نقدها به کتاب روضة الشهداء - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Aliazad در ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۰

2025-09-29T15:20:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۰
خط ۹۱:		خط ۹۱:

	[[رده:درگاه امام حسین(ع)]]		[[رده:درگاه امام حسین(ع)]]
			{{#seo:
			\|title=دروغهای کتاب روضه الشهدا - نقدها به کتاب روضة‌الشهداء - ویکی پاسخ
			\|title_mode=Replaced Title
			\|keywords=نقد روضة‌الشهداء
			\|description=کتاب روضة‌الشهداء اثر حسین واعظ کاشفی با وجود تأثیرات عمیق در فرهنگ عاشورا، با انتقاداتی از جمله تحریفات تاریخی و ضعف منابع مواجه شده است.
			}}

Aliazad در ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۹

2025-09-29T15:19:03Z

نمایش تغییرات

Tearful2021 در ‏۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۷

2024-07-07T08:07:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	~~اشکالات و ایرادات~~ کتاب ~~روضة الشهداء چیست؟~~		چه نقدهایی به کتاب روضةالشهداء وارد شده است؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}

Tearful2021 در ‏۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۳

2024-07-07T08:03:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۳۳
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	کتاب روضة الشهداء اثر نویسنده بزرگ قرن نهم، [[حسین واعظ کاشفی]] در ردیف قدیمی‌ترین مقتل‌های فارسی قرار دارد. طی پنج قرن از پرخواننده‌ترین و مؤثرترین کتاب‌های دینی و مذهبی در ایران بوده است. نثر ممتاز آن و جایگاه کتاب در تاریخ ادبی ایران انکارناپذیر است.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح، ص۱۱. تصحیح حسن ذوالفقاری، تهران، علمی فرهنگی، ۱۳۹۹ش.</ref>		کتاب روضة الشهداء اثر نویسنده بزرگ قرن نهم، [[حسین واعظ کاشفی]] در ردیف قدیمی‌ترین مقتل‌های فارسی قرار دارد. طی پنج قرن از پرخواننده‌ترین و مؤثرترین کتاب‌های دینی و مذهبی در ایران بوده است. نثر ممتاز آن و جایگاه کتاب در تاریخ ادبی ایران انکارناپذیر است.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح، ص۱۱. تصحیح حسن ذوالفقاری، تهران، علمی فرهنگی، ۱۳۹۹ش.</ref>

	از منابع اصلی تعزیه خوانی و روضه خوانی می توان به این کتاب اشاره کرد و هیچ کتابی تا این حد دارای تأثیر بر توده‌های مردم نبوده است.<ref>چلکووسکی، پیتر، «روضة الشهدا و هنرهای نمایشی در ایران»، تئاتر، ۱۳۷۹ش، شماره ۲۲ و ۲۳، ص۹۹.</ref> روضة الشهداء نقش مهمی در روند شیعه شدن بسیاری از مردم ایران داشته است.<ref>جعفریان، رسول، تأملی در نهضت عاشورا، انصاریان، ص۳۲۰.</ref> [[مجالس النفائس]] درباره واعظ کاشفی ~~چنین~~ می نویسد که: «در عالم از بنی آدم واعظی به خوبی او نبوده و نیست.»<ref>نوایی، امیر علیشیر، مجالس النفائس، ترجمه شاه محمد قزوینی و محمد فخری هراتی، تصحیح علی اصغر حکمت، تهران، منوچهری، ۱۳۶۳ش. ص۲۶۹، به نقل از کاشفی و نقد و بررسی روضه الشهدا، حکیمه دبیران و علی تسنیمی، پژوهشهای ادبی تابستان ۱۳۸۷ش، شماره ۲۰، ص۲۶.</ref>		از منابع اصلی تعزیه خوانی و روضه خوانی می توان به این کتاب اشاره کرد و هیچ کتابی تا این حد دارای تأثیر بر توده‌های مردم نبوده است.<ref>چلکووسکی، پیتر، «روضة الشهدا و هنرهای نمایشی در ایران»، تئاتر، ۱۳۷۹ش، شماره ۲۲ و ۲۳، ص۹۹.</ref> روضة الشهداء نقش مهمی در روند شیعه شدن بسیاری از مردم ایران داشته است.<ref>جعفریان، رسول، تأملی در نهضت عاشورا، انصاریان، ص۳۲۰.</ref> [[مجالس النفائس]] درباره واعظ کاشفی می نویسد: «در عالم از بنی آدم واعظی به خوبی او نبوده و نیست.»<ref>نوایی، امیر علیشیر، مجالس النفائس، ترجمه شاه محمد قزوینی و محمد فخری هراتی، تصحیح علی اصغر حکمت، تهران، منوچهری، ۱۳۶۳ش. ص۲۶۹، به نقل از کاشفی و نقد و بررسی روضه الشهدا، حکیمه دبیران و علی تسنیمی، پژوهشهای ادبی تابستان ۱۳۸۷ش، شماره ۲۰، ص۲۶.</ref>

	کاشفی از واعظان و نویسندگان اواخر [[دوره تیموری]] بود که دو سال پیش از مرگ این کتاب را نگاشت. روضة الشهدا مقتلی پیرامون برخی انبیاء و امامان شیعه خصوصاً [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] است.<ref>حجت عبادعسکری، اردشیر اسدبیگی، محمدحسین رجبی دوانی، «نقد و بررسی رخدادهای خارق‌العاده پس از رویداد عاشورا با تکیه بر کتاب روضه الشهدا ء ملاحسین کاشفی»، مطالعات هنر اسلامی، سال هفدهم، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۱. ص۳۰۴.</ref>		کاشفی از واعظان و نویسندگان اواخر [[دوره تیموری]] بود که دو سال پیش از مرگ این کتاب را نگاشت. روضة الشهدا مقتلی پیرامون برخی انبیاء و امامان شیعه خصوصاً [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] است.<ref>حجت عبادعسکری، اردشیر اسدبیگی، محمدحسین رجبی دوانی، «نقد و بررسی رخدادهای خارق‌العاده پس از رویداد عاشورا با تکیه بر کتاب روضه الشهدا ء ملاحسین کاشفی»، مطالعات هنر اسلامی، سال هفدهم، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۱. ص۳۰۴.</ref>

	== نگاه‌های انتقادی به کتاب ==		== نگاه‌های انتقادی به کتاب ==
	عالمان دینی درباره این کتاب گفته‌اند این ~~اثر،~~ به سبب گسترش اخبار مجعول و تحریف وقایع، مورد انتقاد جدی قرار گرفته است. محققان این کتاب را از جمله مهمترین دلایل اشاعه اخبار دروغین و ضعیف تاریخی در مورد حادثه عاشورا دانسته‌اند. مسائلی مانند ضعف منابع مورد استفاده کاشفی، شیوه‌های روایت داستانی و صوفیانه او؛ تکیه بر حافظه مؤلف به دلیل اشتغال وی به امر وعظ و توجّه به انشاءپردازی به جای دقت در نقل وقایع و قصد کاشفی به عنوان واعظی شیعی در ایجاد ارتباط عاطفی مردم روزگارش با اهل بیت(ع)، از مهمترین دلایل ورود تحریفات به این کتاب است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۲۹.</ref>		عالمان دینی درباره این کتاب گفته‌اند این اثر پس از نگارش تا به امروز، به سبب گسترش اخبار مجعول و تحریف وقایع، مورد انتقاد جدی قرار گرفته است. محققان این کتاب را از جمله مهمترین دلایل اشاعه اخبار دروغین و ضعیف تاریخی در مورد حادثه عاشورا دانسته‌اند. مسائلی مانند ضعف منابع مورد استفاده کاشفی، شیوه‌های روایت داستانی و صوفیانه او؛ تکیه بر حافظه مؤلف به دلیل اشتغال وی به امر وعظ و توجّه به انشاءپردازی به جای دقت در نقل وقایع و قصد کاشفی به عنوان واعظی شیعی در ایجاد ارتباط عاطفی مردم روزگارش با اهل بیت(ع)، از مهمترین دلایل ورود تحریفات به این کتاب است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۲۹.</ref>

	برخی نویسندگان از محتوا و صحت مطالب آن انتقادهای زیادی نموده‌اند. محققان این اثر را با همه زیبایی‌های ادبی و تأثیرات مثبتی که از زمان نگارش تا امروز بر ایجاد گرایش عاطفی به اهل‌بیت (ع) و [[تشیع]] داشته، سرمنشاء بسیاری از تحریفات در خصوص واقعه عاشورا می‌دانند که مجعولات فراوانی حول حماسه عاشورا از این کتاب مشهور سرچشمه گرفته است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۰.</ref>		برخی نویسندگان از محتوا و صحت مطالب آن انتقادهای زیادی نموده‌اند. محققان این اثر را با همه زیبایی‌های ادبی و تأثیرات مثبتی که از زمان نگارش تا امروز بر ایجاد گرایش عاطفی به اهل‌بیت (ع) و [[تشیع]] داشته، سرمنشاء بسیاری از تحریفات در خصوص واقعه عاشورا می‌دانند که مجعولات فراوانی حول حماسه عاشورا از این کتاب مشهور سرچشمه گرفته است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۰.</ref>
خط ۶۴:		خط ۶۴:

	== پاسخ به نقدها ==		== پاسخ به نقدها ==
	در پاسخ به نقدهایی که به کتاب روضة الشهداء شده است گفته‌اند کاشفی از جمله نویسندگانی است که در آثار خود جانب انصاف را رعایت کرده و معمولاً منابع و مأخذ علمی خود را معرفی می‌کند. او بسیاری از مطالب خود را از [[کتاب نورالائمه]] نوشته [[ابوالمؤیّد موفق بن احمد خوارزمى]] (درگذشته ۵۶۸ق) نقل کرده است. گفته شده است نباید از این کتاب، توقع مستندنمایی داشت؛ بلکه این کتاب یک اثر خلاقانه ادبی است که برای اقناع عواطف مذهبی از تخیل بهره برده است. و حالتی داستانی دارد و در ادامه مقتل‌سرایان و مسیب‌نامه و ابومسلم‌نامه‌ها است که قرن‌ها پیش از کاشفی ~~نیز~~ وجود داشتنه‌اند. از این جهت روضه الشهداء را نمی‌توان با تعبیر جعل و دروغ همراه کرد.<ref>موحدی، محمدرضا، «روضة الشهدای کاشفی و قضاوت‌های برخی معاصران»، آینه پژوهش، سال ۳۲، شماره پنجم، آذر و دی ماه ۱۴۰۰ش. ص۲۱۳ و ۲۱۴.</ref>		در پاسخ به نقدهایی که به کتاب روضة الشهداء شده است گفته‌اند کاشفی از جمله نویسندگانی است که در آثار خود جانب انصاف را رعایت کرده و معمولاً منابع و مأخذ علمی خود را معرفی می‌کند. او بسیاری از مطالب خود را از [[کتاب نورالائمه]] نوشته [[ابوالمؤیّد موفق بن احمد خوارزمى]] (درگذشته ۵۶۸ق) نقل کرده است. گفته شده است نباید از این کتاب، توقع مستندنمایی داشت؛ بلکه این کتاب یک اثر خلاقانه ادبی است که برای اقناع عواطف مذهبی از تخیل بهره برده است. و حالتی داستانی دارد و در ادامه مقتل‌سرایان و مسیب‌نامه و ابومسلم‌نامه‌ها است که قرن‌ها پیش از کاشفی وجود داشتنه‌اند. از این جهت روضه الشهداء را نمی‌توان با تعبیر جعل و دروغ همراه کرد.<ref>موحدی، محمدرضا، «روضة الشهدای کاشفی و قضاوت‌های برخی معاصران»، آینه پژوهش، سال ۳۲، شماره پنجم، آذر و دی ماه ۱۴۰۰ش. ص۲۱۳ و ۲۱۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Tearful2021 در ‏۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۴

2024-07-07T07:54:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۴
خط ۵۰:		خط ۵۰:

	== نگاه‌های انتقادی به کتاب ==		== نگاه‌های انتقادی به کتاب ==
	عالمان دینی درباره این کتاب گفته‌اند این ~~اثر پس از نگارش تا به امروز،~~ به سبب گسترش اخبار مجعول و تحریف وقایع، مورد انتقاد جدی قرار گرفته است. محققان این کتاب را از جمله مهمترین دلایل اشاعه اخبار دروغین و ضعیف تاریخی در مورد حادثه عاشورا دانسته‌اند. مسائلی مانند ضعف منابع مورد استفاده کاشفی، شیوه‌های روایت داستانی و صوفیانه او؛ تکیه بر حافظه مؤلف به دلیل اشتغال وی به امر وعظ و توجّه به انشاءپردازی به جای دقت در نقل وقایع و قصد کاشفی به عنوان واعظی شیعی در ایجاد ارتباط عاطفی مردم روزگارش با اهل بیت(ع)، از مهمترین دلایل ورود تحریفات به این کتاب است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۲۹.</ref>		عالمان دینی درباره این کتاب گفته‌اند این اثر، به سبب گسترش اخبار مجعول و تحریف وقایع، مورد انتقاد جدی قرار گرفته است. محققان این کتاب را از جمله مهمترین دلایل اشاعه اخبار دروغین و ضعیف تاریخی در مورد حادثه عاشورا دانسته‌اند. مسائلی مانند ضعف منابع مورد استفاده کاشفی، شیوه‌های روایت داستانی و صوفیانه او؛ تکیه بر حافظه مؤلف به دلیل اشتغال وی به امر وعظ و توجّه به انشاءپردازی به جای دقت در نقل وقایع و قصد کاشفی به عنوان واعظی شیعی در ایجاد ارتباط عاطفی مردم روزگارش با اهل بیت(ع)، از مهمترین دلایل ورود تحریفات به این کتاب است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۲۹.</ref>

	برخی نویسندگان از محتوا و صحت مطالب آن انتقادهای زیادی نموده‌اند. محققان این اثر را با همه زیبایی‌های ادبی و تأثیرات مثبتی که از زمان نگارش تا امروز بر ایجاد گرایش عاطفی به اهل‌بیت (ع) و [[تشیع]] داشته، سرمنشاء بسیاری از تحریفات در خصوص واقعه عاشورا می‌دانند که مجعولات فراوانی حول حماسه عاشورا از این کتاب مشهور سرچشمه گرفته است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۰.</ref>		برخی نویسندگان از محتوا و صحت مطالب آن انتقادهای زیادی نموده‌اند. محققان این اثر را با همه زیبایی‌های ادبی و تأثیرات مثبتی که از زمان نگارش تا امروز بر ایجاد گرایش عاطفی به اهل‌بیت (ع) و [[تشیع]] داشته، سرمنشاء بسیاری از تحریفات در خصوص واقعه عاشورا می‌دانند که مجعولات فراوانی حول حماسه عاشورا از این کتاب مشهور سرچشمه گرفته است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۰.</ref>
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	[[ابوالحسن شعرانی]] (درگذشت ۱۳۵۲ش) در مقدمه روضة الشهداء تصحیح‌شده خود نوشته است: «از نقل ضعیف در روضة الشهدا عجب نباید داشت، چون در ادای مقصودِ واعظ قوی است اگرچه برای مقصودِ مورخ کافی نیست.» [[سید محمدعلی طباطبایی]]، مطالب آن را بی‌ارزش و از درجه اعتبار ساقط می‌داند. [[محدث نوری]] (درگذشت ۱۳۲۰ق) در [[کتاب لؤلؤ و مرجان]]، گزارش‌های تاریخی این کتاب را بدون پشتوانه تاریخی می‌داند. [[صاحب اعیان الشیعه]] روایات این کتاب را غیرمستند و غیرمنطبق با واقعیات تاریخی می‌داند.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۹.</ref> [[افندی]] در قرن دوازدهم هجری منابع کتاب روضة الشهدا را مورد انتقاد قرار داده است.<ref>جعفریان، رسول، تأملی در نهضت عاشورا، انصاریان، ص۳۲۰.</ref>		[[ابوالحسن شعرانی]] (درگذشت ۱۳۵۲ش) در مقدمه روضة الشهداء تصحیح‌شده خود نوشته است: «از نقل ضعیف در روضة الشهدا عجب نباید داشت، چون در ادای مقصودِ واعظ قوی است اگرچه برای مقصودِ مورخ کافی نیست.» [[سید محمدعلی طباطبایی]]، مطالب آن را بی‌ارزش و از درجه اعتبار ساقط می‌داند. [[محدث نوری]] (درگذشت ۱۳۲۰ق) در [[کتاب لؤلؤ و مرجان]]، گزارش‌های تاریخی این کتاب را بدون پشتوانه تاریخی می‌داند. [[صاحب اعیان الشیعه]] روایات این کتاب را غیرمستند و غیرمنطبق با واقعیات تاریخی می‌داند.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۹.</ref> [[افندی]] در قرن دوازدهم هجری منابع کتاب روضة الشهدا را مورد انتقاد قرار داده است.<ref>جعفریان، رسول، تأملی در نهضت عاشورا، انصاریان، ص۳۲۰.</ref>

	گفته شده است کاشفی بیش از آنکه به فکر تأثیر بر عقل خوانندگانش باشد، به دنبال تهییج عواطف و اثرگذاری بر احساسات آنهاست.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۵۰.</ref> از نقاط ضعف این کتاب آورده‌اند که مطالب سخیف زیادی دارد که ضعف و بی‌پایه بودن آنها مسلّم و قطعی است. به عنوان مثال او داستان عروسی [[حضرت قاسم(ع)]] را با آب و تاب فراوان، ذکر می‌کند و نوعی مجلس‌آرائی و صحنه‌سازی انجام می‌دهد در صورتی که این امر در آن ~~حشر~~ و ~~گیرودار،~~ نه تنها صورت عملی و وقوعی ندارد، بلکه بسیار دور از عقل و منطق و شئون عرف می‌باشد.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح،: عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، نوید اسلام، ص۱۵.</ref> در این کتاب از [[راویان ضعیف]] و مجهول‌الحال نقل شده است. روایت‌های قوی، ضعیف، معتبر و نامعتبر هر دو با هم، و در کنار هم قرار گرفته‌اند.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح،: عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، نوید اسلام، ص۱۴.</ref>		گفته شده است کاشفی بیش از آنکه به فکر تأثیر بر عقل خوانندگانش باشد، به دنبال تهییج عواطف و اثرگذاری بر احساسات آنهاست.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۵۰.</ref> از نقاط ضعف این کتاب آورده‌اند که مطالب سخیف زیادی دارد که ضعف و بی‌پایه بودن آنها مسلّم و قطعی است. به عنوان مثال او داستان عروسی [[حضرت قاسم(ع)]] را با آب و تاب فراوان، ذکر می‌کند و نوعی مجلس‌آرائی و صحنه‌سازی انجام می‌دهد در صورتی که این امر در آن زمان و مکان، نه تنها صورت عملی و وقوعی ندارد، بلکه بسیار دور از عقل و منطق و شئون عرف می‌باشد.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح،: عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، نوید اسلام، ص۱۵.</ref> در این کتاب از [[راویان ضعیف]] و مجهول‌الحال نقل شده است. روایت‌های قوی، ضعیف، معتبر و نامعتبر هر دو با هم، و در کنار هم قرار گرفته‌اند.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح،: عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، نوید اسلام، ص۱۴.</ref>

	== انتقادات شهید مطهری ==		== انتقادات شهید مطهری ==
خط ۶۴:		خط ۶۴:

	== پاسخ به نقدها ==		== پاسخ به نقدها ==
	در پاسخ به نقدهایی که به کتاب روضة الشهداء شده است گفته‌اند کاشفی از جمله نویسندگانی است که در آثار خود جانب انصاف را رعایت کرده و معمولاً منابع و مأخذ علمی خود را معرفی می‌کند. او بسیاری از مطالب خود را از [[کتاب نورالائمه]] نوشته [[ابوالمؤیّد موفق بن احمد خوارزمى]] (درگذشته ۵۶۸ق) نقل کرده است. گفته شده است نباید از این کتاب، توقع مستندنمایی داشت؛ بلکه این کتاب یک اثر خلاقانه ادبی است که برای اقناع عواطف مذهبی از تخیل بهره برده است. و حالتی داستانی دارد و در ادامه مقتل‌سرایان و مسیب‌نامه و ابومسلم‌نامه‌ها است که قرن‌ها پیش از کاشفی وجود داشتنه‌اند. از این جهت روضه الشهداء را نمی‌توان با تعبیر جعل و دروغ همراه کرد.<ref>موحدی، محمدرضا، «روضة الشهدای کاشفی و قضاوت‌های برخی معاصران»، آینه پژوهش، سال ۳۲، شماره پنجم، آذر و دی ماه ۱۴۰۰ش. ص۲۱۳ و ۲۱۴.</ref>		در پاسخ به نقدهایی که به کتاب روضة الشهداء شده است گفته‌اند کاشفی از جمله نویسندگانی است که در آثار خود جانب انصاف را رعایت کرده و معمولاً منابع و مأخذ علمی خود را معرفی می‌کند. او بسیاری از مطالب خود را از [[کتاب نورالائمه]] نوشته [[ابوالمؤیّد موفق بن احمد خوارزمى]] (درگذشته ۵۶۸ق) نقل کرده است. گفته شده است نباید از این کتاب، توقع مستندنمایی داشت؛ بلکه این کتاب یک اثر خلاقانه ادبی است که برای اقناع عواطف مذهبی از تخیل بهره برده است. و حالتی داستانی دارد و در ادامه مقتل‌سرایان و مسیب‌نامه و ابومسلم‌نامه‌ها است که قرن‌ها پیش از کاشفی نیز وجود داشتنه‌اند. از این جهت روضه الشهداء را نمی‌توان با تعبیر جعل و دروغ همراه کرد.<ref>موحدی، محمدرضا، «روضة الشهدای کاشفی و قضاوت‌های برخی معاصران»، آینه پژوهش، سال ۳۲، شماره پنجم، آذر و دی ماه ۱۴۰۰ش. ص۲۱۳ و ۲۱۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Tearful2021: اصلاح فاصلهٔ مجازی

2024-07-07T07:14:31Z

اصلاح فاصلهٔ مجازی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	به کتاب روضة الشهداء ~~چه نقدهایی وارد شده است؟~~		اشکالات و ایرادات کتاب روضة الشهداء چیست؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	\| نسخه الکترونیکی =		\| نسخه الکترونیکی =
	}}		}}
	{{درگاه\|امام حسین}}'''کتاب روضة الشهداء''' مورد نقد و رد بسیاری از عالمان دینی قرار گرفته است. [[شهید مطهری]] نقدهای صریح و تندی به این کتاب دارد و این اثر را «کتاب دروغ» می‌نامد. ~~محققان این اثر را~~ با همه تأثیرات مثبتی که از زمان نگارش تا امروز بر ایجاد گرایش عاطفی به [[اهل بیت(ع)]] و تشیع داشته، سرمنشاء بسیاری از تحریفات ~~در خصوص~~ واقعه عاشورا می‌دانند که مجعولات فراوانی حول حماسه عاشورا ساخته است.		{{درگاه\|امام حسین}}'''کتاب روضة الشهداء''' مورد نقد و رد بسیاری از عالمان دینی قرار گرفته است. [[شهید مطهری]] نقدهای صریح و تندی به این کتاب دارد و این اثر را «کتاب دروغ» می‌نامد. روضة الشهدا با همه تأثیرات مثبتی که از زمان نگارش تا امروز بر ایجاد گرایش عاطفی به [[اهل بیت(ع)]] و تشیع داشته، اما محققان این اثر را سرمنشاء بسیاری از تحریفات واقعه عاشورا می‌دانند که مجعولات فراوانی حول حماسه عاشورا ساخته است.

	این کتاب ~~پس از نگارش خود، طی~~ پنج ~~قرن از پرخواننده‌ترین و~~ مؤثرترین کتاب‌های دینی و مذهبی در ایران بوده است. نثر آن ممتاز و از منابع اصلی تعزیه خوانی و روضه خوانی بوده است.		این کتاب به مدت پنج قرن، در زمره مؤثرترین کتاب‌های دینی و مذهبی ایران بوده است. نثر آن ممتاز و از منابع اصلی تعزیه خوانی و روضه خوانی بوده است.

	== معرفی و جایگاه کتاب ==		== معرفی و جایگاه کتاب ==
	کتاب روضة الشهداء ~~نوشته~~ نویسنده بزرگ قرن نهم، [[حسین واعظ کاشفی]] ~~از جمله قدیم‌ترین~~ مقتل‌های فارسی ~~است که~~ طی پنج قرن از پرخواننده‌ترین و مؤثرترین کتاب‌های دینی و مذهبی در ایران بوده است. نثر ممتاز آن و جایگاه کتاب در تاریخ ادبی ایران انکارناپذیر است.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح، ص۱۱. تصحیح حسن ذوالفقاری، تهران، علمی فرهنگی، ۱۳۹۹ش.</ref>		کتاب روضة الشهداء اثر نویسنده بزرگ قرن نهم، [[حسین واعظ کاشفی]] در ردیف قدیمی‌ترین مقتل‌های فارسی قرار دارد. طی پنج قرن از پرخواننده‌ترین و مؤثرترین کتاب‌های دینی و مذهبی در ایران بوده است. نثر ممتاز آن و جایگاه کتاب در تاریخ ادبی ایران انکارناپذیر است.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح، ص۱۱. تصحیح حسن ذوالفقاری، تهران، علمی فرهنگی، ۱۳۹۹ش.</ref>

	~~این کتاب~~ از منابع اصلی تعزیه خوانی و روضه خوانی ~~بوده است~~ و هیچ کتابی تا این حد دارای تأثیر بر توده‌های مردم نبوده است.<ref>چلکووسکی، پیتر، «روضة الشهدا و هنرهای نمایشی در ایران»، تئاتر، ۱۳۷۹ش، شماره ۲۲ و ۲۳، ص۹۹.</ref> روضة الشهداء نقش مهمی در روند ~~شیعی‌شدن~~ بسیاری از مردم ایران داشته است.<ref>جعفریان، رسول، تأملی در نهضت عاشورا، انصاریان، ص۳۲۰.</ref> در [[مجالس النفائس]] درباره واعظ کاشفی ~~آمده است~~ که: «در عالم از بنی آدم واعظی به خوبی او نبوده و نیست.»<ref>نوایی، امیر علیشیر، مجالس النفائس، ترجمه شاه محمد قزوینی و محمد فخری هراتی، تصحیح علی اصغر حکمت، تهران، منوچهری، ۱۳۶۳ش. ص۲۶۹، به نقل از کاشفی و نقد و بررسی روضه الشهدا، حکیمه دبیران و علی تسنیمی، پژوهشهای ادبی تابستان ۱۳۸۷ش، شماره ۲۰، ص۲۶.</ref>		از منابع اصلی تعزیه خوانی و روضه خوانی می توان به این کتاب اشاره کرد و هیچ کتابی تا این حد دارای تأثیر بر توده‌های مردم نبوده است.<ref>چلکووسکی، پیتر، «روضة الشهدا و هنرهای نمایشی در ایران»، تئاتر، ۱۳۷۹ش، شماره ۲۲ و ۲۳، ص۹۹.</ref> روضة الشهداء نقش مهمی در روند شیعه شدن بسیاری از مردم ایران داشته است.<ref>جعفریان، رسول، تأملی در نهضت عاشورا، انصاریان، ص۳۲۰.</ref> [[مجالس النفائس]] درباره واعظ کاشفی چنین می نویسد که: «در عالم از بنی آدم واعظی به خوبی او نبوده و نیست.»<ref>نوایی، امیر علیشیر، مجالس النفائس، ترجمه شاه محمد قزوینی و محمد فخری هراتی، تصحیح علی اصغر حکمت، تهران، منوچهری، ۱۳۶۳ش. ص۲۶۹، به نقل از کاشفی و نقد و بررسی روضه الشهدا، حکیمه دبیران و علی تسنیمی، پژوهشهای ادبی تابستان ۱۳۸۷ش، شماره ۲۰، ص۲۶.</ref>

	کاشفی از واعظان و نویسندگان اواخر [[دوره تیموری]] بود که دو سال پیش از مرگ این کتاب را نگاشت. روضة الشهدا مقتلی پیرامون برخی انبیاء و امامان شیعه خصوصاً [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] است.<ref>حجت عبادعسکری، اردشیر اسدبیگی، محمدحسین رجبی دوانی، «نقد و بررسی رخدادهای خارق‌العاده پس از رویداد عاشورا با تکیه بر کتاب روضه الشهدا ء ملاحسین کاشفی»، مطالعات هنر اسلامی، سال هفدهم، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۱. ص۳۰۴.</ref>		کاشفی از واعظان و نویسندگان اواخر [[دوره تیموری]] بود که دو سال پیش از مرگ این کتاب را نگاشت. روضة الشهدا مقتلی پیرامون برخی انبیاء و امامان شیعه خصوصاً [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] است.<ref>حجت عبادعسکری، اردشیر اسدبیگی، محمدحسین رجبی دوانی، «نقد و بررسی رخدادهای خارق‌العاده پس از رویداد عاشورا با تکیه بر کتاب روضه الشهدا ء ملاحسین کاشفی»، مطالعات هنر اسلامی، سال هفدهم، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۱. ص۳۰۴.</ref>

A.rezapour: /* انتقادات شهید مطهری */

2023-07-20T06:08:30Z

انتقادات شهید مطهری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۸
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	برخی نویسندگان از محتوا و صحت مطالب آن انتقادهای زیادی نموده‌اند. محققان این اثر را با همه زیبایی‌های ادبی و تأثیرات مثبتی که از زمان نگارش تا امروز بر ایجاد گرایش عاطفی به اهل‌بیت (ع) و [[تشیع]] داشته، سرمنشاء بسیاری از تحریفات در خصوص واقعه عاشورا می‌دانند که مجعولات فراوانی حول حماسه عاشورا از این کتاب مشهور سرچشمه گرفته است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۰.</ref>		برخی نویسندگان از محتوا و صحت مطالب آن انتقادهای زیادی نموده‌اند. محققان این اثر را با همه زیبایی‌های ادبی و تأثیرات مثبتی که از زمان نگارش تا امروز بر ایجاد گرایش عاطفی به اهل‌بیت (ع) و [[تشیع]] داشته، سرمنشاء بسیاری از تحریفات در خصوص واقعه عاشورا می‌دانند که مجعولات فراوانی حول حماسه عاشورا از این کتاب مشهور سرچشمه گرفته است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۰.</ref>

	[[ابوالحسن شعرانی]] (درگذشت ۱۳۵۲ش) در مقدمه روضة الشهداء تصحیح‌شده خود نوشته است: «از نقل ضعیف در روضة الشهدا عجب نباید داشت، چون در ادای مقصودِ واعظ قوی است اگرچه برای مقصودِ مورخ کافی نیست.» [[سید محمدعلی طباطبایی]]، مطالب آن را بی‌ارزش و از درجه اعتبار ساقط می‌داند. [[محدث نوری]] در [[کتاب لؤلؤ و مرجان]]، گزارش‌های تاریخی این کتاب را بدون پشتوانه تاریخی می‌داند. [[صاحب اعیان الشیعه]] روایات این کتاب را غیرمستند و غیرمنطبق با واقعیات تاریخی می‌داند.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۹.</ref> [[افندی]] در قرن دوازدهم هجری منابع کتاب روضة الشهدا را مورد انتقاد قرار داده است.<ref>جعفریان، رسول، تأملی در نهضت عاشورا، انصاریان، ص۳۲۰.</ref>		[[ابوالحسن شعرانی]] (درگذشت ۱۳۵۲ش) در مقدمه روضة الشهداء تصحیح‌شده خود نوشته است: «از نقل ضعیف در روضة الشهدا عجب نباید داشت، چون در ادای مقصودِ واعظ قوی است اگرچه برای مقصودِ مورخ کافی نیست.» [[سید محمدعلی طباطبایی]]، مطالب آن را بی‌ارزش و از درجه اعتبار ساقط می‌داند. [[محدث نوری]] (درگذشت ۱۳۲۰ق) در [[کتاب لؤلؤ و مرجان]]، گزارش‌های تاریخی این کتاب را بدون پشتوانه تاریخی می‌داند. [[صاحب اعیان الشیعه]] روایات این کتاب را غیرمستند و غیرمنطبق با واقعیات تاریخی می‌داند.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۹.</ref> [[افندی]] در قرن دوازدهم هجری منابع کتاب روضة الشهدا را مورد انتقاد قرار داده است.<ref>جعفریان، رسول، تأملی در نهضت عاشورا، انصاریان، ص۳۲۰.</ref>

	گفته شده است کاشفی بیش از آنکه به فکر تأثیر بر عقل خوانندگانش باشد، به دنبال تهییج عواطف و اثرگذاری بر احساسات آنهاست.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۵۰.</ref> از نقاط ضعف این کتاب آورده‌اند که مطالب سخیف زیادی دارد که ضعف و بی‌پایه بودن آنها مسلّم و قطعی است. به عنوان مثال او داستان عروسی [[حضرت قاسم(ع)]] را با آب و تاب فراوان، ذکر می‌کند و نوعی مجلس‌آرائی و صحنه‌سازی انجام می‌دهد در صورتی که این امر در آن حشر و گیرودار، نه تنها صورت عملی و وقوعی ندارد، بلکه بسیار دور از عقل و منطق و شئون عرف می‌باشد.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح،: عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، نوید اسلام، ص۱۵.</ref> در این کتاب از [[راویان ضعیف]] و مجهول‌الحال نقل شده است. روایت‌های قوی، ضعیف، معتبر و نامعتبر هر دو با هم، و در کنار هم قرار گرفته‌اند.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح،: عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، نوید اسلام، ص۱۴.</ref>		گفته شده است کاشفی بیش از آنکه به فکر تأثیر بر عقل خوانندگانش باشد، به دنبال تهییج عواطف و اثرگذاری بر احساسات آنهاست.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۵۰.</ref> از نقاط ضعف این کتاب آورده‌اند که مطالب سخیف زیادی دارد که ضعف و بی‌پایه بودن آنها مسلّم و قطعی است. به عنوان مثال او داستان عروسی [[حضرت قاسم(ع)]] را با آب و تاب فراوان، ذکر می‌کند و نوعی مجلس‌آرائی و صحنه‌سازی انجام می‌دهد در صورتی که این امر در آن حشر و گیرودار، نه تنها صورت عملی و وقوعی ندارد، بلکه بسیار دور از عقل و منطق و شئون عرف می‌باشد.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح،: عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، نوید اسلام، ص۱۵.</ref> در این کتاب از [[راویان ضعیف]] و مجهول‌الحال نقل شده است. روایت‌های قوی، ضعیف، معتبر و نامعتبر هر دو با هم، و در کنار هم قرار گرفته‌اند.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح،: عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، نوید اسلام، ص۱۴.</ref>

A.rezapour: /* منابع */

2023-07-20T05:57:49Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۷
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	[[ابوالحسن شعرانی]] (درگذشت ۱۳۵۲ش) در مقدمه روضة الشهداء تصحیح‌شده خود نوشته است: «از نقل ضعیف در روضة الشهدا عجب نباید داشت، چون در ادای مقصودِ واعظ قوی است اگرچه برای مقصودِ مورخ کافی نیست.» [[سید محمدعلی طباطبایی]]، مطالب آن را بی‌ارزش و از درجه اعتبار ساقط می‌داند. [[محدث نوری]] در [[کتاب لؤلؤ و مرجان]]، گزارش‌های تاریخی این کتاب را بدون پشتوانه تاریخی می‌داند. [[صاحب اعیان الشیعه]] روایات این کتاب را غیرمستند و غیرمنطبق با واقعیات تاریخی می‌داند.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۹.</ref> [[افندی]] در قرن دوازدهم هجری منابع کتاب روضة الشهدا را مورد انتقاد قرار داده است.<ref>جعفریان، رسول، تأملی در نهضت عاشورا، انصاریان، ص۳۲۰.</ref>		[[ابوالحسن شعرانی]] (درگذشت ۱۳۵۲ش) در مقدمه روضة الشهداء تصحیح‌شده خود نوشته است: «از نقل ضعیف در روضة الشهدا عجب نباید داشت، چون در ادای مقصودِ واعظ قوی است اگرچه برای مقصودِ مورخ کافی نیست.» [[سید محمدعلی طباطبایی]]، مطالب آن را بی‌ارزش و از درجه اعتبار ساقط می‌داند. [[محدث نوری]] در [[کتاب لؤلؤ و مرجان]]، گزارش‌های تاریخی این کتاب را بدون پشتوانه تاریخی می‌داند. [[صاحب اعیان الشیعه]] روایات این کتاب را غیرمستند و غیرمنطبق با واقعیات تاریخی می‌داند.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۹.</ref> [[افندی]] در قرن دوازدهم هجری منابع کتاب روضة الشهدا را مورد انتقاد قرار داده است.<ref>جعفریان، رسول، تأملی در نهضت عاشورا، انصاریان، ص۳۲۰.</ref>

	گفته شده است کاشفی بیش از آنکه به فکر تأثیر بر عقل خوانندگانش باشد، به دنبال تهییج عواطف و اثرگذاری بر احساسات آنهاست.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۵۰.</ref> از نقاط ضعف این کتاب آورده‌اند که مطالب سخیف زیادی دارد که ضعف و بی‌پایه بودن آنها مسلّم و قطعی است. به عنوان مثال او داستان عروسی [[حضرت قاسم(ع)]] را با آب و تاب فراوان، ذکر می‌کند و نوعی مجلس‌آرائی و صحنه‌سازی انجام می‌دهد در صورتی که این امر در آن حشر و گیرودار، نه تنها صورت عملی و وقوعی ندارد، بلکه بسیار دور از عقل و منطق و شئون عرف می‌باشد.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح، ~~ص۱۵. نوید اسلام.~~ عقیقی بخشایشی، ~~عبد الرحیم~~.</ref> در این کتاب از [[راویان ضعیف]] و مجهول‌الحال نقل شده است. روایت‌های قوی، ضعیف، معتبر و نامعتبر هر دو با هم، و در کنار هم قرار گرفته‌اند.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح، ~~ص۱۴. نوید اسلام.~~ عقیقی بخشایشی، ~~عبد الرحیم~~.</ref>		گفته شده است کاشفی بیش از آنکه به فکر تأثیر بر عقل خوانندگانش باشد، به دنبال تهییج عواطف و اثرگذاری بر احساسات آنهاست.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۵۰.</ref> از نقاط ضعف این کتاب آورده‌اند که مطالب سخیف زیادی دارد که ضعف و بی‌پایه بودن آنها مسلّم و قطعی است. به عنوان مثال او داستان عروسی [[حضرت قاسم(ع)]] را با آب و تاب فراوان، ذکر می‌کند و نوعی مجلس‌آرائی و صحنه‌سازی انجام می‌دهد در صورتی که این امر در آن حشر و گیرودار، نه تنها صورت عملی و وقوعی ندارد، بلکه بسیار دور از عقل و منطق و شئون عرف می‌باشد.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح،: عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، نوید اسلام، ص۱۵.</ref> در این کتاب از [[راویان ضعیف]] و مجهول‌الحال نقل شده است. روایت‌های قوی، ضعیف، معتبر و نامعتبر هر دو با هم، و در کنار هم قرار گرفته‌اند.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح،: عبدالرحیم عقیقی بخشایشی، نوید اسلام، ص۱۴.</ref>

	== انتقادات شهید مطهری ==		== انتقادات شهید مطهری ==

A.rezapour: /* نگاه‌های انتقادی به کتاب */

2023-07-20T05:55:03Z

نگاه‌های انتقادی به کتاب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۵
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	عالمان دینی درباره این کتاب گفته‌اند این اثر پس از نگارش تا به امروز، به سبب گسترش اخبار مجعول و تحریف وقایع، مورد انتقاد جدی قرار گرفته است. محققان این کتاب را از جمله مهمترین دلایل اشاعه اخبار دروغین و ضعیف تاریخی در مورد حادثه عاشورا دانسته‌اند. مسائلی مانند ضعف منابع مورد استفاده کاشفی، شیوه‌های روایت داستانی و صوفیانه او؛ تکیه بر حافظه مؤلف به دلیل اشتغال وی به امر وعظ و توجّه به انشاءپردازی به جای دقت در نقل وقایع و قصد کاشفی به عنوان واعظی شیعی در ایجاد ارتباط عاطفی مردم روزگارش با اهل بیت(ع)، از مهمترین دلایل ورود تحریفات به این کتاب است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۲۹.</ref>		عالمان دینی درباره این کتاب گفته‌اند این اثر پس از نگارش تا به امروز، به سبب گسترش اخبار مجعول و تحریف وقایع، مورد انتقاد جدی قرار گرفته است. محققان این کتاب را از جمله مهمترین دلایل اشاعه اخبار دروغین و ضعیف تاریخی در مورد حادثه عاشورا دانسته‌اند. مسائلی مانند ضعف منابع مورد استفاده کاشفی، شیوه‌های روایت داستانی و صوفیانه او؛ تکیه بر حافظه مؤلف به دلیل اشتغال وی به امر وعظ و توجّه به انشاءپردازی به جای دقت در نقل وقایع و قصد کاشفی به عنوان واعظی شیعی در ایجاد ارتباط عاطفی مردم روزگارش با اهل بیت(ع)، از مهمترین دلایل ورود تحریفات به این کتاب است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۲۹.</ref>

	برخی نویسندگان ~~به شدت~~ از محتوا و صحت مطالب آن ~~انتقاد~~ نموده‌اند. محققان این اثر را با همه زیبایی‌های ادبی و تأثیرات مثبتی که از زمان نگارش تا امروز بر ایجاد گرایش عاطفی به ~~اهل بیت~~ و تشیع داشته، سرمنشاء بسیاری از تحریفات در خصوص واقعه عاشورا می‌دانند که مجعولات فراوانی حول حماسه عاشورا از این کتاب مشهور سرچشمه گرفته است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۰.</ref>		برخی نویسندگان از محتوا و صحت مطالب آن انتقادهای زیادی نموده‌اند. محققان این اثر را با همه زیبایی‌های ادبی و تأثیرات مثبتی که از زمان نگارش تا امروز بر ایجاد گرایش عاطفی به اهل‌بیت (ع) و [[تشیع]] داشته، سرمنشاء بسیاری از تحریفات در خصوص واقعه عاشورا می‌دانند که مجعولات فراوانی حول حماسه عاشورا از این کتاب مشهور سرچشمه گرفته است.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۰.</ref>

	[[ابوالحسن شعرانی]] (درگذشت ۱۳۵۲ش) در مقدمه روضة الشهداء ~~مصحح~~ خود نوشته است «از نقل ضعیف در روضة الشهدا عجب نباید داشت، چون در ادای مقصودِ واعظ قوی است اگرچه برای مقصودِ مورخ کافی نیست. [[سید محمدعلی طباطبایی]]، مطالب آن را بی‌ارزش و از درجه اعتبار ساقط می‌داند. [[محدث نوری]] در ~~کتاب~~ [[~~لؤلؤ و مرجان (~~کتاب)\|لؤلؤ و مرجان]]، گزارش‌های تاریخی این کتاب را بدون پشتوانه تاریخی می‌داند. [[صاحب اعیان الشیعه]] روایات این کتاب را غیرمستند و غیرمنطبق با واقعیات تاریخی می‌داند.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۹.</ref> [[افندی]] در قرن دوازدهم هجری منابع کتاب روضة الشهدا را مورد انتقاد قرار داده است.<ref>جعفریان، رسول، تأملی در نهضت عاشورا، انصاریان، ص۳۲۰.</ref>		[[ابوالحسن شعرانی]] (درگذشت ۱۳۵۲ش) در مقدمه روضة الشهداء تصحیح‌شده خود نوشته است: «از نقل ضعیف در روضة الشهدا عجب نباید داشت، چون در ادای مقصودِ واعظ قوی است اگرچه برای مقصودِ مورخ کافی نیست.» [[سید محمدعلی طباطبایی]]، مطالب آن را بی‌ارزش و از درجه اعتبار ساقط می‌داند. [[محدث نوری]] در [[کتاب لؤلؤ و مرجان]]، گزارش‌های تاریخی این کتاب را بدون پشتوانه تاریخی می‌داند. [[صاحب اعیان الشیعه]] روایات این کتاب را غیرمستند و غیرمنطبق با واقعیات تاریخی می‌داند.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۳۹.</ref> [[افندی]] در قرن دوازدهم هجری منابع کتاب روضة الشهدا را مورد انتقاد قرار داده است.<ref>جعفریان، رسول، تأملی در نهضت عاشورا، انصاریان، ص۳۲۰.</ref>

	گفته شده است کاشفی بیش از آنکه به فکر تأثیر بر عقل خوانندگانش باشد، به دنبال تهییج عواطف و اثرگذاری بر احساسات آنهاست.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۵۰.</ref> از نقاط ضعف این کتاب آورده‌اند که ~~شمول آن به پاره‌ای از~~ مطالب سخیف ~~می‌باشد~~ که ضعف و بی‌پایه بودن آنها مسلّم و قطعی است. به عنوان مثال او داستان عروسی [[حضرت قاسم(ع)]] را با آب و تاب فراوان، ذکر می‌کند و نوعی مجلس‌آرائی و صحنه‌سازی انجام می‌دهد در صورتی که این امر در آن حشر ~~عظیم~~ و ~~در آن گیرودار هولناک،~~ نه تنها صورت عملی و وقوعی ندارد، بلکه بسیار دور از عقل و منطق و شئون ~~عرف،~~ می‌باشد.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح، ص۱۵. نوید اسلام. عقیقی بخشایشی، عبد الرحیم.</ref> در این کتاب از راویان ضعیف و مجهول‌الحال نقل شده است. ~~غثّ و سمین،~~ قوی، ضعیف، معتبر و نامعتبر هر دو با هم، و در کنار هم قرار گرفته‌اند.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح، ص۱۴. نوید اسلام. عقیقی بخشایشی، عبد الرحیم.</ref>		گفته شده است کاشفی بیش از آنکه به فکر تأثیر بر عقل خوانندگانش باشد، به دنبال تهییج عواطف و اثرگذاری بر احساسات آنهاست.<ref>جدیدی، حمیدرضا، «نقش روضه الشّهدای کاشفی در گسترش تحریفات تاریخ عاشورا»، تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، دوره ۱۳، بهار ۱۴۰۰، شماره ۴۷، ص۲۵۰.</ref> از نقاط ضعف این کتاب آورده‌اند که مطالب سخیف زیادی دارد که ضعف و بی‌پایه بودن آنها مسلّم و قطعی است. به عنوان مثال او داستان عروسی [[حضرت قاسم(ع)]] را با آب و تاب فراوان، ذکر می‌کند و نوعی مجلس‌آرائی و صحنه‌سازی انجام می‌دهد در صورتی که این امر در آن حشر و گیرودار، نه تنها صورت عملی و وقوعی ندارد، بلکه بسیار دور از عقل و منطق و شئون عرف می‌باشد.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح، ص۱۵. نوید اسلام. عقیقی بخشایشی، عبد الرحیم.</ref> در این کتاب از [[راویان ضعیف]] و مجهول‌الحال نقل شده است. روایت‌های قوی، ضعیف، معتبر و نامعتبر هر دو با هم، و در کنار هم قرار گرفته‌اند.<ref>کاشفی، ملا حسین، روضة الشهداء، مقدمه مصحح، ص۱۴. نوید اسلام. عقیقی بخشایشی، عبد الرحیم.</ref>

	== انتقادات شهید مطهری ==		== انتقادات شهید مطهری ==
	مرتضی ~~مطهری،~~ شدیدترین و صریح‌ترین انتقادها به کتاب روضة الشهداء را داشته است. او این کتاب را کتاب دروغ و نویسنده آن را بی انصاف می‌نامد و این اثر را سبب ~~افسانه پردازی~~ در قضیه عاشورا می‌داند.<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، صدرا، ۱۳۹۰ش. ج۱۷، ص۹۵.</ref>		[[مرتضی مطهری]] (درگذشت ۱۳۵۸ش)، شدیدترین و صریح‌ترین انتقادها به کتاب روضة الشهداء را داشته است. او این کتاب را کتاب دروغ و نویسنده آن را بی انصاف می‌نامد و این اثر را سبب افسانه‌پردازی در قضیه عاشورا می‌داند.<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، صدرا، ۱۳۹۰ش. ج۱۷، ص۹۵.</ref>

	مطهری در نقد کتاب روضة الشهداء می‌گوید: «دیدم حتی اسم‌ها جعلی است؛ یعنی در میان اصحاب امام حسین اسم‌هایی را می‌آورد که اصلًا چنین آدم‌هایی وجود نداشته‌اند؛ در میان دشمن‌ها اسم‌هایی می‌برد که همه جعلی است؛ داستان‌ها را به شکل افسانه درآورده است. چون این کتاب اولین کتابی بود که به زبان فارسی نوشته شد، [مرثیه خوانها] که اغلب بی سواد بودند و به کتاب‌های عربی مراجعه نمی‌کردند، همین کتاب را می‌گرفتند و در مجالس از رو می‌خواندند. این است که امروز مجلس عزاداری امام حسین را ما «روضه خوانی» می‌گوییم. در زمان [[امام حسین (ع)]] روضه خوانی نمی‌گفتند. از پانصد سال پیش به این طرف اسم این کار شده «روضه خوانی». روضه خوانی یعنی خواندن کتاب روضة الشهداء، همان کتاب دروغ. از وقتی که این کتاب در دست و بالها افتاد، دیگر کسی تاریخ واقعی امام حسین را مطالعه نکرد و شد افسانه سازی روضة الشهداء خواندن. ما شدیم روضه خوان، یعنی روضة الشهداء خوان، یعنی افسانه‌ها را نقل کردن و به تاریخ امام حسین توجه نکردن.»<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، صدرا، ۱۳۹۰ش. ج۱۷، ص۹۴ و ص۹۵.</ref>		مطهری در نقد کتاب روضة الشهداء می‌گوید: «دیدم حتی اسم‌ها جعلی است؛ یعنی در میان اصحاب امام حسین (ع) اسم‌هایی را می‌آورد که اصلًا چنین آدم‌هایی وجود نداشته‌اند؛ در میان دشمن‌ها اسم‌هایی می‌برد که همه جعلی است؛ داستان‌ها را به شکل افسانه درآورده است. چون این کتاب اولین کتابی بود که به زبان فارسی نوشته شد، [مرثیه خوانها] که اغلب بی سواد بودند و به کتاب‌های عربی مراجعه نمی‌کردند، همین کتاب را می‌گرفتند و در مجالس از رو می‌خواندند. این است که امروز مجلس عزاداری امام حسین را ما «روضه خوانی» می‌گوییم. در زمان [[امام حسین (ع)]] روضه خوانی نمی‌گفتند. از پانصد سال پیش به این طرف اسم این کار شده «روضه خوانی». روضه خوانی یعنی خواندن کتاب روضة الشهداء، همان کتاب دروغ. از وقتی که این کتاب در دست و بالها افتاد، دیگر کسی تاریخ واقعی امام حسین را مطالعه نکرد و شد افسانه سازی روضة الشهداء خواندن. ما شدیم روضه خوان، یعنی روضة الشهداء خوان، یعنی افسانه‌ها را نقل کردن و به تاریخ امام حسین (ع) توجه نکردن.»<ref>مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، صدرا، ۱۳۹۰ش. ج۱۷، ص۹۴ و ص۹۵.</ref>

	== پاسخ به نقدها ==		== پاسخ به نقدها ==
	در پاسخ به نقدهایی که به کتاب روضة الشهداء شده است گفته‌اند کاشفی از جمله نویسندگانی است که در آثار خود جانب انصاف را رعایت کرده و معمولاً منابع و مأخذ علمی خود را معرفی می‌کند. او بسیاری از مطالب خود را از [[کتاب نورالائمه]] نوشته [[ابوالمؤیّد موفق بن احمد خوارزمى]] (درگذشته ۵۶۸ق) نقل کرده است. گفته شده است نباید از این کتاب، توقع مستندنمایی ~~داشت.~~ بلکه این کتاب یک اثر خلاقانه ادبی است که برای اقناع عواطف مذهبی از تخیل بهره برده است. و حالتی داستانی دارد و در ادامه مقتل‌سرایان و مسیب‌نامه و ابومسلم‌نامه‌ها است که قرن‌ها پیش از کاشفی وجود داشتنه‌اند. روضه را نمی‌توان با تعبیر جعل و دروغ همراه کرد.<ref>موحدی، محمدرضا، «روضة الشهدای کاشفی و قضاوت‌های برخی معاصران»، آینه پژوهش، سال ۳۲، شماره پنجم، آذر و دی ماه ۱۴۰۰ش. ص۲۱۳ و ۲۱۴.</ref>		در پاسخ به نقدهایی که به کتاب روضة الشهداء شده است گفته‌اند کاشفی از جمله نویسندگانی است که در آثار خود جانب انصاف را رعایت کرده و معمولاً منابع و مأخذ علمی خود را معرفی می‌کند. او بسیاری از مطالب خود را از [[کتاب نورالائمه]] نوشته [[ابوالمؤیّد موفق بن احمد خوارزمى]] (درگذشته ۵۶۸ق) نقل کرده است. گفته شده است نباید از این کتاب، توقع مستندنمایی داشت؛ بلکه این کتاب یک اثر خلاقانه ادبی است که برای اقناع عواطف مذهبی از تخیل بهره برده است. و حالتی داستانی دارد و در ادامه مقتل‌سرایان و مسیب‌نامه و ابومسلم‌نامه‌ها است که قرن‌ها پیش از کاشفی وجود داشتنه‌اند. از این جهت روضه الشهداء را نمی‌توان با تعبیر جعل و دروغ همراه کرد.<ref>موحدی، محمدرضا، «روضة الشهدای کاشفی و قضاوت‌های برخی معاصران»، آینه پژوهش، سال ۳۲، شماره پنجم، آذر و دی ماه ۱۴۰۰ش. ص۲۱۳ و ۲۱۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

A.rezapour: /* پاسخ به نقدها */

2023-07-18T11:56:31Z

پاسخ به نقدها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۶
خط ۶۴:		خط ۶۴:

	== پاسخ به نقدها ==		== پاسخ به نقدها ==
	در پاسخ به نقدهایی که به کتاب روضة الشهداء شده است گفته‌اند کاشفی از جمله نویسندگانی است که در آثار خود جانب انصاف را رعایت کرده و معمولاً منابع و مأخذ علمی خود را معرفی می‌کند. او بسیاری از مطالب خود را از [[کتاب نورالائمه]] ابوالمؤیّد موفق بن احمد خوارزمى (~~درگذشت~~ ۵۶۸ق) نقل کرده است. گفته شده است نباید از این کتاب، توقع مستندنمایی داشت. بلکه این کتاب یک اثر خلاقانه ادبی است که برای اقناع عواطف مذهبی از تخیل بهره برده است. و حالتی داستانی دارد و در ادامه مقتل‌سرایان و مسیب‌نامه و ابومسلم‌نامه‌ها است که قرن‌ها پیش از کاشفی وجود داشتنه‌اند. روضه را نمی‌توان با تعبیر جعل و دروغ همراه کرد.<ref>موحدی، محمدرضا، «روضة الشهدای کاشفی و قضاوت‌های برخی معاصران»، آینه پژوهش، سال ۳۲، شماره پنجم، آذر و دی ماه ۱۴۰۰ش. ص۲۱۳ و ۲۱۴.</ref>		در پاسخ به نقدهایی که به کتاب روضة الشهداء شده است گفته‌اند کاشفی از جمله نویسندگانی است که در آثار خود جانب انصاف را رعایت کرده و معمولاً منابع و مأخذ علمی خود را معرفی می‌کند. او بسیاری از مطالب خود را از [[کتاب نورالائمه]] نوشته [[ابوالمؤیّد موفق بن احمد خوارزمى]] (درگذشته ۵۶۸ق) نقل کرده است. گفته شده است نباید از این کتاب، توقع مستندنمایی داشت. بلکه این کتاب یک اثر خلاقانه ادبی است که برای اقناع عواطف مذهبی از تخیل بهره برده است. و حالتی داستانی دارد و در ادامه مقتل‌سرایان و مسیب‌نامه و ابومسلم‌نامه‌ها است که قرن‌ها پیش از کاشفی وجود داشتنه‌اند. روضه را نمی‌توان با تعبیر جعل و دروغ همراه کرد.<ref>موحدی، محمدرضا، «روضة الشهدای کاشفی و قضاوت‌های برخی معاصران»، آینه پژوهش، سال ۳۲، شماره پنجم، آذر و دی ماه ۱۴۰۰ش. ص۲۱۳ و ۲۱۴.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==