فواید آیات علمی قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Fabbasi: حذف نتیجه بحث از آخر مدخل و اصلاح برخی از جملات

2023-03-09T08:02:34Z

حذف نتیجه بحث از آخر مدخل و اصلاح برخی از جملات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۳۲
خط ۶:		خط ۶:

	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	تعدادی از آیات [[قرآن کریم]]، به‌طور مستقیم یا ضمنی، متضمن مباحث علمی است. ~~وقتی این آیات در کنار سایر آیات قرار گیرد، یقیناً~~ مباحث علمی، به تنهایی مطلوب قرآن نیست، بلکه فوایدی در تفسیر علمی آیات قرآن بوده است. ~~با یک تقسیم‌بندی می‌توان فواید آیات علمی در قرآن را به دو بخش تقسیم نمود:~~		تعدادی از آیات [[قرآن کریم]]، به‌طور مستقیم یا ضمنی، متضمن مباحث علمی است. مباحث علمی، به تنهایی مطلوب قرآن نیست، بلکه فوایدی در تفسیر علمی آیات قرآن بوده است.

	الف) فواید اصلی؛ ب) فواید فرعی. هدایت را جنبه اصلی بیان نموده‌اند، در حالی که می‌توان آن را به موضوعات فرعی تقسیم کرد. شاید بتوان سه فایده را در مورد آیات بیان کرد:

	'''فایده اوّل؛'''		'''فایده اوّل؛'''

	آیات علمی در قرآن که با سایر آیات علمی مشترک‌اند، مانند [[آیات فقهی]] و [[آیات اخلاقی]]، در پی [[اثبات وجود خدا]] و [[توحید]] است.<ref>عبدالله شحاته، تفسیر الایات الکونیه، ص۳۰.</ref> بسیاری از مباحث علمی که در قرآن مطرح شده است، در پایان این نکته‌ها را تذکر می‌دهند که پس آفریننده این‌ها کیست؟ ببینید که بوجود آورنده این‌ها کیست؟ آیا بشر می‌تواند در آن دخالت کند؟ به عنوان مثال، در سوره آل‌عمران می‌فرماید: {{قرآن\|إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ لَآیاتٍ لِأُولِی الْأَلْبابِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۰}} نقل شده است که رسول خدا این آیات را، مخصوصاً در شب، زیاد می‌خواند و گاهی هم می‌فرمود: {{متن عربی\|وَیْلٌ لِمَنْ قَرَءَها و لَم یَتَفَکَّر فیها؛ وای بر کسانی که این پنج آیه را بخوانند (۹۱ تا ۹۵ آل عمران) و در آن تفکر نکنند.}} [[میثم تمار]] نیز نقل می‌کند: «می‌دیدم مولایم [[علی(ع)]] شب‌هایی به آسمان نگاه می‌کرد و این پنج آیه را می‌خواند و اشک می‌ریخت.»		آیات علمی در قرآن که با سایر آیات علمی مشترک‌اند، مانند [[آیات فقهی]] و [[آیات اخلاقی]]، در پی [[اثبات وجود خدا]] و [[توحید]] است.<ref>عبدالله شحاته، تفسیر الایات الکونیه، ص۳۰.</ref> بسیاری از مباحث علمی در قرآن برای اندیشیدن است: {{قرآن\|إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ لَآیاتٍ لِأُولِی الْأَلْبابِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۰}}

	قرآن بعد از این‌که به آسمان‌ها و زمین و اختلاف شب و روز اشاره می‌کند، می‌فرماید: {{قرآن\|رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} این برای پی بردن به باطل نبودن آفرینش است؛ و از آیه {{قرآن\|سُبْحانَکَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} پی‌می‌بریم که چه کسی آفرینش را ایجاد کرده است. ~~سوره‌ای~~ در قرآن ~~یافت نمی‌شود مگر این‌که در آن~~ به عالم هستی و تأمل در نظم و خلقت اشاره ~~یا تصریحی~~ شده است، تا عقل بشر را برای تفکر در خلقت الهی تحریک ~~کند؛~~ آن‌گاه از مخلوق به خالق، از طبیعت به ایجادکننده آن، از مسبب به سبب و از مصنوع به صانع پی‌ببرد. خداوند فکر بشر را به سوی دقیق‌ترین، عظیم‌ترین، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین امور هستی فرا می‌خواند و این چیزی بود که اعراب صدر اسلام به فطرت سلیم اعتراف کردند.<ref> عبدالله شحاته، ~~همان،~~ ص۳۰.</ref>		قرآن بعد از این‌که به آسمان‌ها و زمین و اختلاف شب و روز اشاره می‌کند، می‌فرماید: {{قرآن\|رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} این برای پی بردن به باطل نبودن آفرینش است. در قرآن به عالم هستی و تأمل در نظم و خلقت اشاره شده است، تا عقل بشر را برای تفکر در خلقت الهی تحریک کند. آن‌گاه از مخلوق به خالق، از طبیعت به ایجادکننده آن، از مسبب به سبب و از مصنوع به صانع پی‌ببرد. خداوند فکر بشر را به سوی دقیق‌ترین، عظیم‌ترین، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین امور هستی فرا می‌خواند و این چیزی بود که اعراب صدر اسلام به فطرت سلیم اعتراف کردند.<ref> عبدالله شحاته، تفسیر الایات الکونیه، ص۳۰.</ref>

	'''فایده دوّم؛'''		'''فایده دوّم؛'''

	آیات علمی برای [[اثبات معاد]] و هدف‌دار بودن خلقت ~~آمده‌اند؛ این نیز یکی از فواید اصلی این آیات است؛ مانند آیه~~: {{قرآن\|فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ\|۵\|خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ\|۶\|یَخْرُجُ مِنْ بَیْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ\|۷\|إِنَّهُ عَلی رَجْعِهِ لَقادِرٌ\|۸		آیات علمی برای [[اثبات معاد]] و هدف‌دار بودن خلقت آمده‌اند: {{قرآن\|فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ\|۵\|خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ\|۶\|یَخْرُجُ مِنْ بَیْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ\|۷\|إِنَّهُ عَلی رَجْعِهِ لَقادِرٌ\|۸
	\| سوره = طارق		\| سوره = طارق
	\| آیه = ۵–۸\| ترجمه = انسان باید بنگرد که از چه چیز آفریده شده است؛ از یک آب جهنده آفریده شده؛ آبی که از میان پشت و سینه ها خارج می شود! مسلّماً خدا می تواند او را بازگرداند!}} در ~~اینجا~~ بعد از مطرح کردن ~~آفرینش،~~ بحث معاد را از آن نتیجه می‌گیرد.		\| آیه = ۵–۸\| ترجمه = انسان باید بنگرد که از چه چیز آفریده شده است؛ از یک آب جهنده آفریده شده؛ آبی که از میان پشت و سینه ها خارج می شود! مسلّماً خدا می تواند او را بازگرداند!}} در این آیه بعد از مطرح کردن مطالب علمی آفرینش انسان، بحث معاد را از آن نتیجه می‌گیرد.

	{{قرآن\|کَیْفَ تَکْفُرُونَ بِاللَّهِ وَ کُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْیاکُمْ ثُمَّ یُمِیتُکُمْ ثُمَّ یُحْیِیکُمْ ثُمَّ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ\| سوره = بقره\| آیه = ۲۸\| ترجمه= چگونه شما به خدا کفر می‌ورزید؛ همان‌طور که شما را به این جهان آورد، مجدداً شما را از قیامت یا پس از برزخ برمی‌گرداند.}} در ~~اینجا~~ اشاره به بحث خلقت، مرگ و معاد و برانگیختن دوباره اشاره دارد. با وجود بحث علمی در این آیه، تصریح به مسئله خلقت و معاد توسط خداوند شده است.		{{قرآن\|کَیْفَ تَکْفُرُونَ بِاللَّهِ وَ کُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْیاکُمْ ثُمَّ یُمِیتُکُمْ ثُمَّ یُحْیِیکُمْ ثُمَّ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ\| سوره = بقره\| آیه = ۲۸\| ترجمه= چگونه شما به خدا کفر می‌ورزید؛ همان‌طور که شما را به این جهان آورد، مجدداً شما را از قیامت یا پس از برزخ برمی‌گرداند.}} در این آیه اشاره به بحث خلقت، مرگ و معاد و برانگیختن دوباره اشاره دارد. با وجود بحث علمی در این آیه، تصریح به مسئله خلقت و معاد توسط خداوند شده است.

	'''فایده سوم؛'''		'''فایده سوم؛'''

	آیات علمی در رد عقیده [[کفار]] و [[مشرکان]] و [[ماده‌پرستان]] است؛ کسانی که می‌گفتند که هر چه هست همین دنیاست. {{قرآن\|ما هِیَ إِلاَّ حَیاتُنَا الدُّنْیا\| سوره = جاثیه\| آیه = ۲۴\| ترجمه = چیزی جز این دنیا نیست}} {{قرآن\|وَ ما یُهْلِکُنا إِلاَّ الدَّهْرُ\| سوره = جاثیه\| آیه = ۲۴\| ترجمه = همین روزگار است که ما را می‌میراند}}؛ بخشی از آیات علمی، به ~~تحقیر~~ این ~~عقیده مشرکان پرداخته، می‌فرماید~~:		آیات علمی در رد عقیده [[کفار]] و [[مشرکان]] و [[ماده‌پرستان]] است؛ کسانی که می‌گفتند که هر چه هست همین دنیاست: {{قرآن\|ما هِیَ إِلاَّ حَیاتُنَا الدُّنْیا\| سوره = جاثیه\| آیه = ۲۴\| ترجمه = چیزی جز این دنیا نیست}} {{قرآن\|وَ ما یُهْلِکُنا إِلاَّ الدَّهْرُ\| سوره = جاثیه\| آیه = ۲۴\| ترجمه = همین روزگار است که ما را می‌میراند}}؛ بخشی از آیات علمی، به رد این باور پرداخته است:

	{{قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُبَابًا وَلَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَإِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئًا لَا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ\| سوره = حج\| آیه = ۷۳\| ترجمه = شما جمع بشوید می‌توانید حتی یک مگس را بیافرینید؟ شما فکر کنید و بیندیشید آیا می‌توانید شبیه آن را ایجاد کنید؟}}		{{قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُبَابًا وَلَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَإِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئًا لَا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ\| سوره = حج\| آیه = ۷۳\| ترجمه = شما جمع بشوید می‌توانید حتی یک مگس را بیافرینید؟ شما فکر کنید و بیندیشید آیا می‌توانید شبیه آن را ایجاد کنید؟}}

	~~'''نتیجه بحث'''~~		مطالب علمی قرآن، سه هدف توحید، معاد و رد باورهای انحرافی کفار و مشرکین را مطرح کرده است. می‌توان هر سه عنوان را در یک عنوان کلی مانند هدایت جمع کرد. هدایت به خداوند، به معاد، به [[ماوراء الطبیعه]]. جنبه‌های علمی قرآن، برای پی بردن و رسیدن برای هدف اصلی است.

	~~در فواید اصلی~~ سه هدف توحید، معاد و رد ~~تحقیر~~ کفار و مشرکین مطرح است. ~~البته~~ می‌توان هر سه عنوان را در یک عنوان کلی مانند هدایت جمع ~~کرد؛ یعنی~~ هدایت به خداوند، به معاد، به [[ماوراء الطبیعه]]. ~~در بخش فواید فرعی نیز می‌توان یک هدف را که توجه بشر به بعد~~ علمی ~~آیات است، بیان نمود. خداوند در قرآن از مردم گله می‌کند و می‌فرماید:~~

	{{قرآن\|وَ کَأَیِّنْ مِنْ آیَه فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ\| ترجمه = چه نشانه‌هایی در آسمان و زمین است!}} {{قرآن\|یَمُرُّونَ عَلَیْها\| ترجمه = بعضی از کنارش رد می‌شوند}} {{قرآن\|وَ هُمْ عَنْها مُعْرِضُونَ\| ترجمه = و حال آن‌که آنها از آن روی برمی‌گردانند\| سوره = یوسف\| آیه = ۱۰۵}}

	همچنین منظور از توجّه در آیه {{قرآن\|أفلا یَنْظُرُونَ إلَی الإبل کَیْفَ خُلِقَت\| سوره = غاشیه\| آیه = ۱۷}} نگاه ظاهری به شتر نیست، بلکه دقت در مباحث علمی است؛ یعنی این موضوع دارای چه ویژگی‌هایی است که خداوند در قرآن به نظر و تفکر و تأمل در آن توجه می‌دهد. بنابراین یک هدف فرعی، توجه به جنبه‌های علمی، برای پی بردن ~~به آن است؛ یعنی جنبه‌های علمی، طریقی~~ برای هدف اصلی است. وقتی قرآن کریم به یک نکته علمی اشاره می‌کند یا وقتی که [[پیامبر(ص)]] گله می‌کند و می‌گوید: «ویلٌ لمِنَ قَرَءها و لَمْ یَتَفَکّر فیها؛ وای بر کسانی که آیات سوره آل عمران را بخوانند و تفکر نکنند»، منظور از تفکر چیست؟ پی بردن به بعد علمی آیه یک هدف است؛ هدف فرعی دیگر، بحث اعجاز است. وقتی که قرآن کریم می‌فرماید: ده سوره مثل این قرآن بیاورید،<ref>سوره هود، آیه ۱۳.</ref> و در جای دیگر می‌فرماید: یک سوره بیاورید،<ref>سوره بقره، آیه ۲۳.</ref> لازمه‌اش این است که این قرآن مشتمل بر جنبه‌های مختلف اعجاز است، یکی از آنها [[اعجاز علمی]] است که بزرگان و علما ذکر کرده‌اند.<ref>کتب فراوانی در زمینه جنبه‌های [[اعجاز قرآن]] تألیف شده است؛ از جمله: [[اعجاز بیانی]] از نظر فصاحت و بلاغت؛ اعجاز از نظر اشتمال بر [[معارف الهی]]؛ اعجاز از نظر فقدان اختلاف در آن؛ اعجاز از نظر قانون گذاری؛ اعجاز در اخبار از غیب؛ اعجاز در تبیین فلسفی هستی؛ اعجاز از بیان اخبار و تاریخ گذشتگان؛ اعجاز از نظر ایجاز و اطناب؛ اعجاز در بیان اخبار علمی و اسرار هستی.</ref>

	می‌توان گفت فواید اصلی آیات علمی قرآن، توحید، معاد، توجه به ماوراء الطبیعه و نفی عقیده مشرکان، و فواید فرعی آیات که کمک به اهداف اصلی است شامل بررسی آیات، تطبیق آن‌ها بر یافته‌های علمی و یقینیات و پی‌بردن به اعجاز علمی قرآن می‌شود.
	{{پایان پاسخ}}		{{پایان پاسخ}}

Nazarzadeh: جایگزینی متن - '| شاخه فرعی۱ = تفسیر علمی | شاخه فرعی۲ =' به ' | شاخه فرعی۱ = روش‌ها و مبانی تفسیری | شاخه فرعی۲ = تفسیر علمی'

2021-03-20T15:31:38Z

جایگزینی متن - '| شاخه فرعی۱ = تفسیر علمی | شاخه فرعی۲ =' به ' | شاخه فرعی۱ = روش‌ها و مبانی تفسیری | شاخه فرعی۲ = تفسیر علمی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۰۱
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی = تفسیر		\| شاخه اصلی = تفسیر
	\| شاخه فرعی۱ = ~~تفسیر علمی~~		\| شاخه فرعی۱ = روش‌ها و مبانی تفسیری
	\| شاخه فرعی۲ =		\| شاخه فرعی۲ = تفسیر علمی
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}

Nazarzadeh: جایگزینی متن - '|شاخه فرعی' به '| شاخه فرعی'

2021-03-18T11:57:40Z

جایگزینی متن - '|شاخه فرعی' به '| شاخه فرعی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۲۷
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی = تفسیر		\| شاخه اصلی = تفسیر
	\|شاخه فرعی۱ = تفسیر علمی		\| شاخه فرعی۱ = تفسیر علمی
	\|شاخه فرعی۲ =		\| شاخه فرعی۲ =
	\|شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله

Rezvani در ‏۱۴ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۲۰

2021-03-14T16:20:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۹:۵۰
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه =
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی نویسنده =		\| بازبینی نویسنده =

127.0.0.1: جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = '

2021-03-07T11:27:47Z

جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۵۷
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
			\| بازبینی نویسنده =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =

Rahmani در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۲۲

2021-02-14T08:22:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۵۲
خط ۶:		خط ۶:

	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	تعدادی از آیات قرآن ~~کریم،~~ به‌طور مستقیم یا ضمنی، متضمن مباحث علمی است. وقتی این آیات در کنار سایر آیات قرار گیرد، یقیناً مباحث علمی، به تنهایی مطلوب قرآن نیست، بلکه فوایدی در تفسیر علمی آیات قرآن بوده است. با یک تقسیم‌بندی می‌توان فواید آیات علمی در قرآن را به دو بخش تقسیم نمود:		تعدادی از آیات [[قرآن کریم]]، به‌طور مستقیم یا ضمنی، متضمن مباحث علمی است. وقتی این آیات در کنار سایر آیات قرار گیرد، یقیناً مباحث علمی، به تنهایی مطلوب قرآن نیست، بلکه فوایدی در تفسیر علمی آیات قرآن بوده است. با یک تقسیم‌بندی می‌توان فواید آیات علمی در قرآن را به دو بخش تقسیم نمود:

	الف) فواید اصلی؛ ب) فواید فرعی. هدایت را جنبه اصلی بیان نموده‌اند، در حالی که می‌توان آن را به موضوعات فرعی تقسیم کرد. شاید بتوان سه فایده را در مورد آیات بیان کرد:		الف) فواید اصلی؛ ب) فواید فرعی. هدایت را جنبه اصلی بیان نموده‌اند، در حالی که می‌توان آن را به موضوعات فرعی تقسیم کرد. شاید بتوان سه فایده را در مورد آیات بیان کرد:
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	'''فایده اوّل؛'''		'''فایده اوّل؛'''

	آیات علمی در قرآن که با سایر آیات علمی مشترک‌اند، مانند آیات فقهی و ~~اخلاقی،~~ در پی اثبات وجود خدا و توحید است.<ref>عبدالله شحاته، تفسیر الایات الکونیه، ص۳۰.</ref> بسیاری از مباحث علمی که در قرآن مطرح شده است، در پایان این نکته‌ها را تذکر می‌دهند که پس آفریننده این‌ها کیست؟ ببینید که بوجود آورنده این‌ها کیست؟ آیا بشر می‌تواند در آن دخالت کند؟ به عنوان مثال، در سوره آل‌عمران می‌فرماید: {{قرآن\|إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ لَآیاتٍ لِأُولِی الْأَلْبابِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۰}} نقل شده است که رسول خدا این آیات را، مخصوصاً در شب، زیاد می‌خواند و گاهی هم می‌فرمود: ~~«وَیْلٌ~~ لِمَنْ قَرَءَها و لَم یَتَفَکَّر فیها؛ وای بر کسانی که این پنج آیه را بخوانند (۹۱ تا ۹۵ آل عمران) و در آن تفکر نکنند.» میثم تمار نیز نقل می‌کند: «می‌دیدم مولایم علی(ع) شب‌هایی به آسمان نگاه می‌کرد و این پنج آیه را می‌خواند و اشک می‌ریخت.»		آیات علمی در قرآن که با سایر آیات علمی مشترک‌اند، مانند [[آیات فقهی]] و [[آیات اخلاقی]]، در پی [[اثبات وجود خدا]] و [[توحید]] است.<ref>عبدالله شحاته، تفسیر الایات الکونیه، ص۳۰.</ref> بسیاری از مباحث علمی که در قرآن مطرح شده است، در پایان این نکته‌ها را تذکر می‌دهند که پس آفریننده این‌ها کیست؟ ببینید که بوجود آورنده این‌ها کیست؟ آیا بشر می‌تواند در آن دخالت کند؟ به عنوان مثال، در سوره آل‌عمران می‌فرماید: {{قرآن\|إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ لَآیاتٍ لِأُولِی الْأَلْبابِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۰}} نقل شده است که رسول خدا این آیات را، مخصوصاً در شب، زیاد می‌خواند و گاهی هم می‌فرمود: {{متن عربی\|وَیْلٌ لِمَنْ قَرَءَها و لَم یَتَفَکَّر فیها؛ وای بر کسانی که این پنج آیه را بخوانند (۹۱ تا ۹۵ آل عمران) و در آن تفکر نکنند.}} [[میثم تمار]] نیز نقل می‌کند: «می‌دیدم مولایم [[علی(ع)]] شب‌هایی به آسمان نگاه می‌کرد و این پنج آیه را می‌خواند و اشک می‌ریخت.»

	قرآن بعد از این‌که به آسمان‌ها و زمین و اختلاف شب و روز اشاره می‌کند، می‌فرماید: {{قرآن\|رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} این برای پی بردن به باطل نبودن آفرینش است؛ و از آیه {{قرآن\|سُبْحانَکَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} پی‌می‌بریم که چه کسی آفرینش را ایجاد کرده است. سوره‌ای در قرآن یافت نمی‌شود مگر این‌که در آن به عالم هستی و تأمل در نظم و خلقت اشاره یا تصریحی شده است، تا عقل بشر را برای تفکر در خلقت الهی تحریک کند؛ آن‌گاه از مخلوق به خالق، از طبیعت به ایجادکننده آن، از مسبب به سبب و از مصنوع به صانع پی‌ببرد. خداوند فکر بشر را به سوی دقیق‌ترین، عظیم‌ترین، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین امور هستی فرا می‌خواند و این چیزی بود که اعراب صدر اسلام به فطرت سلیم اعتراف کردند.<ref> عبدالله شحاته، همان، ص۳۰.</ref>		قرآن بعد از این‌که به آسمان‌ها و زمین و اختلاف شب و روز اشاره می‌کند، می‌فرماید: {{قرآن\|رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} این برای پی بردن به باطل نبودن آفرینش است؛ و از آیه {{قرآن\|سُبْحانَکَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} پی‌می‌بریم که چه کسی آفرینش را ایجاد کرده است. سوره‌ای در قرآن یافت نمی‌شود مگر این‌که در آن به عالم هستی و تأمل در نظم و خلقت اشاره یا تصریحی شده است، تا عقل بشر را برای تفکر در خلقت الهی تحریک کند؛ آن‌گاه از مخلوق به خالق، از طبیعت به ایجادکننده آن، از مسبب به سبب و از مصنوع به صانع پی‌ببرد. خداوند فکر بشر را به سوی دقیق‌ترین، عظیم‌ترین، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین امور هستی فرا می‌خواند و این چیزی بود که اعراب صدر اسلام به فطرت سلیم اعتراف کردند.<ref> عبدالله شحاته، همان، ص۳۰.</ref>
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	'''فایده دوّم؛'''		'''فایده دوّم؛'''

	آیات علمی برای اثبات معاد و هدف‌دار بودن خلقت آمده‌اند؛ این نیز یکی از فواید اصلی این آیات است؛ مانند آیه: {{قرآن\|فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ\|۵\|خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ\|۶\|یَخْرُجُ مِنْ بَیْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ\|۷\|إِنَّهُ عَلی رَجْعِهِ لَقادِرٌ\|۸		آیات علمی برای [[اثبات معاد]] و هدف‌دار بودن خلقت آمده‌اند؛ این نیز یکی از فواید اصلی این آیات است؛ مانند آیه: {{قرآن\|فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ\|۵\|خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ\|۶\|یَخْرُجُ مِنْ بَیْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ\|۷\|إِنَّهُ عَلی رَجْعِهِ لَقادِرٌ\|۸
	\| سوره = طارق		\| سوره = طارق
	\| آیه = ۵–۸\| ترجمه = انسان باید بنگرد که از چه چیز آفریده شده است؛ از یک آب جهنده آفریده شده؛ آبی که از میان پشت و سینه ها خارج می شود! مسلّماً خدا می تواند او را بازگرداند!}} در اینجا بعد از مطرح کردن آفرینش، بحث معاد را از آن نتیجه می‌گیرد.		\| آیه = ۵–۸\| ترجمه = انسان باید بنگرد که از چه چیز آفریده شده است؛ از یک آب جهنده آفریده شده؛ آبی که از میان پشت و سینه ها خارج می شود! مسلّماً خدا می تواند او را بازگرداند!}} در اینجا بعد از مطرح کردن آفرینش، بحث معاد را از آن نتیجه می‌گیرد.
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	'''فایده سوم؛'''		'''فایده سوم؛'''

	آیات علمی در ~~ردّ~~ عقیده کفار و مشرکان و ~~مادهّ‌پرستان~~ است؛ کسانی که می‌گفتند که هر چه هست همین دنیاست. {{قرآن\|ما هِیَ إِلاَّ حَیاتُنَا الدُّنْیا\| سوره = جاثیه\| آیه = ۲۴\| ترجمه = چیزی جز این دنیا نیست}} {{قرآن\|وَ ما یُهْلِکُنا إِلاَّ الدَّهْرُ\| سوره = جاثیه\| آیه = ۲۴\| ترجمه = همین روزگار است که ما را می‌میراند}}؛ بخشی از آیات علمی، به تحقیر این عقیده مشرکان پرداخته، می‌فرماید:		آیات علمی در رد عقیده [[کفار]] و [[مشرکان]] و [[ماده‌پرستان]] است؛ کسانی که می‌گفتند که هر چه هست همین دنیاست. {{قرآن\|ما هِیَ إِلاَّ حَیاتُنَا الدُّنْیا\| سوره = جاثیه\| آیه = ۲۴\| ترجمه = چیزی جز این دنیا نیست}} {{قرآن\|وَ ما یُهْلِکُنا إِلاَّ الدَّهْرُ\| سوره = جاثیه\| آیه = ۲۴\| ترجمه = همین روزگار است که ما را می‌میراند}}؛ بخشی از آیات علمی، به تحقیر این عقیده مشرکان پرداخته، می‌فرماید:

	{{قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُبَابًا وَلَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَإِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئًا لَا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ\| سوره = حج\| آیه = ۷۳\| ترجمه = شما جمع بشوید می‌توانید حتی یک مگس را بیافرینید؟ شما فکر کنید و بیندیشید آیا می‌توانید شبیه آن را ایجاد کنید؟}}		{{قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُبَابًا وَلَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَإِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئًا لَا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ\| سوره = حج\| آیه = ۷۳\| ترجمه = شما جمع بشوید می‌توانید حتی یک مگس را بیافرینید؟ شما فکر کنید و بیندیشید آیا می‌توانید شبیه آن را ایجاد کنید؟}}
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	'''نتیجه بحث'''		'''نتیجه بحث'''

	در فواید اصلی سه هدف توحید، معاد و رد تحقیر کفار و مشرکین مطرح است. البته می‌توان هر سه عنوان را در یک عنوان کلی مانند هدایت جمع کرد؛ یعنی هدایت به خداوند، به معاد، به ماوراء الطبیعه. در بخش فواید فرعی نیز می‌توان یک هدف را که توجه بشر به بعد علمی آیات است، بیان نمود. خداوند در قرآن از مردم گله می‌کند و می‌فرماید:		در فواید اصلی سه هدف توحید، معاد و رد تحقیر کفار و مشرکین مطرح است. البته می‌توان هر سه عنوان را در یک عنوان کلی مانند هدایت جمع کرد؛ یعنی هدایت به خداوند، به معاد، به [[ماوراء الطبیعه]]. در بخش فواید فرعی نیز می‌توان یک هدف را که توجه بشر به بعد علمی آیات است، بیان نمود. خداوند در قرآن از مردم گله می‌کند و می‌فرماید:

	{{قرآن\|وَ کَأَیِّنْ مِنْ آیَه فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ\| ترجمه = چه نشانه‌هایی در آسمان و زمین است!}} {{قرآن\|یَمُرُّونَ عَلَیْها\| ترجمه = بعضی از کنارش رد می‌شوند}} {{قرآن\|وَ هُمْ عَنْها مُعْرِضُونَ\| ترجمه = و حال آن‌که آنها از آن روی برمی‌گردانند\| سوره = یوسف\| آیه = ۱۰۵}}		{{قرآن\|وَ کَأَیِّنْ مِنْ آیَه فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ\| ترجمه = چه نشانه‌هایی در آسمان و زمین است!}} {{قرآن\|یَمُرُّونَ عَلَیْها\| ترجمه = بعضی از کنارش رد می‌شوند}} {{قرآن\|وَ هُمْ عَنْها مُعْرِضُونَ\| ترجمه = و حال آن‌که آنها از آن روی برمی‌گردانند\| سوره = یوسف\| آیه = ۱۰۵}}

	همچنین منظور از توجّه در آیه {{قرآن\|أفلا یَنْظُرُونَ إلَی الإبل کَیْفَ خُلِقَت\| سوره = غاشیه\| آیه = ۱۷}} نگاه ظاهری به شتر نیست، بلکه دقت در مباحث علمی است؛ یعنی این موضوع دارای چه ویژگی‌هایی است که خداوند در قرآن به نظر و تفکر و تأمل در آن توجه می‌دهد. بنابراین یک هدف فرعی، توجه به جنبه‌های علمی، برای پی بردن به آن است؛ یعنی جنبه‌های علمی، طریقی برای هدف اصلی است. وقتی قرآن کریم به یک نکته علمی اشاره می‌کند یا وقتی که پیامبر(ص) گله می‌کند و می‌گوید: «ویلٌ لمِنَ قَرَءها و لَمْ یَتَفَکّر فیها؛ وای بر کسانی که آیات سوره آل عمران را بخوانند و تفکر نکنند»، منظور از تفکر چیست؟ پی بردن به بعد علمی آیه یک هدف است؛ هدف فرعی دیگر، بحث اعجاز است. وقتی که قرآن کریم می‌فرماید: ده سوره مثل این قرآن بیاورید،<ref>سوره هود، آیه ۱۳.</ref> و در جای دیگر می‌فرماید: یک سوره بیاورید،<ref>سوره بقره، آیه ۲۳.</ref> لازمه‌اش این است که این قرآن مشتمل بر جنبه‌های مختلف اعجاز است، یکی از آنها اعجاز علمی است که بزرگان و علما ذکر کرده‌اند.<ref>کتب فراوانی در زمینه جنبه‌های اعجاز قرآن تألیف شده است؛ از جمله: اعجاز بیانی از نظر فصاحت و بلاغت؛ اعجاز از نظر اشتمال بر معارف ~~الهی؛~~ اعجاز از نظر فقدان اختلاف در آن؛ اعجاز از نظر قانون گذاری؛ اعجاز در اخبار از غیب؛ اعجاز در تبیین فلسفی هستی؛ اعجاز از بیان اخبار و تاریخ گذشتگان؛ اعجاز از نظر ایجاز و اطناب؛ اعجاز در بیان اخبار علمی و اسرار هستی.</ref>		همچنین منظور از توجّه در آیه {{قرآن\|أفلا یَنْظُرُونَ إلَی الإبل کَیْفَ خُلِقَت\| سوره = غاشیه\| آیه = ۱۷}} نگاه ظاهری به شتر نیست، بلکه دقت در مباحث علمی است؛ یعنی این موضوع دارای چه ویژگی‌هایی است که خداوند در قرآن به نظر و تفکر و تأمل در آن توجه می‌دهد. بنابراین یک هدف فرعی، توجه به جنبه‌های علمی، برای پی بردن به آن است؛ یعنی جنبه‌های علمی، طریقی برای هدف اصلی است. وقتی قرآن کریم به یک نکته علمی اشاره می‌کند یا وقتی که [[پیامبر(ص)]] گله می‌کند و می‌گوید: «ویلٌ لمِنَ قَرَءها و لَمْ یَتَفَکّر فیها؛ وای بر کسانی که آیات سوره آل عمران را بخوانند و تفکر نکنند»، منظور از تفکر چیست؟ پی بردن به بعد علمی آیه یک هدف است؛ هدف فرعی دیگر، بحث اعجاز است. وقتی که قرآن کریم می‌فرماید: ده سوره مثل این قرآن بیاورید،<ref>سوره هود، آیه ۱۳.</ref> و در جای دیگر می‌فرماید: یک سوره بیاورید،<ref>سوره بقره، آیه ۲۳.</ref> لازمه‌اش این است که این قرآن مشتمل بر جنبه‌های مختلف اعجاز است، یکی از آنها [[اعجاز علمی]] است که بزرگان و علما ذکر کرده‌اند.<ref>کتب فراوانی در زمینه جنبه‌های [[اعجاز قرآن]] تألیف شده است؛ از جمله: [[اعجاز بیانی]] از نظر فصاحت و بلاغت؛ اعجاز از نظر اشتمال بر [[معارف الهی]]؛ اعجاز از نظر فقدان اختلاف در آن؛ اعجاز از نظر قانون گذاری؛ اعجاز در اخبار از غیب؛ اعجاز در تبیین فلسفی هستی؛ اعجاز از بیان اخبار و تاریخ گذشتگان؛ اعجاز از نظر ایجاز و اطناب؛ اعجاز در بیان اخبار علمی و اسرار هستی.</ref>

	می‌توان گفت فواید اصلی آیات علمی قرآن، توحید، معاد، توجه به ماوراء الطبیعه و نفی عقیده مشرکان، و فواید فرعی آیات که کمک به اهداف اصلی است شامل بررسی آیات، تطبیق آن‌ها بر یافته‌های علمی و یقینیات و پی‌بردن به اعجاز علمی قرآن می‌شود.		می‌توان گفت فواید اصلی آیات علمی قرآن، توحید، معاد، توجه به ماوراء الطبیعه و نفی عقیده مشرکان، و فواید فرعی آیات که کمک به اهداف اصلی است شامل بررسی آیات، تطبیق آن‌ها بر یافته‌های علمی و یقینیات و پی‌بردن به اعجاز علمی قرآن می‌شود.
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	\| تیترها = شد		\| تیترها = شد
	\| ویرایش = شد		\| ویرایش = شد
	\| لینک‌دهی =		\| لینک‌دهی =شد
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه =

185.181.182.102: جایگزینی متن - 'هٔ' به 'ه'

2020-12-22T17:37:55Z

جایگزینی متن - 'هٔ' به 'ه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۰۷
خط ۸:		خط ۸:
	تعدادی از آیات قرآن کریم، به‌طور مستقیم یا ضمنی، متضمن مباحث علمی است. وقتی این آیات در کنار سایر آیات قرار گیرد، یقیناً مباحث علمی، به تنهایی مطلوب قرآن نیست، بلکه فوایدی در تفسیر علمی آیات قرآن بوده است. با یک تقسیم‌بندی می‌توان فواید آیات علمی در قرآن را به دو بخش تقسیم نمود:		تعدادی از آیات قرآن کریم، به‌طور مستقیم یا ضمنی، متضمن مباحث علمی است. وقتی این آیات در کنار سایر آیات قرار گیرد، یقیناً مباحث علمی، به تنهایی مطلوب قرآن نیست، بلکه فوایدی در تفسیر علمی آیات قرآن بوده است. با یک تقسیم‌بندی می‌توان فواید آیات علمی در قرآن را به دو بخش تقسیم نمود:

	الف) فواید اصلی؛ ب) فواید فرعی. هدایت را ~~جنبهٔ~~ اصلی بیان نموده‌اند، در حالی که می‌توان آن را به موضوعات فرعی تقسیم کرد. شاید بتوان سه فایده را در مورد آیات بیان کرد:		الف) فواید اصلی؛ ب) فواید فرعی. هدایت را جنبه اصلی بیان نموده‌اند، در حالی که می‌توان آن را به موضوعات فرعی تقسیم کرد. شاید بتوان سه فایده را در مورد آیات بیان کرد:

	'''فایده اوّل؛'''		'''فایده اوّل؛'''

	آیات علمی در قرآن که با سایر آیات علمی مشترک‌اند، مانند آیات فقهی و اخلاقی، در پی اثبات وجود خدا و توحید است.<ref>عبدالله شحاته، تفسیر الایات الکونیه، ص۳۰.</ref> بسیاری از مباحث علمی که در قرآن مطرح شده است، در پایان این نکته‌ها را تذکر می‌دهند که پس ~~آفرینندهٔ~~ این‌ها کیست؟ ببینید که بوجود آورنده این‌ها کیست؟ آیا بشر می‌تواند در آن دخالت کند؟ به عنوان مثال، در ~~سورهٔ~~ آل‌عمران می‌فرماید: {{قرآن\|إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ لَآیاتٍ لِأُولِی الْأَلْبابِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۰}} نقل شده است که رسول خدا این آیات را، مخصوصاً در شب، زیاد می‌خواند و گاهی هم می‌فرمود: «وَیْلٌ لِمَنْ قَرَءَها و لَم یَتَفَکَّر فیها؛ وای بر کسانی که این پنج آیه را بخوانند (۹۱ تا ۹۵ آل عمران) و در آن تفکر نکنند.» میثم تمار نیز نقل می‌کند: «می‌دیدم مولایم علی(ع) شب‌هایی به آسمان نگاه می‌کرد و این پنج آیه را می‌خواند و اشک می‌ریخت.»		آیات علمی در قرآن که با سایر آیات علمی مشترک‌اند، مانند آیات فقهی و اخلاقی، در پی اثبات وجود خدا و توحید است.<ref>عبدالله شحاته، تفسیر الایات الکونیه، ص۳۰.</ref> بسیاری از مباحث علمی که در قرآن مطرح شده است، در پایان این نکته‌ها را تذکر می‌دهند که پس آفریننده این‌ها کیست؟ ببینید که بوجود آورنده این‌ها کیست؟ آیا بشر می‌تواند در آن دخالت کند؟ به عنوان مثال، در سوره آل‌عمران می‌فرماید: {{قرآن\|إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ لَآیاتٍ لِأُولِی الْأَلْبابِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۰}} نقل شده است که رسول خدا این آیات را، مخصوصاً در شب، زیاد می‌خواند و گاهی هم می‌فرمود: «وَیْلٌ لِمَنْ قَرَءَها و لَم یَتَفَکَّر فیها؛ وای بر کسانی که این پنج آیه را بخوانند (۹۱ تا ۹۵ آل عمران) و در آن تفکر نکنند.» میثم تمار نیز نقل می‌کند: «می‌دیدم مولایم علی(ع) شب‌هایی به آسمان نگاه می‌کرد و این پنج آیه را می‌خواند و اشک می‌ریخت.»

	قرآن بعد از این‌که به آسمان‌ها و زمین و اختلاف شب و روز اشاره می‌کند، می‌فرماید: {{قرآن\|رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} این برای پی بردن به باطل نبودن آفرینش است؛ و از ~~آیهٔ~~ {{قرآن\|سُبْحانَکَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} پی‌می‌بریم که چه کسی آفرینش را ایجاد کرده است. سوره‌ای در قرآن یافت نمی‌شود مگر این‌که در آن به عالم هستی و تأمل در نظم و خلقت اشاره یا تصریحی شده است، تا عقل بشر را برای تفکر در خلقت الهی تحریک کند؛ آن‌گاه از مخلوق به خالق، از طبیعت به ~~ایجادکنندهٔ~~ آن، از مسبب به سبب و از مصنوع به صانع پی‌ببرد. خداوند فکر بشر را به سوی دقیق‌ترین، عظیم‌ترین، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین امور هستی فرا می‌خواند و این چیزی بود که اعراب صدر اسلام به فطرت سلیم اعتراف کردند.<ref> عبدالله شحاته، همان، ص۳۰.</ref>		قرآن بعد از این‌که به آسمان‌ها و زمین و اختلاف شب و روز اشاره می‌کند، می‌فرماید: {{قرآن\|رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} این برای پی بردن به باطل نبودن آفرینش است؛ و از آیه {{قرآن\|سُبْحانَکَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} پی‌می‌بریم که چه کسی آفرینش را ایجاد کرده است. سوره‌ای در قرآن یافت نمی‌شود مگر این‌که در آن به عالم هستی و تأمل در نظم و خلقت اشاره یا تصریحی شده است، تا عقل بشر را برای تفکر در خلقت الهی تحریک کند؛ آن‌گاه از مخلوق به خالق، از طبیعت به ایجادکننده آن، از مسبب به سبب و از مصنوع به صانع پی‌ببرد. خداوند فکر بشر را به سوی دقیق‌ترین، عظیم‌ترین، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین امور هستی فرا می‌خواند و این چیزی بود که اعراب صدر اسلام به فطرت سلیم اعتراف کردند.<ref> عبدالله شحاته، همان، ص۳۰.</ref>

	'''فایده دوّم؛'''		'''فایده دوّم؛'''
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	'''فایده سوم؛'''		'''فایده سوم؛'''

	آیات علمی در ردّ ~~عقیدهٔ~~ کفار و مشرکان و مادهّ‌پرستان است؛ کسانی که می‌گفتند که هر چه هست همین دنیاست. {{قرآن\|ما هِیَ إِلاَّ حَیاتُنَا الدُّنْیا\| سوره = جاثیه\| آیه = ۲۴\| ترجمه = چیزی جز این دنیا نیست}} {{قرآن\|وَ ما یُهْلِکُنا إِلاَّ الدَّهْرُ\| سوره = جاثیه\| آیه = ۲۴\| ترجمه = همین روزگار است که ما را می‌میراند}}؛ بخشی از آیات علمی، به تحقیر این ~~عقیدهٔ~~ مشرکان پرداخته، می‌فرماید:		آیات علمی در ردّ عقیده کفار و مشرکان و مادهّ‌پرستان است؛ کسانی که می‌گفتند که هر چه هست همین دنیاست. {{قرآن\|ما هِیَ إِلاَّ حَیاتُنَا الدُّنْیا\| سوره = جاثیه\| آیه = ۲۴\| ترجمه = چیزی جز این دنیا نیست}} {{قرآن\|وَ ما یُهْلِکُنا إِلاَّ الدَّهْرُ\| سوره = جاثیه\| آیه = ۲۴\| ترجمه = همین روزگار است که ما را می‌میراند}}؛ بخشی از آیات علمی، به تحقیر این عقیده مشرکان پرداخته، می‌فرماید:

	{{قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُبَابًا وَلَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَإِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئًا لَا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ\| سوره = حج\| آیه = ۷۳\| ترجمه = شما جمع بشوید می‌توانید حتی یک مگس را بیافرینید؟ شما فکر کنید و بیندیشید آیا می‌توانید شبیه آن را ایجاد کنید؟}}		{{قرآن\|يَا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُبَابًا وَلَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَإِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْئًا لَا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوبُ\| سوره = حج\| آیه = ۷۳\| ترجمه = شما جمع بشوید می‌توانید حتی یک مگس را بیافرینید؟ شما فکر کنید و بیندیشید آیا می‌توانید شبیه آن را ایجاد کنید؟}}
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	{{قرآن\|وَ کَأَیِّنْ مِنْ آیَه فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ\| ترجمه = چه نشانه‌هایی در آسمان و زمین است!}} {{قرآن\|یَمُرُّونَ عَلَیْها\| ترجمه = بعضی از کنارش رد می‌شوند}} {{قرآن\|وَ هُمْ عَنْها مُعْرِضُونَ\| ترجمه = و حال آن‌که آنها از آن روی برمی‌گردانند\| سوره = یوسف\| آیه = ۱۰۵}}		{{قرآن\|وَ کَأَیِّنْ مِنْ آیَه فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ\| ترجمه = چه نشانه‌هایی در آسمان و زمین است!}} {{قرآن\|یَمُرُّونَ عَلَیْها\| ترجمه = بعضی از کنارش رد می‌شوند}} {{قرآن\|وَ هُمْ عَنْها مُعْرِضُونَ\| ترجمه = و حال آن‌که آنها از آن روی برمی‌گردانند\| سوره = یوسف\| آیه = ۱۰۵}}

	همچنین منظور از توجّه در ~~آیهٔ~~ {{قرآن\|أفلا یَنْظُرُونَ إلَی الإبل کَیْفَ خُلِقَت\| سوره = غاشیه\| آیه = ۱۷}} نگاه ظاهری به شتر نیست، بلکه دقت در مباحث علمی است؛ یعنی این موضوع دارای چه ویژگی‌هایی است که خداوند در قرآن به نظر و تفکر و تأمل در آن توجه می‌دهد. بنابراین یک هدف فرعی، توجه به جنبه‌های علمی، برای پی بردن به آن است؛ یعنی جنبه‌های علمی، طریقی برای هدف اصلی است. وقتی قرآن کریم به یک ~~نکتهٔ~~ علمی اشاره می‌کند یا وقتی که پیامبر(ص) گله می‌کند و می‌گوید: «ویلٌ لمِنَ قَرَءها و لَمْ یَتَفَکّر فیها؛ وای بر کسانی که آیات ~~سورهٔ~~ آل عمران را بخوانند و تفکر نکنند»، منظور از تفکر چیست؟ پی بردن به بعد علمی آیه یک هدف است؛ هدف فرعی دیگر، بحث اعجاز است. وقتی که قرآن کریم می‌فرماید: ده سوره مثل این قرآن بیاورید،<ref>~~سورهٔ~~ هود، ~~آیهٔ~~ ۱۳.</ref> و در جای دیگر می‌فرماید: یک سوره بیاورید،<ref>~~سورهٔ~~ بقره، ~~آیهٔ~~ ۲۳.</ref> لازمه‌اش این است که این قرآن مشتمل بر جنبه‌های مختلف اعجاز است، یکی از آنها اعجاز علمی است که بزرگان و علما ذکر کرده‌اند.<ref>کتب فراوانی در ~~زمینهٔ~~ جنبه‌های اعجاز قرآن تألیف شده است؛ از جمله: اعجاز بیانی از نظر فصاحت و بلاغت؛ اعجاز از نظر اشتمال بر معارف الهی؛ اعجاز از نظر فقدان اختلاف در آن؛ اعجاز از نظر قانون گذاری؛ اعجاز در اخبار از غیب؛ اعجاز در تبیین فلسفی هستی؛ اعجاز از بیان اخبار و تاریخ گذشتگان؛ اعجاز از نظر ایجاز و اطناب؛ اعجاز در بیان اخبار علمی و اسرار هستی.</ref>		همچنین منظور از توجّه در آیه {{قرآن\|أفلا یَنْظُرُونَ إلَی الإبل کَیْفَ خُلِقَت\| سوره = غاشیه\| آیه = ۱۷}} نگاه ظاهری به شتر نیست، بلکه دقت در مباحث علمی است؛ یعنی این موضوع دارای چه ویژگی‌هایی است که خداوند در قرآن به نظر و تفکر و تأمل در آن توجه می‌دهد. بنابراین یک هدف فرعی، توجه به جنبه‌های علمی، برای پی بردن به آن است؛ یعنی جنبه‌های علمی، طریقی برای هدف اصلی است. وقتی قرآن کریم به یک نکته علمی اشاره می‌کند یا وقتی که پیامبر(ص) گله می‌کند و می‌گوید: «ویلٌ لمِنَ قَرَءها و لَمْ یَتَفَکّر فیها؛ وای بر کسانی که آیات سوره آل عمران را بخوانند و تفکر نکنند»، منظور از تفکر چیست؟ پی بردن به بعد علمی آیه یک هدف است؛ هدف فرعی دیگر، بحث اعجاز است. وقتی که قرآن کریم می‌فرماید: ده سوره مثل این قرآن بیاورید،<ref>سوره هود، آیه ۱۳.</ref> و در جای دیگر می‌فرماید: یک سوره بیاورید،<ref>سوره بقره، آیه ۲۳.</ref> لازمه‌اش این است که این قرآن مشتمل بر جنبه‌های مختلف اعجاز است، یکی از آنها اعجاز علمی است که بزرگان و علما ذکر کرده‌اند.<ref>کتب فراوانی در زمینه جنبه‌های اعجاز قرآن تألیف شده است؛ از جمله: اعجاز بیانی از نظر فصاحت و بلاغت؛ اعجاز از نظر اشتمال بر معارف الهی؛ اعجاز از نظر فقدان اختلاف در آن؛ اعجاز از نظر قانون گذاری؛ اعجاز در اخبار از غیب؛ اعجاز در تبیین فلسفی هستی؛ اعجاز از بیان اخبار و تاریخ گذشتگان؛ اعجاز از نظر ایجاز و اطناب؛ اعجاز در بیان اخبار علمی و اسرار هستی.</ref>

	می‌توان گفت فواید اصلی آیات علمی قرآن، توحید، معاد، توجه به ماوراء الطبیعه و نفی ~~عقیدهٔ~~ مشرکان، و فواید فرعی آیات که کمک به اهداف اصلی است شامل بررسی آیات، تطبیق آن‌ها بر یافته‌های علمی و یقینیات و پی‌بردن به اعجاز علمی قرآن می‌شود.		می‌توان گفت فواید اصلی آیات علمی قرآن، توحید، معاد، توجه به ماوراء الطبیعه و نفی عقیده مشرکان، و فواید فرعی آیات که کمک به اهداف اصلی است شامل بررسی آیات، تطبیق آن‌ها بر یافته‌های علمی و یقینیات و پی‌بردن به اعجاز علمی قرآن می‌شود.
	{{پایان پاسخ}}		{{پایان پاسخ}}

Nazarzadeh: جایگزینی متن - '.' به ''

2020-12-17T06:41:01Z

جایگزینی متن - '<ref>.' به '<ref>'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۰:۱۱
خط ۱۴:		خط ۱۴:
	آیات علمی در قرآن که با سایر آیات علمی مشترک‌اند، مانند آیات فقهی و اخلاقی، در پی اثبات وجود خدا و توحید است.<ref>عبدالله شحاته، تفسیر الایات الکونیه، ص۳۰.</ref> بسیاری از مباحث علمی که در قرآن مطرح شده است، در پایان این نکته‌ها را تذکر می‌دهند که پس آفرینندهٔ این‌ها کیست؟ ببینید که بوجود آورنده این‌ها کیست؟ آیا بشر می‌تواند در آن دخالت کند؟ به عنوان مثال، در سورهٔ آل‌عمران می‌فرماید: {{قرآن\|إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ لَآیاتٍ لِأُولِی الْأَلْبابِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۰}} نقل شده است که رسول خدا این آیات را، مخصوصاً در شب، زیاد می‌خواند و گاهی هم می‌فرمود: «وَیْلٌ لِمَنْ قَرَءَها و لَم یَتَفَکَّر فیها؛ وای بر کسانی که این پنج آیه را بخوانند (۹۱ تا ۹۵ آل عمران) و در آن تفکر نکنند.» میثم تمار نیز نقل می‌کند: «می‌دیدم مولایم علی(ع) شب‌هایی به آسمان نگاه می‌کرد و این پنج آیه را می‌خواند و اشک می‌ریخت.»		آیات علمی در قرآن که با سایر آیات علمی مشترک‌اند، مانند آیات فقهی و اخلاقی، در پی اثبات وجود خدا و توحید است.<ref>عبدالله شحاته، تفسیر الایات الکونیه، ص۳۰.</ref> بسیاری از مباحث علمی که در قرآن مطرح شده است، در پایان این نکته‌ها را تذکر می‌دهند که پس آفرینندهٔ این‌ها کیست؟ ببینید که بوجود آورنده این‌ها کیست؟ آیا بشر می‌تواند در آن دخالت کند؟ به عنوان مثال، در سورهٔ آل‌عمران می‌فرماید: {{قرآن\|إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ لَآیاتٍ لِأُولِی الْأَلْبابِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۰}} نقل شده است که رسول خدا این آیات را، مخصوصاً در شب، زیاد می‌خواند و گاهی هم می‌فرمود: «وَیْلٌ لِمَنْ قَرَءَها و لَم یَتَفَکَّر فیها؛ وای بر کسانی که این پنج آیه را بخوانند (۹۱ تا ۹۵ آل عمران) و در آن تفکر نکنند.» میثم تمار نیز نقل می‌کند: «می‌دیدم مولایم علی(ع) شب‌هایی به آسمان نگاه می‌کرد و این پنج آیه را می‌خواند و اشک می‌ریخت.»

	قرآن بعد از این‌که به آسمان‌ها و زمین و اختلاف شب و روز اشاره می‌کند، می‌فرماید: {{قرآن\|رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} این برای پی بردن به باطل نبودن آفرینش است؛ و از آیهٔ {{قرآن\|سُبْحانَکَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} پی‌می‌بریم که چه کسی آفرینش را ایجاد کرده است. سوره‌ای در قرآن یافت نمی‌شود مگر این‌که در آن به عالم هستی و تأمل در نظم و خلقت اشاره یا تصریحی شده است، تا عقل بشر را برای تفکر در خلقت الهی تحریک کند؛ آن‌گاه از مخلوق به خالق، از طبیعت به ایجادکنندهٔ آن، از مسبب به سبب و از مصنوع به صانع پی‌ببرد. خداوند فکر بشر را به سوی دقیق‌ترین، عظیم‌ترین، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین امور هستی فرا می‌خواند و این چیزی بود که اعراب صدر اسلام به فطرت سلیم اعتراف کردند.<ref>. عبدالله شحاته، همان، ص۳۰.</ref>		قرآن بعد از این‌که به آسمان‌ها و زمین و اختلاف شب و روز اشاره می‌کند، می‌فرماید: {{قرآن\|رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} این برای پی بردن به باطل نبودن آفرینش است؛ و از آیهٔ {{قرآن\|سُبْحانَکَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} پی‌می‌بریم که چه کسی آفرینش را ایجاد کرده است. سوره‌ای در قرآن یافت نمی‌شود مگر این‌که در آن به عالم هستی و تأمل در نظم و خلقت اشاره یا تصریحی شده است، تا عقل بشر را برای تفکر در خلقت الهی تحریک کند؛ آن‌گاه از مخلوق به خالق، از طبیعت به ایجادکنندهٔ آن، از مسبب به سبب و از مصنوع به صانع پی‌ببرد. خداوند فکر بشر را به سوی دقیق‌ترین، عظیم‌ترین، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین امور هستی فرا می‌خواند و این چیزی بود که اعراب صدر اسلام به فطرت سلیم اعتراف کردند.<ref> عبدالله شحاته، همان، ص۳۰.</ref>

	'''فایده دوّم؛'''		'''فایده دوّم؛'''

Rahmani در ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۱۹

2020-11-23T18:19:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{ویرایش}}~~

	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}

Rahmani در ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۸:۱۸

2020-11-23T18:18:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۲۱:۴۸
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	الف) فواید اصلی؛ ب) فواید فرعی. هدایت را جنبهٔ اصلی بیان نموده‌اند، در حالی که می‌توان آن را به موضوعات فرعی تقسیم کرد. شاید بتوان سه فایده را در مورد آیات بیان کرد:		الف) فواید اصلی؛ ب) فواید فرعی. هدایت را جنبهٔ اصلی بیان نموده‌اند، در حالی که می‌توان آن را به موضوعات فرعی تقسیم کرد. شاید بتوان سه فایده را در مورد آیات بیان کرد:

	'''فایده ~~اوّل~~'''		'''فایده اوّل؛'''

	آیات علمی در قرآن که با سایر آیات علمی مشترک‌اند، مانند آیات فقهی و اخلاقی، در پی اثبات وجود خدا و توحید است.<ref>عبدالله شحاته، تفسیر الایات الکونیه، ص۳۰.</ref> بسیاری از مباحث علمی که در قرآن مطرح شده است، در پایان این نکته‌ها را تذکر می‌دهند که پس آفرینندهٔ این‌ها کیست؟ ببینید که بوجود آورنده این‌ها کیست؟ آیا بشر می‌تواند در آن دخالت کند؟ به عنوان مثال، در سورهٔ آل‌عمران می‌فرماید: {{قرآن\|إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ لَآیاتٍ لِأُولِی الْأَلْبابِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۰}} نقل شده است که رسول خدا این آیات را، مخصوصاً در شب، زیاد می‌خواند و گاهی هم می‌فرمود: «وَیْلٌ لِمَنْ قَرَءَها و لَم یَتَفَکَّر فیها؛ وای بر کسانی که این پنج آیه را بخوانند (۹۱ تا ۹۵ آل عمران) و در آن تفکر نکنند.» میثم تمار نیز نقل می‌کند: «می‌دیدم مولایم علی(ع) شب‌هایی به آسمان نگاه می‌کرد و این پنج آیه را می‌خواند و اشک می‌ریخت.»		آیات علمی در قرآن که با سایر آیات علمی مشترک‌اند، مانند آیات فقهی و اخلاقی، در پی اثبات وجود خدا و توحید است.<ref>عبدالله شحاته، تفسیر الایات الکونیه، ص۳۰.</ref> بسیاری از مباحث علمی که در قرآن مطرح شده است، در پایان این نکته‌ها را تذکر می‌دهند که پس آفرینندهٔ این‌ها کیست؟ ببینید که بوجود آورنده این‌ها کیست؟ آیا بشر می‌تواند در آن دخالت کند؟ به عنوان مثال، در سورهٔ آل‌عمران می‌فرماید: {{قرآن\|إِنَّ فِی خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافِ اللَّیْلِ وَ النَّهارِ لَآیاتٍ لِأُولِی الْأَلْبابِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۰}} نقل شده است که رسول خدا این آیات را، مخصوصاً در شب، زیاد می‌خواند و گاهی هم می‌فرمود: «وَیْلٌ لِمَنْ قَرَءَها و لَم یَتَفَکَّر فیها؛ وای بر کسانی که این پنج آیه را بخوانند (۹۱ تا ۹۵ آل عمران) و در آن تفکر نکنند.» میثم تمار نیز نقل می‌کند: «می‌دیدم مولایم علی(ع) شب‌هایی به آسمان نگاه می‌کرد و این پنج آیه را می‌خواند و اشک می‌ریخت.»
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	قرآن بعد از این‌که به آسمان‌ها و زمین و اختلاف شب و روز اشاره می‌کند، می‌فرماید: {{قرآن\|رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} این برای پی بردن به باطل نبودن آفرینش است؛ و از آیهٔ {{قرآن\|سُبْحانَکَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} پی‌می‌بریم که چه کسی آفرینش را ایجاد کرده است. سوره‌ای در قرآن یافت نمی‌شود مگر این‌که در آن به عالم هستی و تأمل در نظم و خلقت اشاره یا تصریحی شده است، تا عقل بشر را برای تفکر در خلقت الهی تحریک کند؛ آن‌گاه از مخلوق به خالق، از طبیعت به ایجادکنندهٔ آن، از مسبب به سبب و از مصنوع به صانع پی‌ببرد. خداوند فکر بشر را به سوی دقیق‌ترین، عظیم‌ترین، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین امور هستی فرا می‌خواند و این چیزی بود که اعراب صدر اسلام به فطرت سلیم اعتراف کردند.<ref>. عبدالله شحاته، همان، ص۳۰.</ref>		قرآن بعد از این‌که به آسمان‌ها و زمین و اختلاف شب و روز اشاره می‌کند، می‌فرماید: {{قرآن\|رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلاً\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} این برای پی بردن به باطل نبودن آفرینش است؛ و از آیهٔ {{قرآن\|سُبْحانَکَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ\| سوره = آل عمران\| آیه = ۱۹۱}} پی‌می‌بریم که چه کسی آفرینش را ایجاد کرده است. سوره‌ای در قرآن یافت نمی‌شود مگر این‌که در آن به عالم هستی و تأمل در نظم و خلقت اشاره یا تصریحی شده است، تا عقل بشر را برای تفکر در خلقت الهی تحریک کند؛ آن‌گاه از مخلوق به خالق، از طبیعت به ایجادکنندهٔ آن، از مسبب به سبب و از مصنوع به صانع پی‌ببرد. خداوند فکر بشر را به سوی دقیق‌ترین، عظیم‌ترین، کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین امور هستی فرا می‌خواند و این چیزی بود که اعراب صدر اسلام به فطرت سلیم اعتراف کردند.<ref>. عبدالله شحاته، همان، ص۳۰.</ref>

	'''فایده ~~دوّم~~'''		'''فایده دوّم؛'''

	آیات علمی برای اثبات معاد و هدف‌دار بودن خلقت آمده‌اند؛ این نیز یکی از فواید اصلی این آیات است؛ مانند آیه: {{قرآن\|فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ\|۵\|خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ\|۶\|یَخْرُجُ مِنْ بَیْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ\|۷\|إِنَّهُ عَلی رَجْعِهِ لَقادِرٌ\|۸		آیات علمی برای اثبات معاد و هدف‌دار بودن خلقت آمده‌اند؛ این نیز یکی از فواید اصلی این آیات است؛ مانند آیه: {{قرآن\|فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسانُ مِمَّ خُلِقَ\|۵\|خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ\|۶\|یَخْرُجُ مِنْ بَیْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ\|۷\|إِنَّهُ عَلی رَجْعِهِ لَقادِرٌ\|۸