ماه‌های حرام در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Fabbasi در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۵

2024-06-10T08:15:53Z

Fabbasi: برخی پاورقی ها تکمیل شد. تیتر تشدید مجازات قتل در این ماه‌ها حذف شد چون تشدید مجازات یا دیه است یا روزه که در تیترهای بعدی آمده است

2024-06-10T07:37:08Z

برخی پاورقی ها تکمیل شد. تیتر تشدید مجازات قتل در این ماه‌ها حذف شد چون تشدید مجازات یا دیه است یا روزه که در تیترهای بعدی آمده است

نمایش تغییرات

Nazarzadeh: جایگزینی متن - 'هٔ' به 'ه'

2021-06-07T11:25:17Z

جایگزینی متن - 'هٔ' به 'ه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۵۵
خط ۶:		خط ۶:

	== ماه‌های سال و تعداد ماه‌های حرام ==		== ماه‌های سال و تعداد ماه‌های حرام ==
	خداوند تبارک و تعالی در ~~سورهٔ~~ توبه تعداد ماه‌های سال را دوازده ماه اعلام فرموده و چهار ماه از آن‌ها را ماه‌های حرام خوانده است: {{قرآن\|إِنَّ عِدَّه الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِی کِتَابِ اللَّهِ یَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَه حُرُمٌ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ فَلا تَظْلِمُوا فِیهِنَّ أَنْفُسَکُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِکِینَ کَافَّه کَمَا یُقَاتِلُونَکُمْ کَافَّه وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِینَ\|ترجمه=تعداد ماه‌ها نزد خداوند در کتاب الهی، از آن روز که آسمان‌ها و زمین را آفریده، دوازده ماه است؛ که چهار ماه آن، ماه حرام است؛ (و جنگ در آن ممنوع می‌باشد) این، آیین ثابت و پابرجای [الهی] است؛ بنابراین، در این ماه‌ها به خود ستم نکنید [و از هرگونه خون ریزی بپرهیزید]. و [به هنگام نبرد] با مشرکان، دسته جمعی پیکار کنید، همان گونه که آن‌ها دسته جمعی با شما پیکار می‌کنند، و بدانید خداوند با پرهیزگاران است.\|سوره=توبه\|آیه=۳۶}}		خداوند تبارک و تعالی در سوره توبه تعداد ماه‌های سال را دوازده ماه اعلام فرموده و چهار ماه از آن‌ها را ماه‌های حرام خوانده است: {{قرآن\|إِنَّ عِدَّه الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِی کِتَابِ اللَّهِ یَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَه حُرُمٌ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ فَلا تَظْلِمُوا فِیهِنَّ أَنْفُسَکُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِکِینَ کَافَّه کَمَا یُقَاتِلُونَکُمْ کَافَّه وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِینَ\|ترجمه=تعداد ماه‌ها نزد خداوند در کتاب الهی، از آن روز که آسمان‌ها و زمین را آفریده، دوازده ماه است؛ که چهار ماه آن، ماه حرام است؛ (و جنگ در آن ممنوع می‌باشد) این، آیین ثابت و پابرجای [الهی] است؛ بنابراین، در این ماه‌ها به خود ستم نکنید [و از هرگونه خون ریزی بپرهیزید]. و [به هنگام نبرد] با مشرکان، دسته جمعی پیکار کنید، همان گونه که آن‌ها دسته جمعی با شما پیکار می‌کنند، و بدانید خداوند با پرهیزگاران است.\|سوره=توبه\|آیه=۳۶}}

	منظور از ماه‌های دوازده‌گانه در آیه مورد بحث ماه‌های قمری یعنی، [محرم، صفر، ربیع الاول، ربیع الثانی، جمادی الاول، جمادی الثانی، رجب، شعبان، رمضان، شوال، ذوالقعده و ذوالحجه می‌باشد. چرا که چهار ماه از آن‌ها ماه‌های حرام دانسته شده و از ضروریات است که اسلام چهار ماه از ماه‌های قمری (محرم، رجب، ذوالقعده و ذوالحجه] را حرام دانسته است نه از ماه‌های شمسی.<ref>طباطبائی، سیّد محمبد حسین، تفسیر المیزان فی تفسیر القرآن، ج۹، قم: اسماعیلیان، پنجم، ۱۳۷۱، ص ۲۶۷.</ref>		منظور از ماه‌های دوازده‌گانه در آیه مورد بحث ماه‌های قمری یعنی، [محرم، صفر، ربیع الاول، ربیع الثانی، جمادی الاول، جمادی الثانی، رجب، شعبان، رمضان، شوال، ذوالقعده و ذوالحجه می‌باشد. چرا که چهار ماه از آن‌ها ماه‌های حرام دانسته شده و از ضروریات است که اسلام چهار ماه از ماه‌های قمری (محرم، رجب، ذوالقعده و ذوالحجه] را حرام دانسته است نه از ماه‌های شمسی.<ref>طباطبائی، سیّد محمبد حسین، تفسیر المیزان فی تفسیر القرآن، ج۹، قم: اسماعیلیان، پنجم، ۱۳۷۱، ص ۲۶۷.</ref>
خط ۲۳:		خط ۲۳:

	=== تشدید مجازات قتل در این ماه‌ها ===		=== تشدید مجازات قتل در این ماه‌ها ===
	انسان آفریده، دارای ارزش و کرامت است.<ref>~~سورهٔ~~ اسراء: ۱۷/۷۰.</ref> و کسی حق ندارد بدون وجه شرعی (به ناحق) به او تعرض کند؛ و خصوصاً کشتن او از منظر قرآن کریم به قدری زشت است که کشتن یک تن به منزله کشتن تمام انسان‌ها می‌باشد.<ref>مائده/۳۲.</ref> و اگر این قتل در یکی از ماه‌های حرام انجام گیرد گذشته از کیفر اخروی آن در صورت عمدی بودن و عدم توبه، مجازات دنیوی آن هم سنگین‌تر از قتل در ماه‌های غیرحرام می‌باشد و موجب افزایش دیه و کفاره می‌شود.		انسان آفریده، دارای ارزش و کرامت است.<ref>سوره اسراء: ۱۷/۷۰.</ref> و کسی حق ندارد بدون وجه شرعی (به ناحق) به او تعرض کند؛ و خصوصاً کشتن او از منظر قرآن کریم به قدری زشت است که کشتن یک تن به منزله کشتن تمام انسان‌ها می‌باشد.<ref>مائده/۳۲.</ref> و اگر این قتل در یکی از ماه‌های حرام انجام گیرد گذشته از کیفر اخروی آن در صورت عمدی بودن و عدم توبه، مجازات دنیوی آن هم سنگین‌تر از قتل در ماه‌های غیرحرام می‌باشد و موجب افزایش دیه و کفاره می‌شود.

	==== افزایش دیه ====		==== افزایش دیه ====

Nazarzadeh: جایگزینی متن - '|شاخه فرعی' به '| شاخه فرعی'

2021-03-18T11:56:15Z

جایگزینی متن - '|شاخه فرعی' به '| شاخه فرعی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۲۶
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن		\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن
	\|شاخه فرعی۱ = معارف قرآنی		\| شاخه فرعی۱ = معارف قرآنی
	\|شاخه فرعی۲ = اماکن، ایام، مناسبت‌ها		\| شاخه فرعی۲ = اماکن، ایام، مناسبت‌ها
	\|شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله

127.0.0.1: جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = '

2021-03-07T11:28:21Z

جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۵۸
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
			\| بازبینی نویسنده =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =

185.181.182.102: جایگزینی متن - '' به ''

2021-02-09T13:40:11Z

جایگزینی متن - '<span></span>' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۱۰
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	مجازات و تنبیه دیگری که برای کسی که در ماه حرام کسی را بکشد، ذکر شده است این است که او (قاتل) علاوه بر پرداخت دیه کامل و یک سوم آن، باید به عنوان کفاره دو ماه پی در پی روزه بگیرد.<ref>الموسوعه الفقهیه المیسره، همان.</ref> هر چند در مورد کیفیت آن اختلاف است و سه نظر درباره آن ذکر شده است که جهت رعایت اختصار از ذکر آن‌ها خودداری می‌شود.<ref>الموسوعه الفقهیه المیسره، ص۳۷۷–۳۷۸.</ref>		مجازات و تنبیه دیگری که برای کسی که در ماه حرام کسی را بکشد، ذکر شده است این است که او (قاتل) علاوه بر پرداخت دیه کامل و یک سوم آن، باید به عنوان کفاره دو ماه پی در پی روزه بگیرد.<ref>الموسوعه الفقهیه المیسره، همان.</ref> هر چند در مورد کیفیت آن اختلاف است و سه نظر درباره آن ذکر شده است که جهت رعایت اختصار از ذکر آن‌ها خودداری می‌شود.<ref>الموسوعه الفقهیه المیسره، ص۳۷۷–۳۷۸.</ref>

	~~<span></span>~~
	{{مطالعه بیشتر}}		{{مطالعه بیشتر}}

خط ۴۳:		خط ۴۳:
	۳. الموسوعه الفقهیه المیسره، همان، ج۳، ص۳۷۴–۳۷۹.		۳. الموسوعه الفقهیه المیسره، همان، ج۳، ص۳۷۴–۳۷۹.

	~~<span></span>~~

	== منابع ==		== منابع ==

185.181.182.102: جایگزینی متن - 'متفرقات معارف در قرآن' به 'معارف قرآنی'

2021-01-24T09:32:19Z

جایگزینی متن - 'متفرقات معارف در قرآن' به 'معارف قرآنی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۰۲
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن		\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن
	\|شاخه فرعی۱ = ~~متفرقات~~ معارف ~~در قرآن~~		\|شاخه فرعی۱ = معارف قرآنی
	\|شاخه فرعی۲ = اماکن، ایام، مناسبت‌ها		\|شاخه فرعی۲ = اماکن، ایام، مناسبت‌ها
	\|شاخه فرعی۳ =		\|شاخه فرعی۳ =

A.rezapour در ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۴۴

2021-01-19T06:44:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۱۴
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	==== روزه کفاره ====		==== روزه کفاره ====
	مجازات و تنبیه دیگری که برای کسی که در ماه حرام کسی را بکشد، ذکر شده است این است که او (قاتل) علاوه بر پرداخت دیه کامل و یک سوم آن، باید به عنوان کفاره دو ماه پی در پی روزه بگیرد.<ref>~~ر. ک.~~ الموسوعه الفقهیه المیسره، همان.</ref> هر چند در مورد کیفیت آن اختلاف است و سه نظر درباره آن ذکر شده است که جهت رعایت اختصار از ذکر آن‌ها خودداری می‌شود.<ref>الموسوعه الفقهیه المیسره، ص۳۷۷–۳۷۸.</ref>		مجازات و تنبیه دیگری که برای کسی که در ماه حرام کسی را بکشد، ذکر شده است این است که او (قاتل) علاوه بر پرداخت دیه کامل و یک سوم آن، باید به عنوان کفاره دو ماه پی در پی روزه بگیرد.<ref>الموسوعه الفقهیه المیسره، همان.</ref> هر چند در مورد کیفیت آن اختلاف است و سه نظر درباره آن ذکر شده است که جهت رعایت اختصار از ذکر آن‌ها خودداری می‌شود.<ref>الموسوعه الفقهیه المیسره، ص۳۷۷–۳۷۸.</ref>

	<span></span>		<span></span>

A.rezapour در ‏۱۹ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۴۲

2021-01-19T06:42:12Z

A.rezapour در ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۳۵

2021-01-14T08:35:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۰۵
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	قرآن کریم، در این خصوص در سوره بقره می‌فرماید: {{قرآن\|یَسْأَلُونَکَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِیهِ قُلْ قِتَالٌ فِیهِ کَبِیرٌ\|ترجمه=از تو درباره جنگ کردن در ماه حرام سؤال می‌کنند، بگو جنگ در آن (گناهی) بزرگ است.\|سوره=بقره\|آیه=۲۱۷}} و معلوم است که اگر جنگ در این ماه حرام نمی‌بود از آن با عنوان گناه بزرگ یاد نمی‌شد.		قرآن کریم، در این خصوص در سوره بقره می‌فرماید: {{قرآن\|یَسْأَلُونَکَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِیهِ قُلْ قِتَالٌ فِیهِ کَبِیرٌ\|ترجمه=از تو درباره جنگ کردن در ماه حرام سؤال می‌کنند، بگو جنگ در آن (گناهی) بزرگ است.\|سوره=بقره\|آیه=۲۱۷}} و معلوم است که اگر جنگ در این ماه حرام نمی‌بود از آن با عنوان گناه بزرگ یاد نمی‌شد.

	بعضی از مفسران این جمله در سوره توبه {{قرآن\|فَلا تَظْلِمُوا فِیهِنَّ أَنْفُسَکُمْ}}~~<ref>سورهٔ توبه: ۹/۳۶.</ref>~~ را ناظر به حکم مذکور می‌دانند؛<ref>ر. ک. تفسیر نمونه، همان، ص۴۰۵–۴۰۶ و التفسیر الکاشف، همان، ص۴۰.</ref> چنان‌که مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر آن می‌فرمایند: جمله «فَلا تَظْلِمُوا فِیهِنَّ أَنْفُسَکُمْ» هر چند بر حسب اطلاق لفظش نهی از هرگونه ظلم و گناه است ولی سیاق آیه دلالت دارد که مهم‌ترین مقصود این جمله نهی از جنگ کردن در ماه‌های حرام است.<ref>المیزان، همان، ص۲۶۹.</ref>		بعضی از مفسران این جمله در سوره توبه {{قرآن\|فَلا تَظْلِمُوا فِیهِنَّ أَنْفُسَکُمْ\|ترجمه=پس در اين [چهار ماه‏] بر خود ستم مكنيد.\|سوره=توبه\|آیه=۳۶}} را ناظر به حکم مذکور می‌دانند؛<ref>ر. ک. تفسیر نمونه، همان، ص۴۰۵–۴۰۶ و التفسیر الکاشف، همان، ص۴۰.</ref> البته این حکم تا وقتی است که دشمن به سرزمین اسلامی و مسلمانان تعرضی نداشته باشد و گرنه طبق این آیه سوره بقره مسلمانان برای دفاع از خود و سرزمین خود باید مقابله به مثل کنند: {{قرآن\|الشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمَاتُ قِصَاصٌ فَمَنِ اعْتَدَی عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَی\|ترجمه=ماه حرام در برابر ماه حرام. (اگر دشمنان، احترام آن را شکستند، و با شما جنگیدند، شما نیز حق دارید مقابله به مثل کنید) و تمام حرام‌ها (قابل) قصاص است و (به‌طور کلی) هر کسی به شما تجاوز کرد همانند آن بر او تعدی کنید.\|سوره=بقره\|آیه=۱۹۴}}

	البته این حکم تا وقتی است که دشمن به سرزمین اسلامی و مسلمانان تعرضی نداشته باشد و گرنه طبق این آیه سوره بقره مسلمانان برای دفاع از خود و سرزمین خود باید مقابله به مثل کنند: {{قرآن\|الشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمَاتُ قِصَاصٌ فَمَنِ اعْتَدَی عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَی\|ترجمه=ماه حرام در برابر ماه حرام. (اگر دشمنان، احترام آن را شکستند، و با شما جنگیدند، شما نیز حق دارید مقابله به مثل کنید) و تمام حرام‌ها (قابل) قصاص است و (به‌طور کلی) هر کسی به شما تجاوز کرد همانند آن بر او تعدی کنید.\|سوره=بقره\|آیه=۱۹۴}}

	آنچه در مورد حکم جنگ در ماه‌های حرام ذکر شد، در بعضی کتب فقهی نیز آمده است.<ref>ر. ک. طوسی، المبسوط فی فقه الامامیه، تحقیق محمدتقی کشفی، ج۲، بی جا: المکتبه المرتضویه، ۱۳۸۷ هـ ق، ص ۳، ابن ادریس، حلی، السرائر، ج۲ قم، مؤسسه النشر الاسلامی، دوّم، ۱۴۱۱ هـ ق، ص ۸.</ref> مرحوم صاحب جواهر اظهار کرده‌اند که به مخالفتی از فقها در این حکم برخورد نکرده‌اند؛ عبارت ایشان چنین است: «جنگ در ماه‌های حرام ـ که عبارتند از: رجب، ذوالقعده، ذوالحجه و محرم ـ حرام است؛ مگر آن که دشمن شروع به جنگ کند، یا این که حرمتی برای ماه‌های حرام قائل نباشد؛ و مخالفتی (از فقها) در این باره نیافتم.»<ref>نجفی، محمّدحسن، جواهر الکلام، تحقیق شیخ عباس قوچانی، ج۲۱ تهران: دارالکتب الاسلامیه، سوّم، ۱۳۶۷، ص۳۲.</ref>		آنچه در مورد حکم جنگ در ماه‌های حرام ذکر شد، در بعضی کتب فقهی نیز آمده است.<ref>ر. ک. طوسی، المبسوط فی فقه الامامیه، تحقیق محمدتقی کشفی، ج۲، بی جا: المکتبه المرتضویه، ۱۳۸۷ هـ ق، ص ۳، ابن ادریس، حلی، السرائر، ج۲ قم، مؤسسه النشر الاسلامی، دوّم، ۱۴۱۱ هـ ق، ص ۸.</ref> مرحوم صاحب جواهر اظهار کرده‌اند که به مخالفتی از فقها در این حکم برخورد نکرده‌اند؛ عبارت ایشان چنین است: «جنگ در ماه‌های حرام ـ که عبارتند از: رجب، ذوالقعده، ذوالحجه و محرم ـ حرام است؛ مگر آن که دشمن شروع به جنگ کند، یا این که حرمتی برای ماه‌های حرام قائل نباشد؛ و مخالفتی (از فقها) در این باره نیافتم.»<ref>نجفی، محمّدحسن، جواهر الکلام، تحقیق شیخ عباس قوچانی، ج۲۱ تهران: دارالکتب الاسلامیه، سوّم، ۱۳۶۷، ص۳۲.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۴۵
خط ۳:		خط ۳:
	در کدام آیه، تعداد ماه‌های سال و ماه‌های حرام ذکر شده است و برای آن (ماه‌های حرام) چه احکامی عنوان شده است؟		در کدام آیه، تعداد ماه‌های سال و ماه‌های حرام ذکر شده است و برای آن (ماه‌های حرام) چه احکامی عنوان شده است؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}ماه‌های ~~رجب،~~ ذوالقعده، ذوالحجه و محرم چهار ماه حرام هستند که احکام خاصی برای آن مترتب است. از جمله ~~مهمترین آن این است که~~ جنگ در آنها حرام می‌باشد. ~~و اینکه~~ مجازات کیفری ~~مثل دیه~~ در آن مدت افزایش پیدا می‌کند.		{{پاسخ}}ماه‌های [[ماه رجب\|رجب]]، ذوالقعده، ذوالحجه و محرم چهار ماه حرام هستند که احکام خاصی برای آن مترتب است. از جمله: جنگ در آنها حرام می‌باشد. مجازات کیفری در آن مدت افزایش پیدا می‌کند مثل افزایش دیه و کفاره دادن.

	== ماه‌های سال و تعداد ماه‌های حرام ==		== ماه‌های سال و تعداد ماه‌های حرام ==
	خداوند تبارک و تعالی در سوره توبه تعداد ماه‌های سال را دوازده ماه اعلام فرموده و چهار ماه از آن‌ها را ماه‌های حرام خوانده است: {{قرآن\|إِنَّ عِدَّه الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِی کِتَابِ اللَّهِ یَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَه حُرُمٌ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ فَلا تَظْلِمُوا فِیهِنَّ أَنْفُسَکُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِکِینَ کَافَّه کَمَا یُقَاتِلُونَکُمْ کَافَّه وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِینَ\|ترجمه=تعداد ماه‌ها نزد خداوند در کتاب الهی، از آن روز که آسمان‌ها و زمین را آفریده، دوازده ماه است؛ که چهار ماه آن، ماه حرام است؛ این، آیین ثابت و پابرجای [الهی] است. بنابراین، در این ماه‌ها به خود ستم نکنید [و از هرگونه خون ریزی بپرهیزید]. و [به هنگام نبرد] با مشرکان، دسته جمعی پیکار کنید، همان گونه که آن‌ها دسته جمعی با شما پیکار می‌کنند، و بدانید خداوند با پرهیزگاران است.\|سوره=توبه\|آیه=۳۶}}		خداوند تبارک و تعالی در [[سوره توبه]] تعداد ماه‌های سال را دوازده ماه اعلام فرموده و چهار ماه از آن‌ها را ماه‌های حرام خوانده است: {{قرآن\|إِنَّ عِدَّه الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِی کِتَابِ اللَّهِ یَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَه حُرُمٌ ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ فَلا تَظْلِمُوا فِیهِنَّ أَنْفُسَکُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِکِینَ کَافَّه کَمَا یُقَاتِلُونَکُمْ کَافَّه وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِینَ\|ترجمه=تعداد ماه‌ها نزد خداوند در کتاب الهی، از آن روز که آسمان‌ها و زمین را آفریده، دوازده ماه است؛ که چهار ماه آن، ماه حرام است؛ این، آیین ثابت و پابرجای [الهی] است. بنابراین، در این ماه‌ها به خود ستم نکنید [و از هرگونه خون ریزی بپرهیزید]. و [به هنگام نبرد] با مشرکان، دسته جمعی پیکار کنید، همان گونه که آن‌ها دسته جمعی با شما پیکار می‌کنند، و بدانید خداوند با پرهیزگاران است.\|سوره=توبه\|آیه=۳۶}}

	منظور از ماه‌های دوازده‌گانه در آیه مورد بحث ماه‌های قمری یعنی، (محرم، صفر، ربیع الاول، ربیع الثانی، جمادی الاول، جمادی الثانی، رجب، شعبان، رمضان، شوال، ذوالقعده و ذوالحجه) می‌باشد. چرا که چهار ماه از ~~آن‌ها~~ ماه‌های حرام دانسته شده و اسلام چهار ماه از ماه‌های قمری (محرم، رجب، ذوالقعده و ذوالحجه) را حرام دانسته است نه از ماه‌های شمسی.<ref>طباطبائی، ~~محمبد~~ حسین، تفسیر المیزان فی تفسیر القرآن، قم، اسماعیلیان، چاپ پنجم، ۱۳۷۱، ج۹، ص ۲۶۷.</ref>		منظور از ماه‌های دوازده‌گانه در آیه مورد بحث ماه‌های قمری می‌باشد. چرا که چهار ماه از آن‌ دوازده ماه، ماه‌های حرام دانسته شده و اسلام چهار ماه از ماه‌های قمری (محرم، رجب، ذوالقعده و ذوالحجه) را حرام دانسته است نه از ماه‌های شمسی.<ref>طباطبائی، محمد حسین، تفسیر المیزان فی تفسیر القرآن، قم، اسماعیلیان، چاپ پنجم، ۱۳۷۱، ج۹، ص ۲۶۷.</ref>

	حرمت [[ماه‌های حرام]] قابل تغییر و تبدیل نیست و جمله {{قرآن\|ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ}} بر این مطلب دلالت دارد. این حکم از زمان [[حضرت ابراهیم(ع)]] وجود داشته و در عصر جاهلی، قبل از اسلام هم به عنوان یک سنت به قوت خود باقی بوده است، هر چند که آن‌ها طبق آیه ۳۷ سوره توبه (آیه بعد از آیه مورد بحث) ماه‌های حرام را به دل‌خواه خودشان جابجا می‌کردند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۷، ص۴۰۶.</ref>		حرمت ماه‌های حرام قابل تغییر و تبدیل نیست و جمله {{قرآن\|ذَلِکَ الدِّینُ الْقَیِّمُ}} بر این مطلب دلالت دارد. این حکم از زمان [[حضرت ابراهیم(ع)]] وجود داشته و در عصر جاهلی، قبل از اسلام هم به عنوان یک سنت به قوت خود باقی بوده است، هر چند که آن‌ها طبق آیه ۳۷ سوره توبه (آیه بعد از آیه مورد بحث) ماه‌های حرام را به دل‌خواه خودشان جابجا می‌کردند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۷، ص۴۰۶.</ref>

	== احکام ماه‌های حرام ==		== احکام ماه‌های حرام ==
	خداوند، برای ماه حرام احترام ~~ویژه‌ای~~ قائل است و از مؤمنان می‌خواهد تا حرمت آن را نگه بدارند و نسبت به آن حرمت شکنی نکنند.<ref>سوره مائده، آیه۲.</ref> در همین راستا، ~~دو حکم مهم و~~ ویژه برای ماه‌های حرام ذکر شده است.		خداوند، برای ماه حرام احترام قائل است و از مؤمنان می‌خواهد تا حرمت آن را نگه بدارند و نسبت به آن حرمت شکنی نکنند.<ref>سوره مائده، آیه۲.</ref> در همین راستا، احکام ویژه برای ماه‌های حرام ذکر شده است.


	=== حرام بودن جنگ در این ماه‌ها ===		=== حرام بودن جنگ در این ماه‌ها ===
	قرآن کریم در این خصوص می‌فرماید: {{قرآن\|یَسْأَلُونَکَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِیهِ قُلْ قِتَالٌ فِیهِ کَبِیرٌ\|ترجمه=از تو درباره جنگ کردن در ماه حرام سؤال می‌کنند، بگو جنگ در آن (گناهی) بزرگ است.\|سوره=بقره\|آیه=۲۱۷}} اگر جنگ در این ماه حرام نمی‌بود، از آن با عنوان گناه بزرگ یاد نمی‌شد.<ref>جصاص، احمد بن على، احكام القرآن، بيروت، دار إحياء التراث العربي، چاپ اول، ۱۴۰۵ق، ج۱، ص۴۰۱. فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، كنز العرفان فى فقه القرآن، تهران، مرتضوى، چاپ اول، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۳۵۴.</ref>		قرآن کریم در این خصوص می‌فرماید: {{قرآن\|یَسْأَلُونَکَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِیهِ قُلْ قِتَالٌ فِیهِ کَبِیرٌ\|ترجمه=از تو درباره جنگ کردن در ماه حرام سؤال می‌کنند، بگو جنگ در آن (گناهی) بزرگ است.\|سوره=بقره\|آیه=۲۱۷}} اگر جنگ در این ماه حرام نمی‌بود، از آن با عنوان گناه بزرگ یاد نمی‌شد.<ref>جصاص، احمد بن على، احكام القرآن، بيروت، دار إحياء التراث العربي، چاپ اول، ۱۴۰۵ق، ج۱، ص۴۰۱. فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، كنز العرفان فى فقه القرآن، تهران، مرتضوى، چاپ اول، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۳۵۴.</ref>

	بعضی از مفسران جمله {{قرآن\|فَلا تَظْلِمُوا فِیهِنَّ أَنْفُسَکُمْ\|ترجمه=پس در اين [چهار ماه‏] بر خود ستم مكنيد.\|سوره=توبه\|آیه=۳۶}} را ~~ناظر به حکم مذکور~~ می‌دانند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۷، ص۴۰۵. مغنيه، محمدجواد التفسير الكاشف‏، قم، دار الكتاب الإسلامي‏، چاپ اول، ۱۴۲۴ق‏، ج۴، ص۴۰.</ref> این حکم تا وقتی است که دشمن به سرزمین اسلامی و مسلمانان تعرضی نداشته باشد و گرنه مسلمانان برای دفاع از خود و سرزمین خود باید مقابله به مثل کنند: {{قرآن\|الشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمَاتُ قِصَاصٌ فَمَنِ اعْتَدَی عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَی\|ترجمه=ماه حرام در برابر ماه حرام. (اگر دشمنان، احترام آن را ~~شکستند،~~ و با شما جنگیدند، شما نیز حق دارید مقابله به مثل کنید) و تمام حرام‌ها ~~(قابل)~~ قصاص ~~است~~ و (به‌طور کلی) هر کسی به شما تجاوز کرد همانند آن بر او تعدی کنید.\|سوره=بقره\|آیه=۱۹۴}}		بعضی از مفسران جمله {{قرآن\|فَلا تَظْلِمُوا فِیهِنَّ أَنْفُسَکُمْ\|ترجمه=پس در اين [چهار ماه‏] بر خود ستم مكنيد.\|سوره=توبه\|آیه=۳۶}} را دلیل بر حرام بودن جنگ در این ماه‌ها می‌دانند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۷، ص۴۰۵. مغنيه، محمدجواد التفسير الكاشف‏، قم، دار الكتاب الإسلامي‏، چاپ اول، ۱۴۲۴ق‏، ج۴، ص۴۰.</ref> این حکم تا وقتی است که دشمن به سرزمین اسلامی و مسلمانان تعرضی نداشته باشد و گرنه مسلمانان برای دفاع از خود و سرزمین خود باید مقابله به مثل کنند: {{قرآن\|الشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمَاتُ قِصَاصٌ فَمَنِ اعْتَدَی عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَی\|ترجمه=ماه حرام در برابر ماه حرام. (اگر دشمنان، احترام آن را شکستند و با شما جنگیدند، شما نیز حق دارید مقابله به مثل کنید) و تمام حرام‌ها قصاص دارد و (به‌طور کلی) هر کسی به شما تجاوز کرد همانند آن بر او تعدی کنید.\|سوره=بقره\|آیه=۱۹۴}}

	حرام بودن جنگ در ماه‌های حرام، در کتب فقهی نیز آمده است.<ref>طوسی، محمد بن الحسن، المبسوط فی فقه الامامیه، تحقیق محمدتقی کشفی، بی جا، المکتبه المرتضویه، ۱۳۸۷ق، ج۲، ص ۳. ابن ادریس حلی، محمد بن احمد، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، چاپ دوّم، ۱۴۱۱ق، ج۲، ص ۸.</ref> ~~«جنگ~~ در ماه‌های حرام ـ رجب، ذوالقعده، ذوالحجه و محرم ـ حرام است؛ مگر آن که دشمن شروع به جنگ کند، یا این که حرمتی برای ماه‌های حرام قائل ~~نباشد؛ و مخالفتی (از~~ فقها) در این باره ~~نیست~~.<ref>نجفی، محمّدحسن، جواهر الکلام، تحقیق شیخ عباس قوچانی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوّم، ۱۳۶۷، ج۲۱ ، ص۳۲.</ref>		حرام بودن جنگ در ماه‌های حرام، در کتب فقهی نیز آمده است.<ref>طوسی، محمد بن الحسن، المبسوط فی فقه الامامیه، تحقیق محمدتقی کشفی، بی جا، المکتبه المرتضویه، ۱۳۸۷ق، ج۲، ص ۳. ابن ادریس حلی، محمد بن احمد، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، چاپ دوّم، ۱۴۱۱ق، ج۲، ص ۸.</ref> جنگ در ماه‌های حرام ـ رجب، ذوالقعده، ذوالحجه و محرم ـ حرام است؛ مگر آن که دشمن شروع به جنگ کند، یا این که حرمتی برای ماه‌های حرام قائل نباشد. فقها در این باره اختلاف نظری ندارند.<ref>نجفی، محمّدحسن، جواهر الکلام، تحقیق شیخ عباس قوچانی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوّم، ۱۳۶۷، ج۲۱ ، ص۳۲.</ref>

	==== افزایش دیه ====		==== افزایش دیه ====
	اگر کسی در یکی از ماه‌های حرام (رجب، ذوالقعده، ذوالحجه و محرم) مرتکب قتل شود، باید علاوه بر دیه کامل، یک سوم دیه کامل را به عنوان جریمه بپردازد.<ref>نجفی، محمّدحسن، جواهر الکلام، تحقیق شیخ عباس قوچانی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوّم، ۱۳۶۷، ج۴۳، ص۲۶. موسوی خمینی، روح الله، تحریرالوسیله، قم، دارالعلم، چاپ دوّم، بی تا، ج۲، ص۵۵۸. خویی، ابوالقاسم، مبانی تکمله المنهاج، قم، دارالهادی، ۱۳۹۶ق، ج۲، ص۲۰۰.</ref> بعضی از علما این مسئله را مورد اتفاق فقها می‌دانند<ref>نجفی، محمّدحسن، جواهر الکلام، تحقیق شیخ عباس قوچانی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوّم، ۱۳۶۷، ج۴۳، ص۲۶. انصاری، محمّدعلی، الموسوعه الفقهیه المیسره، قم، مجمع الکفر الاسلامی، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص ۳۷۷.</ref> بعضی از فقها معتقدند در خصوص این مسئله فرقی بین قتل عمدی و غیرعمدی وجود ندارد.<ref>خویی، ابوالقاسم، مبانی تکمله المنهاج، قم، دارالهادی، ۱۳۹۶ق، ج۲، ص۲۰۰.</ref>		اگر کسی در یکی از ماه‌های حرام (رجب، ذوالقعده، ذوالحجه و محرم) مرتکب قتل شود، باید علاوه بر [[دیه]] کامل، یک سوم دیه کامل را به عنوان جریمه بپردازد.<ref>نجفی، محمّدحسن، جواهر الکلام، تحقیق شیخ عباس قوچانی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوّم، ۱۳۶۷، ج۴۳، ص۲۶. موسوی خمینی، روح الله، تحریرالوسیله، قم، دارالعلم، چاپ دوّم، بی تا، ج۲، ص۵۵۸. خویی، ابوالقاسم، مبانی تکمله المنهاج، قم، دارالهادی، ۱۳۹۶ق، ج۲، ص۲۰۰.</ref> بعضی از علما این مسئله را مورد اتفاق فقها می‌دانند<ref>نجفی، محمّدحسن، جواهر الکلام، تحقیق شیخ عباس قوچانی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سوّم، ۱۳۶۷، ج۴۳، ص۲۶. انصاری، محمّدعلی، الموسوعه الفقهیه المیسره، قم، مجمع الکفر الاسلامی، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص ۳۷۷.</ref> بعضی از فقها معتقدند در خصوص این مسئله فرقی بین قتل عمدی و غیرعمدی وجود ندارد.<ref>خویی، ابوالقاسم، مبانی تکمله المنهاج، قم، دارالهادی، ۱۳۹۶ق، ج۲، ص۲۰۰.</ref>

	==== روزه کفاره ====		==== روزه کفاره ====
	کسی که در ماه حرام مومنی را به عمد بکشد، علاوه بر پرداخت دیه کامل و یک سوم آن، باید به عنوان ~~کفاره~~ دو ماه پشت سر هم روزه بگیرد.<ref> انصاری، محمّدعلی، الموسوعه الفقهیه المیسره، قم، مجمع الکفر الاسلامی، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص ۳۷۷.</ref>		کسی که در ماه حرام مومنی را به عمد بکشد، علاوه بر پرداخت دیه کامل و یک سوم آن، باید به عنوان کفاره، دو ماه پشت سر هم روزه بگیرد.<ref> انصاری، محمّدعلی، الموسوعه الفقهیه المیسره، قم، مجمع الکفر الاسلامی، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص ۳۷۷.</ref>

	{{مطالعه بیشتر}}		{{مطالعه بیشتر}}