسس واقعی این فرقه شاگرد شیخ احمد احسائی، سید کاظم رشتی است. اساس عقاید شیخیه مبتنی بر ترکیبی از تعبیرات فلسفهٔ اشراق و برداشتی غلوآمیز از [[اخبار اهل‌بیت(ع)]] است.		شیخیه به گروهی از شیعیان گفته می‌شود که بر اساس تعالیم [[احمد احسائی\|شیخ احمد احسائی]]، فقیه شیعه امامی در دورهٔ قاجار به وجود آمدند و هنوز هم حضور اجتماعی و مذهبی در میان شیعیان دارند. مؤسس واقعی این فرقه شاگرد شیخ احمد احسائی، سید کاظم رشتی است. اساس عقاید شیخیه مبتنی بر ترکیبی از تعبیرات فلسفهٔ اشراق و برداشتی غلوآمیز از [[اخبار اهل‌بیت(ع)]] است.

	انتقادات اعتقادی بر برخی از اعتقادات شیخیه وارد شده است؛ از جمله به اعتقاداتی چون: انکار معاد جسمانی، روحانی‌دانستن معراج پیامبر(ص)، انکار معجزه شق القمر، غلو در امامت وکم‌اهمیت دانستن [[معنای عدالت خداوند\|عدل]] و معاد در اصول اعتقادی شیعه. بر رفتار فردی و اجتماعی جماعت شیخیه انتقاداتی وارد شده است؛ از جمله در رفتارهایی چون ایجاد اختلاف‌ بین مسلمانان، ایجاد اختلاف‌ بین شیعیان و زمینه‌سازی برای پیدایش بابیت و بهائیت.		انتقادات اعتقادی بر برخی از اعتقادات شیخیه وارد شده است؛ از جمله به اعتقاداتی چون: انکار معاد جسمانی، روحانی‌دانستن [[ویژگی معراج پیامبر(ص) و امکان عقلی آن\|معراج پیامبر(ص)]]، انکار معجزه شق القمر، غلو در امامت وکم‌اهمیت دانستن [[معنای عدالت خداوند\|عدل]] و معاد در اصول اعتقادی شیعه. بر رفتار فردی و اجتماعی جماعت شیخیه انتقاداتی وارد شده است؛ از جمله در رفتارهایی چون ایجاد اختلاف‌ بین مسلمانان، ایجاد اختلاف‌ بین شیعیان و زمینه‌سازی برای پیدایش بابیت و بهائیت.

	== ماهیت و عقاید ==		== ماهیت و عقاید ==