عدالت صحابه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۵۹

2024-11-24T18:59:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۲۹
خط ۷۶:		خط ۷۶:
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{~~تکمیل مقاله~~		{{ارزیابی
	\| شناسه =شد		\| شناسه = شد <!--خالی \| شد-->
	\| ~~تیترها~~ =شد		\| عکس = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~ویرایش~~ =شد		\| درگاه = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~لینک‌دهی~~ =شد		\| ادبیات = شد <!--خالی \| شد-->
	\| ~~ناوبری~~ =		\| پیوند = شد <!--خالی \| شد-->
	\| ~~نمایه~~ =		\| ناوبری = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~تغییر مسیر~~ =شد		\| تغییرمسیر = <!--خالی \| شد-->
	\| ارجاعات =شد		\| ارجاعات = <!--خالی \| شد-->
	\| ارزیابی کمی =		\| ارزیابی کمی = <!--خالی \| شد-->
	\| ارزیابی کیفی =		\| ارزیابی کیفی = شد <!--خالی \| شد-->
	\| ~~تکمیل =~~		\| اولویت = ب <!--الف \| ب \| ج \| د-->
	\| اولویت =ب		\| کیفیت = خوب <!--خیلی‌خوب \| خوب \| متوسط \| ضعیف-->
	\| کیفیت =~~الف~~
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Shahroudi در ‏۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۸

2024-11-07T09:58:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۲۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	آیا همه صحابه بدون استثنا عادل بودند؟		نظریه عدالت صحابه چیست و آیا همه صحابه بدون استثنا عادل بودند؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	[[صحابه پیامبر(ص)]] در نظر [[اهل سنت]]، عادل هستند. موافقان عدالت صحابه به آیاتی از قرآن مانند بهترین امت بودن، رضایت خداوند از صحابه و رفع عذاب از آن‌ها استناد کرده‌اند. همچنین برخی از روایات نقل شده از اهل سنت در تمجید صحابه نیز از ادله موافقان است. امّا مخالفان عدالت صحابه، با تأیید عدالت برخی از صحابه راستین پیامبر(ص)، معتقدند عده‌ای از صحابه اعمالی منافی عدالت انجام داده‌اند که در قرآن ذکر شده است، مانند انجام گناه، نفاق، کسانی که به پیامبر(ص) اتهام می‌زدند و افرادی که قلب‌هایشان مریض است. در روایات نقل شده توسط اهل سنت نیز مواردی مانند اجرای حد بر برخی از صحابه و جهنمی بودن آن‌ها ذکر شده است.		[[صحابه پیامبر(ص)]] در نظر [[اهل سنت]]، عادل هستند. موافقان نظریه عدالت صحابه به آیاتی از [[قرآن]] مانند بهترین امت بودن، رضایت خداوند از صحابه و رفع عذاب از آن‌ها استناد کرده‌اند. همچنین برخی از روایات نقل شده از اهل سنت در تمجید صحابه نیز از ادله موافقان است. امّا مخالفان عدالت صحابه، با تأیید عدالت برخی از صحابه راستین پیامبر(ص)، معتقدند عده‌ای از صحابه اعمالی منافی عدالت انجام داده‌اند که در قرآن ذکر شده است، مانند انجام گناه، نفاق، کسانی که به [[پیامبر(ص)]] اتهام می‌زدند و افرادی که قلب‌هایشان مریض است. در روایات نقل شده توسط اهل سنت نیز مواردی مانند اجرای حد بر برخی از صحابه و جهنمی بودن آن‌ها ذکر شده است.

	== مراد از صحابه ==		== مراد از صحابه ==
	{{اصلی\|صحابه}}		{{اصلی\|صحابه}}
	صحابه در عبارات علمای [[اهل سنت]] دارای تعاریف مختلفی است که به اجمال به سه مورد اشاره می‌شود:		[[صحابه]] در عبارات علمای [[اهل سنت]] دارای تعاریف مختلفی است که به اجمال به سه مورد اشاره می‌شود:
	* احمد بن حنبل می‌گوید هر کس با [[پیامبر(ص)]] مصاحب بوده و یک سال یا یک ماه یا یک روز یا یک لحظه او را دیده باشد، از اصحاب پیامبر(ص) است.<ref>ابوبعلی فراء حنبلی، العده فی اصول الفقه، ج۳، ص۹۸۸ به نقل از شیعه‌شناسی پاسخ به شبهات علی اصغر رضوانی، ج۱، ص۳۱۹.</ref>		* [[احمد بن حنبل]] می‌گوید هر کس با [[پیامبر(ص)]] مصاحب بوده و یک سال یا یک ماه یا یک روز یا یک لحظه او را دیده باشد، از اصحاب پیامبر(ص) است.<ref>ابوبعلی فراء حنبلی، العده فی اصول الفقه، ج۳، ص۹۸۸ به نقل از شیعه‌شناسی پاسخ به شبهات علی اصغر رضوانی، ج۱، ص۳۱۹.</ref>
	* بخاری می‌گوید: هر مسلمانی که با پیامبر(ص) مصاحبت داشته، یا او را ملاقات نموده از اصحاب پیامبر(ص) است.<ref>ابن حجر عسقلانی شهاب الدین، فتح الباری شرح صحیح بخاری، ج۷، ص۳، دارالمعرفه للطباعه والنشر، بیروت، چاپ دوم.</ref>		* [[بخاری]] می‌گوید: هر مسلمانی که با پیامبر(ص) مصاحبت داشته، یا او را ملاقات نموده از اصحاب پیامبر(ص) است.<ref>ابن حجر عسقلانی شهاب الدین، فتح الباری شرح صحیح بخاری، ج۷، ص۳، دارالمعرفه للطباعه والنشر، بیروت، چاپ دوم.</ref>
	* سعید بن مسبب می‌گوید: صحابی پیامبر تنها کسانی هستند که حداقل یک یا دو سال با آن حضرت بوده و در یک یا دو [[غزوه]] با رسول خدا(ص) شرکت کرده باشد.<ref>همان.</ref>		* [[سعید بن مسبب]] می‌گوید: صحابی پیامبر تنها کسانی هستند که حداقل یک یا دو سال با آن حضرت بوده و در یک یا دو [[غزوه]] با رسول خدا(ص) شرکت کرده باشد.<ref>همان.</ref>

	== اختلاف در عدالت صحابه ==		== اختلاف در عدالت صحابه ==
	درباره عدالت [[صحابه ~~پیامبر(ص)\|صحابه]]~~ دو عقیده مختلف وجود دارد: اکثر [[اهل سنت]] عقیده دارند که همه صحابه افراد صالح، صادق، با تقوا و عادل بودند، به همین دلیل اگر هر کدام از آنان روایتی از [[پیامبر(ص)]] نقل کند صحیح و قابل قبول است، و کمترین ایرادی بر آنها جایز نبوده و اگر کارهای خلافی از آنها سر زده باشد باید توجیه گردد و از آن چشم پوشی شود.		درباره عدالت صحابه دو عقیده مختلف وجود دارد: اکثر [[اهل سنت]] عقیده دارند که همه صحابه افراد صالح، صادق، با تقوا و عادل بودند، به همین دلیل اگر هر کدام از آنان روایتی از [[پیامبر(ص)]] نقل کند صحیح و قابل قبول است، و کمترین ایرادی بر آنها جایز نبوده و اگر کارهای خلافی از آنها سر زده باشد باید توجیه گردد و از آن چشم پوشی شود.

	اهل‌تسنن، صحابی بودن را نه تنها امتیاز و فضیلت دانسته، بلکه مصحّح عدالت نیز می‌دانند. در میان کلمات بزرگان اهل‌تسنن، افراط در مدح صحابه و مذمّت در حق منتقدان آنان به چشم می‌خورد که برای نمونه به بعضی اشاره می‌شود:		اهل‌تسنن، صحابی بودن را نه تنها امتیاز و فضیلت دانسته، بلکه مصحّح عدالت نیز می‌دانند. در میان کلمات بزرگان اهل‌تسنن، افراط در مدح صحابه و مذمّت در حق منتقدان آنان به چشم می‌خورد که برای نمونه به بعضی اشاره می‌شود:
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	بنا بر این نظر، همه صحابه عادل بوده، سخنانشان صحیح و اعمالشان درست است، اگر چه سخن و عمل آنها با کتاب و [[سنت]] منافات داشته باشد، چون آنان [[مجتهد]] بوده و خود بهتر به سنت آگاهی داشتند.		بنا بر این نظر، همه صحابه عادل بوده، سخنانشان صحیح و اعمالشان درست است، اگر چه سخن و عمل آنها با کتاب و [[سنت]] منافات داشته باشد، چون آنان [[مجتهد]] بوده و خود بهتر به سنت آگاهی داشتند.

	[[شیعه]] امامیه، عقیده دارند که در میان صحابه افراد با شخصیت، فداکار، پاک و با تقوا فراوان بوده‌اند، ولی افراد منافق و ناصالح نیز در میان آنها وجود داشته که قرآن و پیامبر(ص) از آن‌ها بیزاری می‌جستند. تنها صحابه پیامبر بودن فضیلتی نیست که موجب شود صدور اعمال منافی عدالت نادیده گرفته شود.		[[شیعه]] امامیه، عقیده دارند که در میان [[احترام صحابه از نگاه شیعه\|صحابه]] افراد با شخصیت، فداکار، پاک و با تقوا فراوان بوده‌اند، ولی افراد منافق و ناصالح نیز در میان آنها وجود داشته که قرآن و پیامبر(ص) از آن‌ها بیزاری می‌جستند. تنها صحابه پیامبر بودن فضیلتی نیست که موجب شود صدور اعمال منافی عدالت نادیده گرفته شود.

	== دلایل موافقان ==		== دلایل موافقان ==

Mafkalam: /* در روایات اهل سنت */

2024-11-05T08:25:55Z

در روایات اهل سنت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۵
خط ۶۵:		خط ۶۵:
	معتبرترین کتاب‌های اهل سنت از رسول خدا روایاتی را نقل کرده‌اند، که با عدالت صحابه سازگاری ندارند، به عنوان نمونه به چند روایت اشاره می‌شود.		معتبرترین کتاب‌های اهل سنت از رسول خدا روایاتی را نقل کرده‌اند، که با عدالت صحابه سازگاری ندارند، به عنوان نمونه به چند روایت اشاره می‌شود.
	* رسول خدا(ص) می‌فرمایند: در روز قیامت طایفه‌ای از اصحاب من می‌خواهند بر من وارد شوند، لکن به شدت از ورود آنها بر حوض جلوگیری می‌کنند، من عرض می‌کنم پروردگارا اینها اصحاب من‌اند، گفته می‌شود، (ای رسول خدا) تو نمی‌دانی که اینها بعد از تو چه کار کردند، آنان به عقب برگشته و مرتد شدند<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۷، ص۲۰۸ کتاب الرقاق، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، بیروت ۱۴۰۱.</ref>		* رسول خدا(ص) می‌فرمایند: در روز قیامت طایفه‌ای از اصحاب من می‌خواهند بر من وارد شوند، لکن به شدت از ورود آنها بر حوض جلوگیری می‌کنند، من عرض می‌کنم پروردگارا اینها اصحاب من‌اند، گفته می‌شود، (ای رسول خدا) تو نمی‌دانی که اینها بعد از تو چه کار کردند، آنان به عقب برگشته و مرتد شدند<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۷، ص۲۰۸ کتاب الرقاق، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، بیروت ۱۴۰۱.</ref>
	* رسول خدا می‌فرماید: گروهی از اصحاب من که گرفتار عذاب‌اند، من می‌گویم اینها ~~اصحاب من~~ اصحاب من اند گفته می‌شود، اینها بعد از مفارقت تو به عقب برگشته علی الدوام مرتد بودند.<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۷، ص۲۰۸ کتاب الرقاق، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، بیروت ۱۴۰۱.</ref>		* رسول خدا می‌فرماید: گروهی از اصحاب من که گرفتار عذاب‌اند، من می‌گویم اینها اصحاب من اند. گفته می‌شود، اینها بعد از مفارقت تو به عقب برگشته علی الدوام مرتد بودند.<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۷، ص۲۰۸ کتاب الرقاق، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، بیروت ۱۴۰۱.</ref>
	* [[ام سلمه]] می‌گوید: از رسول خدا(ص) شنیدم که فرمود: از اصحاب من کسانی هستند که بعد از مردن هرگز مرا نخواهند دید.<ref>ابوریه المصری، محمود، اضواء علی السنّه المحمدیه پاورقی، ص۳۴۵، نشر البطحاء چاپ ۵.</ref>		* [[ام سلمه]] می‌گوید: از رسول خدا(ص) شنیدم که فرمود: از اصحاب من کسانی هستند که بعد از مردن هرگز مرا نخواهند دید.<ref>ابوریه المصری، محمود، اضواء علی السنّه المحمدیه پاورقی، ص۳۴۵، نشر البطحاء چاپ ۵.</ref>

Mafkalam: /* اجرای حد بر صحابه */

2024-11-05T08:23:35Z

اجرای حد بر صحابه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۳
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	* در [[داستان افک]]، پیامبر(ص) دستور داد چند نفر را حد قذف زدند.<ref>طبرانی، سلیان بن احمد، المعجم الکبیر، ج۲۳، ص۱۲۸، دار احیاء التراث، بیروت.</ref>		* در [[داستان افک]]، پیامبر(ص) دستور داد چند نفر را حد قذف زدند.<ref>طبرانی، سلیان بن احمد، المعجم الکبیر، ج۲۳، ص۱۲۸، دار احیاء التراث، بیروت.</ref>
	* بعد از پیامبر(ص)، عبدالرحمن بن عمر و عقبه بن حارث، را به دلیل شرب خمر حد شرعی زدند، سپس [[عمر]] خلیفه دوم فرزندش را احضار کرد و بار دیگر حد را بر او جاری ساخت.<ref>بیهقی، احمد بن حسین، السنن الکبری، ج۸، ص۳۱۳، دارالفکر، بیروت.</ref>		* بعد از پیامبر(ص)، عبدالرحمن بن عمر و عقبه بن حارث، را به دلیل شرب خمر حد شرعی زدند، سپس [[عمر]] خلیفه دوم فرزندش را احضار کرد و بار دیگر حد را بر او جاری ساخت.<ref>بیهقی، احمد بن حسین، السنن الکبری، ج۸، ص۳۱۳، دارالفکر، بیروت.</ref>
	* داستان [[ولید بن عقبه]] معروف است که شرب خمر کرد و نماز صبح را در حال مستی چهار رکعت خواند، به[[مدینه]] احضار شد و حد شرب خمر بر او اجرا گردید.<ref>نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، ج۵، ص۱۲۶، ح۱۷۰۷، دارالفکر، بیروت.</ref>		* داستان [[ولید بن عقبه]] معروف است که شرب خمر کرد و نماز صبح را در حال مستی چهار رکعت خواند، به [[مدینه]] احضار شد و حد شرب خمر بر او اجرا گردید.<ref>نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، ج۵، ص۱۲۶، ح۱۷۰۷، دارالفکر، بیروت.</ref>

	=== در روایات اهل سنت ===		=== در روایات اهل سنت ===

Nazarzadeh: جایگزینی متن - ' | بازبینی نویسنده =↵ | بازبینی =شد' به ' | ارزیابی کمی = | ارزیابی کیفی = '

2024-10-11T08:54:13Z

جایگزینی متن - ' | بازبینی نویسنده =↵ | بازبینی =شد' به ' | ارزیابی کمی = | ارزیابی کیفی = '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۲۴
خط ۸۵:		خط ۸۵:
	\| تغییر مسیر =شد		\| تغییر مسیر =شد
	\| ارجاعات =شد		\| ارجاعات =شد
	\| ~~بازبینی نویسنده~~ =		\| ارزیابی کمی =
	\| ~~بازبینی~~ =شد		\| ارزیابی کیفی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =ب		\| اولویت =ب

Rafiei در ‏۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۴

2024-06-08T09:44:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۴
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	اهل سنت برخی روایاتی که در شأن صحابه از پیامبر(ص) نقل شده است، دلیل بر عدالت صحابه گرفته اند:		اهل سنت برخی روایاتی که در شأن صحابه از پیامبر(ص) نقل شده است، دلیل بر عدالت صحابه گرفته اند:
	* اهل سنت از رسول خدا(ص) نقل کرده‌اند: بهترین مردمان، مردم عصر من هستند…<ref>بخاری، محمد، صحیح البخاری، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۱ق، ج۳، ص۱۵۱.</ref>		* اهل سنت از رسول خدا(ص) نقل کرده‌اند: بهترین مردمان، مردم عصر من هستند…<ref>بخاری، محمد، صحیح البخاری، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۱ق، ج۳، ص۱۵۱.</ref>
	* [[پیامبر(ص)]] فرمودند: صحابه مرا بد نگویید زیرا اگر کسی از شما برابر کوه احد طلا در راه خدا خرج کند برابر با مدّ صحابی و حتی با نصف مدش هم نمی‌تواند باشد.<ref>~~همان،~~ ج۴، ص۱۵۹.</ref>		* [[پیامبر(ص)]] فرمودند: صحابه مرا بد نگویید زیرا اگر کسی از شما برابر کوه احد طلا در راه خدا خرج کند برابر با مدّ صحابی و حتی با نصف مدش هم نمی‌تواند باشد.<ref>صحیح بخاری، ج۴، ص۱۵۹.</ref>
	* در روایت دیگری که از پیامبر(ص) در کتب اهل سنت نقل شده است آمده است: هر گاه کسانی را دیدید که از اصحاب من بدگویی می‌کنند بگوئید لعنت خدا باد بر بدان شما <ref>ترمذی، محمد بن عیسی، سنن الترمزی، دارالفکر، بیروت، چاپ سوم 1403، ج5، ص 359.</ref>		* در روایت دیگری که از پیامبر(ص) در کتب اهل سنت نقل شده است آمده است: هر گاه کسانی را دیدید که از اصحاب من بدگویی می‌کنند بگوئید لعنت خدا باد بر بدان شما <ref>ترمذی، محمد بن عیسی، سنن الترمزی، دارالفکر، بیروت، چاپ سوم 1403، ج5، ص 359.</ref>

Rafiei در ‏۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۲

2024-06-08T09:42:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۲
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	* اهل سنت از رسول خدا(ص) نقل کرده‌اند: بهترین مردمان، مردم عصر من هستند…<ref>بخاری، محمد، صحیح البخاری، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۱ق، ج۳، ص۱۵۱.</ref>		* اهل سنت از رسول خدا(ص) نقل کرده‌اند: بهترین مردمان، مردم عصر من هستند…<ref>بخاری، محمد، صحیح البخاری، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۱ق، ج۳، ص۱۵۱.</ref>
	* [[پیامبر(ص)]] فرمودند: صحابه مرا بد نگویید زیرا اگر کسی از شما برابر کوه احد طلا در راه خدا خرج کند برابر با مدّ صحابی و حتی با نصف مدش هم نمی‌تواند باشد.<ref>همان، ج۴، ص۱۵۹.</ref>		* [[پیامبر(ص)]] فرمودند: صحابه مرا بد نگویید زیرا اگر کسی از شما برابر کوه احد طلا در راه خدا خرج کند برابر با مدّ صحابی و حتی با نصف مدش هم نمی‌تواند باشد.<ref>همان، ج۴، ص۱۵۹.</ref>
	* در روایت دیگری که از پیامبر(ص) در کتب اهل سنت نقل شده است آمده است: هر گاه کسانی را دیدید که از اصحاب من بدگویی می‌کنند بگوئید لعنت خدا باد بر ~~کسی که بد است.~~<ref>~~همان، ص۱۹۵~~.</ref>		* در روایت دیگری که از پیامبر(ص) در کتب اهل سنت نقل شده است آمده است: هر گاه کسانی را دیدید که از اصحاب من بدگویی می‌کنند بگوئید لعنت خدا باد بر بدان شما <ref>ترمذی، محمد بن عیسی، سنن الترمزی، دارالفکر، بیروت، چاپ سوم 1403، ج5، ص 359.</ref>

	== دلایل مخالفان ==		== دلایل مخالفان ==
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	افرادی از اهل سنت که می‌گویند همه صحابه بدون هیچ استثنائی دارای مقام عدالت بودند، آیاتی که در آن به نقد عملکرد صحابه پرداخته است را در نظر نگرفته‌اند:		افرادی از اهل سنت که می‌گویند همه صحابه بدون هیچ استثنائی دارای مقام عدالت بودند، آیاتی که در آن به نقد عملکرد صحابه پرداخته است را در نظر نگرفته‌اند:
	* {{قرآن\|إِنَّ الَّذِینَ تَوَلَّوْا مِنْکُمْ یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعَانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّیْطَانُ بِبَعْضِ مَا کَسَبُوا ۖ وَلَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ\|ترجمه=روزی که دو گروه [در اُحد] با هم رویاروی شدند، کسانی که از میان شما [به دشمن] پشت کردند، در حقیقت جز این نبود که به سبب پاره‌ای از آنچه [از گناه] حاصل کرده بودند، شیطان آنان را بلغزانید؛ و قطعاً خدا از ایشان درگذشت؛\|سوره=آل عمران\|آیه=۱۵۵}} از این آیه به خوبی استفاده می‌شود که در جنگ احد، طبق تاریخ عده زیادی از یاران پیامبر(ص) فرار کردند، و خداوند فرار ایشان را به سبب غلبه شیطان بر ایشان ذکر کرده است. درست است که در ذیل آیه از بخشش ایشان سخن به میان آمده است اما بخشش این افراد به سبب گناهشان بوده است که مرتکب شده‌اند.		* {{قرآن\|إِنَّ الَّذِینَ تَوَلَّوْا مِنْکُمْ یَوْمَ الْتَقَی الْجَمْعَانِ إِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّیْطَانُ بِبَعْضِ مَا کَسَبُوا ۖ وَلَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ\|ترجمه=روزی که دو گروه [در اُحد] با هم رویاروی شدند، کسانی که از میان شما [به دشمن] پشت کردند، در حقیقت جز این نبود که به سبب پاره‌ای از آنچه [از گناه] حاصل کرده بودند، شیطان آنان را بلغزانید؛ و قطعاً خدا از ایشان درگذشت؛\|سوره=آل عمران\|آیه=۱۵۵}} از این آیه به خوبی استفاده می‌شود که در جنگ احد، طبق تاریخ عده زیادی از یاران پیامبر(ص) فرار کردند، و خداوند فرار ایشان را به سبب غلبه شیطان بر ایشان ذکر کرده است. درست است که در ذیل آیه از بخشش ایشان سخن به میان آمده است اما بخشش این افراد به سبب گناهشان بوده است که مرتکب شده‌اند.
	* {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَنْ تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَیٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ\|ترجمه=ای کسانی که ایمان ~~آورده‌ای~~ اگر شخصی ~~فاثقی~~ خبری برای شما بیاورد درباره آن تحقیق کنید، مبادا از روی نادانی به گروهی آسیب برسانید و از کرده خود پشیمان شوید.\|سوره=حجرات\|آیه=۶}} این آیه که به تصریح مفسرین مربوط به ولید بن عقبه است، با صراحت از فسق برخی از صحابه سخن گفته است.		* {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَنْ تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَیٰ مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ\|ترجمه=ای کسانی که ایمان آورده‌اید اگر شخصی فاسقی خبری برای شما بیاورد درباره آن تحقیق کنید، مبادا از روی نادانی به گروهی آسیب برسانید و از کرده خود پشیمان شوید.\|سوره=حجرات\|آیه=۶}} این آیه که به تصریح مفسرین مربوط به ولید بن عقبه است، با صراحت از فسق برخی از صحابه سخن گفته است.
	* در آیه ۵۸ سوره توبه اعتراض بعضی از صحابه به پیامبر(ص) بیان شده است: {{قرآن\|وَمِنْهُمْ مَنْ یَلْمِزُکَ فِی الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ یُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ یَسْخَطُونَ\|ترجمه=در میان آن‌ها کسانی هستند که در تقسیم غنایم به تو خرده می‌گیرند، اگر سهمی از آن به آن‌ها داده شود راضی می‌شوند و اگر داده نشود خشم می‌گیرند.}}		* در آیه ۵۸ سوره توبه اعتراض بعضی از صحابه به پیامبر(ص) بیان شده است: {{قرآن\|وَمِنْهُمْ مَنْ یَلْمِزُکَ فِی الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ یُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ یَسْخَطُونَ\|ترجمه=در میان آن‌ها کسانی هستند که در تقسیم غنایم به تو خرده می‌گیرند، اگر سهمی از آن به آن‌ها داده شود راضی می‌شوند و اگر داده نشود خشم می‌گیرند.}}
	* در آیه دیگری گروهی از منافقان و بیماردلان که با پیامبر(ص) در جنگ شرکت داشتند، پیامبر(ص) را به فریبکاری متهم کردند و گفتند {{قرآن\|وَإِذْ یَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا غُرُورًا\|ترجمه=~~خدا~~ و ~~پیامبرش~~ جز ~~وعده‌های دروغین بما ندادند~~\|سوره=احزاب\|آیه=۱۲}}		* در آیه دیگری گروهی از منافقان و بیماردلان که با پیامبر(ص) در جنگ شرکت داشتند، پیامبر(ص) را به فریبکاری متهم کردند و گفتند {{قرآن\|وَإِذْ یَقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ مَا وَعَدَنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا غُرُورًا\|ترجمه= و به خاطر آوريد زمانى را كه منافقان و بيماردلان مى‏‌گفتند: «خدا و پيامبرش جز وعده‏‌هاى دروغين به ما نداده‌‏اند!\|سوره=احزاب\|آیه=۱۲}}
	* نسبت دادن خیانت توسط صحابه به پیامبر(ص) از مواردی است که خداوند در قرآن از پیامبر(ص) دفاع کرده است. {{قرآن\|وَ مَا کَانَ لِنَبِیٍّ أَنْ یَغُلَّ ۚ وَمَنْ یَغْلُلْ یَأْتِ بِمَا غَلَّ یَوْمَ الْقِیَامَةِ\|ترجمه=و هیچ پیغمبری خیانت نخواهد کرد، و هر کس خیانت کند روز قیامت با همان خیانت بیاید\|سوره=آل عمران\|آیه=۱۶۱}}		* نسبت دادن خیانت توسط صحابه به پیامبر(ص) از مواردی است که خداوند در قرآن از پیامبر(ص) دفاع کرده است. {{قرآن\|وَ مَا کَانَ لِنَبِیٍّ أَنْ یَغُلَّ ۚ وَمَنْ یَغْلُلْ یَأْتِ بِمَا غَلَّ یَوْمَ الْقِیَامَةِ\|ترجمه=و هیچ پیغمبری خیانت نخواهد کرد، و هر کس خیانت کند روز قیامت با همان خیانت بیاید\|سوره=آل عمران\|آیه=۱۶۱}}

خط ۵۶:		خط ۵۶:
	=== اجرای حد بر صحابه ===		=== اجرای حد بر صحابه ===
	قول به عدالت همه صحابه با اجرای حد بر بعضی از صحابه در عصر پیامبر(ص) یا بعد از آن مورد خدشه قرار گرفته است. در زیر به برخی از این موارد اشاره می‌گردد:		قول به عدالت همه صحابه با اجرای حد بر بعضی از صحابه در عصر پیامبر(ص) یا بعد از آن مورد خدشه قرار گرفته است. در زیر به برخی از این موارد اشاره می‌گردد:
	* نعیمان صحابی [[شرب خمر]] کرد و پیامبر(ص) دستور داد او را با ~~فعال~~ زدند.<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۸، ص۱۳، ح ۶۷۷۷۵، کتاب الحد، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، ۱۴۰۱ هـ.ق.</ref>		* نعیمان صحابی [[شرب خمر]] کرد و پیامبر(ص) دستور داد او را با نعال و ترکه زدند.<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۸، ص۱۳، ح ۶۷۷۷۵، کتاب الحد، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، ۱۴۰۱ هـ.ق.</ref>
	* مردی از طائفه بنی اسلم [[زنای محصنه]] کرده بود پیامبر(ص) دستور داد او را [[رجم]] کردند.<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۸، ص۲۲، ح ۶۷۷۷۵، کتاب الحد، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، ۱۴۰۱ هـ.ق.</ref>		* مردی از طائفه بنی اسلم [[زنای محصنه]] کرده بود پیامبر(ص) دستور داد او را [[رجم]] کردند.<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۸، ص۲۲، ح ۶۷۷۷۵، کتاب الحد، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، ۱۴۰۱ هـ.ق.</ref>
	* در [[داستان افک]]، پیامبر(ص) دستور ~~داند~~ چند نفر را حد قذف زدند.<ref>طبرانی، سلیان بن احمد، المعجم الکبیر، ج۲۳، ص۱۲۸، دار احیاء التراث، بیروت.</ref>		* در [[داستان افک]]، پیامبر(ص) دستور داد چند نفر را حد قذف زدند.<ref>طبرانی، سلیان بن احمد، المعجم الکبیر، ج۲۳، ص۱۲۸، دار احیاء التراث، بیروت.</ref>
	* بعد از پیامبر(ص)، عبدالرحمن بن عمر و عقبه بن حارث، را به دلیل شرب خمر حد شرعی زدند، سپس [[عمر]] خلیفه دوم فرزندش را احضار کرد و بار دیگر حد را بر او جاری ساخت.<ref>بیهقی، احمد بن حسین، السنن الکبری، ج۸، ص۳۱۳، دارالفکر، بیروت.</ref>		* بعد از پیامبر(ص)، عبدالرحمن بن عمر و عقبه بن حارث، را به دلیل شرب خمر حد شرعی زدند، سپس [[عمر]] خلیفه دوم فرزندش را احضار کرد و بار دیگر حد را بر او جاری ساخت.<ref>بیهقی، احمد بن حسین، السنن الکبری، ج۸، ص۳۱۳، دارالفکر، بیروت.</ref>
	* داستان [[ولید بن عقبه]] معروف است که شرب خمر کرد و نماز صبح را در حال مستی چهار رکعت خواند، به[[مدینه]] احضار شد و حد شرب خمر بر او اجرا گردید.<ref>نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، ج۵، ص۱۲۶، ح۱۷۰۷، دارالفکر، بیروت.</ref>		* داستان [[ولید بن عقبه]] معروف است که شرب خمر کرد و نماز صبح را در حال مستی چهار رکعت خواند، به[[مدینه]] احضار شد و حد شرب خمر بر او اجرا گردید.<ref>نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، ج۵، ص۱۲۶، ح۱۷۰۷، دارالفکر، بیروت.</ref>
خط ۶۵:		خط ۶۵:
	معتبرترین کتاب‌های اهل سنت از رسول خدا روایاتی را نقل کرده‌اند، که با عدالت صحابه سازگاری ندارند، به عنوان نمونه به چند روایت اشاره می‌شود.		معتبرترین کتاب‌های اهل سنت از رسول خدا روایاتی را نقل کرده‌اند، که با عدالت صحابه سازگاری ندارند، به عنوان نمونه به چند روایت اشاره می‌شود.
	* رسول خدا(ص) می‌فرمایند: در روز قیامت طایفه‌ای از اصحاب من می‌خواهند بر من وارد شوند، لکن به شدت از ورود آنها بر حوض جلوگیری می‌کنند، من عرض می‌کنم پروردگارا اینها اصحاب من‌اند، گفته می‌شود، (ای رسول خدا) تو نمی‌دانی که اینها بعد از تو چه کار کردند، آنان به عقب برگشته و مرتد شدند<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۷، ص۲۰۸ کتاب الرقاق، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، بیروت ۱۴۰۱.</ref>		* رسول خدا(ص) می‌فرمایند: در روز قیامت طایفه‌ای از اصحاب من می‌خواهند بر من وارد شوند، لکن به شدت از ورود آنها بر حوض جلوگیری می‌کنند، من عرض می‌کنم پروردگارا اینها اصحاب من‌اند، گفته می‌شود، (ای رسول خدا) تو نمی‌دانی که اینها بعد از تو چه کار کردند، آنان به عقب برگشته و مرتد شدند<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۷، ص۲۰۸ کتاب الرقاق، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، بیروت ۱۴۰۱.</ref>
	* رسول خدا می‌فرماید: ~~گروه~~ از اصحاب من که گرفتار عذاب‌اند، من می‌گویم اینها اصحاب من اصحاب ~~نی‌اند~~ گفته می‌شود، اینها بد از مفارقت تو به عقب برگشته علی ~~الدام~~ مرتد بودند.<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۷، ص۲۰۸ کتاب الرقاق، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، بیروت ۱۴۰۱.</ref>		* رسول خدا می‌فرماید: گروهی از اصحاب من که گرفتار عذاب‌اند، من می‌گویم اینها اصحاب من اصحاب من اند گفته می‌شود، اینها بعد از مفارقت تو به عقب برگشته علی الدوام مرتد بودند.<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۷، ص۲۰۸ کتاب الرقاق، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، بیروت ۱۴۰۱.</ref>
	* [[ام سلمه]] می‌گوید: از رسول خدا(ص) شنیدم که فرمود: از اصحاب من کسانی هستند که بعد از مردن هرگز مرا نخواهند دید.<ref>ابوریه المصری، محمود، اضواء علی السنّه المحمدیه پاورقی، ص۳۴۵، نشر البطحاء چاپ ۵.</ref>		* [[ام سلمه]] می‌گوید: از رسول خدا(ص) شنیدم که فرمود: از اصحاب من کسانی هستند که بعد از مردن هرگز مرا نخواهند دید.<ref>ابوریه المصری، محمود، اضواء علی السنّه المحمدیه پاورقی، ص۳۴۵، نشر البطحاء چاپ ۵.</ref>

خط ۸۴:		خط ۸۴:
	\| نمایه =		\| نمایه =
	\| تغییر مسیر =شد		\| تغییر مسیر =شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =شد
	\| بازبینی نویسنده =		\| بازبینی نویسنده =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =شد
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =ب		\| اولویت =ب
	\| کیفیت =ب		\| کیفیت =الف
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Rafiei در ‏۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۳۳

2024-06-08T06:33:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۳
خط ۴:		خط ۴:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	[[صحابه پیامبر(ص)]] در نظر [[اهل سنت]]، عادل هستند. موافقان عدالت صحابه به آیاتی از قرآن مانند بهترین امت بودن، رضایت خداوند از صحابه و رفع عذاب از آن‌ها استناد کرده‌اند. همچنین برخی از روایات نقل شده از اهل سنت در تمجید صحابه نیز از ادله موافقان است. ~~در مقابل~~ مخالفان عدالت صحابه، با تأیید عدالت برخی از صحابه راستین پیامبر(ص)، معتقدند ~~برخی~~ از صحابه اعمالی منافی عدالت انجام داده‌اند که در قرآن ذکر شده است، مانند انجام گناه، نفاق، کسانی که به پیامبر(ص) اتهام می‌زدند و افرادی که قلب‌هایشان مریض است. در روایات نقل شده توسط اهل سنت نیز مواردی مانند اجرای حد بر برخی از صحابه و جهنمی بودن آن‌ها ذکر شده است.		[[صحابه پیامبر(ص)]] در نظر [[اهل سنت]]، عادل هستند. موافقان عدالت صحابه به آیاتی از قرآن مانند بهترین امت بودن، رضایت خداوند از صحابه و رفع عذاب از آن‌ها استناد کرده‌اند. همچنین برخی از روایات نقل شده از اهل سنت در تمجید صحابه نیز از ادله موافقان است. امّا مخالفان عدالت صحابه، با تأیید عدالت برخی از صحابه راستین پیامبر(ص)، معتقدند عده‌ای از صحابه اعمالی منافی عدالت انجام داده‌اند که در قرآن ذکر شده است، مانند انجام گناه، نفاق، کسانی که به پیامبر(ص) اتهام می‌زدند و افرادی که قلب‌هایشان مریض است. در روایات نقل شده توسط اهل سنت نیز مواردی مانند اجرای حد بر برخی از صحابه و جهنمی بودن آن‌ها ذکر شده است.

	== مراد از صحابه ==		== مراد از صحابه ==
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	۲- طرد انتقاد کننده صحابه از جامعه: هر کسی از صحابه عیب‌جویی کند یا نقصی بر آنان بگیرد، با او چیزی نخورید و نیاشامید و بر جنازه‌اش [[نماز]] نخوانید.<ref>یعقوب، احمد حسین، پژوهش در عدالت صحابه، ترجمه محمد قاضی زاده، نشر دارالثقلین، چاپ اول، 1376ش، ص۳۴، به نقل از الکبائر، الذهبی، ص۲۳۸.</ref>		۲- طرد انتقاد کننده صحابه از جامعه: هر کسی از صحابه عیب‌جویی کند یا نقصی بر آنان بگیرد، با او چیزی نخورید و نیاشامید و بر جنازه‌اش [[نماز]] نخوانید.<ref>یعقوب، احمد حسین، پژوهش در عدالت صحابه، ترجمه محمد قاضی زاده، نشر دارالثقلین، چاپ اول، 1376ش، ص۳۴، به نقل از الکبائر، الذهبی، ص۲۳۸.</ref>

	~~بنابراین~~ نظر، همه صحابه عادل بوده، سخنانشان صحیح و اعمالشان درست است، اگر چه سخن و عمل آنها با کتاب و [[سنت]] منافات داشته باشد، چون آنان [[مجتهد]] بوده و خود بهتر به سنت آگاهی داشتند.		بنا بر این نظر، همه صحابه عادل بوده، سخنانشان صحیح و اعمالشان درست است، اگر چه سخن و عمل آنها با کتاب و [[سنت]] منافات داشته باشد، چون آنان [[مجتهد]] بوده و خود بهتر به سنت آگاهی داشتند.

	[[شیعه]] امامیه، عقیده دارند که در میان صحابه افراد با شخصیت، فداکار، پاک و با تقوا فراوان بوده‌اند، ولی افراد منافق و ناصالح نیز وجود داشته که قرآن و پیامبر(ص) از آن‌ها بیزاری می‌جستند. تنها صحابه پیامبر بودن فضیلتی نیست که موجب شود صدور اعمال منافی عدالت نادیده گرفته شود.		[[شیعه]] امامیه، عقیده دارند که در میان صحابه افراد با شخصیت، فداکار، پاک و با تقوا فراوان بوده‌اند، ولی افراد منافق و ناصالح نیز در میان آنها وجود داشته که قرآن و پیامبر(ص) از آن‌ها بیزاری می‌جستند. تنها صحابه پیامبر بودن فضیلتی نیست که موجب شود صدور اعمال منافی عدالت نادیده گرفته شود.

	== دلایل موافقان ==		== دلایل موافقان ==
	[[اهل سنت]] برای اثبات عدالت صحابه به برخی از آیات قرآن و روایات استناد کرده‌اند.		[[اهل سنت]] برای اثبات عدالت صحابه به برخی از آیات قرآن و روایات استناد کرده‌اند.

	=== در قرآن ===		=== قرآن ===
	آیاتی که در قرآن، در مورد تمجید از صحابه و امت پیامبر(ص) آمده است به چند گروه تقسیم می‌شود:		آیاتی که در قرآن، در مورد تمجید از صحابه و امت پیامبر(ص) آمده است به چند گروه تقسیم می‌شود:
	* برخی آیات که از امت پیامبر(ص) تمجید کرده است. مانند آیات {{قرآن\|کُنْتُمْ خَیْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ\|ترجمه=شما بهترین امتی هستید که برای مردم به وجود آورده شدید\|سوره=آل عمران\|آیه=۱۱۰}} و آیه {{قرآن\|وَکَذٰلِکَ جَعَلْنَاکُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَکُونُوا شُهَدَاءَ عَلَی النَّاسِ\|ترجمه=و شما را گروهی قرار داده‌ایم که در نهایت میانه‌روی هستید تا شما در مقابل (مخالفان) گواه باشید\|سوره=بقره\|آیه=۱۴۳}} بنابر برخی از تفاسیر اهل سنت، امت وسط به معنای عدالت صحابه است.		* برخی آیات که از امت پیامبر(ص) تمجید کرده است. مانند آیات {{قرآن\|کُنْتُمْ خَیْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ\|ترجمه=شما بهترین امتی هستید که برای مردم به وجود آورده شدید\|سوره=آل عمران\|آیه=۱۱۰}} و آیه {{قرآن\|وَکَذٰلِکَ جَعَلْنَاکُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَکُونُوا شُهَدَاءَ عَلَی النَّاسِ\|ترجمه=و شما را گروهی قرار داده‌ایم که در نهایت میانه‌روی هستید تا شما در مقابل (مخالفان) گواه باشید\|سوره=بقره\|آیه=۱۴۳}} بنابر برخی از تفاسیر اهل سنت، امت وسط به معنای عدالت صحابه است.
	* آیاتی که از عذاب را از صحابی پیامبر نفی کرده است: {{قرآن\|یَوْمَ لَا یُخْزِی اللَّهُ النَّبِیَّ وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ\|ترجمه=روزی که خداوند، پیامبر اکرم(ص) و کسانی که همراه وی هستند، ذلیل و رسوا نخواهد کرد.\|سوره=تحریم\|آیه=۸}}		* آیاتی که عذاب را از صحابی پیامبر نفی کرده است: {{قرآن\|یَوْمَ لَا یُخْزِی اللَّهُ النَّبِیَّ وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ\|ترجمه=روزی که خداوند، پیامبر اکرم(ص) و کسانی را که همراه وی هستند، ذلیل و رسوا نخواهد کرد.\|سوره=تحریم\|آیه=۸}}
	* آیاتی که رضایت الهی را برای صحابه اثبات می‌کند: {{قرآن\|وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِ‌ینَ وَالْأَنصَارِ وَالَّذِینَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّ‌ضِی اللَّـهُ عَنْهُمْ وَرَ‌ضُوا عَنْهُ\|ترجمه=و پیشگامان نخستین از مهاجران و انصار، و کسانی که با نیکوکاری از آنان پیروی کردند، خدا از ایشان خشنود و آنان [نیز] از او خشنودند\|سوره=توبه\|آیه=۱۰۰}} و آیه {{قرآن\|لَّقَدْ رَضِیَ اللَّـهُ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبَایِعُونَکَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ\|ترجمه=به راستی خدا هنگامی که مؤمنان، زیر آن درخت با تو بیعت می‌کردند از آنان خشنود شد\|سوره=فتح\|آیه=۱۸}}		* آیاتی که رضایت الهی را برای صحابه اثبات می‌کند: {{قرآن\|وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِ‌ینَ وَالْأَنصَارِ وَالَّذِینَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّ‌ضِی اللَّـهُ عَنْهُمْ وَرَ‌ضُوا عَنْهُ\|ترجمه=و پیشگامان نخستین از مهاجران و انصار، و کسانی که با نیکوکاری از آنان پیروی کردند، خدا از ایشان خشنود و آنان [نیز] از او خشنودند\|سوره=توبه\|آیه=۱۰۰}} و آیه {{قرآن\|لَّقَدْ رَضِیَ اللَّـهُ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبَایِعُونَکَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ\|ترجمه=به راستی خدا هنگامی که مؤمنان، زیر آن درخت با تو بیعت می‌کردند از آنان خشنود شد\|سوره=فتح\|آیه=۱۸}}

	=== روایات ===		=== روایات ===
	برخی از روایاتی که در شأن صحابه ~~توسط~~ پیامبر(ص) ~~صادر~~ شده است، ~~اشاره می‌گردد~~:		اهل سنت برخی روایاتی که در شأن صحابه از پیامبر(ص) نقل شده است، دلیل بر عدالت صحابه گرفته اند:
	* اهل سنت از رسول خدا(ص) نقل کرده‌اند: بهترین مردمان، مردم عصر من هستند…<ref>بخاری، محمد، صحیح البخاری، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۱ق، ج۳، ص۱۵۱.</ref>		* اهل سنت از رسول خدا(ص) نقل کرده‌اند: بهترین مردمان، مردم عصر من هستند…<ref>بخاری، محمد، صحیح البخاری، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۱ق، ج۳، ص۱۵۱.</ref>
	* [[پیامبر(ص)]] فرمودند: صحابه مرا بد نگویید زیرا اگر کسی از شما برابر کوه احد طلا در راه خدا خرج کند برابر با مدّ صحابی و حتی با نصف مدش هم نمی‌تواند باشد.<ref>همان، ج۴، ص۱۵۹.</ref>		* [[پیامبر(ص)]] فرمودند: صحابه مرا بد نگویید زیرا اگر کسی از شما برابر کوه احد طلا در راه خدا خرج کند برابر با مدّ صحابی و حتی با نصف مدش هم نمی‌تواند باشد.<ref>همان، ج۴، ص۱۵۹.</ref>

Golpoor: افزودن مطلب

2022-07-05T05:00:24Z

افزودن مطلب

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۰
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	== اختلاف در عدالت صحابه ==		== اختلاف در عدالت صحابه ==
	درباره عدالت [[صحابه پیامبر(ص)\|صحابه]] دو عقیده مختلف وجود دارد: اکثر [[اهل سنت]] عقیده دارند که همه صحابه افراد صالح، صادق، با تقوا و عادل بودند، به همین دلیل اگر هر کدام از آنان روایتی از [[پیامبر(ص)]] نقل کند صحیح و قابل قبول است، و کمترین ایرادی بر آنها جایز نبوده و اگر کارهای خلافی از آنها سر زده باشد باید توجیه گردد و از آن چشم پوشی شود.		درباره عدالت [[صحابه پیامبر(ص)\|صحابه]] دو عقیده مختلف وجود دارد: اکثر [[اهل سنت]] عقیده دارند که همه صحابه افراد صالح، صادق، با تقوا و عادل بودند، به همین دلیل اگر هر کدام از آنان روایتی از [[پیامبر(ص)]] نقل کند صحیح و قابل قبول است، و کمترین ایرادی بر آنها جایز نبوده و اگر کارهای خلافی از آنها سر زده باشد باید توجیه گردد و از آن چشم پوشی شود.

			اهل‌تسنن، صحابی بودن را نه تنها امتیاز و فضیلت دانسته، بلکه مصحّح عدالت نیز می‌دانند. در میان کلمات بزرگان اهل‌تسنن، افراط در مدح صحابه و مذمّت در حق منتقدان آنان به چشم می‌خورد که برای نمونه به بعضی اشاره می‌شود:

			۱ – انتقاد بر صحابه مساوی با ارتداد و کفر: کسانی که یکی از صحابه رسول خدا(ص) را مورد انتقاد قرار ‌دهند، زندیق و کافر هستند.<ref>یعقوب، احمد حسین، پژوهش در عدالت صحابه، ترجمه محمد قاضی زاده، نشر دارالثقلین، چاپ اول، 1376ش، ص۳۴، به نقل از الاصابه، ابن حجر العسقلانی، ص۱۷ و ۱۸.</ref>

			۲- طرد انتقاد کننده صحابه از جامعه: هر کسی از صحابه عیب‌جویی کند یا نقصی بر آنان بگیرد، با او چیزی نخورید و نیاشامید و بر جنازه‌اش [[نماز]] نخوانید.<ref>یعقوب، احمد حسین، پژوهش در عدالت صحابه، ترجمه محمد قاضی زاده، نشر دارالثقلین، چاپ اول، 1376ش، ص۳۴، به نقل از الکبائر، الذهبی، ص۲۳۸.</ref>

			بنابراین نظر، همه صحابه عادل بوده، سخنانشان صحیح و اعمالشان درست است، اگر چه سخن و عمل آنها با کتاب و [[سنت]] منافات داشته باشد، چون آنان [[مجتهد]] بوده و خود بهتر به سنت آگاهی داشتند.

	[[شیعه]] امامیه، عقیده دارند که در میان صحابه افراد با شخصیت، فداکار، پاک و با تقوا فراوان بوده‌اند، ولی افراد منافق و ناصالح نیز وجود داشته که قرآن و پیامبر(ص) از آن‌ها بیزاری می‌جستند. تنها صحابه پیامبر بودن فضیلتی نیست که موجب شود صدور اعمال منافی عدالت نادیده گرفته شود.		[[شیعه]] امامیه، عقیده دارند که در میان صحابه افراد با شخصیت، فداکار، پاک و با تقوا فراوان بوده‌اند، ولی افراد منافق و ناصالح نیز وجود داشته که قرآن و پیامبر(ص) از آن‌ها بیزاری می‌جستند. تنها صحابه پیامبر بودن فضیلتی نیست که موجب شود صدور اعمال منافی عدالت نادیده گرفته شود.

A.rezapour: ابرابزار

2022-04-17T09:00:53Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۳۰
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	=== در قرآن ===		=== در قرآن ===
	آیاتی که در قرآن، در مورد تمجید از صحابه و امت پیامبر(ص) آمده است به چند گروه تقسیم می‌شود:		آیاتی که در قرآن، در مورد تمجید از صحابه و امت پیامبر(ص) آمده است به چند گروه تقسیم می‌شود:
	* برخی آیات که از امت پیامبر(ص) تمجید کرده است. مانند آیات {{قرآن\|~~كُنْتُمْ خَيْرَ~~ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ\|ترجمه=شما ~~بهترين~~ امتی ~~هستيد كه~~ برای مردم به وجود آورده ~~شديد~~\|سوره=آل عمران\|آیه=۱۱۰}} و آیه {{قرآن\|~~وَكَذَٰلِكَ جَعَلْنَاكُمْ~~ أُمَّةً وَسَطًا ~~لِتَكُونُوا~~ شُهَدَاءَ ~~عَلَى~~ النَّاسِ\|ترجمه=و شما را گروهی قرار ~~داده‌ايم كه~~ در ~~نهايت ميانه‌روی هستيد~~ تا شما در مقابل (مخالفان) گواه ~~باشيد~~\|سوره=بقره\|آیه=۱۴۳}} بنابر برخی از تفاسیر اهل سنت، امت وسط به معنای عدالت صحابه است.		* برخی آیات که از امت پیامبر(ص) تمجید کرده است. مانند آیات {{قرآن\|کُنْتُمْ خَیْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ\|ترجمه=شما بهترین امتی هستید که برای مردم به وجود آورده شدید\|سوره=آل عمران\|آیه=۱۱۰}} و آیه {{قرآن\|وَکَذٰلِکَ جَعَلْنَاکُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَکُونُوا شُهَدَاءَ عَلَی النَّاسِ\|ترجمه=و شما را گروهی قرار داده‌ایم که در نهایت میانه‌روی هستید تا شما در مقابل (مخالفان) گواه باشید\|سوره=بقره\|آیه=۱۴۳}} بنابر برخی از تفاسیر اهل سنت، امت وسط به معنای عدالت صحابه است.
	* آیاتی که از عذاب را از صحابی پیامبر نفی کرده است: {{قرآن\|~~يَوْمَ~~ لَا ~~يُخْزِي~~ اللَّهُ ~~النَّبِيَّ وَالَّذِينَ~~ آمَنُوا مَعَهُ\|ترجمه=~~روزي كه~~ خداوند، ~~پيامبر اكرم~~(ص) و ~~كساني كه~~ همراه وی هستند، ~~ذليل~~ و رسوا نخواهد ~~كرد~~.\|سوره=تحریم\|آیه=۸}}		* آیاتی که از عذاب را از صحابی پیامبر نفی کرده است: {{قرآن\|یَوْمَ لَا یُخْزِی اللَّهُ النَّبِیَّ وَالَّذِینَ آمَنُوا مَعَهُ\|ترجمه=روزی که خداوند، پیامبر اکرم(ص) و کسانی که همراه وی هستند، ذلیل و رسوا نخواهد کرد.\|سوره=تحریم\|آیه=۸}}
	* آیاتی که رضایت الهی را برای صحابه اثبات می‌کند: {{قرآن\|وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِ‌ینَ وَالْأَنصَارِ وَالَّذِینَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّ‌ضِی اللَّـهُ عَنْهُمْ وَرَ‌ضُوا عَنْهُ\|ترجمه=و پیشگامان نخستین از مهاجران و انصار، و ~~كسانی كه~~ با ~~نیكوكاری~~ از آنان پیروی ~~كردند،~~ خدا از ایشان خشنود و آنان [نیز] از او خشنودند\|سوره=توبه\|آیه=۱۰۰}} و آیه {{قرآن\|لَّقَدْ ~~رَضِيَ~~ اللَّـهُ عَنِ ~~الْمُؤْمِنِينَ~~ إِذْ ~~يُبَايِعُونَكَ~~ تَحْتَ الشَّجَرَةِ\|ترجمه=به ~~راستى~~ خدا ~~هنگامى كه~~ مؤمنان، ~~زير~~ آن درخت با تو ~~بيعت مى‌كردند~~ از آنان خشنود شد\|سوره=فتح\|آیه=۱۸}}		* آیاتی که رضایت الهی را برای صحابه اثبات می‌کند: {{قرآن\|وَالسَّابِقُونَ الْأَوَّلُونَ مِنَ الْمُهَاجِرِ‌ینَ وَالْأَنصَارِ وَالَّذِینَ اتَّبَعُوهُم بِإِحْسَانٍ رَّ‌ضِی اللَّـهُ عَنْهُمْ وَرَ‌ضُوا عَنْهُ\|ترجمه=و پیشگامان نخستین از مهاجران و انصار، و کسانی که با نیکوکاری از آنان پیروی کردند، خدا از ایشان خشنود و آنان [نیز] از او خشنودند\|سوره=توبه\|آیه=۱۰۰}} و آیه {{قرآن\|لَّقَدْ رَضِیَ اللَّـهُ عَنِ الْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبَایِعُونَکَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ\|ترجمه=به راستی خدا هنگامی که مؤمنان، زیر آن درخت با تو بیعت می‌کردند از آنان خشنود شد\|سوره=فتح\|آیه=۱۸}}

	===روایات===		=== روایات ===
	برخی از روایاتی که در شأن صحابه توسط پیامبر(ص) صادر شده است، اشاره می‌گردد:		برخی از روایاتی که در شأن صحابه توسط پیامبر(ص) صادر شده است، اشاره می‌گردد:
	* اهل سنت از رسول خدا(ص) نقل کرده‌اند: ~~بهترين~~ مردمان، مردم عصر من ~~هستند...~~<ref>~~بخاري،~~ محمد، ~~صحيح البخاري، بيروت،~~ دار ~~الفكر،~~ ۱۴۰۱ق، ~~ج۳ ،~~ ص۱۵۱.</ref>		* اهل سنت از رسول خدا(ص) نقل کرده‌اند: بهترین مردمان، مردم عصر من هستند…<ref>بخاری، محمد، صحیح البخاری، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۱ق، ج۳، ص۱۵۱.</ref>
	*[[پیامبر(ص)]] فرمودند: صحابه مرا بد ~~نگوييد زيرا~~ اگر ~~كسي~~ از شما برابر ~~كوه~~ احد طلا در راه خدا خرج ~~كند~~ برابر با مدّ ~~صحابي~~ و ~~حتي~~ با نصف مدش هم ~~نمي تواند~~ باشد.<ref>همان، ج۴، ص۱۵۹.</ref>		* [[پیامبر(ص)]] فرمودند: صحابه مرا بد نگویید زیرا اگر کسی از شما برابر کوه احد طلا در راه خدا خرج کند برابر با مدّ صحابی و حتی با نصف مدش هم نمی‌تواند باشد.<ref>همان، ج۴، ص۱۵۹.</ref>
	* در روایت دیگری که از پیامبر(ص) در کتب اهل سنت نقل شده است آمده است: هر گاه ~~كساني~~ را ~~ديديد كه~~ از اصحاب من ~~بدگويي مي كنند بگوئيد~~ لعنت خدا باد بر ~~كسي كه~~ بد است.<ref>همان، ص۱۹۵.</ref>		* در روایت دیگری که از پیامبر(ص) در کتب اهل سنت نقل شده است آمده است: هر گاه کسانی را دیدید که از اصحاب من بدگویی می‌کنند بگوئید لعنت خدا باد بر کسی که بد است.<ref>همان، ص۱۹۵.</ref>

	== دلایل مخالفان ==		== دلایل مخالفان ==
	مخالفان عدالت صحابه، یک دلیل عمده برای رد عدالت صحابه اقامه کرده‌اند، و آن اینکه در ~~هیچ یک~~ از آیات و روایاتی که اهل سنت برای عدالت صحابه نقل کرده‌اند، صحبتی از عدالت همه صحابه نشده است، بنابر این با توجه به قرائن دیگر مانند آیات و روایاتی که از منابع خود اهل سنت نقل شده است، برخی از صحابه اعمالی مانند گناه، نفاق، تهمت و سایر مواردی که مخالف عدالت است انجام داده‌اند.		مخالفان عدالت صحابه، یک دلیل عمده برای رد عدالت صحابه اقامه کرده‌اند، و آن اینکه در هیچ‌یک از آیات و روایاتی که اهل سنت برای عدالت صحابه نقل کرده‌اند، صحبتی از عدالت همه صحابه نشده است، بنابر این با توجه به قرائن دیگر مانند آیات و روایاتی که از منابع خود اهل سنت نقل شده است، برخی از صحابه اعمالی مانند گناه، نفاق، تهمت و سایر مواردی که مخالف عدالت است انجام داده‌اند.

	=== در قرآن ===		=== در قرآن ===
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	* نسبت دادن خیانت توسط صحابه به پیامبر(ص) از مواردی است که خداوند در قرآن از پیامبر(ص) دفاع کرده است. {{قرآن\|وَ مَا کَانَ لِنَبِیٍّ أَنْ یَغُلَّ ۚ وَمَنْ یَغْلُلْ یَأْتِ بِمَا غَلَّ یَوْمَ الْقِیَامَةِ\|ترجمه=و هیچ پیغمبری خیانت نخواهد کرد، و هر کس خیانت کند روز قیامت با همان خیانت بیاید\|سوره=آل عمران\|آیه=۱۶۱}}		* نسبت دادن خیانت توسط صحابه به پیامبر(ص) از مواردی است که خداوند در قرآن از پیامبر(ص) دفاع کرده است. {{قرآن\|وَ مَا کَانَ لِنَبِیٍّ أَنْ یَغُلَّ ۚ وَمَنْ یَغْلُلْ یَأْتِ بِمَا غَلَّ یَوْمَ الْقِیَامَةِ\|ترجمه=و هیچ پیغمبری خیانت نخواهد کرد، و هر کس خیانت کند روز قیامت با همان خیانت بیاید\|سوره=آل عمران\|آیه=۱۶۱}}

	صحابه پیامبر(ص) را بنابر قرآن، می‌توان ~~به ۵~~ گروه تقسیم کرد: افرادی که خداوند از آن‌ها راضی است<ref>توبه/۱۰۰</ref> مؤمنان خطاکار که در عین عمل صالح گناهانی هم داشته‌اند<ref>توبه/۱۰۲</ref> افراد فاسق<ref>حجرات/۶</ref> مسلمانان ظاهری که ایمان در قلب‌هایشان نفوذ نکرده است<ref>حجرات/۱۴</ref> و منافقان.<ref>توبه/۱۰۱</ref> تمامی این ۵ گروه طبق نظر اهل سنت، از جمله صحابه پیامبر(ص) به شمار می‌آیند.		صحابه پیامبر(ص) را بنابر قرآن، می‌توان به۵ گروه تقسیم کرد: افرادی که خداوند از آن‌ها راضی است<ref>توبه/۱۰۰</ref> مؤمنان خطاکار که در عین عمل صالح گناهانی هم داشته‌اند<ref>توبه/۱۰۲</ref> افراد فاسق<ref>حجرات/۶</ref> مسلمانان ظاهری که ایمان در قلب‌هایشان نفوذ نکرده است<ref>حجرات/۱۴</ref> و منافقان.<ref>توبه/۱۰۱</ref> تمامی این ۵ گروه طبق نظر اهل سنت، از جمله صحابه پیامبر(ص) به شمار می‌آیند.

	=== اجرای حد بر صحابه ===		=== اجرای حد بر صحابه ===
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	* در [[داستان افک]]، پیامبر(ص) دستور داند چند نفر را حد قذف زدند.<ref>طبرانی، سلیان بن احمد، المعجم الکبیر، ج۲۳، ص۱۲۸، دار احیاء التراث، بیروت.</ref>		* در [[داستان افک]]، پیامبر(ص) دستور داند چند نفر را حد قذف زدند.<ref>طبرانی، سلیان بن احمد، المعجم الکبیر، ج۲۳، ص۱۲۸، دار احیاء التراث، بیروت.</ref>
	* بعد از پیامبر(ص)، عبدالرحمن بن عمر و عقبه بن حارث، را به دلیل شرب خمر حد شرعی زدند، سپس [[عمر]] خلیفه دوم فرزندش را احضار کرد و بار دیگر حد را بر او جاری ساخت.<ref>بیهقی، احمد بن حسین، السنن الکبری، ج۸، ص۳۱۳، دارالفکر، بیروت.</ref>		* بعد از پیامبر(ص)، عبدالرحمن بن عمر و عقبه بن حارث، را به دلیل شرب خمر حد شرعی زدند، سپس [[عمر]] خلیفه دوم فرزندش را احضار کرد و بار دیگر حد را بر او جاری ساخت.<ref>بیهقی، احمد بن حسین، السنن الکبری، ج۸، ص۳۱۳، دارالفکر، بیروت.</ref>
	* داستان [[ولید بن عقبه]] معروف است که شرب خمر کرد و نماز صبح را در حال مستی چهار رکعت خواند، به [[مدینه]] احضار شد و حد شرب خمر بر او اجرا گردید.<ref>نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، ج۵، ص۱۲۶، ح۱۷۰۷، دارالفکر، بیروت.</ref>		* داستان [[ولید بن عقبه]] معروف است که شرب خمر کرد و نماز صبح را در حال مستی چهار رکعت خواند، به[[مدینه]] احضار شد و حد شرب خمر بر او اجرا گردید.<ref>نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، ج۵، ص۱۲۶، ح۱۷۰۷، دارالفکر، بیروت.</ref>

	=== در روایات اهل سنت ===		=== در روایات اهل سنت ===
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	* رسول خدا می‌فرماید: گروه از اصحاب من که گرفتار عذاب‌اند، من می‌گویم اینها اصحاب من اصحاب نی‌اند گفته می‌شود، اینها بد از مفارقت تو به عقب برگشته علی الدام مرتد بودند.<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۷، ص۲۰۸ کتاب الرقاق، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، بیروت ۱۴۰۱.</ref>		* رسول خدا می‌فرماید: گروه از اصحاب من که گرفتار عذاب‌اند، من می‌گویم اینها اصحاب من اصحاب نی‌اند گفته می‌شود، اینها بد از مفارقت تو به عقب برگشته علی الدام مرتد بودند.<ref>بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، ج۷، ص۲۰۸ کتاب الرقاق، دارالفکر للطباعه والنشر والتوزیع، بیروت ۱۴۰۱.</ref>
	* [[ام سلمه]] می‌گوید: از رسول خدا(ص) شنیدم که فرمود: از اصحاب من کسانی هستند که بعد از مردن هرگز مرا نخواهند دید.<ref>ابوریه المصری، محمود، اضواء علی السنّه المحمدیه پاورقی، ص۳۴۵، نشر البطحاء چاپ ۵.</ref>		* [[ام سلمه]] می‌گوید: از رسول خدا(ص) شنیدم که فرمود: از اصحاب من کسانی هستند که بعد از مردن هرگز مرا نخواهند دید.<ref>ابوریه المصری، محمود، اضواء علی السنّه المحمدیه پاورقی، ص۳۴۵، نشر البطحاء چاپ ۵.</ref>


	== منابع ==		== منابع ==
خط ۷۸:		خط ۷۷:
	\| تغییر مسیر =شد		\| تغییر مسیر =شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی نویسنده =		\| بازبینی نویسنده =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =