غیبت امام زمان(ع) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: Shahroudi صفحهٔ غیبت امام زمان را به غیبت امام زمان(ع) منتقل کرد

2025-12-01T15:01:50Z

Shahroudi صفحهٔ غیبت امام زمان را به غیبت امام زمان(ع) منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۱
(بدون تفاوت)

Shahroudi: Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:غیبت امام زمان را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به غیبت امام زمان منتقل کرد

2025-12-01T15:00:12Z

Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:غیبت امام زمان را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به غیبت امام زمان منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۰
(بدون تفاوت)

Shahroudi در ‏۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۹

2025-12-01T14:59:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۹
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	\| پیوند = شد		\| پیوند = شد
	\| ناوبری = شد		\| ناوبری = شد
	\| تغییرمسیر = ~~<!--خالی \|~~ شد~~-->~~		\| تغییرمسیر = شد
	\| ارجاعات = شد		\| ارجاعات = شد
	\| ارزیابی کمی = شد		\| ارزیابی کمی = شد
	\| ارزیابی کیفی = ~~<!--خالی \|~~ شد~~-->~~		\| ارزیابی کیفی = شد
	\| اولویت = ب		\| اولویت = ب
	\| کیفیت = ~~<!--خیلی‌خوب \|~~ خوب ~~\| متوسط \| ضعیف-->~~		\| کیفیت = خوب
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Mafkalam در ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۰

2025-11-25T06:50:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۰
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	[[امام زمان (ع)]] دارای دو غیبت است؛ یکی [[غیبت صغری]] و دیگری [[غیبت کبری]]. [[امام صادق(ع)]] فرمود: «حضرت قائم عليه السلام را دو غيبت است در يكی از آن دو غيبت (كبری) در مواقف حج حاضر شود و مردم را ببيند ولی مردم او را نبينند (اما در غيبت‏ صغری‏، خواص اصحاب او را مي‌ديدند و مي‌شناختند).<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|سال=1407\|نام=محمد بن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=تهران، دار الكتب الإسلامیه\|جلد=2\|صفحه=138}}</ref>		[[امام زمان (ع)]] دارای دو غیبت است؛ یکی [[غیبت صغری]] و دیگری [[غیبت کبری]]. [[امام صادق(ع)]] فرمود: «حضرت قائم عليه السلام را دو غيبت است در يكی از آن دو غيبت (كبری) در مواقف حج حاضر شود و مردم را ببيند ولی مردم او را نبينند (اما در غيبت‏ صغری‏، خواص اصحاب او را مي‌ديدند و مي‌شناختند).<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|سال=1407\|نام=محمد بن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=تهران، دار الكتب الإسلامیه\|جلد=2\|صفحه=138}}</ref>
	# '''غیبت کوتاه مدّت (صغری)''': این نوع از غیبت زمینه‌ای بود تا [[شیعیان]] برای غیبت کبری آماده گردند و در این دوره، امام(ع) از طریق چهار نماینده ([[عثمان بن سعید عمری]]؛ [[محمد بن عثمان]]؛ [[حسین بن روح نوبختی]]؛ [[علی بن محمد سمری]]) با مردم در ارتباط بود و به نیازهای علمی و معنوی آنان پاسخ می‌گفت. نظر مشهور این است که غیبت صغری از زمان شهادت [[امام عسکری(ع)]] آغاز شد و ۶۹ سال طول کشید.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=موعودنامه\|سال=1389\|نام=مجتبی\|نام خانوادگی=تونه‌ای\|ناشر=قم، انتشارات مشهور\|صفحه=522 ـ 526}}</ref>		# '''غیبت کوتاه مدّت (صغری)''': این نوع از غیبت زمینه‌ای بود تا [[شیعیان]] برای غیبت کبری آماده گردند و در این دوره، امام(ع) از طریق چهار نماینده ([[عثمان بن سعید عمری]]؛ [[محمد بن عثمان]]؛ [[حسین بن روح نوبختی]]؛ [[علی بن محمد سمری]]) با مردم در ارتباط بود و به نیازهای علمی و معنوی آنان پاسخ می‌گفت. نظر مشهور این است که غیبت صغری از زمان شهادت [[امام عسکری(ع)]] آغاز شد و ۶۹ سال طول کشید.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=موعودنامه\|سال=1389\|نام=مجتبی\|نام خانوادگی=تونه‌ای\|ناشر=قم، انتشارات مشهور\|صفحه=522 ـ 526}}</ref>
	# '''غیبت بلند مدّت (کبری)''': به دوران پس از غیبت صغری که در سال ٣٢٠ ق و در پی درگذشت چهارمین سفیر حضرت مهدی(ع) شروع شد، '''غیبت کبری''' گفته می‌شود. این دوران طولانی بوده و نیایت در آن به صورت عام خواهد بود؛ ظلم و جور و آزمایش‌های الهی در آن ~~فروان~~ خواهد بود و زمان مشخصی برای پایان یافتن آن وجود ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرهنگ‌نامه مهدویت\|سال=1388\|نام=خدامراد\|نام خانوادگی=سلیمیان\|ناشر=تهران، انتشارات بنیاد فرهنگی مهدی موعود\|صفحه=327 ـ 328}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=موعودنامه\|سال=1389\|نام=مجتبی\|نام خانوادگی=تونه‌ای\|ناشر=قم، انتشارات مشهور\|صفحه=527}}</ref> در این دوران عالمان دینی با داشتن شرایطی که امام آنها را بیان فرموده به صورت عام (نه با معرفی خاص) به عنوان [[نایب امام زمان(ع)]] عهده‌دار امور شیعیان هستند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرهنگ شیعه\|سال=1385\|نام=\|ناشر=قم، انتشارات زمزم هدایت\|صفحه=352}}</ref>		# '''غیبت بلند مدّت (کبری)''': به دوران پس از غیبت صغری که در سال ٣٢٠ ق و در پی درگذشت چهارمین سفیر حضرت مهدی(ع) شروع شد، '''غیبت کبری''' گفته می‌شود. این دوران طولانی بوده و نیایت در آن به صورت عام خواهد بود؛ ظلم و جور و آزمایش‌های الهی در آن فراوان خواهد بود و زمان مشخصی برای پایان یافتن آن وجود ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرهنگ‌نامه مهدویت\|سال=1388\|نام=خدامراد\|نام خانوادگی=سلیمیان\|ناشر=تهران، انتشارات بنیاد فرهنگی مهدی موعود\|صفحه=327 ـ 328}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=موعودنامه\|سال=1389\|نام=مجتبی\|نام خانوادگی=تونه‌ای\|ناشر=قم، انتشارات مشهور\|صفحه=527}}</ref> در این دوران عالمان دینی با داشتن شرایطی که امام آنها را بیان فرموده به صورت عام (نه با معرفی خاص) به عنوان [[نایب امام زمان(ع)]] عهده‌دار امور شیعیان هستند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرهنگ شیعه\|سال=1385\|نام=\|ناشر=قم، انتشارات زمزم هدایت\|صفحه=352}}</ref>

	== چگونگی غیبت ==		== چگونگی غیبت ==

Mafkalam در ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۶

2025-11-25T06:46:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۶
خط ۶:		خط ۶:
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|مهدویت}}		{{درگاه\|مهدویت}}
	'''غیبت امام مهدی(ع)''' به معنای پنهان‌‏زیستی [[حضرت مهدی(ع)]]‏ یکی از عقاید [[شیعیان دوازده امامی]] است. حضرت دارای دو غیبت است: [[غیبت صغری]] و [[غیبت کبری]]. در غیبت صغری که حدود ۶۹ سال طول کشید امام از طریق [[نواب اربعه]] با مردم در ارتباط بود اما در دوران غیبت کبری که از وفات چهارمین نائب آغاز شد و تا زمان نامعلوم ادامه دارد ارتباط مردم با حضرت در ظاهر قطع شده و بنابر فرمایش [[معصومین]] [[شیعیان]] در امور دینی باید به عالمان شیعه مراجعه کنند.		'''غیبت امام مهدی(ع)''' به معنای پنهان‌‏زیستی [[حضرت مهدی(ع)]]‏ یکی از عقاید [[شیعیان دوازده امامی]] است. حضرت دارای دو غیبت است: [[غیبت صغری]] و [[غیبت کبری]]. در غیبت صغری که حدود ۶۹ سال طول کشید امام از طریق [[نواب اربعه]] با مردم در ارتباط بود اما در دوران غیبت کبری که از وفات چهارمین نائب آغاز شد و تا زمان نامعلوم ادامه دارد ارتباط مردم با حضرت در ظاهر قطع شده و بنابر فرمایش [[معصومین]]، [[شیعیان]] در امور دینی باید به عالمان شیعه مراجعه کنند.

	== معناشناسی ==		== معناشناسی ==

Shahroudi در ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۲:۵۱

2025-10-23T02:51:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۲۱
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی = ~~مهدویت~~		\| شاخه اصلی = کلام و اعتقادات
	\| شاخه فرعی۱ = ~~غیبت امام مهدی~~		\| شاخه فرعی۱ = باورهای کلامی
	\| شاخه فرعی۲ =		\| شاخه فرعی۲ = منجی‌گرایی
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ = مهدویت
	}}		}}
	{{~~تکمیل مقاله~~		{{ارزیابی
	\| شناسه =		\| شناسه = شد
	\| ~~تیترها~~ =		\| عکس = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~ویرایش~~ =		\| درگاه = شد
	\| ~~لینک‌دهی~~ =		\| ادبیات = شد
	\| ناوبری =		\| پیوند = شد
	\| ~~نمایه~~ =		\| ناوبری = شد
	\| ~~تغییر مسیر~~ =		\| تغییرمسیر = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~بازبینی~~ =		\| ارجاعات = شد
	\| ~~تکمیل~~ =		\| ارزیابی کمی = شد
	\| اولویت = ب		\| ارزیابی کیفی = <!--خالی \| شد-->
	\| کیفیت = ب		\| اولویت = ب
			\| کیفیت = <!--خیلی‌خوب \| خوب \| متوسط \| ضعیف-->
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

	~~[[رده:مهدویت]]~~

R.bahmani: /* مطالعه بیشتر */

2025-10-15T17:23:31Z

مطالعه بیشتر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۳
خط ۳۹:		خط ۳۹:

	{{پایان پاسخ}}		{{پایان پاسخ}}

	~~== مطالعه بیشتر ==~~
	~~# خدامراد سلیمیان، فرهنگ‌نامه مهدویت~~
	~~# عباس حیدرزاده، فرهنگنامه آخرالزمان~~

	== منابع ==		== منابع ==

R.bahmani در ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۲

2025-10-15T17:22:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{ویرایش}}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}

R.bahmani: /* علل غیبت */

2025-10-15T17:21:52Z

علل غیبت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۱
خط ۳۴:		خط ۳۴:

	== علل غیبت ==		== علل غیبت ==
	پنهان‌‏زیستی آخرین ذخیره الهی، به طور قطع از اسرار [[خداوند]] است. حقیقت سرّ بودن این امر را [[رسول گرامی اسلام(ص)]] چنین بیان فرموده است: «ای جابر! همانا این امر، امری است از امر خداوند سبحانه و تعالی و سرّی است از سرّ خدا که بر بندگان او پوشیده است؛ پس برحذر باش که دچار تردید نشوی. همانا شک درباره خدا کفر است»<ref>~~شیخ صدوق،~~ کمال الدین و تمام ~~النعمة، ج۱، ص۲۸۷.~~</ref>. امّا از آنجا که پرسش پیرامون علل غیبت همواره دغدغه برخی شیعیان بوده است، در سخنان پیشوایان معصوم(ع) به برخی حکمت‏‌های ظاهری غیبت آن حضرت نیز اشاره شده است؛ از این رو بدان‏‌ها نیز اشاره‏‌ای گذرا می‏‌کنیم:		پنهان‌‏زیستی آخرین ذخیره الهی، به طور قطع از اسرار [[خداوند]] است. حقیقت سرّ بودن این امر را [[رسول گرامی اسلام(ص)]] چنین بیان فرموده است: «ای جابر! همانا این امر، امری است از امر خداوند سبحانه و تعالی و سرّی است از سرّ خدا که بر بندگان او پوشیده است؛ پس برحذر باش که دچار تردید نشوی. همانا شک درباره خدا کفر است»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=کمال الدین و تمام النعمة\|سال=1395\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=تهران، اسلامیه\|جلد=1\|صفحه=287}}</ref>. امّا از آنجا که پرسش پیرامون علل غیبت همواره دغدغه برخی شیعیان بوده است، در سخنان پیشوایان معصوم(ع) به برخی حکمت‏‌های ظاهری غیبت آن حضرت نیز اشاره شده است؛ از این رو بدان‏‌ها نیز اشاره‏‌ای گذرا می‏‌کنیم:
	# '''حفظ جان امام''': از طرفی باتوجه به اتفاقاتی که برای [[پیامبران]] و [[ائمه(ع)]] اتفاق افتاده بود مبنی بر برخورد حکومت‌های ستمگر با ایشان و به شهادت رساندن معصومین و از طرفی دیگر باتوجه به وحشت و اضطراب حاکمان خودکامه از وعده ظهور حضرت مهدی(ع) به عنوان منجی و مصلح که خلفای معاصر حضرت به شدت [[امام عسکری(ع)]] را تحت نظر داشتند، تا وقتی فرزند ایشان به دنیا می‌آید، او را در همان ابتدای زندگی به شهادت برسانند؛ بنابراین بسیار طبیعی است که خداوند آخرین حجت خود را در پرده غیبت قرار دهد تا جان او حفظ شود و در موعد مقرر و زمانی که مردم آمادگی ظهور داشتند ظهور کرده و جهان را پر از [[عدل]] و داد نماید.<ref>مهدی ~~مقامی، درسنامه امام‌شناسی، ص۲۰۳.~~</ref>		# '''حفظ جان امام''': از طرفی باتوجه به اتفاقاتی که برای [[پیامبران]] و [[ائمه(ع)]] اتفاق افتاده بود مبنی بر برخورد حکومت‌های ستمگر با ایشان و به شهادت رساندن معصومین و از طرفی دیگر باتوجه به وحشت و اضطراب حاکمان خودکامه از وعده ظهور حضرت مهدی(ع) به عنوان منجی و مصلح که خلفای معاصر حضرت به شدت [[امام عسکری(ع)]] را تحت نظر داشتند، تا وقتی فرزند ایشان به دنیا می‌آید، او را در همان ابتدای زندگی به شهادت برسانند؛ بنابراین بسیار طبیعی است که خداوند آخرین حجت خود را در پرده غیبت قرار دهد تا جان او حفظ شود و در موعد مقرر و زمانی که مردم آمادگی ظهور داشتند ظهور کرده و جهان را پر از [[عدل]] و داد نماید.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=درسنامه امام‌شناسی\|سال=1394\|نام=مهدی\|نام خانوادگی=مقامی\|ناشر=مشهد، انتشارات مؤسسه فرهنگی تدبر در قرآن و سیره\|صفحه=203}}</ref>
	# '''تأدیب مردم''': کوتاهی و ناسپاسی مردم نسبت به نعمت الهی و کفران آن در مواردی باعث محروم شدن از آن می‌شود. نعمت [[ولایت]] و [[امامت]] امام نیز نعمت بی‌بدیلی است که قدرنشناسی نسبت به آن موجب خسران بشریت می‌‌شود. از [[امام باقر(ع)]] روایت شده است: «وقتی خداوند همراهی و همنشینی ما را برای قومی خوش ندارد ما را از میان آنها برگیرد.»<ref>~~شیخ صدوق،~~ علل ~~الشرایع، ج۱، ص۲۴۴.~~</ref><ref>مجتبی ~~تونه‌ای، موعودنامه، ص۵۴۶.~~</ref>		# '''تأدیب مردم''': کوتاهی و ناسپاسی مردم نسبت به نعمت الهی و کفران آن در مواردی باعث محروم شدن از آن می‌شود. نعمت [[ولایت]] و [[امامت]] امام نیز نعمت بی‌بدیلی است که قدرنشناسی نسبت به آن موجب خسران بشریت می‌‌شود. از [[امام باقر(ع)]] روایت شده است: «وقتی خداوند همراهی و همنشینی ما را برای قومی خوش ندارد ما را از میان آنها برگیرد.»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=علل الشرایع\|سال=1385\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=قم، كتاب فروشى داورى‏\|جلد=1\|صفحه=244}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=موعودنامه\|سال=1389\|نام=مجتبی\|نام خانوادگی=تونه‌ای\|ناشر=قم، انتشارات مشهور\|صفحه=546}}</ref>
	# '''امتحان و غربال انسان‌ها''': یکی از سنّت‌های الهی، امتحان و آزمایش مردم در فراز و نشیب زندگی است تا مقدار پایداری و استواری آنها در مسیر صحیح زندگی انسانی روشن شود و افراد شایسته به پاداش نیک نایل آیند. غیبت امام زمان(ع) یکی از آزمون‌های دشوار است تا دین‌داران شناخته شده و به آنچه سزاوار آنند برسند.<ref>~~کلینی،~~ محمد بن ~~یعقوب، کافی، ج ۱، ص۳۳۸ و ۳۳۶.~~</ref><ref>~~عبدالمجید زهادت،~~ معارف و عقاید ۵ ~~ج۲، ص۱۷۹-۱۸۸~~.</ref>		# '''امتحان و غربال انسان‌ها''': یکی از سنّت‌های الهی، امتحان و آزمایش مردم در فراز و نشیب زندگی است تا مقدار پایداری و استواری آنها در مسیر صحیح زندگی انسانی روشن شود و افراد شایسته به پاداش نیک نایل آیند. غیبت امام زمان(ع) یکی از آزمون‌های دشوار است تا دین‌داران شناخته شده و به آنچه سزاوار آنند برسند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|سال=1407\|نام=محمد بن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=تهران، دار الكتب الإسلامیه\|جلد=1\|صفحه=336}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معارف و عقاید ۵\|سال=1396\|نام=عبدالمجید\|نام خانوادگی=زهادت\|ناشر=قم، انتشارات مرکز مدیریت حوزه علمیه\|جلد=2\|صفحه=179 ـ 188.}}</ref>

	{{پایان پاسخ}}		{{پایان پاسخ}}

R.bahmani: /* ویژگی‌ها و تفاوت دوران غیبت صغری و غیبت کبری */

2025-10-15T17:14:11Z

ویژگی‌ها و تفاوت دوران غیبت صغری و غیبت کبری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۴
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	== ویژگی‌ها و تفاوت دوران غیبت صغری و غیبت کبری ==		== ویژگی‌ها و تفاوت دوران غیبت صغری و غیبت کبری ==
	برخی از ویژگی‌‏ها و تفاوت‌های غیبت صغری و غیبت کبری بدین قرار است:		برخی از ویژگی‌‏ها و تفاوت‌های غیبت صغری و غیبت کبری بدین قرار است:
	# '''محدود بودن به زمان معین‏:''' زمان غیبت صغری محدود بود. از نگاه زمانی ۶۹ سال و چند ماه طول کشید و به دلیل کوتاه بودن مدت آن، "غیبت صغری" نامیده شد؛ برخلاف غیبت کبری که اگرچه دوره غیبت کبری محدود خواهد بود؛ امّا پایان آن نامشخص است و جز خداوند سبحانه و تعالی از آن آگاهی ندارد.<ref>~~سلیمیان، خدامراد،~~ فرهنگ‌نامه ~~مهدویت، ص۳۲۵.~~</ref>		# '''محدود بودن به زمان معین‏:''' زمان غیبت صغری محدود بود. از نگاه زمانی ۶۹ سال و چند ماه طول کشید و به دلیل کوتاه بودن مدت آن، "غیبت صغری" نامیده شد؛ برخلاف غیبت کبری که اگرچه دوره غیبت کبری محدود خواهد بود؛ امّا پایان آن نامشخص است و جز خداوند سبحانه و تعالی از آن آگاهی ندارد.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرهنگ‌نامه مهدویت\|سال=1388\|نام=خدامراد\|نام خانوادگی=سلیمیان\|ناشر=تهران، انتشارات بنیاد فرهنگی مهدی موعود\|صفحه=325}}</ref>
	# '''پنهان نبودن حضرت مهدی(ع)‏ از همگان‏:''' در دوران غیبت صغری، امام از نگاه‏‌ها پنهان بود؛ ولی این غیبت، همگانی نبود؛ بلکه کسانی مانند [[نواب خاص]] و برخی از وکلای آن حضرت، می‏‌توانستند با آن حضرت در تماس باشند و پرسش‏‌ها و نامه‏‌های مردم را خدمت امام ببرند و پاسخ او را به مردم برسانند. در صورتی که در غیبت کبری، امام به طور کلّی از نگاه‏‌ها پنهان است و راه نامه‏‌نگاری بسته است؛ یعنی بنای غیبت کبری و اقتضای آن، این است که حضرت دیده نشود. البته این بدان معنا نیست که امکان ندارد دیده شود؛ بلکه ممکن است برخی افراد، حضرت را ببینند.<ref~~>سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص۳۲۵.<~~/~~ref~~>		# '''پنهان نبودن حضرت مهدی(ع)‏ از همگان‏:''' در دوران غیبت صغری، امام از نگاه‏‌ها پنهان بود؛ ولی این غیبت، همگانی نبود؛ بلکه کسانی مانند [[نواب خاص]] و برخی از وکلای آن حضرت، می‏‌توانستند با آن حضرت در تماس باشند و پرسش‏‌ها و نامه‏‌های مردم را خدمت امام ببرند و پاسخ او را به مردم برسانند. در صورتی که در غیبت کبری، امام به طور کلّی از نگاه‏‌ها پنهان است و راه نامه‏‌نگاری بسته است؛ یعنی بنای غیبت کبری و اقتضای آن، این است که حضرت دیده نشود. البته این بدان معنا نیست که امکان ندارد دیده شود؛ بلکه ممکن است برخی افراد، حضرت را ببینند.<ref name=":0" />
	# '''ارتباط حضرت مهدی(ع)‏ با مردم به وسیله افراد مشخص‏:''' در غیبت صغری، حضرت چهار نماینده داشت که آنها را به صورت معین و مشخص تعیین کرده و برگزیده بود. آنان موظف بودند بین امام و مردم ارتباط برقرار کنند. اقامت‌گاه و مکان حضرت را نیز می‌‏دانستند؛ ولی در غیبت کبری چنین نیست.<ref~~>سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص۳۲۵.<~~/~~ref~~>		# '''ارتباط حضرت مهدی(ع)‏ با مردم به وسیله افراد مشخص‏:''' در غیبت صغری، حضرت چهار نماینده داشت که آنها را به صورت معین و مشخص تعیین کرده و برگزیده بود. آنان موظف بودند بین امام و مردم ارتباط برقرار کنند. اقامت‌گاه و مکان حضرت را نیز می‌‏دانستند؛ ولی در غیبت کبری چنین نیست.<ref name=":0" />
	# '''عامّ بودن نیابت در دوران غیبت کبری‏:''' بر خلاف دوران غیبت صغری که ارتباط مردم با آن حضرت، از راه نواب خاص صورت می‏‌گرفت، در این دوران دیگر سفارت و نیابت خاص وجود ندارد و یگانه مرجع مردم، [[نایبان عام]] آن حضرت هستند که با ملاک‏‌هایی که در روایات ذکر شده، قابل تشخیص است. در این دوران، [[مجتهدان جامع شرایط]] در جایگاه نایب عام، وظیفه اداره جامعه را بر عهده دارند.<ref>خدامراد ~~سلیمیان، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص ۳۲۷~~ ـ ~~۳۲۸.~~</ref>		# '''عامّ بودن نیابت در دوران غیبت کبری‏:''' بر خلاف دوران غیبت صغری که ارتباط مردم با آن حضرت، از راه نواب خاص صورت می‏‌گرفت، در این دوران دیگر سفارت و نیابت خاص وجود ندارد و یگانه مرجع مردم، [[نایبان عام]] آن حضرت هستند که با ملاک‏‌هایی که در روایات ذکر شده، قابل تشخیص است. در این دوران، [[مجتهدان جامع شرایط]] در جایگاه نایب عام، وظیفه اداره جامعه را بر عهده دارند.<ref name=":1">{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرهنگ‌نامه مهدویت\|سال=1388\|نام=خدامراد\|نام خانوادگی=سلیمیان\|ناشر=تهران، انتشارات بنیاد فرهنگی مهدی موعود\|صفحه=327 ـ 328}}</ref>
	# '''شدت یافتن آزمایش‌‏های الهی‏:''' از سنّت‌‏های الهی در همه دوران‌‏ها، امتحان و آزمایش بندگان است؛ امّا به دلایلی این امتحان‌‏ها در دوران غیبت کبری و به ویژه در آستانه ظهور شدت بیشتری می‏‌یابد. [[امام علی(ع)]] فرمود: «قائم ما را غیبتی است که زمانش طولانی خواهد بود. گویی [[شیعه]] را می‏‌بینم که در زمان غیبت او، به این سو و آن سو می‌‏روند. همانند گوسفندانی که چوپان خویش را گم کرده باشند، به دنبال چراگاه می‌‏روند و آن را نمی‌‏یابد. بدانید هرکس در زمان غیبت او بر دین خویش ثابت قدم بماند و در طول مدت ناپیدایی قائم ما سنگدل نشده باشد، در بهشت با من و در درجه من خواهد بود.»<ref>~~شیخ صدوق، محمد بن علی،~~ کمال الدین و تمام ~~النعمة، ج۱، ص ۳۰۳، ح ۱۴.~~</ref><ref~~>خدامراد سلیمیان، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص ۳۲۷ ـ ۳۲۸.<~~/~~ref~~>		# '''شدت یافتن آزمایش‌‏های الهی‏:''' از سنّت‌‏های الهی در همه دوران‌‏ها، امتحان و آزمایش بندگان است؛ امّا به دلایلی این امتحان‌‏ها در دوران غیبت کبری و به ویژه در آستانه ظهور شدت بیشتری می‏‌یابد. [[امام علی(ع)]] فرمود: «قائم ما را غیبتی است که زمانش طولانی خواهد بود. گویی [[شیعه]] را می‏‌بینم که در زمان غیبت او، به این سو و آن سو می‌‏روند. همانند گوسفندانی که چوپان خویش را گم کرده باشند، به دنبال چراگاه می‌‏روند و آن را نمی‌‏یابد. بدانید هرکس در زمان غیبت او بر دین خویش ثابت قدم بماند و در طول مدت ناپیدایی قائم ما سنگدل نشده باشد، در بهشت با من و در درجه من خواهد بود.»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=کمال الدین و تمام النعمة\|سال=1395\|نام=محمد بن على‏\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=تهران، اسلامیه\|جلد=1\|صفحه=303}}</ref><ref name=":1" />

	== علل غیبت ==		== علل غیبت ==