قضاوت و شرایط قاضی از دیدگاه ائمه(ع) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Aliazad در ‏۳ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۶

2025-08-03T19:56:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۲۶
خط ۷۲:		خط ۷۲:
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
			{{#seo:
			\|title=دیدگاه ائمه درباره قضاوت و شرایط قاضی - شرایط قاضی در اسلام - ویکی پاسخ
			\|title_mode=Replaced Title
			\|keywords=قضاوت و شرایط قاضی
			\|description=قضاوت در اسلام جایگاه ویژه‌ای دارد. در این نوشتار با شرایط قاضی از دیدگاه ائمه(ع) و ویژگی‌های لازم برای داوری در نظام دینی آشنا شوید.
			}}

Aliazad در ‏۳ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۳

2025-08-03T19:53:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۲۳
خط ۵:		خط ۵:
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|حکومت دینی}}		{{درگاه\|حکومت دینی}}
	قضاوت نوعی اعمال ولایت شرعی از طریق حکم بین مردم برای رفع خصومات است.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref> در اسلام هدف اصلی [[قضاوت]]، گسترش عدل، احقاق حق و رفع تجاوز به حقوق دیگران است.در روایات از قضاوت به عنوان احیاء و تزکیه زمین یاد شده‌است. بر اساس روایات معصومان (ع)، مقام قضاوت مخصوص خداوند، پیامبران الهی و اوصیای معصوم آنها است. پس از آنها، افراد صالح با اذن خصوصی یا عمومی می‌توانند برای قضاوت منصوب شوند.		قضاوت نوعی اعمال ولایت شرعی از طریق حکم بین مردم برای رفع خصومات است.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref> در اسلام هدف اصلی [[قضاوت]]، گسترش عدل، احقاق حق و رفع تجاوز به حقوق دیگران است.در روایات از قضاوت به عنوان احیاء و تزکیه زمین یاد شده‌است. بر اساس روایات معصومان(ع)، مقام قضاوت مخصوص خداوند، پیامبران الهی و اوصیای معصوم آنها است. پس از آنها، افراد صالح با اذن خصوصی یا عمومی می‌توانند برای قضاوت منصوب شوند.

	ایمان، علم، تقوا و عدالتِ قاضی باید احراز شده باشد. فردی که در مقام قضاوت قرار می‌گیرد، باید صلاحیت این مقام را داشته باشد و بتواند این امر خطیر و مهم را به نحو احسن انجام دهد.		ایمان، علم، تقوا و عدالتِ قاضی باید احراز شده باشد. فردی که در مقام قضاوت قرار می‌گیرد، باید صلاحیت این مقام را داشته باشد و بتواند این امر خطیر و مهم را به نحو احسن انجام دهد.

	== قضاوت از دیدگاه ائمه(ع) ==		== قضاوت از دیدگاه ائمه(ع) ==
	ذیل آیه {{قرآن\|یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها\|ترجمه=زمين را پس از مرگش زنده مى‌گرداند.\|سوره=حدید\|آیه=۱۷}} در روایتی تفسیری آمده است: مراد این نیست که خدا به وسیله باران زمین را زنده می‌کند، بلکه مراد این است که خداوند مردان الهی را می‌فرستد تا آنها با اقامه عدل و برقراری عدالت در سطح جامعه، زمین را زنده کنند.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> یعنی اقامه حدود الهی، حرکت حیات را به طرف هدف اصلی آن پیش می‌برد.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref>		ذیل آیه {{قرآن\|یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها\|ترجمه=زمين را پس از مرگش زنده مى‌گرداند.\|سوره=حدید\|آیه=۱۷}} در روایتی تفسیری آمده است: مراد این نیست که خدا به وسیله باران زمین را زنده می‌کند، بلکه مراد این است که خداوند مردان الهی را می‌فرستد تا آنها با اقامه عدل و برقراری [[عدالت اجتماعی از دیدگاه امام علی(ع)\|عدالت]] در سطح جامعه، زمین را زنده کنند.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> یعنی اقامه حدود الهی، حرکت حیات را به طرف هدف اصلی آن پیش می‌برد.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref>

	در روایتی نقل شده‌است که [[امام باقر(ع)]] فرمود: اجرای یک حد بر روی زمین از چهل شبانه روز باران باریدن پاک‌کننده‌تر است.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> [[امام علی(ع)]] به شریح قاضی می‌فرماید: این مقام جایگاه انبیا است و مسندی است که کسی جز پیغمبر یا وصیّ او بر آن تکیه نمی‌زند و اگر قاضی پیغمبر یا وصیّ و مأذون از طرف آن‌ها نباشد، شقیّ، غاصب و حاکم جور و طاغوت است.<ref>حرعاملی، وسائل الشیعه، ج۱۸، کتاب قضاء، باب ۳، از ابواب صفات قاضی، ح ۲–۳.</ref> البته افرادی که مشمول اذن خاص یا عام شرع باشند، مأذون و منصوب از طرف خدا، پیغمبر (ص) و اوصیا او (ع) بوده و شقیّ محسوب نمی‌گردند.		در روایتی نقل شده‌است که [[امام باقر(ع)]] فرمود: اجرای یک [[حد]] بر روی زمین از چهل شبانه روز باران باریدن پاک‌کننده‌تر است.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> [[امام علی(ع)]] به شریح قاضی می‌فرماید: این مقام جایگاه انبیا است و مسندی است که کسی جز پیغمبر یا وصیّ او بر آن تکیه نمی‌زند و اگر قاضی پیغمبر یا وصیّ و مأذون از طرف آن‌ها نباشد، شقیّ، غاصب و حاکم جور و طاغوت است.<ref>حرعاملی، وسائل الشیعه، ج۱۸، کتاب قضاء، باب ۳، از ابواب صفات قاضی، ح ۲–۳.</ref> البته افرادی که مشمول اذن خاص یا عام شرع باشند، مأذون و منصوب از طرف خدا، پیغمبر (ص) و اوصیا او (ع) بوده و شقیّ محسوب نمی‌گردند.

	[[امام صادق(ع)]] در مورد قضاوت چنین هشدار می‌دهد: قاضیان چهار گروهند که سه گروه از آنان اهل دوزخ و یک گروه از آنان اهل بهشتند. اما سه گروه که اهل دوزخند عبارتند از:		[[امام صادق(ع)]] در مورد قضاوت چنین هشدار می‌دهد: قاضیان چهار گروهند که سه گروه از آنان اهل دوزخ و یک گروه از آنان اهل بهشتند. اما سه گروه که اهل دوزخند عبارتند از:
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	«... پس برای قضاوت و داوری بین مردم بهترین کسانی را انتخاب کن که: انبوه کارها بر او سخت نیاید و از عهده انجام آنها برآید. طرفین متخاصم در ستیزه و لجاج رأی خود را بر او تحمیل نکنند. در صورت اشتباه، بر اشتباه خود اصرار نورزد و جانب حق را بگیرد. طمعکار نباشد زیرا طمعکاری مانع احقاق حق است. در قضاوت به اطلاعات سطحی اکتفا ننماید. در موارد شبهه تا کشف حقیقت درنگ و تأمل نماید. در صدور احکام متکی به دلائل قطعی باشد. کمتر از همه از مراجعه دادخواهان به تنگ آید. در کشف حقایق صبور باشد. پس از روشن شدن موضوع، حکم قاطع صادر نماید. تملّق و چاپلوسی و حیله و خدعه او را به هر سو نکشاند. و البته این چنین کسانی کمیابند.»<ref>نهج البلاغه، فیض الاسلام، ص۱۰۱۰.</ref>		«... پس برای قضاوت و داوری بین مردم بهترین کسانی را انتخاب کن که: انبوه کارها بر او سخت نیاید و از عهده انجام آنها برآید. طرفین متخاصم در ستیزه و لجاج رأی خود را بر او تحمیل نکنند. در صورت اشتباه، بر اشتباه خود اصرار نورزد و جانب حق را بگیرد. طمعکار نباشد زیرا طمعکاری مانع احقاق حق است. در قضاوت به اطلاعات سطحی اکتفا ننماید. در موارد شبهه تا کشف حقیقت درنگ و تأمل نماید. در صدور احکام متکی به دلائل قطعی باشد. کمتر از همه از مراجعه دادخواهان به تنگ آید. در کشف حقایق صبور باشد. پس از روشن شدن موضوع، حکم قاطع صادر نماید. تملّق و چاپلوسی و حیله و خدعه او را به هر سو نکشاند. و البته این چنین کسانی کمیابند.»<ref>نهج البلاغه، فیض الاسلام، ص۱۰۱۰.</ref>

	فقهای [[شیعه]] همگی شرایط مشابهی را برای تصدی امر قضاء در نظر گرفته‌اند.<ref>قضا و قضاوت در اسلام، همان، ص۲۲.</ref> به عنوان مثال [[امام خمینی (ره)]] در مورد شرایط قاضی می‌فرماید که باید شرایط زیر را داشته باشد: ۱. کمال عقل و رسیدن به حد ~~بلوغ؛~~ ۲. ایمان؛ ۳. طهارت مولد (حلالزاده)؛ ۴. مرد باشد؛ ۵. عادل باشد؛ ۶. عالم به احکام قضاوت باشد؛ ۷. باید قوه ضبط و اجتهاد داشته باشد.<ref>کشف الاسرار، امام خمینی (ره)، ص۸–۲۹۷.</ref>		فقهای [[شیعه]] همگی شرایط مشابهی را برای تصدی امر قضاء در نظر گرفته‌اند.<ref>قضا و قضاوت در اسلام، همان، ص۲۲.</ref> به عنوان مثال [[امام خمینی (ره)]] در مورد شرایط قاضی می‌فرماید که باید شرایط زیر را داشته باشد: ۱. کمال عقل و رسیدن به حد [[بلوغ]]؛ ۲. ایمان؛ ۳. طهارت مولد (حلالزاده)؛ ۴. مرد باشد؛ ۵. عادل باشد؛ ۶. عالم به احکام قضاوت باشد؛ ۷. باید قوه ضبط و اجتهاد داشته باشد.<ref>کشف الاسرار، امام خمینی (ره)، ص۸–۲۹۷.</ref>

	<span></span>		<span></span>

Am.gashool در ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۲

2023-05-23T12:02:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۳۲
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	در روایتی نقل شده‌است که [[امام باقر(ع)]] فرمود: اجرای یک حد بر روی زمین از چهل شبانه روز باران باریدن پاک‌کننده‌تر است.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> [[امام علی(ع)]] به شریح قاضی می‌فرماید: این مقام جایگاه انبیا است و مسندی است که کسی جز پیغمبر یا وصیّ او بر آن تکیه نمی‌زند و اگر قاضی پیغمبر یا وصیّ و مأذون از طرف آن‌ها نباشد، شقیّ، غاصب و حاکم جور و طاغوت است.<ref>حرعاملی، وسائل الشیعه، ج۱۸، کتاب قضاء، باب ۳، از ابواب صفات قاضی، ح ۲–۳.</ref> البته افرادی که مشمول اذن خاص یا عام شرع باشند، مأذون و منصوب از طرف خدا، پیغمبر (ص) و اوصیا او (ع) بوده و شقیّ محسوب نمی‌گردند.		در روایتی نقل شده‌است که [[امام باقر(ع)]] فرمود: اجرای یک حد بر روی زمین از چهل شبانه روز باران باریدن پاک‌کننده‌تر است.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> [[امام علی(ع)]] به شریح قاضی می‌فرماید: این مقام جایگاه انبیا است و مسندی است که کسی جز پیغمبر یا وصیّ او بر آن تکیه نمی‌زند و اگر قاضی پیغمبر یا وصیّ و مأذون از طرف آن‌ها نباشد، شقیّ، غاصب و حاکم جور و طاغوت است.<ref>حرعاملی، وسائل الشیعه، ج۱۸، کتاب قضاء، باب ۳، از ابواب صفات قاضی، ح ۲–۳.</ref> البته افرادی که مشمول اذن خاص یا عام شرع باشند، مأذون و منصوب از طرف خدا، پیغمبر (ص) و اوصیا او (ع) بوده و شقیّ محسوب نمی‌گردند.

	[[امام صادق(ع)]] در مورد قضاوت چنین هشدار می‌دهد: قاضیان چهار گروهند که سه گروه از آنان اهل ~~آتش و دوزخند~~ و یک گروه از آنان اهل ~~بهشت~~. اما سه گروه که اهل دوزخند عبارتند از:		[[امام صادق(ع)]] در مورد قضاوت چنین هشدار می‌دهد: قاضیان چهار گروهند که سه گروه از آنان اهل دوزخ و یک گروه از آنان اهل بهشتند. اما سه گروه که اهل دوزخند عبارتند از:

	# مردی که قضاوت ظالمانه نموده در حالی که می‌دانست.		# مردی که قضاوت ظالمانه نموده در حالی که می‌دانست.

Am.gashool در ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۱

2023-05-23T12:01:38Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۳۱
خط ۵:		خط ۵:
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|حکومت دینی}}		{{درگاه\|حکومت دینی}}
	قضاوت ~~عبارت است از~~ اعمال ولایت شرعی از طریق حکم بین مردم برای رفع خصومات.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref> هدف اصلی از [[قضاوت]] ~~اسلامی،~~ گسترش عدل، احقاق حق و رفع تجاوز به حقوق دیگران است که در روایات به عنوان احیاء و تزکیه زمین ~~از آن~~ یاد شده‌است. بر اساس روایات معصومان (ع)، مقام قضاوت مخصوص خداوند، پیامبران الهی و اوصیای معصوم آنها است. پس از آنها، افراد صالح با اذن خصوصی یا عمومی می‌توانند برای قضاوت منصوب شوند.		قضاوت نوعی اعمال ولایت شرعی از طریق حکم بین مردم برای رفع خصومات است.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref> در اسلام هدف اصلی [[قضاوت]]، گسترش عدل، احقاق حق و رفع تجاوز به حقوق دیگران است.در روایات از قضاوت به عنوان احیاء و تزکیه زمین یاد شده‌است. بر اساس روایات معصومان (ع)، مقام قضاوت مخصوص خداوند، پیامبران الهی و اوصیای معصوم آنها است. پس از آنها، افراد صالح با اذن خصوصی یا عمومی می‌توانند برای قضاوت منصوب شوند.

	ایمان، علم، تقوا و عدالتِ قاضی باید احراز شده باشد. فردی که در مقام قضاوت قرار می‌گیرد، باید صلاحیت این مقام را داشته باشد و بتواند این امر خطیر و مهم را به نحو احسن انجام دهد.		ایمان، علم، تقوا و عدالتِ قاضی باید احراز شده باشد. فردی که در مقام قضاوت قرار می‌گیرد، باید صلاحیت این مقام را داشته باشد و بتواند این امر خطیر و مهم را به نحو احسن انجام دهد.
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	ذیل آیه {{قرآن\|یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها\|ترجمه=زمين را پس از مرگش زنده مى‌گرداند.\|سوره=حدید\|آیه=۱۷}} در روایتی تفسیری آمده است: مراد این نیست که خدا به وسیله باران زمین را زنده می‌کند، بلکه مراد این است که خداوند مردان الهی را می‌فرستد تا آنها با اقامه عدل و برقراری عدالت در سطح جامعه، زمین را زنده کنند.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> یعنی اقامه حدود الهی، حرکت حیات را به طرف هدف اصلی آن پیش می‌برد.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref>		ذیل آیه {{قرآن\|یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها\|ترجمه=زمين را پس از مرگش زنده مى‌گرداند.\|سوره=حدید\|آیه=۱۷}} در روایتی تفسیری آمده است: مراد این نیست که خدا به وسیله باران زمین را زنده می‌کند، بلکه مراد این است که خداوند مردان الهی را می‌فرستد تا آنها با اقامه عدل و برقراری عدالت در سطح جامعه، زمین را زنده کنند.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> یعنی اقامه حدود الهی، حرکت حیات را به طرف هدف اصلی آن پیش می‌برد.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref>

	در روایتی ~~دیگر~~ [[امام باقر(ع)]] ~~می‌فرماید~~: اجرای یک حد بر روی زمین از چهل شبانه روز باران باریدن پاک‌کننده‌تر است.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> [[امام علی(ع)]] به شریح قاضی می‌فرماید: این مقام جایگاه انبیا است و مسندی است که کسی جز پیغمبر یا وصیّ او بر آن تکیه نمی‌زند و اگر پیغمبر و وصیّ و مأذون از طرف آن‌ها نباشد، شقیّ، غاصب و حاکم جور و طاغوت است.<ref>حرعاملی، وسائل الشیعه، ج۱۸، کتاب قضاء، باب ۳، از ابواب صفات قاضی، ح ۲–۳.</ref> البته افرادی که مشمول اذن خاص یا عام شرع باشند، مأذون و منصوب از طرف خدا، پیغمبر (ص) و اوصیا او (ع) بوده و شقیّ محسوب نمی‌گردند.		در روایتی نقل شده‌است که [[امام باقر(ع)]] فرمود: اجرای یک حد بر روی زمین از چهل شبانه روز باران باریدن پاک‌کننده‌تر است.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> [[امام علی(ع)]] به شریح قاضی می‌فرماید: این مقام جایگاه انبیا است و مسندی است که کسی جز پیغمبر یا وصیّ او بر آن تکیه نمی‌زند و اگر قاضی پیغمبر یا وصیّ و مأذون از طرف آن‌ها نباشد، شقیّ، غاصب و حاکم جور و طاغوت است.<ref>حرعاملی، وسائل الشیعه، ج۱۸، کتاب قضاء، باب ۳، از ابواب صفات قاضی، ح ۲–۳.</ref> البته افرادی که مشمول اذن خاص یا عام شرع باشند، مأذون و منصوب از طرف خدا، پیغمبر (ص) و اوصیا او (ع) بوده و شقیّ محسوب نمی‌گردند.

	[[امام صادق(ع)]] در ~~باب خطرناک بودن این منصب، می‌فرمایند~~: قاضیان چهار گروهند که سه گروه از آنان اهل آتش و دوزخند و یک گروه از آنان اهل بهشت. اما سه گروه که اهل دوزخند عبارتند از:		[[امام صادق(ع)]] در مورد قضاوت چنین هشدار می‌دهد: قاضیان چهار گروهند که سه گروه از آنان اهل آتش و دوزخند و یک گروه از آنان اهل بهشت. اما سه گروه که اهل دوزخند عبارتند از:

	# مردی که قضاوت ظالمانه نموده در حالی که می‌دانست.		# مردی که قضاوت ظالمانه نموده در حالی که می‌دانست.

Am.gashool: /* شرایط قاضی از دیدگاه ائمه(ع) */

2023-05-22T12:24:23Z

شرایط قاضی از دیدگاه ائمه(ع)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۵۴
خط ۲۶:		خط ۲۶:

	== شرایط قاضی از دیدگاه ائمه(ع) ==		== شرایط قاضی از دیدگاه ائمه(ع) ==
	قضاوت در اسلام از خطیرترین مسئولیت‌ها شناخته ~~شده،~~ و قبول این امر مهم در شأن هر کس نیست. قبول مسئولیت در برنامه‌ای که در خور انسان نیست از بزرگترین گناهان شمرده شده چرا که [[پیامبر اکرم(ص)]] می‌فرماید: کسی که امری از مسلمین را عهده‌دار می‌باشد در حالی که برتر از او در میان مردم هست به خدا و رسولش و به همه مسلمین خیانت کرده است.<ref>مکارم الاخلاق، ص۵۲۷.</ref>		قضاوت در اسلام از خطیرترین مسئولیت‌ها شناخته شده و قبول این امر مهم در شأن هر کس نیست. قبول مسئولیت در برنامه‌ای که در خور انسان نیست از بزرگترین گناهان شمرده شده چرا که [[پیامبر اکرم(ص)]] می‌فرماید: کسی که امری از مسلمین را عهده‌دار می‌باشد در حالی که برتر از او در میان مردم هست به خدا و رسولش و به همه مسلمین خیانت کرده است.<ref>مکارم الاخلاق، ص۵۲۷.</ref>

	و نیز فرمود: قبول کردن رهبری قومی در حالی که داناتر و فقیه‌تر برای عهده‌دار شدن رهبری در میان مردم باشد، علت بدبختی و سقوط قوم تا قیامت به وسیله آن رهبر ناشایسته است.<ref>ثواب الاعمال، ص۲۴۶.</ref> منصب قضاء که از اعظم مناصب، و در رابطه با جان، مال و آبروی مردم است با توجه به روایات در این باب باید به اهلش واگذار شود.<ref>محمدی گیلانی، محمد، قضا و قضاوت در اسلام، تهران، نشر سایه، ۱۳۷۸ش، ص۲۰.</ref>		و نیز فرمود: قبول کردن رهبری قومی در حالی که داناتر و فقیه‌تر برای عهده‌دار شدن رهبری در میان مردم باشد، علت بدبختی و سقوط قوم تا قیامت به وسیله آن رهبر ناشایسته است.<ref>ثواب الاعمال، ص۲۴۶.</ref> منصب قضاء که از اعظم مناصب، و در رابطه با جان، مال و آبروی مردم است با توجه به روایات در این باب باید به اهلش واگذار شود.<ref>محمدی گیلانی، محمد، قضا و قضاوت در اسلام، تهران، نشر سایه، ۱۳۷۸ش، ص۲۰.</ref>

Am.gashool: /* قضاوت از دیدگاه ائمه(ع) */

2023-05-22T12:23:18Z

قضاوت از دیدگاه ائمه(ع)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۵۳
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== قضاوت از دیدگاه ائمه(ع) ==		== قضاوت از دیدگاه ائمه(ع) ==
	~~در روایتی در~~ ذیل آیه {{قرآن\|یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها\|ترجمه=زمين را پس از مرگش زنده مى‌گرداند.\|سوره=حدید\|آیه=۱۷}} آمده است: مراد این نیست که ~~بوسیله~~ باران زمین را زنده می‌کند، بلکه مراد این است که خداوند مردان الهی را می‌فرستد تا آنها با اقامه عدل و برقراری عدالت در سطح جامعه، زمین را زنده کنند.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> ~~به عبارتی،~~ اقامه حدود الهی، حرکت حیات را به طرف هدف اصلی آن پیش می‌برد.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref>		ذیل آیه {{قرآن\|یُحْیِی الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها\|ترجمه=زمين را پس از مرگش زنده مى‌گرداند.\|سوره=حدید\|آیه=۱۷}} در روایتی تفسیری آمده است: مراد این نیست که خدا به وسیله باران زمین را زنده می‌کند، بلکه مراد این است که خداوند مردان الهی را می‌فرستد تا آنها با اقامه عدل و برقراری عدالت در سطح جامعه، زمین را زنده کنند.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> یعنی اقامه حدود الهی، حرکت حیات را به طرف هدف اصلی آن پیش می‌برد.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref>

	در روایتی دیگر [[امام باقر(ع)]] می‌فرماید: اجرای یک حد بر روی زمین از چهل شبانه روز باران باریدن پاک‌کننده‌تر است.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> [[امام علی(ع)]] به شریح قاضی می‌فرماید: این مقام جایگاه ~~انبیاست~~ و مسندی است که بر آن تکیه نمی‌زند ~~مگر پیغمبر یا وصیّ او؛ البته مأذون و منصوب از طرف آن‌ها می‌گردد~~ و اگر پیغمبر و وصیّ و مأذون از طرف آن‌ها ~~نشد،~~ شقیّ، غاصب و حاکم جور و طاغوت است.<ref>حرعاملی، وسائل الشیعه، ج۱۸، کتاب قضاء، باب ۳، از ابواب صفات قاضی، ح ۲–۳.</ref>		در روایتی دیگر [[امام باقر(ع)]] می‌فرماید: اجرای یک حد بر روی زمین از چهل شبانه روز باران باریدن پاک‌کننده‌تر است.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۱۷۴.</ref> [[امام علی(ع)]] به شریح قاضی می‌فرماید: این مقام جایگاه انبیا است و مسندی است که کسی جز پیغمبر یا وصیّ او بر آن تکیه نمی‌زند و اگر پیغمبر و وصیّ و مأذون از طرف آن‌ها نباشد، شقیّ، غاصب و حاکم جور و طاغوت است.<ref>حرعاملی، وسائل الشیعه، ج۱۸، کتاب قضاء، باب ۳، از ابواب صفات قاضی، ح ۲–۳.</ref> البته افرادی که مشمول اذن خاص یا عام شرع باشند، مأذون و منصوب از طرف خدا، پیغمبر (ص) و اوصیا او (ع) بوده و شقیّ محسوب نمی‌گردند.

	[[امام صادق(ع)]] در باب خطرناک بودن این منصب، می‌فرمایند: قاضیان چهار گروهند که سه گروه از آنان اهل آتش و دوزخند و یک گروه از آنان اهل بهشت. اما سه گروه که اهل دوزخند عبارتند از:		[[امام صادق(ع)]] در باب خطرناک بودن این منصب، می‌فرمایند: قاضیان چهار گروهند که سه گروه از آنان اهل آتش و دوزخند و یک گروه از آنان اهل بهشت. اما سه گروه که اهل دوزخند عبارتند از:
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	اما مردی که قضاوت به حق نموده در حالی که عالم به امور قضایی بوده پس او در بهشت است.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۴۰۷.</ref>		اما مردی که قضاوت به حق نموده در حالی که عالم به امور قضایی بوده پس او در بهشت است.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۴۰۷.</ref>

	قضاوت ذاتاً حق خداوند است. اصل اولی نفوذ حکم و حکومت «الله» است و هیچ‌کس بر دیگری تسلط و حق حکم ~~ندارد~~ مگر به اذن خداوند. آیات و روایات زیادی ~~وجود دارد که~~ دلالت ~~بر این دارد~~ که مقام منیع قضاوت را خداوند به پیامبران و اوصیای معصوم ~~آنان~~ موهبت فرموده و دیگران با فرمان و اذن خصوصی یا عمومی آنان می‌توانند ~~تصدّی~~ کنند و بدون احراز اذن خصوصی یا ~~عمومی~~ آنان ~~قضاوت از گناهان~~ بزرگ شمرده شده است؛ چنان‌که بر مردم نیز ~~حرام است~~ نزد کسی که مأذون از جانب نبی یا وصی نیست، ~~مرافعه~~ و ~~طرح دعوی کنند تا جایی~~ که چنین طرح دعوایی را اطاعت طاغوت شمرده و استیفاء حق را با حکم چنین شخصی حرام دانسته است.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۲۳.</ref>		قضاوت ذاتاً حق خداوند است. اصل اولی نفوذ حکم و حکومت «الله» است و هیچ‌کس بر دیگری تسلط نداشته و حق حکم ندارد؛ مگر به اذن خداوند. آیات و روایات زیادی دلالت می‌کند که مقام منیع قضاوت را خداوند به پیامبران و اوصیای معصوم ایشان موهبت فرموده و دیگران با فرمان و اذن خصوصی یا عمومی آنان می‌توانند قضاوت کنند و بدون احراز این اذن خصوصی یا عمومی، قضاوت برای آنان گناهی بزرگ شمرده شده است؛ چنان‌که بر مردم نیز طرح دعوی نزد کسی که مأذون از جانب نبی یا وصی نیست، ممنوع و حرام است. این ممنوعیت به حدی است که چنین طرح دعوایی را اطاعت طاغوت شمرده و استیفاء حق با حکم چنین شخصی را حرام دانسته است.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۲۳.</ref>

	قضاوت از دید ائمه(ع) منصب خطیری است که دارای مشکلات زیادی است چرا که دائماً در معرض امتحانات سخت و وسوسه‌انگیز قرار دارد؛ ولی این را نیز باید گفت که اگر بدست یک قاضی احقاق حقی صورت گیرد و رفع ظلمی صورت گیرد از اجر و پاداش ویژه‌ای برخوردار خواهد بود. حضرت علی(ع) در این زمینه می‌فرماید: دست خدا بالای سر قاضی است و او زیر سایه رحمت الهی نشسته؛ اما اگر از حق تجاوز کند خداوند او را به خودش وا می‌گذارد.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۴۱۰.</ref>		قضاوت از دید ائمه(ع) منصب خطیری است که دارای مشکلات زیادی است چرا که دائماً در معرض امتحانات سخت و وسوسه‌انگیز قرار دارد؛ ولی این را نیز باید گفت که اگر بدست یک قاضی احقاق حقی صورت گیرد و رفع ظلمی صورت گیرد از اجر و پاداش ویژه‌ای برخوردار خواهد بود. حضرت علی(ع) در این زمینه می‌فرماید: دست خدا بالای سر قاضی است و او زیر سایه رحمت الهی نشسته؛ اما اگر از حق تجاوز کند خداوند او را به خودش وا می‌گذارد.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۷، ص۴۱۰.</ref>

Am.gashool در ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۹

2023-05-22T11:59:53Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۹
خط ۷:		خط ۷:
	قضاوت عبارت است از اعمال ولایت شرعی از طریق حکم بین مردم برای رفع خصومات.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref> هدف اصلی از [[قضاوت]] اسلامی، گسترش عدل، احقاق حق و رفع تجاوز به حقوق دیگران است که در روایات به عنوان احیاء و تزکیه زمین از آن یاد شده‌است. بر اساس روایات معصومان (ع)، مقام قضاوت مخصوص خداوند، پیامبران الهی و اوصیای معصوم آنها است. پس از آنها، افراد صالح با اذن خصوصی یا عمومی می‌توانند برای قضاوت منصوب شوند.		قضاوت عبارت است از اعمال ولایت شرعی از طریق حکم بین مردم برای رفع خصومات.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref> هدف اصلی از [[قضاوت]] اسلامی، گسترش عدل، احقاق حق و رفع تجاوز به حقوق دیگران است که در روایات به عنوان احیاء و تزکیه زمین از آن یاد شده‌است. بر اساس روایات معصومان (ع)، مقام قضاوت مخصوص خداوند، پیامبران الهی و اوصیای معصوم آنها است. پس از آنها، افراد صالح با اذن خصوصی یا عمومی می‌توانند برای قضاوت منصوب شوند.

	ایمان، علم، تقوا و عدالتِ ~~فرد~~ قاضی باید ~~ثابت~~ شده باشد. فردی که در مقام قضاوت قرار می‌گیرد، باید صلاحیت این مقام را داشته باشد و بتواند این امر خطیر و مهم را به نحو احسن انجام دهد.		ایمان، علم، تقوا و عدالتِ قاضی باید احراز شده باشد. فردی که در مقام قضاوت قرار می‌گیرد، باید صلاحیت این مقام را داشته باشد و بتواند این امر خطیر و مهم را به نحو احسن انجام دهد.

	== قضاوت از دیدگاه ائمه(ع) ==		== قضاوت از دیدگاه ائمه(ع) ==

Am.gashool در ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۸

2023-05-22T11:58:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۸
خط ۵:		خط ۵:
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|حکومت دینی}}		{{درگاه\|حکومت دینی}}
	قضاوت عبارت است از اعمال ولایت شرعی از طریق حکم بین مردم برای رفع خصومات.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref> هدف اصلی از [[قضاوت]] اسلامی، گسترش عدل، احقاق حق و رفع تجاوز به حقوق دیگران و به ~~تعبیر روایات~~ احیاء و تزکیه ~~ارض است~~. ~~در روایات، امر~~ قضاوت مخصوص ~~خداوند و پیامبرانش~~ و اوصیای معصوم آنها است. پس از آنها، افراد صالح با اذن خصوصی یا عمومی می‌توانند برای قضاوت منصوب شوند.		قضاوت عبارت است از اعمال ولایت شرعی از طریق حکم بین مردم برای رفع خصومات.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref> هدف اصلی از [[قضاوت]] اسلامی، گسترش عدل، احقاق حق و رفع تجاوز به حقوق دیگران است که در روایات به عنوان احیاء و تزکیه زمین از آن یاد شده‌است. بر اساس روایات معصومان (ع)، مقام قضاوت مخصوص خداوند، پیامبران الهی و اوصیای معصوم آنها است. پس از آنها، افراد صالح با اذن خصوصی یا عمومی می‌توانند برای قضاوت منصوب شوند.

	ایمان، علم، تقوا و عدالتِ فرد قاضی باید ثابت شده باشد. فردی که در مقام قضاوت قرار می‌گیرد، باید صلاحیت این مقام را داشته باشد و بتواند این امر خطیر و مهم را به نحو احسن انجام دهد.		ایمان، علم، تقوا و عدالتِ فرد قاضی باید ثابت شده باشد. فردی که در مقام قضاوت قرار می‌گیرد، باید صلاحیت این مقام را داشته باشد و بتواند این امر خطیر و مهم را به نحو احسن انجام دهد.

Am.gashool در ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۴

2023-05-22T11:54:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۲۴
خط ۵:		خط ۵:
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|حکومت دینی}}		{{درگاه\|حکومت دینی}}
	~~قضاء~~ عبارت است از اعمال ولایت شرعی از طریق حکم بین مردم برای رفع خصومات.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref> هدف اصلی از [[قضاوت]] اسلامی، گسترش عدل، احقاق حق و رفع تجاوز ~~است~~ و به تعبیر روایات احیاء و تزکیه ارض است. در روایات، امر قضاوت مخصوص خداوند و پیامبرانش و اوصیای معصوم آنها است. پس از ~~آنها~~ افراد صالح با اذن خصوصی یا عمومی می‌توانند ~~متصدی امر قضاء~~ شوند.		قضاوت عبارت است از اعمال ولایت شرعی از طریق حکم بین مردم برای رفع خصومات.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref> هدف اصلی از [[قضاوت]] اسلامی، گسترش عدل، احقاق حق و رفع تجاوز به حقوق دیگران و به تعبیر روایات احیاء و تزکیه ارض است. در روایات، امر قضاوت مخصوص خداوند و پیامبرانش و اوصیای معصوم آنها است. پس از آنها، افراد صالح با اذن خصوصی یا عمومی می‌توانند برای قضاوت منصوب شوند.

	ایمان، علم، تقوا و عدالتِ فرد قاضی باید ثابت شده باشد. فردی که در مقام قضاوت قرار ~~می‌گیرد~~ باید صلاحیت این مقام را داشته باشد و بتواند این امر خطیر و مهم را به نحو احسن انجام دهد.		ایمان، علم، تقوا و عدالتِ فرد قاضی باید ثابت شده باشد. فردی که در مقام قضاوت قرار می‌گیرد، باید صلاحیت این مقام را داشته باشد و بتواند این امر خطیر و مهم را به نحو احسن انجام دهد.

	== قضاوت از دیدگاه ائمه(ع) ==		== قضاوت از دیدگاه ائمه(ع) ==

Nazarzadeh در ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۴۴

2022-02-01T07:44:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۴
خط ۳:		خط ۳:
	در مورد قضاوت از دیدگاه ائمه و شرایط قاضی شرح دهید؟		در مورد قضاوت از دیدگاه ائمه و شرایط قاضی شرح دهید؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}قضاء عبارت است از اعمال ولایت شرعی از طریق حکم بین مردم برای رفع خصومات.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref> هدف اصلی از [[قضاوت]] اسلامی، گسترش عدل، احقاق حق و رفع تجاوز است و به تعبیر روایات احیاء و تزکیه ارض است. در روایات، امر قضاوت مخصوص خداوند و پیامبرانش و اوصیای معصوم آنها است. پس از آنها افراد صالح با اذن خصوصی یا عمومی می‌توانند متصدی امر قضاء شوند.		{{پاسخ}}
			{{درگاه\|حکومت دینی}}
			قضاء عبارت است از اعمال ولایت شرعی از طریق حکم بین مردم برای رفع خصومات.<ref>مقتدایی، مرتضی، قضاوت در اسلام، چاپ اول، ۱۳۷۶ش، ص۹.</ref> هدف اصلی از [[قضاوت]] اسلامی، گسترش عدل، احقاق حق و رفع تجاوز است و به تعبیر روایات احیاء و تزکیه ارض است. در روایات، امر قضاوت مخصوص خداوند و پیامبرانش و اوصیای معصوم آنها است. پس از آنها افراد صالح با اذن خصوصی یا عمومی می‌توانند متصدی امر قضاء شوند.

	ایمان، علم، تقوا و عدالتِ فرد قاضی باید ثابت شده باشد. فردی که در مقام قضاوت قرار می‌گیرد باید صلاحیت این مقام را داشته باشد و بتواند این امر خطیر و مهم را به نحو احسن انجام دهد.		ایمان، علم، تقوا و عدالتِ فرد قاضی باید ثابت شده باشد. فردی که در مقام قضاوت قرار می‌گیرد باید صلاحیت این مقام را داشته باشد و بتواند این امر خطیر و مهم را به نحو احسن انجام دهد.