عالمان شیعه و نماز شب - تاریخچهٔ نسخه‌ها

فرج الله عباسی در ‏۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۶

2026-08-09T08:36:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۶
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	=== آیات ===		=== آیات ===
	{{نوشتار اصلی\| نماز شب در قرآن}}		{{نوشتار اصلی\| نماز شب در قرآن}}
			{{همچنین ببینید\|شب‌زنده‌داری در قرآن}}

	خدای متعال در [[قرآن کریم]]، مؤمنین را به وصف «استغفارکنندگان در سحرگاهان» ستوده است: {{قرآن\|وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَار\|ترجمه=و آمرزش‌‏خواهان در سحرگاهان\|سوره=سوره آل عمران\|آیه=۱۷}}، {{قرآن\|وَ بِالْأَسحْارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُون\|ترجمه=و در سحرگاهان [از خدا] طلب آمرزش مى‏‌كردند\|سوره=سوره ذاریات\|آیه=۱۸}}؛ همچنین شب‌زنده‌داران را خردمندانی دانسته است که [[خدا]] را در حال ایستاده و نشسته و آنگاه که بر پهلو خوابیده‌اند، یاد می‌کنند: {{قرآن\|الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَ قُعُودًا وَ عَلىَ‏ جُنُوبِهِم ...\|ترجمه=همانان كه خدا را [در همه احوال‏] ايستاده و نشسته و به پهلو آرميده ياد مى‏‌كنند ...\|سوره=سوره آل عمران\|آیه=۱۹۱}} و فرمود: مسلّماً [[نماز]] و [[عبادت]] شبانه پابرجاتر و با استقامت‌تر است: {{قرآن\|إِنَّ نَاشِئَةَ الَّيْلِ هِىَ أَشَدُّ وَطْئًا وَ أَقْوَمُ قِيلا\|ترجمه=قطعاً برخاستن شب، رنجش بيشتر و گفتار [در آن هنگام‏] راستين‌‏تر است.\|سوره=سوره مزمل\|آیه=۶}}.		خدای متعال در [[قرآن کریم]]، مؤمنین را به وصف «استغفارکنندگان در سحرگاهان» ستوده است: {{قرآن\|وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَار\|ترجمه=و آمرزش‌‏خواهان در سحرگاهان\|سوره=سوره آل عمران\|آیه=۱۷}}، {{قرآن\|وَ بِالْأَسحْارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُون\|ترجمه=و در سحرگاهان [از خدا] طلب آمرزش مى‏‌كردند\|سوره=سوره ذاریات\|آیه=۱۸}}؛ همچنین شب‌زنده‌داران را خردمندانی دانسته است که [[خدا]] را در حال ایستاده و نشسته و آنگاه که بر پهلو خوابیده‌اند، یاد می‌کنند: {{قرآن\|الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَ قُعُودًا وَ عَلىَ‏ جُنُوبِهِم ...\|ترجمه=همانان كه خدا را [در همه احوال‏] ايستاده و نشسته و به پهلو آرميده ياد مى‏‌كنند ...\|سوره=سوره آل عمران\|آیه=۱۹۱}} و فرمود: مسلّماً [[نماز]] و [[عبادت]] شبانه پابرجاتر و با استقامت‌تر است: {{قرآن\|إِنَّ نَاشِئَةَ الَّيْلِ هِىَ أَشَدُّ وَطْئًا وَ أَقْوَمُ قِيلا\|ترجمه=قطعاً برخاستن شب، رنجش بيشتر و گفتار [در آن هنگام‏] راستين‌‏تر است.\|سوره=سوره مزمل\|آیه=۶}}.

فرج الله عباسی: کیفیت خواندن نماز شب لازم نیست آورده شود چون بحث درباره سیره علما در نماز شب است، حذف گردید

2026-08-09T08:32:18Z

کیفیت خواندن نماز شب لازم نیست آورده شود چون بحث درباره سیره علما در نماز شب است، حذف گردید

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۲
خط ۶:		خط ۶:

	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	'''«نماز شب»''' یکی از مهم‌ترین نماز‌های مستحبی در [[اسلام]] است که در [[آیات]] و [[روایات]] بسیاری نسبت به آن سفارش شده است‌. ~~اهمیت این [[نماز]] به حدی است که [[امام صادق(ع)]] فرمود: «از ما نیست کسی که [[نماز شب]] نخواند»؛ لذا~~ علمای بزرگ نسبت به انجام آن اهمیت ویژه‌ای قائل بودند و علاوه بر التزام عملی خود، دیگران را نیز به انجام آن سفارش می‌کردند، به‌گونه‌ای که مرحوم قاضی به [[علامه طباطبایی]] می‌فرماید: «ای فرزند! [[دنیا]] می‌خواهی نماز شب بخوان، [[آخرت]] می خواهی نماز شب بخوان».		'''«نماز شب»''' یکی از مهم‌ترین نماز‌های مستحبی در [[اسلام]] است که در [[آیات]] و [[روایات]] بسیاری نسبت به آن سفارش شده است‌. علمای بزرگ نسبت به انجام آن اهمیت ویژه‌ای قائل بودند و علاوه بر التزام عملی خود، دیگران را نیز به انجام آن سفارش می‌کردند، به‌گونه‌ای که مرحوم قاضی به [[علامه طباطبایی]] می‌فرماید: «ای فرزند! [[دنیا]] می‌خواهی نماز شب بخوان، [[آخرت]] می خواهی نماز شب بخوان».

	== فضیلت نماز شب ==		== فضیلت نماز شب ==
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	=== روایات ===		=== روایات ===
	{{نوشتار اصلی\| نماز شب در روایات}}		{{نوشتار اصلی\| نماز شب در روایات}}
	در کتاب‌های حدیثی بابی با عنوان {{عربی\|صلاة اللَّیل}} به روایات این موضوع اختصاص دارد.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب\|عنوان=من لا يحضره الفقيه‏\|سال=1413\|نام=محمد بن على‏\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=قم، انتشارات جامعه مدرسین\|جلد=1\|صفحه=484}}</ref> [[پیامبر اکرم(ص)]] در وصیت خود به [[امام علی(ع)]] سه بار بر نماز شب تأکید کردند: {{عربی\|وَ عَلَیک بِصَلاةِ اللَّیلِ وَ عَلَیک بِصَلاةِ اللَّیلِ وَ عَلَیک بِصَلاةِ اللَّیلِ\|ترجمه=بر تو باد به نماز شب، و بر تو باد به نماز شب، و بر تو باد به نماز شب}}.<ref name=":0" /> [[امام باقر(ع)]] از جد خود نقل فرمود که برای خدای تعالی نداکننده‌ای است که در سحرها فریاد می‌زند آیا خواننده‌ای هست که او را جواب دهم و حاجت و نیازمندیش را برآورم، استغفارکننده‌ای هست که من او را بیامرزم، طلب‌کننده‌ای هست که او را عطا کنم.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إرشاد القلوب إلى الصواب‏\|سال=1412\|نام=حسن بن محمد\|نام خانوادگی=دیلمی\|ناشر=قم، انتشارات سید رضی\|جلد=1\|صفحه=92}}</ref>		در کتاب‌های حدیثی بابی با عنوان {{عربی\|صلاة اللَّیل}} به روایات این موضوع اختصاص دارد.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب\|عنوان=من لا يحضره الفقيه‏\|سال=1413\|نام=محمد بن على‏\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=قم، انتشارات جامعه مدرسین\|جلد=1\|صفحه=484}}</ref> [[پیامبر اکرم(ص)]] در وصیت خود به [[امام علی(ع)]] سه بار بر نماز شب تأکید کردند: {{عربی\|وَ عَلَیک بِصَلاةِ اللَّیلِ وَ عَلَیک بِصَلاةِ اللَّیلِ وَ عَلَیک بِصَلاةِ اللَّیلِ\|ترجمه=بر تو باد به نماز شب، و بر تو باد به نماز شب، و بر تو باد به نماز شب}}.<ref name=":0" />

	~~== کیفیت خواندن نماز شب ==~~
	نماز شب مجموعاً یازده رکعت است: هشت رکعت آن دو رکعت، دو رکعت، مانند نماز صبح خوانده می‌شود به نیت نماز شب؛ دو رکعت نماز شفع که بهتر است در رکعت اول آن بعد از حمد، [[سوره ناس]] و در رکعت دوم بعد از حمد، [[سوره فلق]] خوانده شود. یک رکعت نماز وتر که بعد از حمد سه بار [[سوره توحید]] و یک بار سوره فلق و یک بار سوره ناس خوانده شود و می‌توان یک سوره تنها خواند. سپس در قنوت این اذکار گفته می شود: هفتاد مرتبه {{عربی\|اَسْتَغْفِرُاللهَ رَبّی وَ اَتُوبُ اِلَیه}}. هفت مرتبه {{عربی\|هذا مَقامُ الْعائِذِ بِک مِنَ النّارِ\|ترجمه=این است مقام کسی که از آتش قیامت به تو پناه می برد}}؛ ۳۰۰ مرتبه {{عربی\|اَلعَفو}} و گفتن {{عربی\|رَبِّ اغْفِرْلی وَارْحَمْنی وَ تُبْ عَلی اِنَّک اَنْتَ التَّوّابُ الْغَفُورُ الرَّحیمُ}} و دعا برای چهل مؤمن.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=رساله نوین\|سال=1398\|نام=ناصر\|نام خانوادگی=مکارم شیرازی\|ناشر=قم، مؤسسه تنظیم و نشر آثار حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی\|جلد=1\|صفحه=170}}</ref> برای نماز شب می توان به نماز شفع و وتر اکتفا کرد، بلکه هنگام تنگی وقت می توان تنها به نماز وتر اکتفا نمود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=شمع سحر در فضیلت احکام و آداب نماز شب\|سال=1392\|نام=سید احمد\|نام خانوادگی=فهری\|ناشر=تهران، انتشارات غنچه}}</ref>

	== سحرخیزی و نماز شب بزرگان ==		== سحرخیزی و نماز شب بزرگان ==

فرج الله عباسی: با توجه به اینکه نماز شب در قرآن و روایات جداگانهمدخل دادرد، به آن دو لینک دهی شد و برخی مطالب روایی حذف شد.

2026-08-09T08:26:00Z

با توجه به اینکه نماز شب در قرآن و روایات جداگانهمدخل دادرد، به آن دو لینک دهی شد و برخی مطالب روایی حذف شد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۵۶
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	== فضیلت نماز شب ==		== فضیلت نماز شب ==
	=== آیات ===		=== آیات ===
			{{نوشتار اصلی\| نماز شب در قرآن}}
	خدای متعال در [[قرآن کریم]]، مؤمنین را به وصف «استغفارکنندگان در سحرگاهان» ستوده است: {{قرآن\|وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَار\|ترجمه=و آمرزش‌‏خواهان در سحرگاهان\|سوره=سوره آل عمران\|آیه=۱۷}}، {{قرآن\|وَ بِالْأَسحْارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُون\|ترجمه=و در سحرگاهان [از خدا] طلب آمرزش مى‏‌كردند\|سوره=سوره ذاریات\|آیه=۱۸}}؛ همچنین شب‌زنده‌داران را خردمندانی دانسته است که [[خدا]] را در حال ایستاده و نشسته و آنگاه که بر پهلو خوابیده‌اند، یاد می‌کنند: {{قرآن\|الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَ قُعُودًا وَ عَلىَ‏ جُنُوبِهِم ...\|ترجمه=همانان كه خدا را [در همه احوال‏] ايستاده و نشسته و به پهلو آرميده ياد مى‏‌كنند ...\|سوره=سوره آل عمران\|آیه=۱۹۱}} و فرمود: مسلّماً [[نماز]] و [[عبادت]] شبانه پابرجاتر و با استقامت‌تر است: {{قرآن\|إِنَّ نَاشِئَةَ الَّيْلِ هِىَ أَشَدُّ وَطْئًا وَ أَقْوَمُ قِيلا\|ترجمه=قطعاً برخاستن شب، رنجش بيشتر و گفتار [در آن هنگام‏] راستين‌‏تر است.\|سوره=سوره مزمل\|آیه=۶}}.		خدای متعال در [[قرآن کریم]]، مؤمنین را به وصف «استغفارکنندگان در سحرگاهان» ستوده است: {{قرآن\|وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَار\|ترجمه=و آمرزش‌‏خواهان در سحرگاهان\|سوره=سوره آل عمران\|آیه=۱۷}}، {{قرآن\|وَ بِالْأَسحْارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُون\|ترجمه=و در سحرگاهان [از خدا] طلب آمرزش مى‏‌كردند\|سوره=سوره ذاریات\|آیه=۱۸}}؛ همچنین شب‌زنده‌داران را خردمندانی دانسته است که [[خدا]] را در حال ایستاده و نشسته و آنگاه که بر پهلو خوابیده‌اند، یاد می‌کنند: {{قرآن\|الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِيَامًا وَ قُعُودًا وَ عَلىَ‏ جُنُوبِهِم ...\|ترجمه=همانان كه خدا را [در همه احوال‏] ايستاده و نشسته و به پهلو آرميده ياد مى‏‌كنند ...\|سوره=سوره آل عمران\|آیه=۱۹۱}} و فرمود: مسلّماً [[نماز]] و [[عبادت]] شبانه پابرجاتر و با استقامت‌تر است: {{قرآن\|إِنَّ نَاشِئَةَ الَّيْلِ هِىَ أَشَدُّ وَطْئًا وَ أَقْوَمُ قِيلا\|ترجمه=قطعاً برخاستن شب، رنجش بيشتر و گفتار [در آن هنگام‏] راستين‌‏تر است.\|سوره=سوره مزمل\|آیه=۶}}.

	=== روایات ===		=== روایات ===
			{{نوشتار اصلی\| نماز شب در روایات}}
	در کتاب‌های حدیثی بابی با عنوان {{عربی\|صلاة اللَّیل}} به روایات این موضوع اختصاص دارد.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب\|عنوان=من لا يحضره الفقيه‏\|سال=1413\|نام=محمد بن على‏\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=قم، انتشارات جامعه مدرسین\|جلد=1\|صفحه=484}}</ref> [[پیامبر اکرم(ص)]] در وصیت خود به [[امام علی(ع)]] سه بار بر نماز شب تأکید کردند: {{عربی\|وَ عَلَیک بِصَلاةِ اللَّیلِ وَ عَلَیک بِصَلاةِ اللَّیلِ وَ عَلَیک بِصَلاةِ اللَّیلِ\|ترجمه=بر تو باد به نماز شب، و بر تو باد به نماز شب، و بر تو باد به نماز شب}}.<ref name=":0" /> [[امام باقر(ع)]] از جد خود نقل فرمود که برای خدای تعالی نداکننده‌ای است که در سحرها فریاد می‌زند آیا خواننده‌ای هست که او را جواب دهم و حاجت و نیازمندیش را برآورم، استغفارکننده‌ای هست که من او را بیامرزم، طلب‌کننده‌ای هست که او را عطا کنم.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إرشاد القلوب إلى الصواب‏\|سال=1412\|نام=حسن بن محمد\|نام خانوادگی=دیلمی\|ناشر=قم، انتشارات سید رضی\|جلد=1\|صفحه=92}}</ref>		در کتاب‌های حدیثی بابی با عنوان {{عربی\|صلاة اللَّیل}} به روایات این موضوع اختصاص دارد.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب\|عنوان=من لا يحضره الفقيه‏\|سال=1413\|نام=محمد بن على‏\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=قم، انتشارات جامعه مدرسین\|جلد=1\|صفحه=484}}</ref> [[پیامبر اکرم(ص)]] در وصیت خود به [[امام علی(ع)]] سه بار بر نماز شب تأکید کردند: {{عربی\|وَ عَلَیک بِصَلاةِ اللَّیلِ وَ عَلَیک بِصَلاةِ اللَّیلِ وَ عَلَیک بِصَلاةِ اللَّیلِ\|ترجمه=بر تو باد به نماز شب، و بر تو باد به نماز شب، و بر تو باد به نماز شب}}.<ref name=":0" /> [[امام باقر(ع)]] از جد خود نقل فرمود که برای خدای تعالی نداکننده‌ای است که در سحرها فریاد می‌زند آیا خواننده‌ای هست که او را جواب دهم و حاجت و نیازمندیش را برآورم، استغفارکننده‌ای هست که من او را بیامرزم، طلب‌کننده‌ای هست که او را عطا کنم.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=إرشاد القلوب إلى الصواب‏\|سال=1412\|نام=حسن بن محمد\|نام خانوادگی=دیلمی\|ناشر=قم، انتشارات سید رضی\|جلد=1\|صفحه=92}}</ref>

	اهمیت نماز شب به حدی است که سفارش شده در صورت محروم شدن از این نماز در وقت خود، قضای آن به جا آورده شود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الأنوار\|سال=1403\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=بیروت، دار إحياء التراث العربی\|جلد=87\|صفحه=202}}</ref> و ترک‌کنندگان آن از زیان‌کاران معرفی شده‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الأنوار\|سال=1403\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=بیروت، دار إحياء التراث العربی\|جلد=87\|صفحه=146}}</ref>

	در حدیثی از پیامبر اکرم(ص) آمده است، نماز شب شرف و آبروی [[مؤمن]] است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=كافی\|سال=1407\|نام=محمد بن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=تهران، دار الكتب الإسلاميه\|جلد=2\|صفحه=148}}</ref> نماز شب، زینت آخرت است، چنانچه مال و اولاد زینت دنیاست‌.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تهذیب الأحکام\|سال=1407\|نام=محمد بن حسن\|نام خانوادگی=طوسی\|ناشر=تهران، دارالکتب الإسلامیه\|جلد=2\|صفحه=120}}</ref> [[امام صادق(ع)]] فرمود: {{عربی\|لَیسَ مِن شِیعَتِنا مَن لَم یُصلِّ صلاه اللیل\|ترجمه=از ما نیست کسی که نماز شب نخواند}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=وسائل الشیعة\|سال=1409\|نام=محمد بن حسن\|نام خانوادگی=حر عاملی\|ناشر=قم، مؤسسه آل البیت\|جلد=8\|صفحه=162}}</ref> همچنین فرمودند: {{عربی\|شَرَفُ الْمُؤْمِنِ صَلاتُهُ بِاللَّیلِ، وَعِزُّهُ کفُّ الاَذی عَنِ النّاسِ\|ترجمه=شرافت مؤمن به نماز شب اوست و عزّت و بزرگواری او در خودداری از آزار مردم}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الخصال\|سال=1362\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=قم، انشارات جامعه مدرسين‏\|جلد=1\|صفحه=6}}</ref>

	~~=== اهمیت نماز شب در کلام عالمان ===~~
	آخوند [[ملا حسینقلی همدانی]] می‌گوید: از طالبان آخرت، احدی به مقامی از مقامات دینی نرسید مگر آنان که اهل تهجد و شب زنده‌داری بودند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=رساله لقاء الله\|سال=1385\|نام=میرزا جواد آقا\|نام خانوادگی=ملکی تبریزی\|ناشر=قم، انتشارات آل علی(ع)\|صفحه=462 ـ 463}}</ref> [[شیخ انصاری]] به شاگردان دستور می‌داد حتماً باید نماز شب بخوانند و خیلی روی این معنی تأکید داشت.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ولایت فقیه در حکومت اسلام\|سال=1421\|نام=سید محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی طهرانی\|ناشر=مشهد، انتشارات علامه طباطبايی\|جلد=4\|صفحه=96}}</ref> [[علامه‌ طباطبایی]] نیز امر شانزدهم از امور ضروری برای سالک را شب‌زنده‌داری می‌داند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=رسالة لُبّ اللباب فی سیر و سلوک أولی الألباب\|سال=1431\|نام=سید محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی طهرانی\|ناشر=دارالمحجة البیضاء\|صفحه=132}}</ref>

	~~== آثار نماز شب ==~~
	در روایات، آثار و فضلیت‌های زیادی برای نماز شب ذکر شده است؛ از جمله در روایتی از [[پیامبر اسلام(ص)]] نقل شده است، نماز شب مایه خشنودی پروردگار، دوستی فرشتگان، معرفت‌بخشی، نورانیت خانه، آرامش بدن، نفرت شیطان، استجابت دعا، قبولی اعمال، نورانی شدن قبر و مسلّح شدن در برابر دشمن می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الأنوار\|سال=1403\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=بیروت، دار إحياء التراث العربی\|جلد=87\|صفحه=161}}</ref> در روایتی از امام صادق(ع) نقل شده که نماز شب انسان را خوش‌سیما و خوش‌اخلاق و خوش‌بو می‌کند و روزی را زیاد و قرض را ادا می‌کند و غم را می‌برد و دید انسان را نورانی می‌کند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=وسائل الشيعة\|سال=1409\|نام=محمد بن حسن‏\|نام خانوادگی=حر عاملی\|ناشر=قم، مؤسسة آل البيت‏\|جلد=5\|صفحه=272}}</ref> همچنین از آن حضرت نقل شده است: {{عربی\|ثَمَانُ رَكَعَاتٍ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ وَ الْوَتْرُ زِينَةُ الْآخِرَةِ وَ قَدْ يَجْمَعُهُمَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِأَقْوَام‏\|ترجمه=ثروت و فرزندان، زیور زندگی دنیایند و هشت رکعت نماز در آخر شب و یک رکعت نماز «وتر» زیور آخرت‌اند}}.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معانی الأخبار\|سال=1403\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=ابن بابویه\|ناشر=قم، انتشارات جامعه مدرسین\|صفحه=324}}</ref>

	== کیفیت خواندن نماز شب ==		== کیفیت خواندن نماز شب ==
خط ۳۴:		خط ۲۶:
	=== محدث قمی ===		=== محدث قمی ===
	وی در تمام دورۀ سال، حداقل یک ساعت قبل از طلوع فجر بیدار و مشغول نماز و [[تهجد]] بود. به عبادت آخر شب و قبل از سپیده دم زیاد اهمیت می‌داد و معتقد بود بهترین اعمال مستحب، عبادت و تهجد است. فرزند بزرگش می‌گوید: « تا آنجا که من به خاطر دارم بیداری آخر شب از او فوت نشد، حتی در سفرها». محدث قمی دربارۀ استادش حاج میرزا حسین نوری (ره) می‌نویسد: «او در زهد و عبادت سخت کوشا بود. نماز شب او فوت نشد و راز و نیازش با خداوند متعال در تمام شب‌ها برقرار بود».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=حاج شیخ عباس قمی مرد تقوا و فضیلت\|سال=1396\|نام=علی\|نام خانوادگی=دوانی\|ناشر=تهران، دار الکتب الاسلامیه\|صفحه=61 ـ 91}}</ref>		وی در تمام دورۀ سال، حداقل یک ساعت قبل از طلوع فجر بیدار و مشغول نماز و [[تهجد]] بود. به عبادت آخر شب و قبل از سپیده دم زیاد اهمیت می‌داد و معتقد بود بهترین اعمال مستحب، عبادت و تهجد است. فرزند بزرگش می‌گوید: « تا آنجا که من به خاطر دارم بیداری آخر شب از او فوت نشد، حتی در سفرها». محدث قمی دربارۀ استادش حاج میرزا حسین نوری (ره) می‌نویسد: «او در زهد و عبادت سخت کوشا بود. نماز شب او فوت نشد و راز و نیازش با خداوند متعال در تمام شب‌ها برقرار بود».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=حاج شیخ عباس قمی مرد تقوا و فضیلت\|سال=1396\|نام=علی\|نام خانوادگی=دوانی\|ناشر=تهران، دار الکتب الاسلامیه\|صفحه=61 ـ 91}}</ref>

			=== آخوند ملا حسینقلی همدانی ===
			آخوند [[ملا حسینقلی همدانی]] می‌گوید: از طالبان آخرت، احدی به مقامی از مقامات دینی نرسید مگر آنان که اهل تهجد و شب زنده‌داری بودند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=رساله لقاء الله\|سال=1385\|نام=میرزا جواد آقا\|نام خانوادگی=ملکی تبریزی\|ناشر=قم، انتشارات آل علی(ع)\|صفحه=462 ـ 463}}</ref> [[شیخ انصاری]] به شاگردان دستور می‌داد حتماً باید نماز شب بخوانند و خیلی روی این معنی تأکید داشت.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=ولایت فقیه در حکومت اسلام\|سال=1421\|نام=سید محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی طهرانی\|ناشر=مشهد، انتشارات علامه طباطبايی\|جلد=4\|صفحه=96}}</ref> [[علامه‌ طباطبایی]] نیز امر شانزدهم از امور ضروری برای سالک را شب‌زنده‌داری می‌داند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=رسالة لُبّ اللباب فی سیر و سلوک أولی الألباب\|سال=1431\|نام=سید محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی طهرانی\|ناشر=دارالمحجة البیضاء\|صفحه=132}}</ref>

	=== حجة الاسلام شفتی ===		=== حجة الاسلام شفتی ===

عمار شاهرودی در ‏۲۱ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۳۹

2025-08-21T03:39:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۹
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	\| ادبیات = شد		\| ادبیات = شد
	\| پیوند = شد		\| پیوند = شد
	\| ناوبری = ~~<!--خالی \|~~ شد~~-->~~		\| ناوبری = شد
	\| تغییرمسیر = ~~<!--خالی \|~~ شد~~-->~~		\| تغییرمسیر = شد
	\| ارجاعات = شد		\| ارجاعات = شد
	\| ارزیابی کمی = شد		\| ارزیابی کمی = شد
	\| ارزیابی کیفی = ~~<!--خالی \|~~ شد~~-->~~		\| ارزیابی کیفی = شد
	\| اولویت = ج		\| اولویت = ج
	\| کیفیت = ~~متوسط~~		\| کیفیت = خیلی‌خوب
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

عمار شاهرودی در ‏۲۱ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۳۸

2025-08-21T03:38:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۸
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی =		\| شاخه اصلی =علوم و معارف
	\|شاخه فرعی۱ =		\|شاخه فرعی۱ =فقه
	\|شاخه فرعی۲ =		\|شاخه فرعی۲ =احکام فقهی
	\|شاخه فرعی۳ =		\|شاخه فرعی۳ =عبادات
			\|شاخه فرعی۴ =نماز
	}}		}}
	{{ارزیابی		{{ارزیابی

عمار شاهرودی در ‏۲۱ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۳۶

2025-08-21T03:36:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۶
خط ۳:		خط ۳:
	سیره عالمان شیعه در خواندن نماز شب چه بود؟		سیره عالمان شیعه در خواندن نماز شب چه بود؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{درگاه\|~~سنت~~}}		{{درگاه\|حوزه و روحانیت}}

	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}

عمار شاهرودی در ‏۲۱ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۳۴

2025-08-21T03:34:17Z

نمایش تغییرات

عمار شاهرودی در ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۸

2025-02-13T08:58:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۸
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	=== سیره برخی عالمان ===		=== سیره برخی عالمان ===
	# [[علامه طباطبائی]] از استاد خود مرحوم قاضی نقل می‌کند: «ای فرزند! دنیا می‌خواهی نماز شب بخوان، آخرت می‌خواهی نماز شب بخوان».<ref>«[https://rasekhoon.net/article/show/914351/لطايفي-از-سحرخيزي-و-نماز-شب/ لطایفی از سحرخیزی و نماز شب]»، راسخون، انتشار: ۸ تیر ۱۳۹۳ش، بازدید: ۲۴ دی ۱۴۰۲ش.</ref>
	# درباره [[شیخ جعفر کاشف الغطاء]] گفته‌اند، عادت شیخ جعفر آن بود که هر شب وقت سحر بیدار بود و می‌آمد دم در اتاق‌ها و عیال و فرزندان، همه را بیدار می‌کرد و می‌گفت: «برخیزید و نماز شب بخوانید».<ref>«[https://rasekhoon.net/article/show/914351/لطايفي-از-سحرخيزي-و-نماز-شب/ لطایفی از سحرخیزی و نماز شب]»، راسخون، انتشار: ۸ تیر ۱۳۹۳ش، بازدید: ۲۴ دی ۱۴۰۲ش.</ref>		# درباره [[شیخ جعفر کاشف الغطاء]] گفته‌اند، عادت شیخ جعفر آن بود که هر شب وقت سحر بیدار بود و می‌آمد دم در اتاق‌ها و عیال و فرزندان، همه را بیدار می‌کرد و می‌گفت: «برخیزید و نماز شب بخوانید».<ref>«[https://rasekhoon.net/article/show/914351/لطايفي-از-سحرخيزي-و-نماز-شب/ لطایفی از سحرخیزی و نماز شب]»، راسخون، انتشار: ۸ تیر ۱۳۹۳ش، بازدید: ۲۴ دی ۱۴۰۲ش.</ref>
			# [[آیت‌اللّه سیدعلی قاضی طباطبائی]] درباره عظمت نماز شب گفته بود که هیچ چاره و گریزی از نماز شب برای مؤمنان نیست. تعجب از کسی که می‌خواهد به کمال دست یابد در حالی که برای نماز شب، قیام نمی‌کند. ما نشنیدیم که احدی بتواند به آن مقامات دست یابد، مگر به وسیله نماز شب.<ref>«[https://www.ibrahimamini.com/fa/node/34 توصیه بزرگان و اولیای الهی به نماز شب]»، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله ابراهیم امینی، بازدید: ۲۶ دی ۱۴۰۲ش.</ref>
	# [[محدث قمی]] دربارۀ استادش حاج میرزا حسین نوری می‌نویسد که نماز شب او فوت نشد و راز و نیازش با خداوند در تمام شب‌ها برقرار بود.<ref>«[https://rasekhoon.net/article/show/914351/لطايفي-از-سحرخيزي-و-نماز-شب/ لطایفی از سحرخیزی و نماز شب]»، راسخون، انتشار: ۸ تیر ۱۳۹۳ش، بازدید: ۲۴ دی ۱۴۰۲ش.</ref>		# [[محدث قمی]] دربارۀ استادش حاج میرزا حسین نوری می‌نویسد که نماز شب او فوت نشد و راز و نیازش با خداوند در تمام شب‌ها برقرار بود.<ref>«[https://rasekhoon.net/article/show/914351/لطايفي-از-سحرخيزي-و-نماز-شب/ لطایفی از سحرخیزی و نماز شب]»، راسخون، انتشار: ۸ تیر ۱۳۹۳ش، بازدید: ۲۴ دی ۱۴۰۲ش.</ref>
			# در شرح حال شیخ عباس قمّی آورده‌اند: وی در تمام دوره سال، حداقل یک ساعت قبل از طلوع فجر بیدار و مشغول نماز و تهجّد بود. به عبادت آخر شب و قبل از سپیده دم اهمیّت زیاد می‌داد و معتقد بود بهترین اعمال مستحبّی، عبادت و تهجّد است. فرزند بزرگش می‌گوید: تا آنجا که من به خاطر دارم بیداری آخر شب از او فوت نشد. حتّی در سفرها.<ref>«[http://alhassanain.org/persian/?com=book&id=888&page=2 داستانهای شیرین از نماز شب]»، شبکه الامامین الحسنین، بازدید: ۲۶ دی ۱۴۰۲ش.</ref>
			# [[علامه طباطبائی]] از استاد خود مرحوم قاضی نقل می‌کند: «ای فرزند! دنیا می‌خواهی نماز شب بخوان، آخرت می‌خواهی نماز شب بخوان».<ref>«[https://rasekhoon.net/article/show/914351/لطايفي-از-سحرخيزي-و-نماز-شب/ لطایفی از سحرخیزی و نماز شب]»، راسخون، انتشار: ۸ تیر ۱۳۹۳ش، بازدید: ۲۴ دی ۱۴۰۲ش.</ref>
	# [[آیت‌الله سید عبدالکریم کشمیری]] توصیه می‌کرد که نماز شب بخوانید. بعضی اعمال مقام می‌آورد مانند نماز شب {{قرآن\|عَسی أَنْ یَبْعَثَکَ رَبکَ مَقاماً مَحْمُوداً}} که انسان به مقام محمود می‌رسد و مجاور خدا می‌شود.<ref>«[https://www.alef.ir/news/4010813006.html خواندن نماز شب چه برکاتی دارد؟]»، الف، انتشار: ۱۴ آبان ۱۴۰۱ش، بازدید: ۲۶ دی ۱۴۰۲ش.</ref> آقاسید عبدالکریم کشمیری می‌فرمودند: سالک که آخر شب و بین الطلوعین بیدار نباشد به جایی نمی‌رسد؛ هزار سال هم زحمت بکشد فایده ندارد، این دستور اساسی است.<ref>«[https://elallah.ir/akhare-shab/ یقین بدان سالک که آخرشب و بین الطلوعین بیدار نباشد به جایی نمی‌رسد!]»، وبسایت الی الله، انتشار: ۱۱ خرداد ۱۳۹۹ش، بازدید: ۲۶ دی ۱۴۰۲ش.</ref>		# [[آیت‌الله سید عبدالکریم کشمیری]] توصیه می‌کرد که نماز شب بخوانید. بعضی اعمال مقام می‌آورد مانند نماز شب {{قرآن\|عَسی أَنْ یَبْعَثَکَ رَبکَ مَقاماً مَحْمُوداً}} که انسان به مقام محمود می‌رسد و مجاور خدا می‌شود.<ref>«[https://www.alef.ir/news/4010813006.html خواندن نماز شب چه برکاتی دارد؟]»، الف، انتشار: ۱۴ آبان ۱۴۰۱ش، بازدید: ۲۶ دی ۱۴۰۲ش.</ref> آقاسید عبدالکریم کشمیری می‌فرمودند: سالک که آخر شب و بین الطلوعین بیدار نباشد به جایی نمی‌رسد؛ هزار سال هم زحمت بکشد فایده ندارد، این دستور اساسی است.<ref>«[https://elallah.ir/akhare-shab/ یقین بدان سالک که آخرشب و بین الطلوعین بیدار نباشد به جایی نمی‌رسد!]»، وبسایت الی الله، انتشار: ۱۱ خرداد ۱۳۹۹ش، بازدید: ۲۶ دی ۱۴۰۲ش.</ref>
	# [[آیت‌اللّه سیدعلی قاضی طباطبائی]] درباره عظمت نماز شب گفته بود که هیچ چاره و گریزی از نماز شب برای مؤمنان نیست. تعجب از کسی که می‌خواهد به کمال دست یابد در حالی که برای نماز شب، قیام نمی‌کند. ما نشنیدیم که احدی بتواند به آن مقامات دست یابد، مگر به وسیله نماز شب.<ref>«[https://www.ibrahimamini.com/fa/node/34 توصیه بزرگان و اولیای الهی به نماز شب]»، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله ابراهیم امینی، بازدید: ۲۶ دی ۱۴۰۲ش.</ref>
	# در شرح حال شیخ عباس قمّی آورده‌اند: وی در تمام دوره سال، حداقل یک ساعت قبل از طلوع فجر بیدار و مشغول نماز و تهجّد بود. به عبادت آخر شب و قبل از سپیده دم اهمیّت زیاد می‌داد و معتقد بود بهترین اعمال مستحبّی، عبادت و تهجّد است. فرزند بزرگش می‌گوید: تا آنجا که من به خاطر دارم بیداری آخر شب از او فوت نشد. حتّی در سفرها.<ref>«[http://alhassanain.org/persian/?com=book&id=888&page=2 داستانهای شیرین از نماز شب]»، شبکه الامامین الحسنین، بازدید: ۲۶ دی ۱۴۰۲ش.</ref>
	# [[عبدالکریم حق‌شناس\|آیت‌الله عبدالکریم حق‌شناس]] در یکی از جلسات درس اخلاق خود ضمن توصیه به خواندن نماز شب فرمودند: در روایت آمده کسی که به دنبال نورایت درون است، باید نصف شب‌ها رابطه قلبی با پروردگار داشته باشد. وقتی بنده‌ای در دل شب، با خدای خود خلوت کند، پروردگار قلب او را نورانی می‌کند.<ref>«[https://etratona.ir/2155/توصیه-آیت-الله-حق-شناس-به-نماز-شب-و-سحر/ توصیه آیت الله حق‌شناس به نماز شب و سحرخیزی]»، عترتنا، انتشار: ۱۹ آذر ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۶ دی ۱۴۰۲ش.</ref>		# [[عبدالکریم حق‌شناس\|آیت‌الله عبدالکریم حق‌شناس]] در یکی از جلسات درس اخلاق خود ضمن توصیه به خواندن نماز شب فرمودند: در روایت آمده کسی که به دنبال نورایت درون است، باید نصف شب‌ها رابطه قلبی با پروردگار داشته باشد. وقتی بنده‌ای در دل شب، با خدای خود خلوت کند، پروردگار قلب او را نورانی می‌کند.<ref>«[https://etratona.ir/2155/توصیه-آیت-الله-حق-شناس-به-نماز-شب-و-سحر/ توصیه آیت الله حق‌شناس به نماز شب و سحرخیزی]»، عترتنا، انتشار: ۱۹ آذر ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۶ دی ۱۴۰۲ش.</ref>
	# آیت‌الله علی صافی گفته بودند از زمانی که تکلیف شدم یک مرتبه نماز شبم ترک نشد.<ref>«[http://www.isca.ac.ir/Portal/Home/ShowPage.aspx?Object=NEWS&ID=2135b74f-e7e4-4c51-b047-6e0013760dbe&LayoutID=a8e01eb4-2563-4433-af9a-8523efc94e58&CategoryID=b1a40f9b-3747-4c15-90b3-4b6d1d8b550e ناگفته‌هایی از زندگانی آیت‌الله العظمی شیخ علی صافی (ره)]»، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، بازدید:۲۶ دی ۱۴۰۲ش.</ref>		# آیت‌الله علی صافی گفته بودند از زمانی که تکلیف شدم یک مرتبه نماز شبم ترک نشد.<ref>«[http://www.isca.ac.ir/Portal/Home/ShowPage.aspx?Object=NEWS&ID=2135b74f-e7e4-4c51-b047-6e0013760dbe&LayoutID=a8e01eb4-2563-4433-af9a-8523efc94e58&CategoryID=b1a40f9b-3747-4c15-90b3-4b6d1d8b550e ناگفته‌هایی از زندگانی آیت‌الله العظمی شیخ علی صافی (ره)]»، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، بازدید:۲۶ دی ۱۴۰۲ش.</ref>

عمار شاهرودی در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۰۳

2025-01-12T06:03:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	سیره عالمان در خواندن نماز شب چه بود؟		سیره عالمان شیعه در خواندن نماز شب چه بود؟
	{{پایان سوال}}{{درگاه\|سنت}}{{پاسخ}}		{{پایان سوال}}{{درگاه\|سنت}}{{پاسخ}}
	'''سیره عالمان در خواندن نماز شب''' برگرفته از سفارش و تأکید قرآن و روایات بوده است. آیت‌الله بهجت از جمله عالمانی بودند که بسیار بر خواندن [[نماز شب]] تأکید کرده و نماز شب را کلید سعادت، توفیقات و روزی می‌دانند. درباره [[شیخ عباس قمی]] آورده‌اند که وی در تمام دوره سال، حداقل یک ساعت قبل از اذان صبح بیدار و مشغول [[نماز]] و [[عبادت]] بود. درباره [[امام خمینی]] گفته شده در همه شرایط مقید به خواندن نماز شب بودند. [[علامه طباطبائی]] از استاد خود [[سید علی قاضی]] نقل می‌کند که دنیا می‌خواهی نماز شب بخوان، [[آخرت]] می‌خواهی نماز شب بخوان.		'''سیره عالمان در خواندن نماز شب''' برگرفته از سفارش و تأکید قرآن و روایات بوده است. آیت‌الله بهجت از جمله عالمانی بودند که بسیار بر خواندن [[نماز شب]] تأکید کرده و نماز شب را کلید سعادت، توفیقات و روزی می‌دانند. درباره [[شیخ عباس قمی]] آورده‌اند که وی در تمام دوره سال، حداقل یک ساعت قبل از اذان صبح بیدار و مشغول [[نماز]] و [[عبادت]] بود. درباره [[امام خمینی]] گفته شده در همه شرایط مقید به خواندن نماز شب بودند. [[علامه طباطبائی]] از استاد خود [[سید علی قاضی]] نقل می‌کند که دنیا می‌خواهی نماز شب بخوان، [[آخرت]] می‌خواهی نماز شب بخوان.

عمار شاهرودی: Shahroudi صفحهٔ سیره عالمان در خواندن نماز شب را به عالمان شیعه و نماز شب منتقل کرد

2025-01-12T06:02:50Z

Shahroudi صفحهٔ سیره عالمان در خواندن نماز شب را به عالمان شیعه و نماز شب منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۲
(بدون تفاوت)