قیام‌های پس از عاشورا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

A.rezapour: /* توابین */

2023-08-01T05:51:49Z

توابین

A.rezapour در ‏۱ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۴۱

2023-08-01T05:41:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۱
خط ۶:		خط ۶:
	{{درگاه\|امام حسین}}'''قیام‌های پس عاشورا'''، قیام‌هایی بوده که متأثر از شهادت [[امام حسین(ع)]] و برای انتقام و خونخواهی، و براندازی حکومت بنی‌امیه واقع گشت. [[توابین]]، اولین کسانی بودند که پس از [[عاشورا]] در سال ۶۵ق قیام نمودند. پس از آن، [[قیام مختار]] بود که از قاتلان امام حسین(ع) انتقام گرفت و بر حکومت عراق مسلط شد.		{{درگاه\|امام حسین}}'''قیام‌های پس عاشورا'''، قیام‌هایی بوده که متأثر از شهادت [[امام حسین(ع)]] و برای انتقام و خونخواهی، و براندازی حکومت بنی‌امیه واقع گشت. [[توابین]]، اولین کسانی بودند که پس از [[عاشورا]] در سال ۶۵ق قیام نمودند. پس از آن، [[قیام مختار]] بود که از قاتلان امام حسین(ع) انتقام گرفت و بر حکومت عراق مسلط شد.

	قیام [[زید بن علی]]، فرزند امام چهارم شیعیان، یکی از بزرگترین قیام‌ها علیه حکومت اموی بود که در سال ۱۲۱_۱۲۲ هجری، به منظور امر به معروف و نهی از منکر، و نیز گرفتن انتقام شهدای کربلا در [[کوفه]] به وقوع پیوست. پس از او، فرزندش یحیی یکی از مهم‌ترین قیام‌های خونین در دوره پایانی حکومت امویان در خراسان را رقم زد.		قیام [[زید بن علی]]، فرزند امام چهارم شیعیان، یکی از بزرگترین قیام‌ها علیه حکومت اموی بود که در سال ۱۲۱_۱۲۲ هجری، به منظور امر به معروف و نهی از منکر، و نیز گرفتن انتقام شهدای کربلا در [[کوفه]] به وقوع پیوست. پس از او، فرزندش یحیی یکی از مهم‌ترین قیام‌های خونین در دوره پایانی حکومت امویان را در خراسان رقم زد.

	[[عباسیان]] نیز برای قیام و برپایی حکومت، یکی از اهداف خود را انتقام از حادثه کربلا اعلام کردند.		[[عباسیان]] نیز برای قیام و برپایی حکومت، یکی از اهداف خود را انتقام از حادثه کربلا اعلام کردند.
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	اساس و ریشه بسیاری از نهضت‌های حق طلبانه پس از عاشورا، همانند قیام توابین، قیام مختار، قیام زید بن علی(ع)، قیام یحیی بن زید، قیام امام حسین(ع) بوده است.<ref>ابراهیمی، حسن، تاریخ اسلام، (ترجمه)، ج۱، ص۳۵۱، تهران، شرکت انتشارات و مطبوعات، تهران، ۱۳۷۲ش.</ref> شهادت امام حسین(ع) در تهییج شیعیان و وحدت بخشیدن به آنها تأثیر بسیاری داشت.<ref>ابوالقاسم، پاینده، تاریخ سیاسی اسلام، ترجمه ابوالقاسم پایبنده، ج۱، ص۳۵۱، تهران، اسماعیلیان، تهران، ۱۳۶۲ش.</ref> برخی گفته‌اند نهضت‌های مهم سیاسی شیعه به عنوان یک مکتب و تشکیلات انقلابی و ریشه‌دار در میان مسلمین پس از حادثه عاشورا مطرح شد.<ref>خربوطلی، تاریخ العراق، ص۱۲۳، به نقل از تاریخ سیاسی اسلام، ص۳۵۲.</ref>		اساس و ریشه بسیاری از نهضت‌های حق طلبانه پس از عاشورا، همانند قیام توابین، قیام مختار، قیام زید بن علی(ع)، قیام یحیی بن زید، قیام امام حسین(ع) بوده است.<ref>ابراهیمی، حسن، تاریخ اسلام، (ترجمه)، ج۱، ص۳۵۱، تهران، شرکت انتشارات و مطبوعات، تهران، ۱۳۷۲ش.</ref> شهادت امام حسین(ع) در تهییج شیعیان و وحدت بخشیدن به آنها تأثیر بسیاری داشت.<ref>ابوالقاسم، پاینده، تاریخ سیاسی اسلام، ترجمه ابوالقاسم پایبنده، ج۱، ص۳۵۱، تهران، اسماعیلیان، تهران، ۱۳۶۲ش.</ref> برخی گفته‌اند نهضت‌های مهم سیاسی شیعه به عنوان یک مکتب و تشکیلات انقلابی و ریشه‌دار در میان مسلمین پس از حادثه عاشورا مطرح شد.<ref>خربوطلی، تاریخ العراق، ص۱۲۳، به نقل از تاریخ سیاسی اسلام، ص۳۵۲.</ref>

	انتشار اخبار کربلا تأثیر زیادی در میان مسلمانان گذاشت. شهادت امام حسین(ع) و یارانش ~~و نهایت قساوتی که در شهادت آنان~~ و اسارت ~~خاندانش آشکار شده بود،~~ سبب نفرت مسلمانان از دستگاه خلافت اموی شد.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، عاشورا ریشه‌ها، انگیزه‌ها، رویدادها، پیامدها، قم، ص۶۶۶.</ref> پس از حادثه عاشورا دو گونه مخالفت و قیام بر ضد دستگاه [[یزید]] و آنگاه خلافت ~~بنی‌امیّه،~~ رخ داد. بخشی از آن، سازمان نیافته و حرکت فردی و جسورانه بود و برخی قیام‌های فراگیر.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، عاشورا ریشه‌ها، انگیزه‌ها، رویدادها، پیامدها، قم، ص۶۶۷.</ref>		انتشار اخبار کربلا تأثیر زیادی در میان مسلمانان گذاشت. شهادت امام حسین(ع) و یارانش و اسارت خاندانش، سبب نفرت مسلمانان از دستگاه خلافت اموی شد.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، عاشورا ریشه‌ها، انگیزه‌ها، رویدادها، پیامدها، قم، ص۶۶۶.</ref> پس از حادثه عاشورا دو گونه مخالفت و قیام بر ضد دستگاه [[یزید]] و آنگاه خلافت بنی‌امیه، رخ داد. بخشی از آن، سازمان نیافته و حرکت فردی و جسورانه بود و برخی قیام‌های فراگیر.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، عاشورا ریشه‌ها، انگیزه‌ها، رویدادها، پیامدها، قم، ص۶۶۷.</ref>

	== توابین ==		== توابین ==

A.rezapour: /* قیام یحیی بن زید */

2023-07-30T08:04:07Z

قیام یحیی بن زید

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۳۴
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	== قیام یحیی بن زید ==		== قیام یحیی بن زید ==
	یکی از مهم‌ترین قیام‌های خونین در دوره پایانی حکومت امویان در خراسان، قیام یحیی بن زید علوی بود. وی که در قیام پدرش حضوری فعال داشته، بعد از شهادت پدر راهی شهرهای عراق و خراسان شد و به مدت سه سال با کوششی خستگی ناپذیر در صدد بیداری مردم آن سامان و تشویق آنان به رهایی از ستم امویان برآمد.<ref>غضنفری کفشگر، محمدرضا، «بررسی زندگی و قیام یحیی بن زید علوی در خراسان در سال ~~125 ه‍~~.ق (انگیزه‌های قیام او و تناقضات منابع در روایت آن)»، پژوهشنامه تاریخ سال ششم تابستان ۱۳۹۰ش، شماره ۲۳، ص۱۴۹.</ref>		یکی از مهم‌ترین قیام‌های خونین در دوره پایانی حکومت امویان در خراسان، قیام یحیی بن زید علوی بود. وی که در قیام پدرش حضوری فعال داشته، بعد از شهادت پدر راهی شهرهای عراق و خراسان شد و به مدت سه سال با کوششی خستگی ناپذیر در صدد بیداری مردم آن سامان و تشویق آنان به رهایی از ستم امویان برآمد.<ref>غضنفری کفشگر، محمدرضا، «بررسی زندگی و قیام یحیی بن زید علوی در خراسان در سال ۱۲۵ه‍.ق (انگیزه‌های قیام او و تناقضات منابع در روایت آن)»، پژوهشنامه تاریخ سال ششم تابستان ۱۳۹۰ش، شماره ۲۳، ص۱۴۹.</ref>

	در زمان حکومت ولید، یحیی بن زید بن علی در جوزجان خراسان علیه ظلم و ستم خاندان اموی قیام کرد و میان او فرماندار ولید در خراسان سلم بن احوز مازنی‌درگیری پیش آمد که در نتیجه آن، یحیی به شهادت رسید. مازنی سر یحیی را برید و به عنوان هدیه برای ولید فرستاد و بدنش را در خراسان به نمایش گذاشت. بدن یحیی مثل بدن پدرش که سال‌ها آویزان بود، تا زمانی که [[ابومسلم خراسانی]] قیام کرد، بر دار بود. ابومسلم پس از این‌که مازنی را کشت، بدن زید را از دار پایین آورد و بر آن نماز گذارد و دفنش کرد. مردم خراسان به مدت هفت روز برای یحیی به عزاداری پرداختند.<ref>رهدار، احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> قیام یحیی هرچند موفق نشد اما تا حدودی به موفقیت رسید و باعث رواج تشیّع در آن منطقه شد.<ref>افلاکیان، مجید، مهدی پیشوایی، «عوامل مؤثر ورود و گسترش تشیّع امامی در بیهق (سبزوار) از آغاز تا حمله مغول»، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، سال هشتم، شماره اول، بهار ۱۳۹۰ش، ص ۳۹ تا ۶۴.</ref>		در زمان حکومت ولید، یحیی بن زید بن علی در جوزجان خراسان علیه ظلم و ستم خاندان اموی قیام کرد و میان او فرماندار ولید در خراسان سلم بن احوز مازنی‌درگیری پیش آمد که در نتیجه آن، یحیی به شهادت رسید. مازنی سر یحیی را برید و به عنوان هدیه برای ولید فرستاد و بدنش را در خراسان به نمایش گذاشت. بدن یحیی مثل بدن پدرش که سال‌ها آویزان بود، تا زمانی که [[ابومسلم خراسانی]] قیام کرد، بر دار بود. ابومسلم پس از این‌که مازنی را کشت، بدن زید را از دار پایین آورد و بر آن نماز گذارد و دفنش کرد. مردم خراسان به مدت هفت روز برای یحیی به عزاداری پرداختند.<ref>رهدار، احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> قیام یحیی هرچند موفق نشد اما تا حدودی به موفقیت رسید و باعث رواج تشیّع در آن منطقه شد.<ref>افلاکیان، مجید، مهدی پیشوایی، «عوامل مؤثر ورود و گسترش تشیّع امامی در بیهق (سبزوار) از آغاز تا حمله مغول»، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، سال هشتم، شماره اول، بهار ۱۳۹۰ش، ص ۳۹ تا ۶۴.</ref>

A.rezapour: /* قیام یحیی بن زید */

2023-07-30T08:02:29Z

قیام یحیی بن زید

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۳۲
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	از قیام‌های دیگری که ریشه در نهضت امام حسین داشت و یک قیام شیعی بود، قیام زید بن علی امام زین العابدین(ع) بود که در سال ۱۲۰ هجری قمری بوقوع پیوست.<ref>همان، ج۵، ص۴۹۱.</ref> قیام زید بن علی را از سنخ نهضت امام حسین(ع) می‌دانند<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. تهران، انتشارات سرایی، ۱۳۷۹ش.</ref> گفته شده است قیام او با اجازه و موافقت امام صادق(ع) بوده است.<ref>پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، قم، مؤسسه امام صادق (علیه السلام)، ۱۳۹۰ش، ص۴۱۷.</ref>		از قیام‌های دیگری که ریشه در نهضت امام حسین داشت و یک قیام شیعی بود، قیام زید بن علی امام زین العابدین(ع) بود که در سال ۱۲۰ هجری قمری بوقوع پیوست.<ref>همان، ج۵، ص۴۹۱.</ref> قیام زید بن علی را از سنخ نهضت امام حسین(ع) می‌دانند<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. تهران، انتشارات سرایی، ۱۳۷۹ش.</ref> گفته شده است قیام او با اجازه و موافقت امام صادق(ع) بوده است.<ref>پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، قم، مؤسسه امام صادق (علیه السلام)، ۱۳۹۰ش، ص۴۱۷.</ref>

	زید بن علی بن الحسین، فرزند امام چهارم شیعیان، علیه حاکم وقت یعنی [[هشام بن عبدالملک]]، دست به قیام مسلحانه زد. قیام زید، یکی از بزرگترین قیام‌ها علیه حکومت اموی بود که در سال ۱۲۱_۱۲۲ هجری، به منظور امر به معروف و نهی از منکر، و نیز گرفتن انتقام شهدای کربلا در کوفه به وقوع پیوست. این قیام توانست ضربه ای مهلک به بدنه حکومت خاندان اموی وارد کند.<ref>حسینی، کیمیا، و محمد بادنج، «بررسی قیام زید بن علی بن الحسین»، پژواک جامعه، سال اول، پاییز و زمستان ۱۳۹۹، شماره ۱، ص۵.</ref> هزاران نفر از شیعیان کوفه، مدائن، واسط، موصل و حتی خراسان با زید بیعت کردند.<ref>رهدار احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> گفته شده یکی از اهداف قیام زید، تشکیل حکومت بود.<ref>کاظمی، محمدحسین، «قیام زید بن علی و یحیی بن زید و اسباب شکست و تأثیرات آن در مبارزات ضد اموی»، تاریخ نو، شماره ۱۲، پاییز ~~۱۳۹۴،~~</ref>		زید بن علی بن الحسین، فرزند امام چهارم شیعیان، علیه حاکم وقت یعنی [[هشام بن عبدالملک]]، دست به قیام مسلحانه زد. قیام زید، یکی از بزرگترین قیام‌ها علیه حکومت اموی بود که در سال ۱۲۱_۱۲۲ هجری، به منظور امر به معروف و نهی از منکر، و نیز گرفتن انتقام شهدای کربلا در کوفه به وقوع پیوست. این قیام توانست ضربه ای مهلک به بدنه حکومت خاندان اموی وارد کند.<ref>حسینی، کیمیا، و محمد بادنج، «بررسی قیام زید بن علی بن الحسین»، پژواک جامعه، سال اول، پاییز و زمستان ۱۳۹۹، شماره ۱، ص۵.</ref> هزاران نفر از شیعیان کوفه، مدائن، واسط، موصل و حتی خراسان با زید بیعت کردند.<ref>رهدار احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> گفته شده یکی از اهداف قیام زید، تشکیل حکومت بود.<ref>کاظمی، محمدحسین، «قیام زید بن علی و یحیی بن زید و اسباب شکست و تأثیرات آن در مبارزات ضد اموی»، تاریخ نو، شماره ۱۲، پاییز ۱۳۹۴ش.</ref>

	زید بن علی در اوائل ماه صفر سال ۱۲۱ به شهادت رسید. زید پس از مقاومت بسیار و زخم‌های فراوان شهید شد، جسدش را پس از دفن بیرون آورده، سرش را جدا کردند، بدنش را به دار زدند و پیکرش را پس از آن به آتش سوختند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۳، ص۵۹۹. تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۸۶.</ref> [[مرحوم مجلسی]] به هنگام بررسی علت شکست قیام زید بن علی می‌گوید چون قدرت بنی امیه منسجم و متمرکز بود زید پیروزی نیافت.<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. تهران، انتشارات سرایی، ۱۳۷۹ش.</ref> جنبش انقلابی زیدبن علی به دلیل اقدامات سریع حاکمیت برای ازبین بردن بحران‌های سیاسی حکومت در «مرحلهٔ برانگیختگی»، از بین رفت.<ref>بارانی، محمدرضا، و هدی شعبان پور، «تحلیل جامعه شناختی نهادی شدن جنبش زیدبن علی»، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید پاییز ۱۳۹۳ش، شماره ۲۳، ص۶۱.</ref>		زید بن علی در اوائل ماه صفر سال ۱۲۱ به شهادت رسید. زید پس از مقاومت بسیار و زخم‌های فراوان شهید شد، جسدش را پس از دفن بیرون آورده، سرش را جدا کردند، بدنش را به دار زدند و پیکرش را پس از آن به آتش سوختند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۳، ص۵۹۹. تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۸۶.</ref> [[مرحوم مجلسی]] به هنگام بررسی علت شکست قیام زید بن علی می‌گوید چون قدرت بنی امیه منسجم و متمرکز بود زید پیروزی نیافت.<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. تهران، انتشارات سرایی، ۱۳۷۹ش.</ref> جنبش انقلابی زیدبن علی به دلیل اقدامات سریع حاکمیت برای ازبین بردن بحران‌های سیاسی حکومت در «مرحلهٔ برانگیختگی»، از بین رفت.<ref>بارانی، محمدرضا، و هدی شعبان پور، «تحلیل جامعه شناختی نهادی شدن جنبش زیدبن علی»، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید پاییز ۱۳۹۳ش، شماره ۲۳، ص۶۱.</ref>
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	یکی از مهم‌ترین قیام‌های خونین در دوره پایانی حکومت امویان در خراسان، قیام یحیی بن زید علوی بود. وی که در قیام پدرش حضوری فعال داشته، بعد از شهادت پدر راهی شهرهای عراق و خراسان شد و به مدت سه سال با کوششی خستگی ناپذیر در صدد بیداری مردم آن سامان و تشویق آنان به رهایی از ستم امویان برآمد.<ref>غضنفری کفشگر، محمدرضا، «بررسی زندگی و قیام یحیی بن زید علوی در خراسان در سال 125 ه‍.ق (انگیزه‌های قیام او و تناقضات منابع در روایت آن)»، پژوهشنامه تاریخ سال ششم تابستان ۱۳۹۰ش، شماره ۲۳، ص۱۴۹.</ref>		یکی از مهم‌ترین قیام‌های خونین در دوره پایانی حکومت امویان در خراسان، قیام یحیی بن زید علوی بود. وی که در قیام پدرش حضوری فعال داشته، بعد از شهادت پدر راهی شهرهای عراق و خراسان شد و به مدت سه سال با کوششی خستگی ناپذیر در صدد بیداری مردم آن سامان و تشویق آنان به رهایی از ستم امویان برآمد.<ref>غضنفری کفشگر، محمدرضا، «بررسی زندگی و قیام یحیی بن زید علوی در خراسان در سال 125 ه‍.ق (انگیزه‌های قیام او و تناقضات منابع در روایت آن)»، پژوهشنامه تاریخ سال ششم تابستان ۱۳۹۰ش، شماره ۲۳، ص۱۴۹.</ref>

	در زمان حکومت ولید، یحیی بن زید بن علی در جوزجان خراسان علیه ظلم و ستم خاندان اموی قیام کرد و میان او فرماندار ولید در خراسان سلم بن احوز مازنی‌درگیری پیش آمد که در نتیجه آن، یحیی به شهادت رسید. مازنی سر یحیی را برید و به عنوان هدیه برای ولید فرستاد و بدنش را در خراسان به نمایش گذاشت. بدن یحیی مثل بدن پدرش که سال‌ها آویزان بود، تا زمانی که [[ابومسلم خراسانی]] قیام کرد، بر دار بود. ابومسلم پس از این‌که مازنی را کشت، بدن زید را از دار پایین آورد و بر آن نماز گذارد و دفنش کرد. مردم خراسان به مدت هفت روز برای یحیی به عزاداری پرداختند.<ref>رهدار، احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> قیام یحیی هرچند موفق نشد اما تا حدودی به موفقیت رسید و باعث رواج تشیّع در آن منطقه شد.<ref>افلاکیان، مجید، مهدی پیشوایی، «عوامل مؤثر ورود و گسترش تشیّع امامی در بیهق (سبزوار) از آغاز تا حمله مغول»، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، سال هشتم، شماره اول، بهار ۱۳۹۰ش، ۳۹ تا ۶۴.</ref>		در زمان حکومت ولید، یحیی بن زید بن علی در جوزجان خراسان علیه ظلم و ستم خاندان اموی قیام کرد و میان او فرماندار ولید در خراسان سلم بن احوز مازنی‌درگیری پیش آمد که در نتیجه آن، یحیی به شهادت رسید. مازنی سر یحیی را برید و به عنوان هدیه برای ولید فرستاد و بدنش را در خراسان به نمایش گذاشت. بدن یحیی مثل بدن پدرش که سال‌ها آویزان بود، تا زمانی که [[ابومسلم خراسانی]] قیام کرد، بر دار بود. ابومسلم پس از این‌که مازنی را کشت، بدن زید را از دار پایین آورد و بر آن نماز گذارد و دفنش کرد. مردم خراسان به مدت هفت روز برای یحیی به عزاداری پرداختند.<ref>رهدار، احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> قیام یحیی هرچند موفق نشد اما تا حدودی به موفقیت رسید و باعث رواج تشیّع در آن منطقه شد.<ref>افلاکیان، مجید، مهدی پیشوایی، «عوامل مؤثر ورود و گسترش تشیّع امامی در بیهق (سبزوار) از آغاز تا حمله مغول»، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، سال هشتم، شماره اول، بهار ۱۳۹۰ش، ص ۳۹ تا ۶۴.</ref>

	== قیام عباسیان ==		== قیام عباسیان ==

A.rezapour: /* قیام زید بن علی */

2023-07-30T07:52:20Z

قیام زید بن علی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۲
خط ۲۸:		خط ۲۸:

	== قیام زید بن علی ==		== قیام زید بن علی ==
	از قیام‌های دیگری که ریشه در نهضت امام حسین داشت و یک قیام شیعی بود، قیام زید بن علی امام زین العابدین(ع) بود که در سال ۱۲۰ هجری قمری بوقوع پیوست.<ref>همان، ج۵، ص۴۹۱.</ref> قیام زید بن علی را از سنخ نهضت امام حسین(ع) می‌دانند<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. ~~تهران :~~ انتشارات سرایی، ~~1379~~.</ref> گفته شده است قیام او با اجازه و موافقت امام صادق(ع) بوده است.<ref>پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، قم، مؤسسه امام صادق (علیه السلام)، ۱۳۹۰ش، ص۴۱۷.</ref>		از قیام‌های دیگری که ریشه در نهضت امام حسین داشت و یک قیام شیعی بود، قیام زید بن علی امام زین العابدین(ع) بود که در سال ۱۲۰ هجری قمری بوقوع پیوست.<ref>همان، ج۵، ص۴۹۱.</ref> قیام زید بن علی را از سنخ نهضت امام حسین(ع) می‌دانند<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. تهران، انتشارات سرایی، ۱۳۷۹ش.</ref> گفته شده است قیام او با اجازه و موافقت امام صادق(ع) بوده است.<ref>پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، قم، مؤسسه امام صادق (علیه السلام)، ۱۳۹۰ش، ص۴۱۷.</ref>

	زید بن علی بن الحسین، فرزند امام چهارم شیعیان، علیه حاکم وقت یعنی [[هشام بن عبدالملک]]، دست به قیام مسلحانه زد. قیام زید، یکی از بزرگترین قیام‌ها علیه حکومت اموی بود که در سال ۱۲۱_۱۲۲ هجری، به منظور امر به معروف و نهی از منکر، و نیز گرفتن انتقام شهدای کربلا در کوفه به وقوع پیوست. این قیام توانست ضربه ای مهلک به بدنه حکومت خاندان اموی وارد کند.<ref>حسینی، کیمیا، و محمد بادنج، «بررسی قیام زید بن علی بن الحسین»، پژواک جامعه، سال اول، پاییز و زمستان ۱۳۹۹، شماره ۱، ص۵.</ref> هزاران نفر از شیعیان کوفه، مدائن، واسط، موصل و حتی خراسان با زید بیعت کردند.<ref>رهدار احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> گفته شده یکی از اهداف قیام زید، تشکیل حکومت بود.<ref>کاظمی، محمدحسین، «قیام زید بن علی و یحیی بن زید و اسباب شکست و تأثیرات آن در مبارزات ضد اموی»، تاریخ نو، شماره ۱۲، پاییز ۱۳۹۴،</ref>		زید بن علی بن الحسین، فرزند امام چهارم شیعیان، علیه حاکم وقت یعنی [[هشام بن عبدالملک]]، دست به قیام مسلحانه زد. قیام زید، یکی از بزرگترین قیام‌ها علیه حکومت اموی بود که در سال ۱۲۱_۱۲۲ هجری، به منظور امر به معروف و نهی از منکر، و نیز گرفتن انتقام شهدای کربلا در کوفه به وقوع پیوست. این قیام توانست ضربه ای مهلک به بدنه حکومت خاندان اموی وارد کند.<ref>حسینی، کیمیا، و محمد بادنج، «بررسی قیام زید بن علی بن الحسین»، پژواک جامعه، سال اول، پاییز و زمستان ۱۳۹۹، شماره ۱، ص۵.</ref> هزاران نفر از شیعیان کوفه، مدائن، واسط، موصل و حتی خراسان با زید بیعت کردند.<ref>رهدار احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> گفته شده یکی از اهداف قیام زید، تشکیل حکومت بود.<ref>کاظمی، محمدحسین، «قیام زید بن علی و یحیی بن زید و اسباب شکست و تأثیرات آن در مبارزات ضد اموی»، تاریخ نو، شماره ۱۲، پاییز ۱۳۹۴،</ref>

A.rezapour در ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۵۱

2023-07-30T07:51:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۱
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	== تأثیر عاشورا بر قیام‌های پس از خود ==		== تأثیر عاشورا بر قیام‌های پس از خود ==
	اساس و ریشه بسیاری از نهضت‌های حق طلبانه پس از عاشورا، همانند قیام توابین، قیام مختار، قیام زید بن علی(ع)، قیام یحیی بن زید، قیام امام حسین(ع) بوده است.<ref>~~حسن~~ ابراهیمی، تاریخ اسلام، (ترجمه)، ج۱، ص۳۵۱، تهران، شرکت انتشارات و مطبوعات، تهران، ~~۱۳۷۲. ش~~.</ref> شهادت امام حسین(ع) در تهییج شیعیان و وحدت بخشیدن به آنها تأثیر بسیاری داشت.<ref>. پاینده، ~~ابوالقاسم،~~ تاریخ سیاسی اسلام، ترجمه ابوالقاسم پایبنده، ج۱، ص۳۵۱، تهران، اسماعیلیان، تهران، ۱۳۶۲ش.</ref> برخی گفته‌اند نهضت‌های مهم سیاسی شیعه به عنوان یک مکتب و تشکیلات انقلابی و ریشه‌دار در میان مسلمین پس از حادثه عاشورا مطرح شد.<ref>خربوطلی، تاریخ العراق، ص۱۲۳، به نقل از تاریخ سیاسی اسلام، ص۳۵۲.</ref>		اساس و ریشه بسیاری از نهضت‌های حق طلبانه پس از عاشورا، همانند قیام توابین، قیام مختار، قیام زید بن علی(ع)، قیام یحیی بن زید، قیام امام حسین(ع) بوده است.<ref>ابراهیمی، حسن، تاریخ اسلام، (ترجمه)، ج۱، ص۳۵۱، تهران، شرکت انتشارات و مطبوعات، تهران، ۱۳۷۲ش.</ref> شهادت امام حسین(ع) در تهییج شیعیان و وحدت بخشیدن به آنها تأثیر بسیاری داشت.<ref>ابوالقاسم، پاینده، تاریخ سیاسی اسلام، ترجمه ابوالقاسم پایبنده، ج۱، ص۳۵۱، تهران، اسماعیلیان، تهران، ۱۳۶۲ش.</ref> برخی گفته‌اند نهضت‌های مهم سیاسی شیعه به عنوان یک مکتب و تشکیلات انقلابی و ریشه‌دار در میان مسلمین پس از حادثه عاشورا مطرح شد.<ref>خربوطلی، تاریخ العراق، ص۱۲۳، به نقل از تاریخ سیاسی اسلام، ص۳۵۲.</ref>

	انتشار اخبار کربلا تأثیر زیادی در میان مسلمانان گذاشت. شهادت امام حسین(ع) و یارانش و نهایت قساوتی که در شهادت آنان و اسارت خاندانش آشکار شده بود، سبب نفرت مسلمانان از دستگاه خلافت اموی شد.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، عاشورا ریشه‌ها، انگیزه‌ها، رویدادها، پیامدها، قم، ص۶۶۶.</ref> پس از حادثه عاشورا دو گونه مخالفت و قیام بر ضد دستگاه [[یزید]] و آنگاه خلافت بنی‌امیّه، رخ داد. بخشی از آن، سازمان نیافته و حرکت فردی و جسورانه بود و برخی قیام‌های فراگیر.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، عاشورا ریشه‌ها، انگیزه‌ها، رویدادها، پیامدها، قم، ص۶۶۷.</ref>		انتشار اخبار کربلا تأثیر زیادی در میان مسلمانان گذاشت. شهادت امام حسین(ع) و یارانش و نهایت قساوتی که در شهادت آنان و اسارت خاندانش آشکار شده بود، سبب نفرت مسلمانان از دستگاه خلافت اموی شد.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، عاشورا ریشه‌ها، انگیزه‌ها، رویدادها، پیامدها، قم، ص۶۶۶.</ref> پس از حادثه عاشورا دو گونه مخالفت و قیام بر ضد دستگاه [[یزید]] و آنگاه خلافت بنی‌امیّه، رخ داد. بخشی از آن، سازمان نیافته و حرکت فردی و جسورانه بود و برخی قیام‌های فراگیر.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، عاشورا ریشه‌ها، انگیزه‌ها، رویدادها، پیامدها، قم، ص۶۶۷.</ref>
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	از قیام‌های دیگری که ریشه در نهضت امام حسین داشت و یک قیام شیعی بود، قیام زید بن علی امام زین العابدین(ع) بود که در سال ۱۲۰ هجری قمری بوقوع پیوست.<ref>همان، ج۵، ص۴۹۱.</ref> قیام زید بن علی را از سنخ نهضت امام حسین(ع) می‌دانند<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. تهران : انتشارات سرایی، 1379.</ref> گفته شده است قیام او با اجازه و موافقت امام صادق(ع) بوده است.<ref>پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، قم، مؤسسه امام صادق (علیه السلام)، ۱۳۹۰ش، ص۴۱۷.</ref>		از قیام‌های دیگری که ریشه در نهضت امام حسین داشت و یک قیام شیعی بود، قیام زید بن علی امام زین العابدین(ع) بود که در سال ۱۲۰ هجری قمری بوقوع پیوست.<ref>همان، ج۵، ص۴۹۱.</ref> قیام زید بن علی را از سنخ نهضت امام حسین(ع) می‌دانند<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. تهران : انتشارات سرایی، 1379.</ref> گفته شده است قیام او با اجازه و موافقت امام صادق(ع) بوده است.<ref>پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، قم، مؤسسه امام صادق (علیه السلام)، ۱۳۹۰ش، ص۴۱۷.</ref>

	زید بن علی بن الحسین، فرزند امام چهارم شیعیان، علیه حاکم وقت یعنی [[هشام بن عبدالملک]]، دست به قیام مسلحانه زد. قیام زید، یکی از بزرگترین قیام‌ها علیه حکومت اموی بود که در سال ۱۲۱_۱۲۲ هجری، به منظور امر به معروف و نهی از منکر، و نیز گرفتن انتقام شهدای کربلا در کوفه به وقوع پیوست. این قیام توانست ضربه ای مهلک به بدنه حکومت خاندان اموی وارد کند.<ref>حسینی، کیمیا، و محمد بادنج، «بررسی قیام زید بن علی بن الحسین»، پژواک جامعه، سال اول، پاییز و زمستان ۱۳۹۹، شماره ۱، ص۵.</ref> هزاران نفر از شیعیان کوفه، مدائن، واسط، موصل و حتی خراسان با زید بیعت کردند.<ref>رهدار احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> گفته شده یکی از اهداف قیام زید، تشکیل حکومت بود.<ref>~~محمدحسین~~ کاظمی، ~~قیام~~ زید بن علی و یحیی بن زید و اسباب شکست و تأثیرات آن در مبارزات ضد ~~اموی،~~ تاریخ نو، پاییز ~~1394 شماره 12~~</ref>		زید بن علی بن الحسین، فرزند امام چهارم شیعیان، علیه حاکم وقت یعنی [[هشام بن عبدالملک]]، دست به قیام مسلحانه زد. قیام زید، یکی از بزرگترین قیام‌ها علیه حکومت اموی بود که در سال ۱۲۱_۱۲۲ هجری، به منظور امر به معروف و نهی از منکر، و نیز گرفتن انتقام شهدای کربلا در کوفه به وقوع پیوست. این قیام توانست ضربه ای مهلک به بدنه حکومت خاندان اموی وارد کند.<ref>حسینی، کیمیا، و محمد بادنج، «بررسی قیام زید بن علی بن الحسین»، پژواک جامعه، سال اول، پاییز و زمستان ۱۳۹۹، شماره ۱، ص۵.</ref> هزاران نفر از شیعیان کوفه، مدائن، واسط، موصل و حتی خراسان با زید بیعت کردند.<ref>رهدار احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> گفته شده یکی از اهداف قیام زید، تشکیل حکومت بود.<ref>کاظمی، محمدحسین، «قیام زید بن علی و یحیی بن زید و اسباب شکست و تأثیرات آن در مبارزات ضد اموی»، تاریخ نو، شماره ۱۲، پاییز ۱۳۹۴،</ref>

	زید بن علی در اوائل ماه صفر سال ۱۲۱ به شهادت رسید. زید پس از مقاومت بسیار و زخم‌های فراوان شهید شد، جسدش را پس از دفن بیرون آورده، سرش را جدا کردند، بدنش را به دار زدند و پیکرش را پس از آن به آتش سوختند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۳، ص۵۹۹. تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۸۶.</ref> [[مرحوم مجلسی]] به هنگام بررسی علت شکست قیام زید بن علی می‌گوید چون قدرت بنی امیه منسجم و متمرکز بود زید پیروزی نیافت.<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. ~~تهران :~~ انتشارات سرایی، ~~1379~~.</ref> جنبش انقلابی زیدبن علی به دلیل اقدامات سریع حاکمیت برای ازبین بردن بحران‌های سیاسی حکومت در «مرحلهٔ برانگیختگی»، از بین رفت.<ref>~~محمدرضا~~ بارانی، هدی شعبان پور، ~~تحلیل~~ جامعه شناختی نهادی شدن جنبش زیدبن ~~علی،~~ تاریخ اسلام و ~~ایران~~ دوره جدید پاییز ~~1393~~ شماره ~~23 (پیاپی 113).~~ ص۶۱.</ref>		زید بن علی در اوائل ماه صفر سال ۱۲۱ به شهادت رسید. زید پس از مقاومت بسیار و زخم‌های فراوان شهید شد، جسدش را پس از دفن بیرون آورده، سرش را جدا کردند، بدنش را به دار زدند و پیکرش را پس از آن به آتش سوختند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۳، ص۵۹۹. تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۸۶.</ref> [[مرحوم مجلسی]] به هنگام بررسی علت شکست قیام زید بن علی می‌گوید چون قدرت بنی امیه منسجم و متمرکز بود زید پیروزی نیافت.<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. تهران، انتشارات سرایی، ۱۳۷۹ش.</ref> جنبش انقلابی زیدبن علی به دلیل اقدامات سریع حاکمیت برای ازبین بردن بحران‌های سیاسی حکومت در «مرحلهٔ برانگیختگی»، از بین رفت.<ref>بارانی، محمدرضا، و هدی شعبان پور، «تحلیل جامعه شناختی نهادی شدن جنبش زیدبن علی»، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید پاییز ۱۳۹۳ش، شماره ۲۳، ص۶۱.</ref>

	== قیام یحیی بن زید ==		== قیام یحیی بن زید ==
	یکی از مهم‌ترین قیام‌های خونین در دوره پایانی حکومت امویان در خراسان، قیام یحیی بن زید علوی بود. وی که در قیام پدرش حضوری فعال داشته، بعد از شهادت پدر راهی شهرهای عراق و خراسان شد و به مدت سه سال با کوششی خستگی ناپذیر در صدد بیداری مردم آن سامان و تشویق آنان به رهایی از ستم امویان برآمد.<ref>~~محمدرضا~~ غضنفری کفشگر، «بررسی زندگی و قیام یحیی بن زید علوی در خراسان در سال 125 ه‍.ق (انگیزه‌های قیام او و تناقضات منابع در روایت آن)»، پژوهشنامه تاریخ سال ششم تابستان ~~1390~~ شماره ۲۳، ص۱۴۹.</ref>		یکی از مهم‌ترین قیام‌های خونین در دوره پایانی حکومت امویان در خراسان، قیام یحیی بن زید علوی بود. وی که در قیام پدرش حضوری فعال داشته، بعد از شهادت پدر راهی شهرهای عراق و خراسان شد و به مدت سه سال با کوششی خستگی ناپذیر در صدد بیداری مردم آن سامان و تشویق آنان به رهایی از ستم امویان برآمد.<ref>غضنفری کفشگر، محمدرضا، «بررسی زندگی و قیام یحیی بن زید علوی در خراسان در سال 125 ه‍.ق (انگیزه‌های قیام او و تناقضات منابع در روایت آن)»، پژوهشنامه تاریخ سال ششم تابستان ۱۳۹۰ش، شماره ۲۳، ص۱۴۹.</ref>

	در زمان حکومت ولید، یحیی بن زید بن علی در جوزجان خراسان علیه ظلم و ستم خاندان اموی قیام کرد و میان او فرماندار ولید در خراسان سلم بن احوز مازنی‌درگیری پیش آمد که در نتیجه آن، یحیی به شهادت رسید. مازنی سر یحیی را برید و به عنوان هدیه برای ولید فرستاد و بدنش را در خراسان به نمایش گذاشت. بدن یحیی مثل بدن پدرش که سال‌ها آویزان بود، تا زمانی که [[ابومسلم خراسانی]] قیام کرد، بر دار بود. ابومسلم پس از این‌که مازنی را کشت، بدن زید را از دار پایین آورد و بر آن نماز گذارد و دفنش کرد. مردم خراسان به مدت هفت روز برای یحیی به عزاداری پرداختند.<ref>~~رهدار~~ احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> قیام یحیی هرچند موفق نشد اما تا حدودی به موفقیت رسید و باعث رواج تشیّع در آن منطقه شد.<ref>افلاکیان، مجید، مهدی پیشوایی، «عوامل مؤثر ورود و گسترش تشیّع امامی در بیهق (سبزوار) از آغاز تا حمله مغول»، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، سال هشتم، شماره اول، بهار ~~1390، 39 ـ 64~~</ref>		در زمان حکومت ولید، یحیی بن زید بن علی در جوزجان خراسان علیه ظلم و ستم خاندان اموی قیام کرد و میان او فرماندار ولید در خراسان سلم بن احوز مازنی‌درگیری پیش آمد که در نتیجه آن، یحیی به شهادت رسید. مازنی سر یحیی را برید و به عنوان هدیه برای ولید فرستاد و بدنش را در خراسان به نمایش گذاشت. بدن یحیی مثل بدن پدرش که سال‌ها آویزان بود، تا زمانی که [[ابومسلم خراسانی]] قیام کرد، بر دار بود. ابومسلم پس از این‌که مازنی را کشت، بدن زید را از دار پایین آورد و بر آن نماز گذارد و دفنش کرد. مردم خراسان به مدت هفت روز برای یحیی به عزاداری پرداختند.<ref>رهدار، احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> قیام یحیی هرچند موفق نشد اما تا حدودی به موفقیت رسید و باعث رواج تشیّع در آن منطقه شد.<ref>افلاکیان، مجید، مهدی پیشوایی، «عوامل مؤثر ورود و گسترش تشیّع امامی در بیهق (سبزوار) از آغاز تا حمله مغول»، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، سال هشتم، شماره اول، بهار ۱۳۹۰ش، ۳۹ تا ۶۴.</ref>

	== قیام عباسیان ==		== قیام عباسیان ==

A.rezapour: ابرابزار

2023-07-30T07:42:38Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۲
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	== قیام یحیی بن زید ==		== قیام یحیی بن زید ==
	یکی از مهم‌ترین قیام‌های خونین در دوره پایانی حکومت امویان در خراسان، قیام یحیی بن زید علوی بود. وی که در قیام پدرش حضوری فعال داشته، بعد از شهادت پدر راهی شهرهای عراق و خراسان شد و به مدت سه سال با کوششی خستگی ناپذیر در صدد بیداری مردم آن سامان و تشویق آنان به رهایی از ستم امویان برآمد.<ref>محمدرضا غضنفری کفشگر، «بررسی زندگی و قیام یحیی بن زید علوی در خراسان در سال 125 ه‍. ق. (انگیزه‌های قیام او و تناقضات منابع در روایت آن)»، پژوهشنامه تاریخ سال ششم تابستان 1390 شماره ۲۳، ص۱۴۹.</ref>		یکی از مهم‌ترین قیام‌های خونین در دوره پایانی حکومت امویان در خراسان، قیام یحیی بن زید علوی بود. وی که در قیام پدرش حضوری فعال داشته، بعد از شهادت پدر راهی شهرهای عراق و خراسان شد و به مدت سه سال با کوششی خستگی ناپذیر در صدد بیداری مردم آن سامان و تشویق آنان به رهایی از ستم امویان برآمد.<ref>محمدرضا غضنفری کفشگر، «بررسی زندگی و قیام یحیی بن زید علوی در خراسان در سال 125 ه‍.ق (انگیزه‌های قیام او و تناقضات منابع در روایت آن)»، پژوهشنامه تاریخ سال ششم تابستان 1390 شماره ۲۳، ص۱۴۹.</ref>

	در زمان حکومت ولید، یحیی بن زید بن علی در جوزجان خراسان علیه ظلم و ستم خاندان اموی قیام کرد و میان او فرماندار ولید در خراسان سلم بن احوز مازنی‌درگیری پیش آمد که در نتیجه آن، یحیی به شهادت رسید. مازنی سر یحیی را برید و به عنوان هدیه برای ولید فرستاد و بدنش را در خراسان به نمایش گذاشت. بدن یحیی مثل بدن پدرش که سال‌ها آویزان بود، تا زمانی که [[ابومسلم خراسانی]] قیام کرد، بر دار بود. ابومسلم پس از این‌که مازنی را کشت، بدن زید را از دار پایین آورد و بر آن نماز گذارد و دفنش کرد. مردم خراسان به مدت هفت روز برای یحیی به عزاداری پرداختند.<ref>رهدار احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> قیام یحیی هرچند موفق نشد اما تا حدودی به موفقیت رسید و باعث رواج تشیّع در آن منطقه شد.<ref>افلاکیان، مجید، مهدی پیشوایی، «عوامل مؤثر ورود و گسترش تشیّع امامی در بیهق (سبزوار) از آغاز تا حمله مغول»، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، سال هشتم، شماره اول، بهار 1390، 39 ـ 64</ref>		در زمان حکومت ولید، یحیی بن زید بن علی در جوزجان خراسان علیه ظلم و ستم خاندان اموی قیام کرد و میان او فرماندار ولید در خراسان سلم بن احوز مازنی‌درگیری پیش آمد که در نتیجه آن، یحیی به شهادت رسید. مازنی سر یحیی را برید و به عنوان هدیه برای ولید فرستاد و بدنش را در خراسان به نمایش گذاشت. بدن یحیی مثل بدن پدرش که سال‌ها آویزان بود، تا زمانی که [[ابومسلم خراسانی]] قیام کرد، بر دار بود. ابومسلم پس از این‌که مازنی را کشت، بدن زید را از دار پایین آورد و بر آن نماز گذارد و دفنش کرد. مردم خراسان به مدت هفت روز برای یحیی به عزاداری پرداختند.<ref>رهدار احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> قیام یحیی هرچند موفق نشد اما تا حدودی به موفقیت رسید و باعث رواج تشیّع در آن منطقه شد.<ref>افلاکیان، مجید، مهدی پیشوایی، «عوامل مؤثر ورود و گسترش تشیّع امامی در بیهق (سبزوار) از آغاز تا حمله مغول»، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، سال هشتم، شماره اول، بهار 1390، 39 ـ 64</ref>
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله
	\| شناسه =		\| شناسه =شد
	\| تیترها =		\| تیترها =شد
	\| ویرایش =		\| ویرایش =شد
	\| لینک‌دهی =		\| لینک‌دهی =شد
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه =
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =		\| اولویت =ج
	\| کیفیت =		\| کیفیت =ج
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
	[[رده:درگاه امام حسین(ع)]]		[[رده:درگاه امام حسین(ع)]]

A.rezapour: /* قیام عباسیان */

2023-07-30T07:42:07Z

قیام عباسیان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش\|کاربر=A.rezapour}}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۴۱:		خط ۴۰:

	== قیام عباسیان ==		== قیام عباسیان ==
	~~به شهادت تاریخ، اوّلین جرقّه قیامی که به «قیام عبّاسیان» شهرت دارد،~~ در سال ~~۱۳۲ ه توسّط~~ گروهی از شیعیان به رهبری ابومسلم خراسانی ~~در خراسان زده~~ شد. آنان به قصد انتقام از ~~بنی‌امیّه~~ که ننگ فاجعه کربلا را در پرونده ~~سیاه~~ خویش داشتند، شوریدند و با شعار «الرِّضا مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله» پا به میدان مبارزه ~~گذاشتند،~~ ولی ~~بنی‌العبّاس~~ (شاخه‌ای از بنی‌هاشم) از غفلت و ناآگاهی مردم در شناختِ مصادیق واقعی اهل‌بیت، احساساتِ به هیجان آمده شیعیان را به نفع خود مصادره کردند؛ ولی به یقین مؤثّرترین عامل پیروزی آنان در قلع و قمع کردن بنی‌امیّه، همان شعار خونخواهی امام حسین(ع) و شرح مظلومیّت خاندان آن حضرت بوده است. آنان با انتخاب این شعار، آتش خشم مردم را بر ضدّ بنی‌امیّه برافروختند و سرانجام ~~بساط~~ حکومت ~~ننگین بنی‌امیّه~~ را برچیدند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، عاشورا ریشه‌ها، انگیزه‌ها، رویدادها، پیامدها، قم، ص۶۸۶~~.</ref>~~		قیام عباسیان در سال ۱۳۲ق توسط گروهی از شیعیان به رهبری ابومسلم خراسانی آغاز شد. آنان به قصد انتقام از بنی‌امیه که ننگ فاجعه کربلا را در پرونده خویش داشتند، شوریدند و با شعار «الرِّضا مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ صلی الله علیه و آله» پا به میدان مبارزه گذاشتند؛ ولی بنی‌العباس (شاخه‌ای از بنی‌هاشم) از غفلت و ناآگاهی مردم در شناختِ مصادیق واقعی اهل‌بیت، احساساتِ به هیجان آمده شیعیان را به نفع خود مصادره کردند؛ ولی به یقین مؤثّرترین عامل پیروزی آنان در قلع و قمع کردن بنی‌امیّه، همان شعار خونخواهی امام حسین(ع) و شرح مظلومیّت خاندان آن حضرت بوده است. آنان با انتخاب این شعار، آتش خشم مردم را بر ضدّ بنی‌امیّه برافروختند و سرانجام حکومت بنی‌امیه را برچیدند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، عاشورا ریشه‌ها، انگیزه‌ها، رویدادها، پیامدها، قم، ص۶۸۶.</ref>

	عبدالله ابن علی هم به هنگام کشتارِ امویان در شام، از انتقام از قاتلان امام حسین(ع) و زید ابن علی(ع) سخن به میان آورد<ref>علی بهرامیان، «بنی عباس»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱۲، ذیل مدخل.</ref>

	== مطالعه بیشتر ==		== مطالعه بیشتر ==

A.rezapour: /* قیام یحیی بن زید */

2023-07-30T07:36:28Z

قیام یحیی بن زید

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۶
خط ۳۶:		خط ۳۶:

	== قیام یحیی بن زید ==		== قیام یحیی بن زید ==
	قیام ~~«یحیی~~ بن ~~زید»~~. ~~او با هفتاد نفر~~ در ~~برابر سپاه ده هزار نفری «نصر بن سیّار» ایستاد، آنها را شکست داد~~ و ~~فرمانده آنها را به قتل رساند، پس از آن، سپاه دیگری~~ به ~~نبرد~~ با ~~او فرستادند،~~ در ~~این نبرد او~~ و ~~تمام یارانش شهید گشتند~~.<ref>~~دار الکتب الاسلامیه‌~~</ref>		یکی از مهم‌ترین قیام‌های خونین در دوره پایانی حکومت امویان در خراسان، قیام یحیی بن زید علوی بود. وی که در قیام پدرش حضوری فعال داشته، بعد از شهادت پدر راهی شهرهای عراق و خراسان شد و به مدت سه سال با کوششی خستگی ناپذیر در صدد بیداری مردم آن سامان و تشویق آنان به رهایی از ستم امویان برآمد.<ref>محمدرضا غضنفری کفشگر، «بررسی زندگی و قیام یحیی بن زید علوی در خراسان در سال 125 ه‍. ق. (انگیزه‌های قیام او و تناقضات منابع در روایت آن)»، پژوهشنامه تاریخ سال ششم تابستان 1390 شماره ۲۳، ص۱۴۹.</ref>

	بعد از گذشت چند دهه از شهادت امام حسین(ع) قیام‌های متعددی در مناطق مختلف جهان اسلام به وقوع پیوست که یکی از این قیام‌ها، قیام ''یحیی‌بن زید'' در بیهق بود. ''زید'' بعد از شهادت پدرش بعد از گریزهایی که از دست امویان داشت به کربلا و سپس به مدائن و ری و در ادامه به سرخس رفت.		در زمان حکومت ولید، یحیی بن زید بن علی در جوزجان خراسان علیه ظلم و ستم خاندان اموی قیام کرد و میان او فرماندار ولید در خراسان سلم بن احوز مازنی‌درگیری پیش آمد که در نتیجه آن، یحیی به شهادت رسید. مازنی سر یحیی را برید و به عنوان هدیه برای ولید فرستاد و بدنش را در خراسان به نمایش گذاشت. بدن یحیی مثل بدن پدرش که سال‌ها آویزان بود، تا زمانی که [[ابومسلم خراسانی]] قیام کرد، بر دار بود. ابومسلم پس از این‌که مازنی را کشت، بدن زید را از دار پایین آورد و بر آن نماز گذارد و دفنش کرد. مردم خراسان به مدت هفت روز برای یحیی به عزاداری پرداختند.<ref>رهدار احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> قیام یحیی هرچند موفق نشد اما تا حدودی به موفقیت رسید و باعث رواج تشیّع در آن منطقه شد.<ref>افلاکیان، مجید، مهدی پیشوایی، «عوامل مؤثر ورود و گسترش تشیّع امامی در بیهق (سبزوار) از آغاز تا حمله مغول»، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، سال هشتم، شماره اول، بهار 1390، 39 ـ 64</ref>

	قیام یحیی یکی از قیام‌های امامی بود که در اوایل قرن دوم شکل گرفت و تا حدودی نیز موفقیت کسب کرد، ولی به سبب قدرت نیروی مرکزی نتوانست دوام بیاورد. در هر حال گرد آمدن افرادی دور او نشانه تشیّع آنها بوده و متقابلاً قیام و شهادت ''یحیی'' باعث رواج تشیّع در آن منطقه شد.<ref>افلاکیان، مجید، مهدی پیشوایی، «عوامل مؤثر ورود و گسترش تشیّع امامی در بیهق (سبزوار) از آغاز تا حمله مغول»، تاریخ اسلام در آینه پژوهش، سال هشتم، شماره اول، بهار 1390، 39 ـ 64</ref>

	در زمان حکومت ولید، یحیی بن زید بن علی در جوزجان خراسان علیه ظلم و ستم خاندان اموی قیام کرد و میان او فرماندار ولید در خراسان سلم بن احوز مازنی‌درگیری پیش آمد که در نتیجه آن، یحیی به شهادت رسید. مازنی سر یحیی را برید و به عنوان هدیه برای ولید فرستاد و بدنش را در خراسان به نمایش گذاشت. بدن یحیی مثل بدن پدرش که سال‌ها آویزان بود، تا زمانی که ~~ابو مسلم~~ خراسانی قیام کرد، بر دار بود. ابومسلم پس از این‌که مازنی را ~~گشت،~~ بدن زید را از دار پایین آورد و بر آن نماز گذارد و دفنش کرد. مردم خراسان به مدت هفت روز برای یحیی به عزاداری پرداختند.<ref>رهدار احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref>

	~~یکی از مهم‌ترین قیام‌های خونین در دوره پایانی حکومت امویان در خراسان،~~ قیام یحیی ~~بن زید علوی بود. وی که در قیام پدرش حضوری فعال داشته، بعد از شهادت پدر راهی شهرهای عراق~~ و ~~خراسان شد و به مدت سه سال با کوششی خستگی ناپذیر~~ در ~~صدد بیداری مردم~~ آن ~~سامان و تشویق آنان به رهایی از ستم امویان برآمد~~.<ref>~~محمدرضا غضنفری کفشگر، «بررسی زندگی~~ و ~~قیام یحیی بن زید علوی~~ در ~~خراسان در سال 125 ه‍. ق.~~ (~~انگیزه‌های قیام او و تناقضات منابع در روایت آن~~)~~»، پژوهشنامه~~ تاریخ سال ~~ششم تابستان 1390~~ شماره ~~۲۳، ص۱۴۹.~~</ref>

	== قیام عباسیان ==		== قیام عباسیان ==

A.rezapour: /* قیام زید بن علی */

2023-07-30T07:28:02Z

قیام زید بن علی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۸
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	== قیام زید بن علی ==		== قیام زید بن علی ==
	از قیام‌های دیگری که ریشه در نهضت امام حسین داشت و یک قیام شیعی بود، قیام زید بن علی امام زین العابدین(ع) بود که در سال ۱۲۰ هجری قمری بوقوع پیوست.<ref>همان، ج۵، ص۴۹۱.</ref>		از قیام‌های دیگری که ریشه در نهضت امام حسین داشت و یک قیام شیعی بود، قیام زید بن علی امام زین العابدین(ع) بود که در سال ۱۲۰ هجری قمری بوقوع پیوست.<ref>همان، ج۵، ص۴۹۱.</ref> قیام زید بن علی را از سنخ نهضت امام حسین(ع) می‌دانند<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. تهران : انتشارات سرایی، 1379.</ref> گفته شده است قیام او با اجازه و موافقت امام صادق(ع) بوده است.<ref>پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، قم، مؤسسه امام صادق (علیه السلام)، ۱۳۹۰ش، ص۴۱۷.</ref>

	زید بن علی بن الحسین، فرزند امام چهارم شیعیان، ~~به دلیل فشار حکومت اموی،~~ علیه حاکم وقت یعنی هشام بن ~~عبدالملک،~~ دست به قیام مسلحانه زد. قیام زید، یکی از بزرگترین قیام‌ها علیه حکومت اموی بود که در سال ۱۲۱_۱۲۲ هجری، به منظور امر به معروف و نهی از منکر، و نیز گرفتن انتقام شهدای کربلا در کوفه به وقوع پیوست. این قیام توانست ضربه ای مهلک به بدنه حکومت خاندان اموی وارد کند.<ref>حسینی، کیمیا، و محمد بادنج، «بررسی قیام زید بن علی بن الحسین»، پژواک جامعه، سال اول، پاییز و زمستان ۱۳۹۹، شماره ۱، ص۵.</ref>		زید بن علی بن الحسین، فرزند امام چهارم شیعیان، علیه حاکم وقت یعنی [[هشام بن عبدالملک]]، دست به قیام مسلحانه زد. قیام زید، یکی از بزرگترین قیام‌ها علیه حکومت اموی بود که در سال ۱۲۱_۱۲۲ هجری، به منظور امر به معروف و نهی از منکر، و نیز گرفتن انتقام شهدای کربلا در کوفه به وقوع پیوست. این قیام توانست ضربه ای مهلک به بدنه حکومت خاندان اموی وارد کند.<ref>حسینی، کیمیا، و محمد بادنج، «بررسی قیام زید بن علی بن الحسین»، پژواک جامعه، سال اول، پاییز و زمستان ۱۳۹۹، شماره ۱، ص۵.</ref> هزاران نفر از شیعیان کوفه، مدائن، واسط، موصل و حتی خراسان با زید بیعت کردند.<ref>رهدار احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶.</ref> گفته شده یکی از اهداف قیام زید، تشکیل حکومت بود.<ref>محمدحسین کاظمی، قیام زید بن علی و یحیی بن زید و اسباب شکست و تأثیرات آن در مبارزات ضد اموی، تاریخ نو، پاییز 1394 شماره 12</ref>

	~~مرحوم مجلسی به هنگام بررسی علت شکست قیام~~ زید بن علی می‌گوید چون قدرت بنی امیه منسجم و متمرکز بود زید پیروزی نیافت.<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. تهران : انتشارات سرایی، 1379.</ref>		زید بن علی در اوائل ماه صفر سال ۱۲۱ به شهادت رسید. زید پس از مقاومت بسیار و زخم‌های فراوان شهید شد، جسدش را پس از دفن بیرون آورده، سرش را جدا کردند، بدنش را به دار زدند و پیکرش را پس از آن به آتش سوختند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۳، ص۵۹۹. تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۸۶.</ref> [[مرحوم مجلسی]] به هنگام بررسی علت شکست قیام زید بن علی می‌گوید چون قدرت بنی امیه منسجم و متمرکز بود زید پیروزی نیافت.<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. تهران : انتشارات سرایی، 1379.</ref> جنبش انقلابی زیدبن علی به دلیل اقدامات سریع حاکمیت برای ازبین بردن بحران‌های سیاسی حکومت در «مرحلهٔ برانگیختگی»، از بین رفت.<ref>محمدرضا بارانی، هدی شعبان پور، تحلیل جامعه شناختی نهادی شدن جنبش زیدبن علی، تاریخ اسلام و ایران دوره جدید پاییز 1393 شماره 23 (پیاپی 113). ص۶۱.</ref>

	در هر صورت قیام زید بن علی از سنخ نهضت امام حسین(ع) بوده است، منتهای امر امام حسین(ع) امام به حق بود و مردم را به اطاعت از خویش دعوت می‌کرد اما زید مردم را به اطاعت از خویش دعوت نمی‌نمود بلکه به آنکه مورد رضای آل محمد۶ است می‌خواند، که در این باره کسی جز امام صادق(ع) را در نظر نداشت.<ref>مرآة العقول، به نقل از منتظری، حسینعلی، مبانی فقهی حکومت اسلامی، ج۱، ص۳۳۳. تهران : انتشارات سرایی، 1379.</ref>

	~~در مورد قیام زید، دلایل و شواهد فراوانی گواهی می‌دهند که قیام او با اجازه و موافقت حضرت صادق(ع) بوده است. ص۴۱۷.~~

	زید بن علی، برادر امام باقر(ع) و از بزرگان و رجال با فضیلت و عالی قدر خاندان نبوت، و مردی دانشمند، زاهد، پرهیزگار، شجاع و دلیر بود و در زمان حکومت بنی امیه زندگی می‌کرد.<ref>پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، قم، مؤسسه امام صادق (علیه السلام)، ۱۳۹۰ش، ص۴۱۰.</ref>

	~~قیام «زید بن علی بن الحسین علیه السّلام» در برابر «هشام بن عبدالملک» است که~~ در اوائل ماه صفر سال ۱۲۱ به شهادت رسید. نخست قرّاء و اشراف اهل عراق با او بیعت کردند، ولی به هنگام نبرد با «یوسف بن عمر ثقفی» عامل عراق، فرار کردند، «زید» پس از مقاومت بسیار و زخم‌های فراوان شهید شد، جسدش را پس از دفن بیرون آورده، سرش را جدا کردند، بدنش را به دار زدند و پیکرش را پس از آن به آتش سوختند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیر المومنین(ع)، ج۳، ص۵۹۹. تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۸۶.</ref>

	~~هزاران نفر از شیعیان کوفه، مدائن، واسط، موصل و حتی خراسان با زید بیعت کردند. (۱۸) جنگ میان~~ زید ~~و یوسف~~ بن ~~عمر ثقفی‌فرماندار بصره~~ و ~~کوفه درگرفت و ضمن تلفات زیادی که دو طرف دادند، نهایتاً~~ زید ~~شهید شد~~.<ref>~~رهدار احمد، تشیع پساکربلایی، پگاه حوزه، شماره ۲۴۹، ص۶~~.</ref>

	جنبش انقلابی زیدبن علی به دلیل اقدامات سریع حاکمیت برای ازبین بردن بحران‌های سیاسی حکومت در «مرحلهٔ برانگیختگی»، از بین رفت.<ref>محمدرضا بارانی، هدی شعبان پور، تحلیل جامعه شناختی نهادی شدن جنبش زیدبن علی، تاریخ اسلام و ایران دوره جدید پاییز 1393 شماره 23 (پیاپی 113). ص۶۱.~~</ref>~~

	رهبری قیام توسط زید فرزند امام سجاد(ع) که از علویان سرشناس و عالمان نامور این دوره محسوب می‌شد، با انگیزهٔ دعوت به کتاب خدا و سنت پیامبر(ص)، امر به معروف و نهی از منکر، خون خواهی امام حسین(ع)، یاری اهل بیت(ع) و تشکیل حکومت آغاز شد.<ref>محمدحسین کاظمی، قیام زید بن علی و یحیی بن زید و اسباب شکست و تأثیرات آن در مبارزات ضد اموی، تاریخ نو، پاییز 1394 شماره 12</ref>

	== قیام یحیی بن زید ==		== قیام یحیی بن زید ==