موارد اسقاط حدود - تاریخچهٔ نسخه‌ها

A.rezapour: /* اسقاط حد در صورت اثبات توبه قبل از شهادت شهود */

2023-10-16T10:08:40Z

اسقاط حد در صورت اثبات توبه قبل از شهادت شهود

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۸
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	'''توبه بعد از اقرار'''		'''توبه بعد از اقرار'''

	امام به غیر از مواردی که حقوق الناس است اختیار عفو کسی که به یکی از جرایم مستوجب حد اقرار کرده و بعد توبه نموده را دارد.~~<ref>مکارم شیرازی، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت الله مکارم شیرازی</ref>~~ در اینکه حاکم اسلامی چنین اختیاری دارد اختلاف است.		امام به غیر از مواردی که حقوق الناس است اختیار عفو کسی که به یکی از جرایم مستوجب حد اقرار کرده و بعد توبه نموده را دارد. در اینکه حاکم اسلامی چنین اختیاری دارد اختلاف است.

	== امکان اسقاط حد در صورت مرور زمان ==		== امکان اسقاط حد در صورت مرور زمان ==

A.rezapour: /* قاعده دَرءُ الحُدودِ بالشبهات */

2023-10-16T10:06:54Z

قاعده دَرءُ الحُدودِ بالشبهات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۶
خط ۱۵:		خط ۱۵:

	== قاعده دَرءُ الحُدودِ بالشبهات ==		== قاعده دَرءُ الحُدودِ بالشبهات ==
	قاعدۀ «تدرء الحدود بالشبهات» از جملۀ قواعد فقهيۀ مهم اسلامى است كه فقهاى عظام در موارد فراوان بدان استناد كرده‌اند و از اين حيث جايگاهى اساسى در حقوق جزاى اسلامى دارد.<ref>بجنوردى، سيد محمد، قواعد فقهيه، تهران، مؤسسه عروج‌،‌ ۱۴۰۱ق، ج۱،‌ص۱۷۳.</ref>		قاعدۀ «تدرء الحدود بالشبهات» از جملۀ قواعد فقهيۀ مهم اسلامى است كه فقهاى عظام در موارد فراوان بدان استناد كرده‌اند و از اين حيث جايگاهى اساسى در حقوق جزاى اسلامى دارد.<ref>بجنوردى، سيد محمد، قواعد فقهيه، تهران، مؤسسه عروج‌،‌ ۱۴۰۱ق، ج۱،‌ص۱۷۳.</ref> هنگامى كه درباره وقوع جرم یا انتساب آن به متهم یا استحقاق متهم به مجازات، تردید وجود داشته باشد، فقها به موجب قاعده دَرء (اِدْرَأوا الحُدُودَ بالشُبَهات)، حكم به سقوط حد داده‌اند. برخى موارد شبهه عبارت‌اند از: تردید در ارتكاب عمدى یا اختیارى جرم، شركت غیرمستقیم در ارتكاب جرم، رجوع شاهدان از شهادت خود پیش از صدور حكم یا پیش از اجراى آن، آشكار شدن فسق شاهدان و فرار شهود.<ref>قافی، حسین، «حدّ/ حدود»، دانشنامه جهان اسلام، تهران، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، ۱۳۹۳ش، ج۱۲، ذیل مدخل.</ref>

	قاعده معروف «الحدود تدرء بالشبهات» عنوان می‌دارد در هر جا که شبهه‌ای در هر کدام از مراحل ثبوتی، اثباتی و اجرایی ایجاد شود، مجازات حد مرتفع می‌شود. بخش قابل ملاحظه‌ای از مصادیق مجازات‌های حدی به وسیله این قاعده مسلم فقهی مرتفع می‌گردد.		قاعده معروف «الحدود تدرء بالشبهات» عنوان می‌دارد در هر جا که شبهه‌ای در هر کدام از مراحل ثبوتی، اثباتی و اجرایی ایجاد شود، مجازات حد مرتفع می‌شود. بخش قابل ملاحظه‌ای از مصادیق مجازات‌های حدی به وسیله این قاعده مسلم فقهی مرتفع می‌گردد.

A.rezapour: /* قاعده دَرءُ الحُدودِ بالشبهات */

2023-10-16T09:59:38Z

قاعده دَرءُ الحُدودِ بالشبهات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۹
خط ۱۵:		خط ۱۵:

	== قاعده دَرءُ الحُدودِ بالشبهات ==		== قاعده دَرءُ الحُدودِ بالشبهات ==
			قاعدۀ «تدرء الحدود بالشبهات» از جملۀ قواعد فقهيۀ مهم اسلامى است كه فقهاى عظام در موارد فراوان بدان استناد كرده‌اند و از اين حيث جايگاهى اساسى در حقوق جزاى اسلامى دارد.<ref>بجنوردى، سيد محمد، قواعد فقهيه، تهران، مؤسسه عروج‌،‌ ۱۴۰۱ق، ج۱،‌ص۱۷۳.</ref>

	قاعده معروف «الحدود تدرء بالشبهات» عنوان می‌دارد در هر جا که شبهه‌ای در هر کدام از مراحل ثبوتی، اثباتی و اجرایی ایجاد شود، مجازات حد مرتفع می‌شود. بخش قابل ملاحظه‌ای از مصادیق مجازات‌های حدی به وسیله این قاعده مسلم فقهی مرتفع می‌گردد.		قاعده معروف «الحدود تدرء بالشبهات» عنوان می‌دارد در هر جا که شبهه‌ای در هر کدام از مراحل ثبوتی، اثباتی و اجرایی ایجاد شود، مجازات حد مرتفع می‌شود. بخش قابل ملاحظه‌ای از مصادیق مجازات‌های حدی به وسیله این قاعده مسلم فقهی مرتفع می‌گردد.

A.rezapour در ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۶

2023-10-16T09:56:47Z

Nazarzadeh: جایگزینی متن - '|شاخه فرعی۱ = حقوق جزای داخلی' به '|شاخه فرعی۱ = حقوق جزا'

2022-08-23T06:51:15Z

جایگزینی متن - '|شاخه فرعی۱ = حقوق جزای داخلی' به '|شاخه فرعی۱ = حقوق جزا'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۱
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی = حقوق		\| شاخه اصلی = حقوق
	\|شاخه فرعی۱ = حقوق ~~جزای داخلی~~		\|شاخه فرعی۱ = حقوق جزا
	\|شاخه فرعی۲ = حدود		\|شاخه فرعی۲ = حدود
	\|شاخه فرعی۳ =		\|شاخه فرعی۳ =

A.rezapour: /* تعطیلی حدود در زمان غیبت */

2021-08-04T10:05:28Z

تعطیلی حدود در زمان غیبت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۳۵
خط ۷:		خط ۷:

	== تعطیلی حدود در زمان غیبت ==		== تعطیلی حدود در زمان غیبت ==
	{{نوشتار اصلی\|تعطیلی حدود در زمان غیبت}}		{{نوشتار اصلی\|تعطیلی حدود در زمان غیبت}}شمار قابل توجهی از فقهای شیعه اقامه حدود در زمان غیبت را جایز ندانسته‌اند. برخی فقهای طراز اول [[شیعه]] همچون [[شیخ طوسی]] و [[طبرسی]] و [[ابن ادریس حلی]] و [[سید احمد خوانساری]] فتوا به تعطیلی حدود داده‌اند. و بعضی دیگر مانند [[محقق حلی]] و [[علامه حلی]] و [[محقق اردبیلی]] و [[میرزای قمی]] در جواز اجرای حدود توقف کرده‌اند.

	== اصل تخفیف و تسامح در حدود ==		== اصل تخفیف و تسامح در حدود ==

A.rezapour در ‏۴ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۰۳

2021-08-04T07:03:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۳۳
خط ۷:		خط ۷:

	== تعطیلی حدود در زمان غیبت ==		== تعطیلی حدود در زمان غیبت ==
			{{نوشتار اصلی\|تعطیلی حدود در زمان غیبت}}

	== اصل تخفیف و تسامح در حدود ==		== اصل تخفیف و تسامح در حدود ==

A.rezapour در ‏۴ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۵۳

2021-08-04T06:53:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۲۳
خط ۲:		خط ۲:
	{{سوال}}		{{سوال}}
	موارد اسقاط حدود را بیان کنید{{پایان سوال}}		موارد اسقاط حدود را بیان کنید{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}~~در مورد [[حدود]] الهی~~ قواعدی وجود دارد که در صورت وجود آنها، حد ساقط می شود. از جمله، قاعده معروف «الحدود تدرء بالشبهات» است که در هر جا که شبهه‌ای در هر کدام از مراحل ثبوتی، اثباتی و اجرایی ایجاد شود، مجازات حد مرتفع می‌شود. مورد دوم اسقاط حد در صورت [[توبه]] است. برخی فقها با استناد به روایاتی اعتقاد دارند در صورتی که قبل از اثبات زنا در نزد حاکم، شخص توبه نماید و توبه او محرز گردد امکان عفو از مجازات حد وجود دارد. و مورد سوم جایی است که در شرایطی خاص و مرور زمان حد ساقط می‌شود. برخی با استناد به روایتی، مرور زمان را با شرایطی باعث اسقاط حد می‌دانند.		{{پاسخ}}قواعدی وجود دارد که در صورت وجود آنها، [[حد]] ساقط می شود. از جمله، قاعده معروف «الحدود تدرء بالشبهات» است که در هر جا که شبهه‌ای در هر کدام از مراحل ثبوتی، اثباتی و اجرایی ایجاد شود، مجازات حد مرتفع می‌شود. مورد دوم اسقاط حد در صورت [[توبه]] است. برخی فقها با استناد به روایاتی اعتقاد دارند در صورتی که قبل از اثبات زنا در نزد حاکم، شخص توبه نماید و توبه او محرز گردد امکان عفو از مجازات حد وجود دارد. و مورد سوم جایی است که در شرایطی خاص و مرور زمان حد ساقط می‌شود. برخی با استناد به روایتی، مرور زمان را با شرایطی باعث اسقاط حد می‌دانند.

			در حدود اصل تخفیف و تسامح جاری است و در قرآن و روایات به عفو و گذشت اشارات فراوانی شده است. برخی فقها اجرای حدود در زمان غیبت را تعطیل دانسته‌اند.

			== تعطیلی حدود در زمان غیبت ==

	== اصل تخفیف و تسامح در حدود ==		== اصل تخفیف و تسامح در حدود ==

A.rezapour در ‏۳ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۲۹

2021-08-03T08:29:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۵۹
خط ۴:		خط ۴:
	{{پاسخ}}در مورد [[حدود]] الهی قواعدی وجود دارد که در صورت وجود آنها، حد ساقط می شود. از جمله، قاعده معروف «الحدود تدرء بالشبهات» است که در هر جا که شبهه‌ای در هر کدام از مراحل ثبوتی، اثباتی و اجرایی ایجاد شود، مجازات حد مرتفع می‌شود. مورد دوم اسقاط حد در صورت [[توبه]] است. برخی فقها با استناد به روایاتی اعتقاد دارند در صورتی که قبل از اثبات زنا در نزد حاکم، شخص توبه نماید و توبه او محرز گردد امکان عفو از مجازات حد وجود دارد. و مورد سوم جایی است که در شرایطی خاص و مرور زمان حد ساقط می‌شود. برخی با استناد به روایتی، مرور زمان را با شرایطی باعث اسقاط حد می‌دانند.		{{پاسخ}}در مورد [[حدود]] الهی قواعدی وجود دارد که در صورت وجود آنها، حد ساقط می شود. از جمله، قاعده معروف «الحدود تدرء بالشبهات» است که در هر جا که شبهه‌ای در هر کدام از مراحل ثبوتی، اثباتی و اجرایی ایجاد شود، مجازات حد مرتفع می‌شود. مورد دوم اسقاط حد در صورت [[توبه]] است. برخی فقها با استناد به روایاتی اعتقاد دارند در صورتی که قبل از اثبات زنا در نزد حاکم، شخص توبه نماید و توبه او محرز گردد امکان عفو از مجازات حد وجود دارد. و مورد سوم جایی است که در شرایطی خاص و مرور زمان حد ساقط می‌شود. برخی با استناد به روایتی، مرور زمان را با شرایطی باعث اسقاط حد می‌دانند.

	== قاعده ~~الحدود تدرا~~ بالشبهات ==		== اصل تخفیف و تسامح در حدود ==
			بنا و مذاق فقه جزایی اسلام، تخفیف و مسامحه در حدود حق اللهی و غرض غایی آن اصلاح فرد و جامعه است و برای رسیدن به این هدف به اضطرار از مجازات نیز استفاده می‌کند.<ref>مبانی فقهی قاعده تخفیف و مسامحه در مجازات‌های حدی و تعزیری، محمد علی طالبی آشتیانی، احمد باقری، مجله حقوق اسلامی، شماره ۶۰</ref> شدت ماهوی مجازات‌های اسلامی موجب شده است تا جنبه تخفیف و مسامحه در حدود حق اللهی و در نتیجه هدف غایی فقه جزایی اسلام که همانا اصلاح فرد و جامعه است نمود کمتری داشته باشد.<ref>مبانی فقهی قاعده تخفیف و مسامحه در مجازات‌های حدی و تعزیری، محمد علی طالبی آشتیانی، احمد باقری، مجله حقوق اسلامی، شماره ۶۰</ref>

			با بررسی آیات و روایات ملاحظه تخفیف و مسامحه برای اثبات و اجرای حدود ثابت می‌شود. در قرآن کریم آیات پرشماری<ref>آل عمران،۱۳۴ \ اعراف،۱۹۹ \ حجر،۸۵ \ مومنون،۹۶ \ مزمل، ۱۰ </ref> به عفو و گذشت از خطاکاران و مجرمان توصیه شده است. علاوه بر قرآن، در بسیاری از روایات نیز به عفو مجرمان و ترجیح آن بر عقوبت تاکید شده است. پیامبر(ص) می‌فرماید «عفو از حدود پسندیده است.»<ref>کلینی، اصول کافی، ج ۷، ص ۲۵۲</ref><ref>مبانی فقهی قاعده تخفیف و مسامحه در مجازات‌های حدی و تعزیری، محمد علی طالبی آشتیانی، احمد باقری، مجله حقوق اسلامی، شماره ۶۰</ref>

			== قاعده دَرءُ الحُدودِ بالشبهات ==
	قاعده معروف «الحدود تدرء بالشبهات» عنوان می‌دارد در هر جا که شبهه‌ای در هر کدام از مراحل ثبوتی، اثباتی و اجرایی ایجاد شود، مجازات حد مرتفع می‌شود. بخش قابل ملاحظه‌ای از مصادیق مجازات‌های حدی به وسیله این قاعده مسلم فقهی مرتفع می‌گردد.		قاعده معروف «الحدود تدرء بالشبهات» عنوان می‌دارد در هر جا که شبهه‌ای در هر کدام از مراحل ثبوتی، اثباتی و اجرایی ایجاد شود، مجازات حد مرتفع می‌شود. بخش قابل ملاحظه‌ای از مصادیق مجازات‌های حدی به وسیله این قاعده مسلم فقهی مرتفع می‌گردد.

A.rezapour: /* اسقاط حد در صورت اثبات توبه قبل از شهادت شهود */

2021-07-25T07:14:02Z

اسقاط حد در صورت اثبات توبه قبل از شهادت شهود

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۴
خط ۲۰:		خط ۲۰:

	== اسقاط حد در صورت اثبات توبه قبل از شهادت شهود ==		== اسقاط حد در صورت اثبات توبه قبل از شهادت شهود ==
	برخی فقها با استناد به ~~روایاتی~~ اعتقاد دارند در صورتی که قبل از اثبات زنا در نزد حاکم، شخص توبه نماید و توبه او محرز گردد امکان عفو از مجازات حد وجود دارد.		{{نوشتار اصلی\|اسقاط حد با توبه}}
			برخی فقها با استناد به آیات و روایات اعتقاد دارند در صورتی که قبل از اثبات زنا در نزد حاکم، شخص توبه نماید و توبه او محرز گردد امکان عفو از مجازات حد وجود دارد.

	[[محقق حلی]] در کتاب شرایع می‌فرماید: «من تاب قبل قیام البیّنه، سقط عنه الحدّ و لو تاب بعد قیامها، لم یسقط، حدّا کان أو رجما؛ کسی که قبل از شهادت شهود در نزد حاکم توبه نماید حد مجازات از او ساقط می‌شود لکن در صورتی که بعد از شهادت شهود توبه کند حد ساقط نمی‌گردد».<ref>شهید ثانی، عاملی، زین الدین بن علی بن احمد، مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام، ۱۵ جلد، مؤسسه المعارف الإسلامیه، ج۱۴، ص۳۵۸.</ref>		[[محقق حلی]] در کتاب شرایع می‌فرماید: «من تاب قبل قیام البیّنه، سقط عنه الحدّ و لو تاب بعد قیامها، لم یسقط، حدّا کان أو رجما؛ کسی که قبل از شهادت شهود در نزد حاکم توبه نماید حد مجازات از او ساقط می‌شود لکن در صورتی که بعد از شهادت شهود توبه کند حد ساقط نمی‌گردد».<ref>شهید ثانی، عاملی، زین الدین بن علی بن احمد، مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام، ۱۵ جلد، مؤسسه المعارف الإسلامیه، ج۱۴، ص۳۵۸.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۶
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== اصل تخفیف و تسامح در حدود ==		== اصل تخفیف و تسامح در حدود ==
	بنا و مذاق فقه جزایی اسلام، تخفیف و مسامحه در حدود حق اللهی و غرض غایی آن اصلاح فرد و جامعه است و برای رسیدن به این هدف به اضطرار از مجازات نیز استفاده می‌کند.<ref>~~مبانی~~ فقهی قاعده تخفیف و مسامحه در مجازات‌های حدی و ~~تعزیری، محمد علی طالبی آشتیانی، احمد باقری، مجله~~ حقوق اسلامی، شماره ۶۰</ref> شدت ماهوی مجازات‌های اسلامی موجب شده است تا جنبه تخفیف و مسامحه در حدود حق اللهی و در نتیجه هدف غایی فقه جزایی اسلام که همانا اصلاح فرد و جامعه است نمود کمتری داشته باشد.<ref>~~مبانی~~ فقهی قاعده تخفیف و مسامحه در مجازات‌های حدی و ~~تعزیری، محمد علی طالبی آشتیانی، احمد باقری، مجله~~ حقوق اسلامی، شماره ۶۰</ref>		بنا و مذاق فقه جزایی اسلام، تخفیف و مسامحه در حدود حق اللهی و غرض غایی آن اصلاح فرد و جامعه است و برای رسیدن به این هدف به اضطرار از مجازات نیز استفاده می‌کند.<ref>طالبی آشتیانی، محمد علی، و احمد باقری، «مبانی فقهی قاعده تخفیف و مسامحه در مجازات‌های حدی و تعزیری»، حقوق اسلامی، شماره ۶۰، ص ۱۸۵ تا ۲۱۱.</ref> شدت ماهوی مجازات‌های اسلامی موجب شده است تا جنبه تخفیف و مسامحه در حدود حق اللهی و در نتیجه هدف غایی فقه جزایی اسلام که همانا اصلاح فرد و جامعه است نمود کمتری داشته باشد.<ref>طالبی آشتیانی، محمد علی، و احمد باقری، «مبانی فقهی قاعده تخفیف و مسامحه در مجازات‌های حدی و تعزیری»، حقوق اسلامی، شماره ۶۰، ص ۱۸۵ تا ۲۱۱.</ref>

	با بررسی آیات و روایات ملاحظه تخفیف و مسامحه برای اثبات و اجرای حدود ثابت می‌شود. در قرآن کریم آیات پرشماری<ref>آل ~~عمران،۱۳۴ \ اعراف،۱۹۹ \ حجر،۸۵ \ مومنون،۹۶ \~~ مزمل، ۱۰ </ref> به عفو و گذشت از خطاکاران و مجرمان توصیه شده است. علاوه بر قرآن، در بسیاری از روایات نیز به عفو مجرمان و ترجیح آن بر عقوبت تاکید شده است. پیامبر(ص) می‌فرماید «عفو از حدود پسندیده است.»<ref>~~کلینی، اصول کافی، ج ۷، ص ۲۵۲</ref><ref>مبانی~~ فقهی قاعده تخفیف و مسامحه در مجازات‌های حدی و ~~تعزیری، محمد علی طالبی آشتیانی، احمد باقری، مجله~~ حقوق اسلامی، شماره ۶۰</ref>		با بررسی آیات و روایات ملاحظه تخفیف و مسامحه برای اثبات و اجرای حدود ثابت می‌شود. در قرآن کریم آیات پرشماری<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۳۴؛ سوره اعراف، آیه ۱۹۹؛ سوره حجر، آیه ۸۵؛ سوره مومنون، آیه ۹۶؛ سوره مزمل، آیه ۱۰. </ref> به عفو و گذشت از خطاکاران و مجرمان توصیه شده است. علاوه بر قرآن، در بسیاری از روایات نیز به عفو مجرمان و ترجیح آن بر عقوبت تاکید شده است. پیامبر(ص) می‌فرماید «عفو از حدود پسندیده است.»<ref>طالبی آشتیانی، محمد علی، و احمد باقری، «مبانی فقهی قاعده تخفیف و مسامحه در مجازات‌های حدی و تعزیری»، حقوق اسلامی، شماره ۶۰، ص ۱۸۵ تا ۲۱۱.</ref>

	== قاعده دَرءُ الحُدودِ بالشبهات ==		== قاعده دَرءُ الحُدودِ بالشبهات ==
	قاعده معروف «الحدود تدرء بالشبهات» عنوان می‌دارد در هر جا که شبهه‌ای در هر کدام از مراحل ثبوتی، اثباتی و اجرایی ایجاد شود، مجازات حد مرتفع می‌شود. بخش قابل ملاحظه‌ای از مصادیق مجازات‌های حدی به وسیله این قاعده مسلم فقهی مرتفع می‌گردد.		قاعده معروف «الحدود تدرء بالشبهات» عنوان می‌دارد در هر جا که شبهه‌ای در هر کدام از مراحل ثبوتی، اثباتی و اجرایی ایجاد شود، مجازات حد مرتفع می‌شود. بخش قابل ملاحظه‌ای از مصادیق مجازات‌های حدی به وسیله این قاعده مسلم فقهی مرتفع می‌گردد.

	'''مثال اول:''' مردی به مسافرت طولانی ده ساله رفته یا مدت مدیدی اسیر دشمن بوده است، بعد از برگشت متوجه می‌شود که همسرش حامله است و مطمئناً فرزند به شوهر تعلق ندارد. حکم چیست؟ از نظر احکام و ضوابط اسلامی اگر همسر منکر [[زنا]] شود، هیچ مجازاتی بر او جاری نمی‌شود. حاکم اسلامی نیز حق تفتیش و استنطاق به منظور گرفتن اقرار ندارد.<ref>فاضل لنکرانی موحدی، محمد، تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله ـ الحدود، مرکز فقهی ائمه ~~اطهار،~~ قم، چاپ اول، ۱۴۲۲ق، ص۱۱۳. «لو حملت المرأه آلتی لا بعل لها لم تحد إلّا مع الإقرار بالزنا أربعاً، أو تقوم البیّنه علی ذلک، و لیس علی أحد سؤالها و لا التفتیش عن الواقعه».</ref> حتی اگر شوهر یا هر کس دیگر، این زن را متهم به زنا نماید و نتواند اتهام خود را با چهار شاهد اثبات کنند، به دلیل توهین و افتراء، مجازات سختی (حد [[قذف]]) خواهند شد.		'''مثال اول:''' مردی به مسافرت طولانی ده ساله رفته یا مدت مدیدی اسیر دشمن بوده است، بعد از برگشت متوجه می‌شود که همسرش حامله است و مطمئناً فرزند به شوهر تعلق ندارد. حکم چیست؟ از نظر احکام و ضوابط اسلامی اگر همسر منکر [[زنا]] شود، هیچ مجازاتی بر او جاری نمی‌شود. حاکم اسلامی نیز حق تفتیش و استنطاق به منظور گرفتن اقرار ندارد.<ref>فاضل لنکرانی موحدی، محمد، تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله ـ الحدود، مرکز فقهی ائمه اطهار، قم، چاپ اول، ۱۴۲۲ق، ص۱۱۳.</ref> حتی اگر شوهر یا هر کس دیگر، این زن را متهم به زنا نماید و نتواند اتهام خود را با چهار شاهد اثبات کنند، به دلیل توهین و افتراء، مجازات سختی (حد [[قذف]]) خواهند شد.

	منطق برخورد اسلام با این قضیه بر این است که چه بسا منعقد شدن نطفه در رحم این زن بدون زنا و گناه باشد؛ مثلاً ممکن است زن به حمام یا استخر رفته است و نطفه‌ای به رحم او منتقل شده باشد. به دلیل اینکه ما نمی‌دانیم نطفه چگونه منتقل شده و از طرفی هم مجاز به تفتیش و استنطاق از زن در این زمینه نیستیم؛ لذا بنا بر اصالت برائت و قاعده الحدود تدراء بالشبهات، حکم برائت و بی‌گناهی زن صادر می‌شود و کسانی که به این زن اتهامی زده باشند قابل مجازات خواهند بود.		منطق برخورد اسلام با این قضیه بر این است که چه بسا منعقد شدن نطفه در رحم این زن بدون زنا و گناه باشد؛ مثلاً ممکن است زن به حمام یا استخر رفته است و نطفه‌ای به رحم او منتقل شده باشد. به دلیل اینکه ما نمی‌دانیم نطفه چگونه منتقل شده و از طرفی هم مجاز به تفتیش و استنطاق از زن در این زمینه نیستیم؛ لذا بنا بر اصالت برائت و قاعده الحدود تدراء بالشبهات، حکم برائت و بی‌گناهی زن صادر می‌شود و کسانی که به این زن اتهامی زده باشند قابل مجازات خواهند بود.
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	'''مثال دوم:''' شبهه در اثبات: چهار نفر شاهد عادل با تقوا، وارد اتاقی می‌شوند و متوجه می‌گردند که یک زن و مرد نامحرم در زیر لحافی به صورت عریان در آغوش یکدیگر هستند. حکم چیست؟		'''مثال دوم:''' شبهه در اثبات: چهار نفر شاهد عادل با تقوا، وارد اتاقی می‌شوند و متوجه می‌گردند که یک زن و مرد نامحرم در زیر لحافی به صورت عریان در آغوش یکدیگر هستند. حکم چیست؟

	اگر این چهار نفر شاهد عادل، نزد حاکم اسلامی رفته و ادعای زنای این زن و مرد را بنمایند، هر چهار نفر شاهد به عنوان افتراء، قابل مجازات حدی هستند و بر اساس نص صریح [[قرآن]]، حکم به فسق آنها شده و شهادت آنها دیگر مورد قبول نخواهد بود. علت این است که حداکثر چیزی که شهود شاهد آن بوده‌اند در آغوش بودن زن و مرد در زیر پارچه بوده است که جرمی تعزیری است، نه زنا که بایستی تحت شرایط خاص شرعی اثبات شود. حد [[زنای محصنه]] ([[سنگسار]]) و حد [[زنای غیر محصنه]] (صد ضربه شلاق)، هیچ‌کدام بر چنین جرمی جریان نمی‌یابد. میزان مجازات چنین گناهی به وسیله حاکم اسلامی مشخص می‌شود که بایستی الزاماً کمتر از صد ضربه شلاق باشد یا مجازات‌های دیگر تعزیری بنا به مقتضیات زمان و مکان و شرایط مجرمین و… اجرا می‌شود. [[امام علی(ع)]] در چنین مواردی به هر کدام از زن و مرد به تعداد کمتر از ۱۰۰ ضربه شلاق زده است(برخی را ۹۹ شلاق برخی را ۳۰ ضربه شلاق زده)<ref>فیض کاشانی، همان، ج۱۵، ص۳۵۰. «عن محمد بن یحیی عن طلحه بن زید عن جعفر عن أبیه أنه رفع إلی أمیر المؤمنین صرجل وجد تحت فراش امرأه فی بیتها فقال رأیتم غیر ذلک قالوا لا قال فانطلقوا به إلی مخروءه فمرغوه علیها ظهرا لبطن ثم خلوا سبیله؛ عده‌ای، مردی را که در خانه زنی با او رابطه نامشروع ایجاد کرده بود نزد امیرالمؤمنین علی آوردند ایشان فرمود آیا جزئیات را هم دیده‌اید، شهود در جواب گفتند نه؛ حضرت دستور داد آنها را به مستراح برده و پشت و جلوی آنها را با نجاسات مستراح آلوده کرده و رهایشان نمودند».</ref>		اگر این چهار نفر شاهد عادل، نزد حاکم اسلامی رفته و ادعای زنای این زن و مرد را بنمایند، هر چهار نفر شاهد به عنوان افتراء، قابل مجازات حدی هستند و بر اساس نص صریح [[قرآن]]، حکم به فسق آنها شده و شهادت آنها دیگر مورد قبول نخواهد بود. علت این است که حداکثر چیزی که شهود شاهد آن بوده‌اند در آغوش بودن زن و مرد در زیر پارچه بوده است که جرمی تعزیری است، نه زنا که بایستی تحت شرایط خاص شرعی اثبات شود. حد [[زنای محصنه]] ([[سنگسار]]) و حد [[زنای غیر محصنه]] (صد ضربه شلاق)، هیچ‌کدام بر چنین جرمی جریان نمی‌یابد. میزان مجازات چنین گناهی به وسیله حاکم اسلامی مشخص می‌شود که بایستی الزاماً کمتر از صد ضربه شلاق باشد یا مجازات‌های دیگر تعزیری بنا به مقتضیات زمان و مکان و شرایط مجرمین و… اجرا می‌شود. [[امام علی(ع)]] در چنین مواردی به هر کدام از زن و مرد به تعداد کمتر از ۱۰۰ ضربه شلاق زده است(برخی را ۹۹ شلاق برخی را ۳۰ ضربه شلاق زده)<ref>فیض کاشانی، همان، ج۱۵، ص۳۵۰.</ref>

	روایات صحیحی در ارتباط با این موضوع در کتب روایی شیعه در بابی تحت عنوان باب «ثبوت تعزیر به حسب صلاحدید حاکم اسلامی در مورد دو مرد یا دو زن یا مرد و زنی که بدون هیچ ضرورتی به صورت عریان زیر یک لحاف یا ملحفه‌ای باشند» جمع‌آوری شده است.<ref>«بَابُ ثُبُوتِ التَّعْزِیرِ بِحَسَبِ مَا یَرَاهُ الْإِمَامُ عَلَی الرَّجُلَیْنِ وَ الْمَرْأَتَیْنِ وَ الرَّجُلِ وَ الْمَرْأَه إِذَا وُجِدَا فِی لِحَافٍ وَاحِدٍ أَوْ ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُجَرَّدَیْنِ مِنْ غَیْرِ ضَرُورَه».</ref>		روایات صحیحی در ارتباط با این موضوع در کتب روایی شیعه در بابی تحت عنوان باب «ثبوت تعزیر به حسب صلاحدید حاکم اسلامی در مورد دو مرد یا دو زن یا مرد و زنی که بدون هیچ ضرورتی به صورت عریان زیر یک لحاف یا ملحفه‌ای باشند» جمع‌آوری شده است.

	'''مثال سوم:''' سقوط حد در صورت شبهه حلیت (ادعای جهل حکمی یا مصداقی): در کتب فقهی آمده است که «یسقط الحدّ فی کلّ موضع یتوهّم الحلّ؛ حد زنا در هر جایی که توهم حلیت وجود داشته باشد ساقط می‌شود». مثال‌هایی که فقها برای این مسئله آورده‌اند و بسیاری از آنها هم مستند به روایات است قابل تأمل و دقت است، «کمن وجد علی فراشه امراه فتوهم آنها زوجته فوطاها؛ یعنی مردی که با زنی که فکر می‌کرد همسرش است نزدیکی نمود در مورد مذکور حد ساقط می‌شود».<ref>~~لنکرانی، محمد~~ فاضل موحدی، ~~همان،~~ ص۳۷.</ref>		'''مثال سوم:''' سقوط حد در صورت شبهه حلیت (ادعای جهل حکمی یا مصداقی): در کتب فقهی آمده است که «یسقط الحدّ فی کلّ موضع یتوهّم الحلّ؛ حد زنا در هر جایی که توهم حلیت وجود داشته باشد ساقط می‌شود». مثال‌هایی که فقها برای این مسئله آورده‌اند و بسیاری از آنها هم مستند به روایات است قابل تأمل و دقت است، «کمن وجد علی فراشه امراه فتوهم آنها زوجته فوطاها؛ یعنی مردی که با زنی که فکر می‌کرد همسرش است نزدیکی نمود در مورد مذکور حد ساقط می‌شود».<ref>فاضل لنکرانی موحدی، محمد، تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله ـ الحدود،، ص۳۷.</ref>

	== اسقاط حد در صورت اثبات توبه قبل از شهادت شهود ==		== اسقاط حد در صورت اثبات توبه قبل از شهادت شهود ==
	{{نوشتار اصلی\|اسقاط حد با توبه}}		{{نوشتار اصلی\|اسقاط حد با توبه}}
	برخی فقها با استناد به آیات و روایات اعتقاد دارند در صورتی که قبل از اثبات زنا در نزد حاکم، شخص توبه نماید و توبه او محرز گردد امکان عفو از مجازات حد وجود دارد.		برخی فقها با استناد به آیات و روایات اعتقاد دارند در صورتی که قبل از اثبات زنا در نزد حاکم، شخص توبه نماید و توبه او محرز گردد امکان عفو از مجازات حد وجود دارد. [[محقق حلی]] در کتاب شرایع می‌نویسد: «من تاب قبل قیام البیّنه، سقط عنه الحدّ و لو تاب بعد قیامها، لم یسقط، حدّا کان أو رجما؛ کسی که قبل از شهادت شهود در نزد حاکم توبه نماید حد مجازات از او ساقط می‌شود لکن در صورتی که بعد از شهادت شهود توبه کند حد ساقط نمی‌گردد».<ref>شهید ثانی، عاملی، زین الدین بن علی بن احمد، مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام، ۱۵ جلد، مؤسسه المعارف الإسلامیه، ج۱۴، ص۳۵۸.</ref>

	[[محقق حلی]] در کتاب شرایع ~~می‌فرماید~~: «من تاب قبل قیام البیّنه، سقط عنه الحدّ و لو تاب بعد قیامها، لم یسقط، حدّا کان أو رجما؛ کسی که قبل از شهادت شهود در نزد حاکم توبه نماید حد مجازات از او ساقط می‌شود لکن در صورتی که بعد از شهادت شهود توبه کند حد ساقط نمی‌گردد».<ref>شهید ثانی، عاملی، زین الدین بن علی بن احمد، مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام، ۱۵ جلد، مؤسسه المعارف الإسلامیه، ج۱۴، ص۳۵۸.</ref>

	'''توبه بعد از اقرار'''		'''توبه بعد از اقرار'''