مقتل الحسین خوارزمی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

فرج الله عباسی در ‏۱۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۵۶

2026-08-11T06:56:43Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۶
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	}}		}}
	{{درگاه\|امام حسین}}		{{درگاه\|امام حسین}}
	'''مقتل الحسین'''، اثر موفق بن احمد خوارزمی (درگذشته ۵۶۸ق)، درباره قیام [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] و واقعه ~~کربلا~~. خوارزمی، عالم سنی، تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به [[اهل‌بیت(ع)]] چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشته است.		'''مقتل الحسین'''، اثر موفق بن احمد خوارزمی (درگذشته ۵۶۸ق)، درباره قیام [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] و واقعه کربلاست. خوارزمی، عالم سنی، تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به [[اهل‌بیت(ع)]] چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشته است.

	مقتل الحسین خوارزمی از جایگاه ویژه‌ای در میان عالمان شیعه برخوردار است. این کتاب، اثری تاریخی روایی است که بیشتر روایت‌ها و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. بخش زیادی از این کتاب برگرفته از کتاب [[الفتوح]] ابن اعثم است که خوارزمی خود به این موضوع بارها در کتابش تصریح کرده است.		مقتل الحسین خوارزمی از جایگاه ویژه‌ای در میان عالمان شیعه برخوردار است. این کتاب، اثری تاریخی روایی است که بیشتر روایت‌ها و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. بخش زیادی از این کتاب برگرفته از کتاب [[الفتوح]] ابن اعثم است که خوارزمی خود به این موضوع بارها در کتابش تصریح کرده است.
خط ۵۴:		خط ۵۴:
	در میان مقتل‌های موجود درباره امام حسین(ع) مقتل الحسین خوارزمی از جایگاه ویژه‌ای در میان اندیشمندان مسلمان، به ویژه عالمان شیعه برخوردار است؛ تا آن جا که در میان آثار مورخان اهل سنت که واقعه عاشورا را گزارش کرده‌اند، بعد از [[مقتل ابومخنف]] در اتقان و اعتماد، مقتل خوارزمی مطرح و محل رجوع اندیشمندان شیعه است. خوارزمی در نگارش حوادث قیام کربلا تا قبل از روز عاشورا، عمدتاً از گزارش‌های [[ابن اعثم]]، بهره برده و اثر خود را طبق کتاب وی تنظیم کرده است.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره ۴، ۱۳۸۳ش، ص۱۰۴.</ref>		در میان مقتل‌های موجود درباره امام حسین(ع) مقتل الحسین خوارزمی از جایگاه ویژه‌ای در میان اندیشمندان مسلمان، به ویژه عالمان شیعه برخوردار است؛ تا آن جا که در میان آثار مورخان اهل سنت که واقعه عاشورا را گزارش کرده‌اند، بعد از [[مقتل ابومخنف]] در اتقان و اعتماد، مقتل خوارزمی مطرح و محل رجوع اندیشمندان شیعه است. خوارزمی در نگارش حوادث قیام کربلا تا قبل از روز عاشورا، عمدتاً از گزارش‌های [[ابن اعثم]]، بهره برده و اثر خود را طبق کتاب وی تنظیم کرده است.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره ۴، ۱۳۸۳ش، ص۱۰۴.</ref>

	مقتل الحسین کتابی تاریخی روایی است که بیشتر روایت‌ها و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. ~~بیشترینه~~ مطالب این اثر از فصل نهم تا پایان فصل یازدهم (که از جریان بیعت‌خواهی معاویه برای یزید، آغاز شده و با شهادت امام حسین (ع) و یارانش در کربلا به پایان می‌رسد) برگرفته از کتاب الفتوح ابن اعثم است که خوارزمی خود به این موضوع بارها در کتابش تصریح کرده است. برخی از مشایخ روایت خوارزمی که در این اثر از آنان بسیار نقل کرده است، عبارت‌اند از: [[جارالله محمود بن عمر زمخشری]] (درگذشته۵۳۸ق)، ابومنصور شهردار بن شیرویه دیلمی (درگذشته ۵۵۸ق)، حسن بن احمد عطّار همدانی (درگذشته ۵۴۴ق) و ابوالحسن علی بن احمد عاصمی.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره ۴، ۱۳۸۳ش، ص۱۱۰.</ref>		مقتل الحسین کتابی تاریخی روایی است که بیشتر روایت‌ها و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. بیشترین مطالب این اثر از فصل نهم تا پایان فصل یازدهم (که از جریان بیعت‌خواهی معاویه برای یزید، آغاز شده و با شهادت امام حسین (ع) و یارانش در کربلا به پایان می‌رسد) برگرفته از کتاب الفتوح ابن اعثم است که خوارزمی خود به این موضوع بارها در کتابش تصریح کرده است. برخی از مشایخ روایت خوارزمی که در این اثر از آنان بسیار نقل کرده است، عبارت‌اند از: [[جارالله محمود بن عمر زمخشری]] (درگذشته۵۳۸ق)، ابومنصور شهردار بن شیرویه دیلمی (درگذشته ۵۵۸ق)، حسن بن احمد عطّار همدانی (درگذشته ۵۴۴ق) و ابوالحسن علی بن احمد عاصمی.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره ۴، ۱۳۸۳ش، ص۱۱۰.</ref>

	خوارزمی روایت‌ها و گزارش‌هایی را که در این کتاب آورده است، تلقی به قبول کرده است. وی ظاهراً تنها در یک جا (ج ۲، ص ۴، ذیل نخستین روایت) به ضعف یک روایت، آن هم از قول دیگری، اشاره کرده است و در باقی موارد، به بررسی و نقد سند یا متن روایت‌ها، نپرداخته است. از ~~این رو~~ اگر چه این اثر مورد توجه و رجوع شیعه است و به آن استناد می‌شود، اما برخی از روایات آن، از دیدگاه شیعه، مجعول و غیرقابل اعتماد است. ~~نمونه ای~~ از این روایات ~~چنین است~~: ۱. بهترین مردم، بعد از پیامبر(ص)، [[ابوبکر]] و [[عمر بن خطاب\|عمر]] هستند. ۲. ابوبکر بر جنازه [[حضرت زهرا(ع)]] نماز گزارد و او را به همراه علی(ع) و عمر و چند تن دیگر، به خاکش سپردند.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره ۴، ۱۳۸۳ش، ص۱۱۱.</ref>		خوارزمی روایت‌ها و گزارش‌هایی را که در این کتاب آورده است، تلقی به قبول کرده است. وی ظاهراً تنها در یک جا (ج ۲، ص ۴، ذیل نخستین روایت) به ضعف یک روایت، آن هم از قول دیگری، اشاره کرده است و در باقی موارد، به بررسی و نقد سند یا متن روایت‌ها، نپرداخته است. از این‌رو اگر چه این اثر مورد توجه و رجوع شیعه است و به آن استناد می‌شود، اما برخی از روایات آن، از دیدگاه شیعه، مجعول و غیرقابل اعتماد است. نمونه‌ای از این روایات:

	از منابع کهن در مقتل الحسین(ع) کتاب [[مقاتل الطالبیین]] ابوالفرج اصفهانی (درگذشته ۳۵۶ق) و مقتل الحسین [[نصر بن مزاحم]] (درگذشته ۲۱۲ق) نام برده شده است. گفته شده [[ابوالفرج اصفهانی]] و نصر بن مزاحم [[زیدی]] مذهب بودند.<ref>انصاری، حسن، «[https://ansari.kateban.com/post/5126 مقتل الحسین (ع)]»، بررسی‌های تاریخی (مقالات و نوشته‌های حسن انصاری در حوزه تاریح و فرهنگ ایران و اسلام. تاریخ بازدید: ۱۹ شهریور ۱۴۰۲ش.</ref> ~~این~~ کتاب را نشانی مهم دانسته‌اند از عشق [[حنفیان]] خراسان به مقام امام حسین(ع).<ref>انصاری، حسن، «[https://ansari.kateban.com/post/5126 مقتل الحسین (ع)]»، بررسی‌های تاریخی (مقالات و نوشته‌های حسن انصاری در حوزه تاریح و فرهنگ ایران و اسلام. تاریخ بازدید: ۱۹ شهریور ۱۴۰۲ش.</ref>		* بهترین مردم، بعد از پیامبر(ص)، [[ابوبکر]] و [[عمر بن خطاب\|عمر]] هستند.
			* ابوبکر بر جنازه [[حضرت زهرا(ع)]] نماز گزارد و او را به همراه علی(ع) و عمر و چند تن دیگر، به خاکش سپردند.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره ۴، ۱۳۸۳ش، ص۱۱۱.</ref>

			از منابع کهن در مقتل الحسین(ع) کتاب [[مقاتل الطالبیین]] ابوالفرج اصفهانی (درگذشته ۳۵۶ق) و مقتل الحسین [[نصر بن مزاحم]] (درگذشته ۲۱۲ق) نام برده شده است. گفته شده [[ابوالفرج اصفهانی]] و نصر بن مزاحم [[زیدی]] مذهب بودند.<ref>انصاری، حسن، «[https://ansari.kateban.com/post/5126 مقتل الحسین (ع)]»، بررسی‌های تاریخی (مقالات و نوشته‌های حسن انصاری در حوزه تاریح و فرهنگ ایران و اسلام. تاریخ بازدید: ۱۹ شهریور ۱۴۰۲ش.</ref> کتاب مقتل خوارزمی را نشانی مهم دانسته‌اند از عشق [[حنفیان]] خراسان به مقام امام حسین(ع).<ref>انصاری، حسن، «[https://ansari.kateban.com/post/5126 مقتل الحسین (ع)]»، بررسی‌های تاریخی (مقالات و نوشته‌های حسن انصاری در حوزه تاریح و فرهنگ ایران و اسلام. تاریخ بازدید: ۱۹ شهریور ۱۴۰۲ش.</ref>

	== محتوا ==		== محتوا ==
خط ۶۶:		خط ۶۹:
	# فضائل خدیجه دختر خویلد		# فضائل خدیجه دختر خویلد
	# فضائل فاطمه دختر اسد پسر هاشم پسر عبدمناف مادر امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب(ع)		# فضائل فاطمه دختر اسد پسر هاشم پسر عبدمناف مادر امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب(ع)
	# ~~نمونه ای~~ از فضائل امیرالمؤمنین(ع)		# نمونه‌ای از فضائل امیرالمؤمنین(ع)
	# فضائل فاطمه زهرا(س) دختر رسول خدا(ص)		# فضائل فاطمه زهرا(س) دختر رسول خدا(ص)
	# فضائل حسن و حسین(ع)		# فضائل حسن و حسین(ع)
خط ۷۷:		خط ۸۰:
	# برخی از مرثیه‌هایی که درباره حضرت گفته شده است		# برخی از مرثیه‌هایی که درباره حضرت گفته شده است
	# زیارت حضرت و فضیلت آن		# زیارت حضرت و فضیلت آن
	# انتقام مختار بن عبید ثقفی از کشندگان حسین(ع). هم چنین خوارزمی در پایان این فصل، گزارش جریان ~~گشته~~ شدن مصعب و عبدالله، پسران زبیر را آورده است.<ref>خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه السلام، انوار الهدی، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۱۹. (فهرست)</ref>		# انتقام مختار بن عبید ثقفی از کشندگان حسین(ع). هم چنین خوارزمی در پایان این فصل، گزارش جریان کشته شدن مصعب و عبدالله، پسران زبیر را آورده است.<ref>خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه السلام، انوار الهدی، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۱۹. (فهرست)</ref>
	{{پایان}}		{{پایان}}
	خوارزمی، روایات بخش‌های اول را به صورت مستند و از مشایخ خود، نقل می‌کند؛ اما از آغاز فصول مربوط به نهضت کربلا، مطالب را از الفتوح ابن اعثم می‌آورد و گاه آنها را تلخیص و تهذیب می‌کند و گاه حدیثی را بر آنها می‌افزاید و دوباره به مطالب الفتوح بازمی‌گردد. این افزوده‌ها در بسیاری موارد، مستند و منقول از مشایخ خوارزمی هستند. خوارزمی در بخش‌های انتهایی کتاب و فصل قیام مختار، گاه از المعارف [[ابن قتیبه]] و [[مقتل ابومخنف]] نیز مطالبی نقل کرده است. از دیگر منابع او، تاریخ [[عبدالکریم بن حمدان]] است. برخی احتمال داده‌اند که خوارزمی به نسخه دیگری از الفتوح، دست یافته که تفاوت‌هایی با نسخه کنونی آن داشته است یا ابن اعثم، افزون بر الفتوح، کتاب تاریخ هم داشته است و خوارزمی از هر دو کتاب، نقل کرده است.<ref>محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه امام حسین علیه السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، دار الحدیث، قم، ج۱، ص۷۷.</ref>		خوارزمی، روایات بخش‌های اول را به صورت مستند و از مشایخ خود، نقل می‌کند؛ اما از آغاز فصول مربوط به نهضت کربلا، مطالب را از الفتوح ابن اعثم می‌آورد و گاه آنها را تلخیص و تهذیب می‌کند و گاه حدیثی را بر آنها می‌افزاید و دوباره به مطالب الفتوح بازمی‌گردد. این افزوده‌ها در بسیاری موارد، مستند و منقول از مشایخ خوارزمی هستند. خوارزمی در بخش‌های انتهایی کتاب و فصل قیام مختار، گاه از المعارف [[ابن قتیبه]] و [[مقتل ابومخنف]] نیز مطالبی نقل کرده است. از دیگر منابع او، تاریخ [[عبدالکریم بن حمدان]] است. برخی احتمال داده‌اند که خوارزمی به نسخه دیگری از الفتوح، دست یافته که تفاوت‌هایی با نسخه کنونی آن داشته است یا ابن اعثم، افزون بر الفتوح، کتاب تاریخ هم داشته است و خوارزمی از هر دو کتاب، نقل کرده است.<ref>محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه امام حسین علیه السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، دار الحدیث، قم، ج۱، ص۷۷.</ref>

A.rezapour: /* محتوا */

2023-09-12T09:57:17Z

محتوا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۷
خط ۷۷:		خط ۷۷:
	# برخی از مرثیه‌هایی که درباره حضرت گفته شده است		# برخی از مرثیه‌هایی که درباره حضرت گفته شده است
	# زیارت حضرت و فضیلت آن		# زیارت حضرت و فضیلت آن
	~~۱۵.~~ انتقام مختار بن عبید ثقفی از کشندگان حسین(ع). هم چنین خوارزمی در پایان این فصل، گزارش جریان گشته شدن مصعب و عبدالله، پسران زبیر را آورده است.<ref>خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه السلام، انوار الهدی، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۱۹. (فهرست)</ref>		# انتقام مختار بن عبید ثقفی از کشندگان حسین(ع). هم چنین خوارزمی در پایان این فصل، گزارش جریان گشته شدن مصعب و عبدالله، پسران زبیر را آورده است.<ref>خوارزمی، موفق بن احمد، مقتل الحسین علیه السلام، انوار الهدی، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۱۹. (فهرست)</ref>
	{{پایان}}		{{پایان}}
	خوارزمی، روایات بخش‌های اول را به صورت مستند و از مشایخ خود، نقل می‌کند؛ اما از آغاز فصول مربوط به نهضت کربلا، مطالب را از الفتوح ابن اعثم می‌آورد و گاه آنها را تلخیص و تهذیب می‌کند و گاه حدیثی را بر آنها می‌افزاید و دوباره به مطالب الفتوح بازمی‌گردد. این افزوده‌ها در بسیاری موارد، مستند و منقول از مشایخ خوارزمی هستند. خوارزمی در بخش‌های انتهایی کتاب و فصل قیام مختار، گاه از المعارف [[ابن قتیبه]] و [[مقتل ابومخنف]] نیز مطالبی نقل کرده است. از دیگر منابع او، تاریخ [[عبدالکریم بن حمدان]] است. برخی احتمال داده‌اند که خوارزمی به نسخه دیگری از الفتوح، دست یافته که تفاوت‌هایی با نسخه کنونی آن داشته است یا ابن اعثم، افزون بر الفتوح، کتاب تاریخ هم داشته است و خوارزمی از هر دو کتاب، نقل کرده است.<ref>محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه امام حسین علیه السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، دار الحدیث، قم، ج۱، ص۷۷.</ref>		خوارزمی، روایات بخش‌های اول را به صورت مستند و از مشایخ خود، نقل می‌کند؛ اما از آغاز فصول مربوط به نهضت کربلا، مطالب را از الفتوح ابن اعثم می‌آورد و گاه آنها را تلخیص و تهذیب می‌کند و گاه حدیثی را بر آنها می‌افزاید و دوباره به مطالب الفتوح بازمی‌گردد. این افزوده‌ها در بسیاری موارد، مستند و منقول از مشایخ خوارزمی هستند. خوارزمی در بخش‌های انتهایی کتاب و فصل قیام مختار، گاه از المعارف [[ابن قتیبه]] و [[مقتل ابومخنف]] نیز مطالبی نقل کرده است. از دیگر منابع او، تاریخ [[عبدالکریم بن حمدان]] است. برخی احتمال داده‌اند که خوارزمی به نسخه دیگری از الفتوح، دست یافته که تفاوت‌هایی با نسخه کنونی آن داشته است یا ابن اعثم، افزون بر الفتوح، کتاب تاریخ هم داشته است و خوارزمی از هر دو کتاب، نقل کرده است.<ref>محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه امام حسین علیه السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، دار الحدیث، قم، ج۱، ص۷۷.</ref>

A.rezapour در ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۳

2023-09-12T05:23:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۳
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	'''مقتل الحسین'''، اثر موفق بن احمد خوارزمی (درگذشته ۵۶۸ق)، درباره قیام [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] و واقعه کربلا. خوارزمی، عالم سنی، تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به [[اهل‌بیت(ع)]] چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشته است.		'''مقتل الحسین'''، اثر موفق بن احمد خوارزمی (درگذشته ۵۶۸ق)، درباره قیام [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] و واقعه کربلا. خوارزمی، عالم سنی، تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به [[اهل‌بیت(ع)]] چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشته است.

	مقتل الحسین خوارزمی از جایگاه ویژه‌ای در میان عالمان شیعه برخوردار است. ~~مقتل الحسین کتابی~~ تاریخی روایی است که بیشتر روایت‌ها و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. بخش زیادی از این کتاب برگرفته از کتاب [[الفتوح]] ابن اعثم است که خوارزمی خود به این موضوع بارها در کتابش تصریح کرده است.		مقتل الحسین خوارزمی از جایگاه ویژه‌ای در میان عالمان شیعه برخوردار است. این کتاب، اثری تاریخی روایی است که بیشتر روایت‌ها و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. بخش زیادی از این کتاب برگرفته از کتاب [[الفتوح]] ابن اعثم است که خوارزمی خود به این موضوع بارها در کتابش تصریح کرده است.

	== درباره نویسنده ==		== درباره نویسنده ==

A.rezapour: /* درباره نویسنده */

2023-09-12T05:20:41Z

درباره نویسنده

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۰
خط ۴۵:		خط ۴۵:

	== درباره نویسنده ==		== درباره نویسنده ==
	ابو المؤیّد موفّق بن احمد بن ابی سعید خوارزمی مکّی (درگذشته۵۶۸ ق) مشهور به اَخطَب خوارزم، از عالمان حنفی و معتزلی و جانشین زَمَخشری در مَناصب شرعی خوارزم بوده است. خوارزمی، سخنور، محدّث، و فقیه و در علوم گوناگونی از جمله: سیره، تاریخ و ادب، چیره‌دست بود. او تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به اهل بیت(ع) چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشت.<ref>محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه امام حسین علیه السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، دار الحدیث، قم، ج۱، ص۷۶.</ref> مناقب علی بن أبی طالب اثر اوست.<ref>انصاری، حسن، «[https://ansari.kateban.com/post/5126 مقتل الحسین (ع)]»، بررسی‌های تاریخی (مقالات و نوشته‌های حسن انصاری در حوزه تاریح و فرهنگ ایران و اسلام. تاریخ بازدید: ۱۹ شهریور ۱۴۰۲ش.</ref>		ابو المؤیّد موفّق بن احمد بن ابی سعید خوارزمی مکّی (درگذشته۵۶۸ ق) مشهور به اَخطَب خوارزم، از عالمان حنفی و معتزلی و جانشین [[زمخشری\|زَمَخشری]] در مَناصب شرعی خوارزم بوده است. خوارزمی، سخنور، محدّث، و فقیه و در علوم گوناگونی از جمله: سیره، تاریخ و ادب، چیره‌دست بود. او تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به اهل بیت(ع) چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشت.<ref>محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه امام حسین علیه السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، دار الحدیث، قم، ج۱، ص۷۶.</ref> مناقب علی بن أبی طالب اثر اوست.<ref>انصاری، حسن، «[https://ansari.kateban.com/post/5126 مقتل الحسین (ع)]»، بررسی‌های تاریخی (مقالات و نوشته‌های حسن انصاری در حوزه تاریح و فرهنگ ایران و اسلام. تاریخ بازدید: ۱۹ شهریور ۱۴۰۲ش.</ref>

	موفق بن احمد خوارزمی، حدود سال ۴۸۴ق متولد شد و در سال ۵۶۸ق وفات یافت. بسیاری از اندیشمندان معاصر خوارزمی یا بعد از او که با وی و آثارش آشنایی داشته‌اند، به مقام علمی و احاطه و گستره دانش خوارزمی در علوم متعدد اذعان کرده و از او با تعابیر مختلف، ستایش و تمجید کرده‌اند. [[علامه امینی]] درباره وی می‌نویسد: فقیهی دانش‌ور، حافظی مشهور، محدثی با اسناد فراوان، خطیبی پرآوازه، چیره‌دست در لغت عرب، آگاه از سیره و تاریخ، ادیب، شاعر که دارای خطبه‌هایی است و سروده‌هایش در دفترها ثبت و تدوین شده است.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره ۴، ۱۳۸۳ش، ص۱۰۵ و ۱۰۶.</ref>		موفق بن احمد خوارزمی، حدود سال ۴۸۴ق متولد شد و در سال ۵۶۸ق وفات یافت. بسیاری از اندیشمندان معاصر خوارزمی یا بعد از او که با وی و آثارش آشنایی داشته‌اند، به مقام علمی و احاطه و گستره دانش خوارزمی در علوم متعدد اذعان کرده و از او با تعابیر مختلف، ستایش و تمجید کرده‌اند. [[علامه امینی]] درباره وی می‌نویسد: فقیهی دانش‌ور، حافظی مشهور، محدثی با اسناد فراوان، خطیبی پرآوازه، چیره‌دست در لغت عرب، آگاه از سیره و تاریخ، ادیب، شاعر که دارای خطبه‌هایی است و سروده‌هایش در دفترها ثبت و تدوین شده است.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره ۴، ۱۳۸۳ش، ص۱۰۵ و ۱۰۶.</ref>

A.rezapour در ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۱۸

2023-09-12T05:18:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۸
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	}}		}}
	{{درگاه\|امام حسین}}		{{درگاه\|امام حسین}}
	'''مقتل الحسین'''، اثر موفق بن احمد خوارزمی (درگذشته ۵۶۸ق)، درباره قیام [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] و واقعه کربلا. ~~خوارزمی~~ تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به ~~اهل بیت~~(ع) چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشته است.		'''مقتل الحسین'''، اثر موفق بن احمد خوارزمی (درگذشته ۵۶۸ق)، درباره قیام [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] و واقعه کربلا. خوارزمی، عالم سنی، تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به [[اهل‌بیت(ع)]] چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشته است.

	مقتل الحسین خوارزمی از جایگاه ویژه‌ای در میان عالمان شیعه برخوردار است. مقتل الحسین کتابی تاریخی روایی است که بیشتر روایت‌ها و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. بخش زیادی از این کتاب برگرفته از کتاب [[الفتوح]] ابن اعثم است که خوارزمی خود به این موضوع بارها در کتابش تصریح کرده است.		مقتل الحسین خوارزمی از جایگاه ویژه‌ای در میان عالمان شیعه برخوردار است. مقتل الحسین کتابی تاریخی روایی است که بیشتر روایت‌ها و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. بخش زیادی از این کتاب برگرفته از کتاب [[الفتوح]] ابن اعثم است که خوارزمی خود به این موضوع بارها در کتابش تصریح کرده است.

A.rezapour در ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۴

2023-09-10T08:34:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۴
خط ۱:		خط ۱:
			{{شروع متن}}
			{{سوال}}
			کتاب مقتل الحسین از کیست و چقدر اعتبار دارد؟
			{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{جعبه اطلاعات کتاب		{{جعبه اطلاعات کتاب
خط ۳۶:		خط ۴۰:
	}}		}}
	{{درگاه\|امام حسین}}		{{درگاه\|امام حسین}}
	~~{{شروع متن}}~~		'''مقتل الحسین'''، اثر موفق بن احمد خوارزمی (درگذشته ۵۶۸ق)، درباره قیام [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] و واقعه کربلا. خوارزمی تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به اهل بیت(ع) چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشته است.
	~~{{سوال}}~~
	~~کتاب مقتل الحسین از کیست و چقدر اعتبار دارد؟~~
	~~{{پایان سوال}}~~
	~~{{پاسخ}}~~'''مقتل الحسین'''، اثر موفق بن احمد خوارزمی (درگذشته ۵۶۸ق)، درباره قیام [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] و واقعه کربلا. خوارزمی تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به اهل بیت(ع) چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشته است.

	مقتل الحسین خوارزمی از جایگاه ویژه‌ای در میان عالمان شیعه برخوردار است. مقتل الحسین کتابی تاریخی روایی است که بیشتر روایت‌ها و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. بخش زیادی از این کتاب برگرفته از کتاب [[الفتوح]] ابن اعثم است که خوارزمی خود به این موضوع بارها در کتابش تصریح کرده است.		مقتل الحسین خوارزمی از جایگاه ویژه‌ای در میان عالمان شیعه برخوردار است. مقتل الحسین کتابی تاریخی روایی است که بیشتر روایت‌ها و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. بخش زیادی از این کتاب برگرفته از کتاب [[الفتوح]] ابن اعثم است که خوارزمی خود به این موضوع بارها در کتابش تصریح کرده است.

A.rezapour در ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۶

2023-09-10T08:26:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۶
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	کتاب مقتل الحسین از کیست و چقدر اعتبار دارد؟		کتاب مقتل الحسین از کیست و چقدر اعتبار دارد؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}مقتل ~~الحسین،~~ اثر موفق بن احمد خوارزمی (درگذشته ۵۶۸ق)، درباره قیام [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] و واقعه کربلا. خوارزمی تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به اهل بیت(ع) چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشته است.		{{پاسخ}}'''مقتل الحسین'''، اثر موفق بن احمد خوارزمی (درگذشته ۵۶۸ق)، درباره قیام [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] و واقعه کربلا. خوارزمی تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به اهل بیت(ع) چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشته است.

	مقتل الحسین خوارزمی از جایگاه ویژه‌ای در میان عالمان شیعه برخوردار است. مقتل الحسین کتابی تاریخی روایی است که بیشتر روایت‌ها و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. بخش زیادی از این کتاب برگرفته از کتاب [[الفتوح]] ابن اعثم است که خوارزمی خود به این موضوع بارها در کتابش تصریح کرده است.		مقتل الحسین خوارزمی از جایگاه ویژه‌ای در میان عالمان شیعه برخوردار است. مقتل الحسین کتابی تاریخی روایی است که بیشتر روایت‌ها و گزارش‌های تاریخی آن، با سلسله سند بیان شده است. بخش زیادی از این کتاب برگرفته از کتاب [[الفتوح]] ابن اعثم است که خوارزمی خود به این موضوع بارها در کتابش تصریح کرده است.
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	ابو المؤیّد موفّق بن احمد بن ابی سعید خوارزمی مکّی (درگذشته۵۶۸ ق) مشهور به اَخطَب خوارزم، از عالمان حنفی و معتزلی و جانشین زَمَخشری در مَناصب شرعی خوارزم بوده است. خوارزمی، سخنور، محدّث، و فقیه و در علوم گوناگونی از جمله: سیره، تاریخ و ادب، چیره‌دست بود. او تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به اهل بیت(ع) چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشت.<ref>محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه امام حسین علیه السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، دار الحدیث، قم، ج۱، ص۷۶.</ref> مناقب علی بن أبی طالب اثر اوست.<ref>انصاری، حسن، «[https://ansari.kateban.com/post/5126 مقتل الحسین (ع)]»، بررسی‌های تاریخی (مقالات و نوشته‌های حسن انصاری در حوزه تاریح و فرهنگ ایران و اسلام. تاریخ بازدید: ۱۹ شهریور ۱۴۰۲ش.</ref>		ابو المؤیّد موفّق بن احمد بن ابی سعید خوارزمی مکّی (درگذشته۵۶۸ ق) مشهور به اَخطَب خوارزم، از عالمان حنفی و معتزلی و جانشین زَمَخشری در مَناصب شرعی خوارزم بوده است. خوارزمی، سخنور، محدّث، و فقیه و در علوم گوناگونی از جمله: سیره، تاریخ و ادب، چیره‌دست بود. او تألیفات فراوانی دارد و به دلیل علاقه‌اش به اهل بیت(ع) چندین کتاب در فضایل امام علی(ع) و امام حسین(ع) نوشت.<ref>محمدی ری‌شهری، محمد، دانشنامه امام حسین علیه السلام بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ، دار الحدیث، قم، ج۱، ص۷۶.</ref> مناقب علی بن أبی طالب اثر اوست.<ref>انصاری، حسن، «[https://ansari.kateban.com/post/5126 مقتل الحسین (ع)]»، بررسی‌های تاریخی (مقالات و نوشته‌های حسن انصاری در حوزه تاریح و فرهنگ ایران و اسلام. تاریخ بازدید: ۱۹ شهریور ۱۴۰۲ش.</ref>

	موفق بن احمد خوارزمی، حدود سال ۴۸۴ق ~~دیده به جهان گشود~~ و در سال ~~۵۶۸~~ وفات یافت. بسیاری از اندیشمندان معاصر خوارزمی یا بعد از او که با وی و آثارش آشنایی داشته‌اند، به مقام علمی و احاطه و گستره دانش خوارزمی در علوم متعدد ~~اعتراف~~ کرده و از او با تعابیر مختلف، ستایش و تمجید کرده‌اند. [[علامه امینی]] درباره وی می‌نویسد: فقیهی دانش‌ور، حافظی مشهور، محدثی با اسناد فراوان، خطیبی پرآوازه، چیره‌دست در لغت عرب، آگاه از سیره و تاریخ، ادیب، شاعر که دارای خطبه‌هایی است و سروده‌هایش در دفترها ثبت و تدوین شده است.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره ۴، ۱۳۸۳ش، ص۱۰۵ و ۱۰۶.</ref>		موفق بن احمد خوارزمی، حدود سال ۴۸۴ق متولد شد و در سال ۵۶۸ق وفات یافت. بسیاری از اندیشمندان معاصر خوارزمی یا بعد از او که با وی و آثارش آشنایی داشته‌اند، به مقام علمی و احاطه و گستره دانش خوارزمی در علوم متعدد اذعان کرده و از او با تعابیر مختلف، ستایش و تمجید کرده‌اند. [[علامه امینی]] درباره وی می‌نویسد: فقیهی دانش‌ور، حافظی مشهور، محدثی با اسناد فراوان، خطیبی پرآوازه، چیره‌دست در لغت عرب، آگاه از سیره و تاریخ، ادیب، شاعر که دارای خطبه‌هایی است و سروده‌هایش در دفترها ثبت و تدوین شده است.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره ۴، ۱۳۸۳ش، ص۱۰۵ و ۱۰۶.</ref>

	در عصر خوارزمی مذهب شایع در خراسان بزرگ و ماوراء النهر، از جمله منطقه خوارزم، مذهب حنفی بوده و خوارزمی نیز در فروع، این مذهب را اختیار کرده است. کتاب مناقب ابی حنیفه اثر خوارزمی که در فضایل ابوحنیفه نوشته شده و در آن به مدح و ثنای وی، در قالب قصیده ای طولانی پرداخته است، شاهد قوی بر مذهب اوست. با این همه، او متمایل به تشیع و علاقه‌مند به اهل بیت(ع) بوده است.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره ۴، ۱۳۸۳ش، ص۱۰۷.</ref>		در عصر خوارزمی مذهب شایع در خراسان بزرگ و ماوراء النهر، از جمله منطقه خوارزم، مذهب حنفی بوده و خوارزمی نیز در فروع، این مذهب را اختیار کرده است. کتاب مناقب ابی حنیفه اثر خوارزمی که در فضایل ابوحنیفه نوشته شده و در آن به مدح و ثنای وی، در قالب قصیده ای طولانی پرداخته است، شاهد قوی بر مذهب اوست. با این همه، او متمایل به تشیع و علاقه‌مند به اهل بیت(ع) بوده است.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، شماره ۴، ۱۳۸۳ش، ص۱۰۷.</ref>

A.rezapour در ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۲۴

2023-09-10T08:24:55Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۴
خط ۱۰۳:		خط ۱۰۳:
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله
	\| شناسه =		\| شناسه =شد
	\| تیترها =		\| تیترها =شد
	\| ویرایش =		\| ویرایش =شد
	\| لینک‌دهی =		\| لینک‌دهی =شد
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه =
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =		\| اولویت =ج
	\| کیفیت =		\| کیفیت =ج
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

A.rezapour: /* نورالائمه خوارزمی */

2023-09-10T08:23:56Z

نورالائمه خوارزمی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۳
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	}}		}}
	{{درگاه\|امام حسین}}		{{درگاه\|امام حسین}}
	~~{{در دست ویرایش\|کاربر=A.rezapour}}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۸۳:		خط ۸۲:

	== نورالائمه خوارزمی ==		== نورالائمه خوارزمی ==
	ملا حسین واعظ کاشفی (درگذشته ۹۱۰ق) در کتاب [[روضة الشهداء]] در جریان نقل گزارش قیام عاشورا، بارها از کتابی به نام نورالأئمه که مؤلفش خوارزمی است، یاد کرده و از آن، مطالبی نقل کرده است. برخی گفته‌اند آیا نورالائمه، ترجمه مقتل خوارزمی است یا خوارزمی مقتل دیگری برای پارسی‌زبانان نوشته است؟ محققان گفته‌اند نمی‌توان این پرسش را به آسانی و روشنی پاسخ داد، چرا که برخی از نقل‌های کاشفی از کتاب یاد شده، تا حدودی، شباهت به مطالب مقتل خوارزمی دارد، اما برخی مطالب نقل شده دیگر یا اصلاً در مقتل یافت نمی‌شود یا هیچ شباهتی با متن عربی اشعار و رجزهای مقتل ندارد، مانند ترجمه فارسی اشعار و رجزها.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، ۱۳۸۳ش، شماره ۴، ص۱۰۹.</ref>		ملا حسین واعظ کاشفی (درگذشته ۹۱۰ق) در کتاب [[نقدها به کتاب روضة الشهداء\|روضة الشهداء]] در جریان نقل گزارش قیام عاشورا، بارها از کتابی به نام نورالأئمه که مؤلفش خوارزمی است، یاد کرده و از آن، مطالبی نقل کرده است. برخی گفته‌اند آیا نورالائمه، ترجمه مقتل خوارزمی است یا خوارزمی مقتل دیگری برای پارسی‌زبانان نوشته است؟ محققان گفته‌اند نمی‌توان این پرسش را به آسانی و روشنی پاسخ داد، چرا که برخی از نقل‌های کاشفی از کتاب یاد شده، تا حدودی، شباهت به مطالب مقتل خوارزمی دارد، اما برخی مطالب نقل شده دیگر یا اصلاً در مقتل یافت نمی‌شود یا هیچ شباهتی با متن عربی اشعار و رجزهای مقتل ندارد، مانند ترجمه فارسی اشعار و رجزها.<ref>رنجبر، محسن، «معرفی و بررسی «مقتل الحسین(ع)» خوارزمی»، تاریخ در آیینه پژوهش، ۱۳۸۳ش، شماره ۴، ص۱۰۹.</ref>

	== چاپ و نسخه‌ها ==		== چاپ و نسخه‌ها ==

A.rezapour: /* درباره نویسنده */

2023-09-10T08:21:31Z

درباره نویسنده

نمایش تغییرات