مرجع تقلید شدن زنان از دیدگاه قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: added Category:مقاله‌های پیشنهادی using HotCat

2025-09-29T17:25:02Z

added Category:مقاله‌های پیشنهادی using HotCat

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۵
خط ۹۵:		خط ۹۵:
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

			[[رده:مقاله‌های پیشنهادی]]

Shahroudi در ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۵

2025-07-25T08:25:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۵
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{~~تکمیل مقاله~~		{{ارزیابی
	\| شناسه =شد		\| شناسه = شد
	\| ~~تیترها~~ =شد		\| عکس = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~ویرایش~~ =شد		\| درگاه = شد
	\| ~~لینک‌دهی~~ =شد		\| ادبیات = شد
	\| ~~ناوبری~~ =		\| پیوند = شد
	\| ~~نمایه~~ =		\| ناوبری = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~تغییر مسیر~~ =		\| تغییرمسیر = شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات = شد
	\| ~~بازبینی~~ =		\| ارزیابی کمی = شد
	\| ~~تکمیل~~ =		\| ارزیابی کیفی = شد
	\| اولویت =ج		\| اولویت = ب
	\| کیفیت =ب		\| کیفیت = خوب
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Shahroudi در ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۴

2025-07-25T08:24:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۴
خط ۷۷:		خط ۷۷:
	\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن		\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن
	\| شاخه فرعی۱ = انسان‌شناسی در قرآن		\| شاخه فرعی۱ = انسان‌شناسی در قرآن
	\| شاخه فرعی۲ = ~~زن و مرد~~		\| شاخه فرعی۲ =
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}

Shahroudi: Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:مرجع تقلید شدن زنان از دیدگاه قرآن را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به مرجع تقلید شدن زنان از دیدگاه قرآن منتقل کرد

2025-07-25T08:22:43Z

Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:مرجع تقلید شدن زنان از دیدگاه قرآن را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به مرجع تقلید شدن زنان از دیدگاه قرآن منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۲
(بدون تفاوت)

Fabbasi: اصلاحات جزیی اعمال شد. مقاله مناسب است.

2025-07-12T08:09:01Z

اصلاحات جزیی اعمال شد. مقاله مناسب است.

نمایش تغییرات

R.bahmani در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۵

2025-06-10T13:45:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در حال ویرایش}}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۶:		خط ۵:
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|زن و خانواده\|حوزه و روحانیت}}		{{درگاه\|زن و خانواده\|حوزه و روحانیت}}

			'''[[اجتهاد]]''' یعنی استنباط احکام از روی ادله شرعی و [[مرجع تقلید]] کسی است که سایر مردم در احکام شرعی از او تقلید می‌کنند. رسیدن به مرحله اجتهاد و فتوا موضوعی علمی است که مرد یا زن بودن در آن دخالتی ندارد. اما درباره تقلید از زنان که آیا صحیح است یا خیر اختلاف وجود دارد. عده‌ای براساس برخی [[آیات]] همچون [[آیه قوامیت]]، [[آیه درجه]] و [[آیه تبرج]] و [[روایات]] و ادله دیگر قائل به عدم جواز تقلید از زنان شده‌اند؛ اما گروهی دیگر با پاسخ به ادله مذکور و استناد به ادله‌ای دیگر همچون [[آیه ذکر]]؛ [[آیه نفر]]، [[آیه کتمان]] و غیره و البته با استناد به سیره [[ائمه(ع)]] در ارجاع به زنان، قائل به جواز شده‌اند.

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

R.bahmani در ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۶

2025-06-08T13:56:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۶
خط ۶:		خط ۶:
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|زن و خانواده\|حوزه و روحانیت}}		{{درگاه\|زن و خانواده\|حوزه و روحانیت}}

	آیه‌ای صریح در قرآن بر اینکه زن نمی‌تواند مرجع باشد، وجود ندارد. قائلان به عدم جواز مرجعیت زنان میان فقهای اسلامی به روایات و اجماع استناد کرده‌اند. این عده به آیاتی از قرآن از جمله «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ» اشاره کرده‌اند که مردان بر زنان برتری دارند و مرجعیت زنان خلاف آیاتی است که مردان را مرتبت و درجاتی داده است. اما از این آیات نمی شود برداشتی کرد که یقین پیدا کرد این آیات به عدم جواز مرجعیت زنان تصریح کند. به خصوص اینکه این آیات بیشتر درباره موضوعات خانوادگی و نفقه و طلاق است.

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

R.bahmani: /* سیره عقلا */

2025-06-08T13:55:29Z

سیره عقلا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۵
خط ۶۴:		خط ۶۴:

	=== سیره عقلا ===		=== سیره عقلا ===
	سیره عقلا بر اعتبار نظر اهل خبره و متخصصین هر رشته است، به‌گونه‌ای که در اموری که از آن آگاهی ندارند به متخصص رجوع کرده و به نظریه او عمل می‌کنند. عقلا در این رجوع، فرقی بین متخصص مرد و زن نمی‌گذارند و با توجه به اینکه مرجع تقلید، متخصص در مسائل و احکام شرعی است، عقلا تفاوتی بین زن و مرد نمی‌گذارند.<ref name=":0" />		سیره عقلا بر اعتبار نظر اهل خبره و متخصصین هر رشته است، به‌گونه‌ای که در اموری که از آن آگاهی ندارند به متخصص رجوع کرده و به نظریه او عمل می‌کنند. عقلا در این رجوع، فرقی بین متخصص مرد و زن نمی‌گذارند و با توجه به اینکه مرجع تقلید، متخصص در مسائل و احکام شرعی است، عقلا تفاوتی بین زن و مرد نمی‌گذارند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ادوار فقه\|سال=1374\|نام=محمدابراهیم\|نام خانوادگی=جناتی\|ناشر=تهران، کیهان\|صفحه=368}}</ref><ref name=":0" />

	با مراجعه به کتب تاریخ به دست می‌آید که زنان بسیاری از اصحاب و یاران [[پیامبر(ص)]] و ائمه معصومین(ع) اهل فضل و دانش بوده و تلاش‌های زیادی از آنها در نشر و ماندگاری احادیث در تاریخ ثبت شده است، به‌گونه‌ای که برخی از آنان به عنوان فقیه شناخته شده و محل رجوع مردم نیز بوده‌اند. گرچه تعداد این زنان در قبال مردان اندک است اما با توجه به شرایط آن زمان و دیدگاه منفی اعراب به جایگاه و شخصیت زن انتظاری بیش از این نیست.<ref name=":0" />		با مراجعه به کتب تاریخ به دست می‌آید که زنان بسیاری از اصحاب و یاران [[پیامبر(ص)]] و ائمه معصومین(ع) اهل فضل و دانش بوده و تلاش‌های زیادی از آنها در نشر و ماندگاری احادیث در تاریخ ثبت شده است، به‌گونه‌ای که برخی از آنان به عنوان فقیه شناخته شده و محل رجوع مردم نیز بوده‌اند. گرچه تعداد این زنان در قبال مردان اندک است اما با توجه به شرایط آن زمان و دیدگاه منفی اعراب به جایگاه و شخصیت زن انتظاری بیش از این نیست.<ref name=":0" />

R.bahmani: /* روایات */

2025-06-08T13:53:46Z

روایات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۳
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	روایاتی که برای جواز مرجعیت زن به آنها استناد شده است، حداقل بر دو دسته‌اند:		روایاتی که برای جواز مرجعیت زن به آنها استناد شده است، حداقل بر دو دسته‌اند:
	# '''دسته اول:''' روایاتی که مردم را در امور دینی به مطلق فقیه ارجاع داده‌اند، یعنی اگر فقیهی به قوه استنباط برسد و مورد اعتماد باشد مردم می‌توانند به او مراجعه کرده و مسائل شرعی خود را از او یاد بگیرند، چه آن فقیه، مرد باشد و چه زن.<ref name=":0" />		# '''دسته اول:''' روایاتی که مردم را در امور دینی به مطلق فقیه ارجاع داده‌اند، یعنی اگر فقیهی به قوه استنباط برسد و مورد اعتماد باشد مردم می‌توانند به او مراجعه کرده و مسائل شرعی خود را از او یاد بگیرند، چه آن فقیه، مرد باشد و چه زن.<ref name=":0" />
	# '''دسته دوّم:''' روایاتی که [[ائمه معصومین(ع)]] مردم را به برخی از زنان ارجاع داده‌اند. از این روایات به دست می‌آید که فتوا و رأی زنان حجت است. مثل ارجاع امام صادق(ع) به همسرشان حمیده. در این روایت، امام صادق(ع) برای تعلیم احکام [[حج]] کودک، سائل را به همسرشان حمیده ارجاع می‌دهند و حمیده، حکم شرعی را برای آنها بیان می‌کند. بنابراین زنان نیز اگر دارای صلاحیت کافی باشند می‌توانند مرجع مردم در احکام شرعی باشند. مرجعیتی که در آن زمان با نقل روایت یا برداشت‌هایی از روایات صورت می‌گرفته است. در عصر حاضر نیز زنان می‌توانند این منصب را عهده‌دار باشند.<ref name=":0" />		# '''دسته دوّم:''' روایاتی که [[ائمه معصومین(ع)]] مردم را به برخی از زنان ارجاع داده‌اند. از این روایات به دست می‌آید که فتوا و رأی زنان حجت است. مثل ارجاع امام صادق(ع) به همسرشان حمیده. در این روایت، امام صادق(ع) برای تعلیم احکام [[حج]] کودک، سائل را به همسرشان حمیده ارجاع می‌دهند و حمیده، حکم شرعی را برای آنها بیان می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ادوار فقه\|سال=1374\|نام=محمدابراهیم\|نام خانوادگی=جناتی\|ناشر=تهران، کیهان\|صفحه=369}}</ref> بنابراین زنان نیز اگر دارای صلاحیت کافی باشند می‌توانند مرجع مردم در احکام شرعی باشند. مرجعیتی که در آن زمان با نقل روایت یا برداشت‌هایی از روایات صورت می‌گرفته است. در عصر حاضر نیز زنان می‌توانند این منصب را عهده‌دار باشند.<ref name=":0" />

	=== سیره عقلا ===		=== سیره عقلا ===

R.bahmani: /* روایات */

2025-06-08T13:41:36Z

روایات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۱
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	=== روایات ===		=== روایات ===
	روایاتی که برای جواز مرجعیت زن به آنها استناد شده است، حداقل بر دو دسته‌اند:		روایاتی که برای جواز مرجعیت زن به آنها استناد شده است، حداقل بر دو دسته‌اند:
	# '''دسته اول:''' روایاتی که مردم را در امور دینی به مطلق فقیه ارجاع داده‌اند، یعنی اگر فقیهی به قوه استنباط برسد و مورد اعتماد باشد مردم می‌توانند به او مراجعه کرده و مسائل شرعی خود را از او یاد بگیرند، چه آن فقیه، مرد باشد و چه زن.<ref~~>مهدی امین، مقاله جنسیت و مرجعیت، مجله حوراء، سال ۱۳۸۸ش، شماره ۳۴.<~~/~~ref~~>		# '''دسته اول:''' روایاتی که مردم را در امور دینی به مطلق فقیه ارجاع داده‌اند، یعنی اگر فقیهی به قوه استنباط برسد و مورد اعتماد باشد مردم می‌توانند به او مراجعه کرده و مسائل شرعی خود را از او یاد بگیرند، چه آن فقیه، مرد باشد و چه زن.<ref name=":0" />
	# '''دسته دوّم:''' روایاتی که [[ائمه معصومین(ع)]] مردم را به برخی از زنان ارجاع داده‌اند. از این روایات به دست می‌آید که فتوا و رأی زنان حجت است. مثل ارجاع امام صادق(ع) به همسرشان حمیده. در این روایت، امام صادق(ع) برای تعلیم احکام [[حج]] کودک، سائل را به همسرشان حمیده ارجاع می‌دهند و حمیده، حکم شرعی را برای آنها بیان می‌کند. بنابراین زنان نیز اگر دارای صلاحیت کافی باشند می‌توانند مرجع مردم در احکام شرعی باشند. مرجعیتی که در آن زمان با نقل روایت یا برداشت‌هایی از روایات صورت می‌گرفته است. در عصر حاضر نیز زنان می‌توانند این منصب را عهده‌دار باشند.<ref~~>مهدی امین، مقاله جنسیت و مرجعیت، مجله حوراء، سال ۱۳۸۸ش، شماره ۳۴.<~~/~~ref~~>		# '''دسته دوّم:''' روایاتی که [[ائمه معصومین(ع)]] مردم را به برخی از زنان ارجاع داده‌اند. از این روایات به دست می‌آید که فتوا و رأی زنان حجت است. مثل ارجاع امام صادق(ع) به همسرشان حمیده. در این روایت، امام صادق(ع) برای تعلیم احکام [[حج]] کودک، سائل را به همسرشان حمیده ارجاع می‌دهند و حمیده، حکم شرعی را برای آنها بیان می‌کند. بنابراین زنان نیز اگر دارای صلاحیت کافی باشند می‌توانند مرجع مردم در احکام شرعی باشند. مرجعیتی که در آن زمان با نقل روایت یا برداشت‌هایی از روایات صورت می‌گرفته است. در عصر حاضر نیز زنان می‌توانند این منصب را عهده‌دار باشند.<ref name=":0" />

	=== سیره عقلا ===		=== سیره عقلا ===
	سیره عقلا بر اعتبار نظر اهل خبره و متخصصین هر رشته است، به‌گونه‌ای که در اموری که از آن آگاهی ندارند به متخصص رجوع کرده و به نظریه او عمل می‌کنند. عقلا در این رجوع، فرقی بین متخصص مرد و زن نمی‌گذارند و با توجه به اینکه مرجع تقلید، متخصص در مسائل و احکام شرعی است، عقلا تفاوتی بین زن و مرد نمی‌گذارند.		سیره عقلا بر اعتبار نظر اهل خبره و متخصصین هر رشته است، به‌گونه‌ای که در اموری که از آن آگاهی ندارند به متخصص رجوع کرده و به نظریه او عمل می‌کنند. عقلا در این رجوع، فرقی بین متخصص مرد و زن نمی‌گذارند و با توجه به اینکه مرجع تقلید، متخصص در مسائل و احکام شرعی است، عقلا تفاوتی بین زن و مرد نمی‌گذارند.<ref name=":0" />

	با مراجعه به کتب تاریخ به دست می‌آید که زنان بسیاری از اصحاب و یاران [[پیامبر(ص)]] و ائمه معصومین(ع) اهل فضل و دانش بوده و تلاش‌های زیادی از آنها در نشر و ماندگاری احادیث در تاریخ ثبت شده است، به‌گونه‌ای که برخی از آنان به عنوان فقیه شناخته شده و محل رجوع مردم نیز بوده‌اند. گرچه تعداد این زنان در قبال مردان اندک است اما با توجه به شرایط آن زمان و دیدگاه منفی اعراب به جایگاه و شخصیت زن انتظاری بیش از این نیست.		با مراجعه به کتب تاریخ به دست می‌آید که زنان بسیاری از اصحاب و یاران [[پیامبر(ص)]] و ائمه معصومین(ع) اهل فضل و دانش بوده و تلاش‌های زیادی از آنها در نشر و ماندگاری احادیث در تاریخ ثبت شده است، به‌گونه‌ای که برخی از آنان به عنوان فقیه شناخته شده و محل رجوع مردم نیز بوده‌اند. گرچه تعداد این زنان در قبال مردان اندک است اما با توجه به شرایط آن زمان و دیدگاه منفی اعراب به جایگاه و شخصیت زن انتظاری بیش از این نیست.<ref name=":0" />

	در مقام شمارش فقهای صحابی، در کنار نام بردن بسیاری از فقهای مرد، از برخی زنان نام برده شده است مانند: [[حضرت فاطمه(س)]]، [[عائشه]]، [[حفصه]]، [[ام سلمه]]، ام حبیبه، اسماء، ام فضل و ام هانی امّ‌ عطیه، صفیه، حفصه، لیلی بنت قانف، امّ شریک، حَولا بنت تُوَیت، عاتکه بنت زید، سهله بنت سهیل، جویریه امّ‌ المؤمنین، میمونه امّ المؤمنین، فاطمه بنت قیس، زینب بنت امّ سلمه، امّ ایمن، امّ یوسف و... .<ref~~>مهدی سجادی امین، مقاله جنسیت و مرجعیت، مجله حوراء، سال ۱۳۸۸ش، شماره ۳۴.<~~/~~ref~~>		در مقام شمارش فقهای صحابی، در کنار نام بردن بسیاری از فقهای مرد، از برخی زنان نام برده شده است مانند: [[حضرت فاطمه(س)]]، [[عائشه]]، [[حفصه]]، [[ام سلمه]]، ام حبیبه، اسماء، ام فضل و ام هانی امّ‌ عطیه، صفیه، حفصه، لیلی بنت قانف، امّ شریک، حَولا بنت تُوَیت، عاتکه بنت زید، سهله بنت سهیل، جویریه امّ‌ المؤمنین، میمونه امّ المؤمنین، فاطمه بنت قیس، زینب بنت امّ سلمه، امّ ایمن، امّ یوسف و... .<ref name=":0" />

	{{پایان پاسخ}}		{{پایان پاسخ}}