شکر نعمت و کفران نعمت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazarzadeh: جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'

2026-05-13T01:15:15Z

جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۴:۴۵
خط ۴۱:		خط ۴۱:

	=== کفران نعمت در قرآن ===		=== کفران نعمت در قرآن ===
	در آیات قرآن، کفران نعمت نکوهش شده و در مقابل شکر قرار داده شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=~~بحارالانوار~~\|سال=۱۴۰۳\|نام=محمدباقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=دار إحیاء التراث العربی\|جلد=۶۹\|صفحه=۳۳۹\|زبان=\|مکان=بیروت}}</ref> اگر نعمت خدا در مسیر غیر حق مصرف شود، کفران نعمت و زمینه کفر است‏.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref> کیفر کفران نعمت، تنها گرفتن نعمت نیست، بلکه حتی گاهی نعمت سلب نمی‌شود، ولی به صورت نقمت و [[استدراج]] در می‌آید تا شخص، کم‌کم سقوط کند.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref>		در آیات قرآن، کفران نعمت نکوهش شده و در مقابل شکر قرار داده شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الانوار\|سال=۱۴۰۳\|نام=محمدباقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=دار إحیاء التراث العربی\|جلد=۶۹\|صفحه=۳۳۹\|زبان=\|مکان=بیروت}}</ref> اگر نعمت خدا در مسیر غیر حق مصرف شود، کفران نعمت و زمینه کفر است‏.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref> کیفر کفران نعمت، تنها گرفتن نعمت نیست، بلکه حتی گاهی نعمت سلب نمی‌شود، ولی به صورت نقمت و [[استدراج]] در می‌آید تا شخص، کم‌کم سقوط کند.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref>

	* خداوند گرسنگی و ترس را به عنوان پیامد ناسپاسی معرفی کرده است:{{قرآن\|وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً قَرْيَه كانَتْ آمِنَه مُطْمَئِنَّه يَأْتيها رِزْقُها رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما كانُوا يَصْنَعُونَ\|ترجمه=خداوند مثلى زده است: منطقه آبادى كه امن و آرام و مطمئن بود و همواره روزيش از هر جا مى‏رسيد؛ امّا به نعمت‌هاى خدا ناسپاسى كردند؛ و خداوند به خاطر اعمالى كه انجام مى‏‌دادند، لباس گرسنگى و ترس را بر اندام‌شان پوشانيد!\|سوره=نحل\|آیه=۱۱۲}}		* خداوند گرسنگی و ترس را به عنوان پیامد ناسپاسی معرفی کرده است:{{قرآن\|وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً قَرْيَه كانَتْ آمِنَه مُطْمَئِنَّه يَأْتيها رِزْقُها رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما كانُوا يَصْنَعُونَ\|ترجمه=خداوند مثلى زده است: منطقه آبادى كه امن و آرام و مطمئن بود و همواره روزيش از هر جا مى‏رسيد؛ امّا به نعمت‌هاى خدا ناسپاسى كردند؛ و خداوند به خاطر اعمالى كه انجام مى‏‌دادند، لباس گرسنگى و ترس را بر اندام‌شان پوشانيد!\|سوره=نحل\|آیه=۱۱۲}}

Fabbasi: اضافه کردن آیات و روایاتی به مدخل و تکمیل منابع از کتب اولیه، اصلاح ارقام

2026-02-16T07:04:30Z

اضافه کردن آیات و روایاتی به مدخل و تکمیل منابع از کتب اولیه، اصلاح ارقام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{ویرایش}}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۱۲:		خط ۱۱:
	مفسران گفته‌اند شکر نعمت مراحلی دارد:		مفسران گفته‌اند شکر نعمت مراحلی دارد:
	# شکر قلبی که انسان همه نعمت‌ها را از خداوند بداند.		# شکر قلبی که انسان همه نعمت‌ها را از خداوند بداند.
	# شکر زبانی، نظیر گفتن‏ ~~«الْحَمْدُلِلَّهِ»~~.		# شکر زبانی، نظیر گفتن‏ {{قرآن\|اَلْحَمْدُلِلَّهِ}}.
	# شکر عملی که با انجام عبادات و صرف کردن عمر و اموال در مسیر رضای خدا و خدمت به مردم به دست می‌آید.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>		# شکر عملی که با انجام عبادات و صرف کردن عمر و اموال در مسیر رضای خدا و خدمت به مردم به دست می‌آید.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>

خط ۱۸:		خط ۱۷:

	=== شکر نعمت در قرآن ===		=== شکر نعمت در قرآن ===
	واژه شکر با مشتقاتش 75 مرتبه در قرآن آمده است. خداوند بر تشکر بندگان از نعمت‌های خود اصرار ورزیده است که فواید آن به خود بندگان می‌رسد.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴ و ۹۵.</ref>		واژه شکر با مشتقاتش ۷۵ مرتبه در قرآن آمده است. خداوند بر تشکر بندگان از نعمت‌های خود اصرار ورزیده است که فواید آن به خود بندگان می‌رسد.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴ و ۹۵.</ref>

	* خداوند خود را شکرگزار حقیقی معرفی کرده است که ثمره کارهای بندگانش را بی‌پاداش نمی‌گذارد.<ref>سوره بقره، آیه۱۵۸. سوره نساء، آیه۱۴۷. سوره فاطر، آیه۳۰ و ۳۴. سوره شوری، آیه۲۳. سوره تغابن، آیه۱۷.</ref>		* خداوند خود را شکرگزار حقیقی معرفی کرده است که ثمره کارهای بندگانش را بی‌پاداش نمی‌گذارد.<ref>سوره بقره، آیه۱۵۸. سوره نساء، آیه۱۴۷. سوره فاطر، آیه۳۰ و ۳۴. سوره شوری، آیه۲۳. سوره تغابن، آیه۱۷.</ref>
خط ۴۲:		خط ۴۱:

	=== کفران نعمت در قرآن ===		=== کفران نعمت در قرآن ===
	در آیات قرآن، کفران نعمت نکوهش شده و در مقابل شکر قرار داده شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحارالانوار\|سال=۱۴۰۳\|نام=محمدباقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=دار إحیاء التراث العربی\|جلد=69\|صفحه=~~339~~\|زبان=\|مکان=بیروت}}</ref> اگر نعمت خدا در مسیر غیر حق مصرف شود، کفران نعمت و زمینه کفر است‏.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref> کیفر کفران نعمت، تنها گرفتن نعمت نیست، بلکه حتی گاهی نعمت سلب نمی‌شود، ولی به صورت نقمت و [[استدراج]] در می‌آید تا شخص، کم‌کم سقوط کند.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref>		در آیات قرآن، کفران نعمت نکوهش شده و در مقابل شکر قرار داده شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحارالانوار\|سال=۱۴۰۳\|نام=محمدباقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=دار إحیاء التراث العربی\|جلد=۶۹\|صفحه=۳۳۹\|زبان=\|مکان=بیروت}}</ref> اگر نعمت خدا در مسیر غیر حق مصرف شود، کفران نعمت و زمینه کفر است‏.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref> کیفر کفران نعمت، تنها گرفتن نعمت نیست، بلکه حتی گاهی نعمت سلب نمی‌شود، ولی به صورت نقمت و [[استدراج]] در می‌آید تا شخص، کم‌کم سقوط کند.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref>

	* خداوند گرسنگی و ترس را به عنوان پیامد ناسپاسی معرفی کرده است:{{قرآن\|وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً قَرْيَه كانَتْ آمِنَه مُطْمَئِنَّه يَأْتيها رِزْقُها رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما كانُوا يَصْنَعُونَ\|ترجمه=خداوند مثلى زده است: منطقه آبادى كه امن و آرام و مطمئن بود و همواره روزيش از هر جا مى‏رسيد؛ امّا به نعمت‌هاى خدا ناسپاسى كردند؛ و خداوند به خاطر اعمالى كه انجام مى‏‌دادند، لباس گرسنگى و ترس را بر اندام‌شان پوشانيد!\|سوره=نحل\|آیه=۱۱۲}}		* خداوند گرسنگی و ترس را به عنوان پیامد ناسپاسی معرفی کرده است:{{قرآن\|وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً قَرْيَه كانَتْ آمِنَه مُطْمَئِنَّه يَأْتيها رِزْقُها رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما كانُوا يَصْنَعُونَ\|ترجمه=خداوند مثلى زده است: منطقه آبادى كه امن و آرام و مطمئن بود و همواره روزيش از هر جا مى‏رسيد؛ امّا به نعمت‌هاى خدا ناسپاسى كردند؛ و خداوند به خاطر اعمالى كه انجام مى‏‌دادند، لباس گرسنگى و ترس را بر اندام‌شان پوشانيد!\|سوره=نحل\|آیه=۱۱۲}}
خط ۵۰:		خط ۴۹:
	=== کفران نعمت در روایات ===		=== کفران نعمت در روایات ===
	احادیث فراوانی، یادآور کفران نعمت و آثار زیان‌بار آن شده‌اند.		احادیث فراوانی، یادآور کفران نعمت و آثار زیان‌بار آن شده‌اند.
			* پیامبر اکرم(ص) فرمود: {{متن عربی\|گناهی که زودتر از همه گناهان عقوبتش دامان انسان را می گیرد، کفران نعمت است.}}<ref>طوسى، محمد بن الحسن، الأمالي، قم، دار الثقافه، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، مجلس۱۶، ص۴۵۰.</ref>
			* امام علی(ع) فرمود: {{متن عربی\|کفران نعمت، سبب لغزش قدم‌ها و سلب نعمت‌ها می‌گردد.}}<ref>ليثى واسطى، على بن محمد، عيون الحكم و المواعظ، قم، دار الحديث‏، چاپ اول، ۱۳۷۶ ش، ص۳۹۶.</ref>
	* [[امام سجاد علیه‌السلام\|امام سجاد]](ع) این گناه را سبب تغییر نعمت‌های الهی می‌داند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معانی الأخبار\|سال=۱۴۰۳\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=صدوق\|ناشر=انتشارات اسلامی\|جلد=1\|صفحه=270\|زبان=\|مکان=قم}}</ref>		* [[امام سجاد علیه‌السلام\|امام سجاد]](ع) این گناه را سبب تغییر نعمت‌های الهی می‌داند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معانی الأخبار\|سال=۱۴۰۳\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=صدوق\|ناشر=انتشارات اسلامی\|جلد=1\|صفحه=270\|زبان=\|مکان=قم}}</ref>
	* کفران نعمت در سخنی از امام صادق(ع) از لشکریان جهل شمرده شده که در مقابل شکر است.<ref>برقى، احمد بن محمد، المحاسن، قم، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دوم، ۱۳۷۱ ق، ج۱، ص۱۹۷.</ref>		* کفران نعمت در سخنی از امام صادق(ع) از لشکریان جهل شمرده شده که در مقابل شکر است.<ref>برقى، احمد بن محمد، المحاسن، قم، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دوم، ۱۳۷۱ ق، ج۱، ص۱۹۷.</ref>

	== آیه «لَئِنْ شَکَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکُمْ وَ لَئِنْ کَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِی لَشَدِید» ==		== آیه «لَئِنْ شَکَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکُمْ وَ لَئِنْ کَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِی لَشَدِید» ==
	[[آیه ۷ سوره ابراهیم]] را مهم‌ترین و صریح‌ترین آیه قرآن در مورد شکر نعمت یا کفران آن دانسته‌اند.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن‏، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref> در این آیه خداوند گفته است اگر شکرگزاری نمودید (نعمت شما را) زیاد می‌نمایم و اگر ناسپاسی و کفران ~~کردید~~ عذاب من محققا سخت است.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۵.</ref> مراد از این آیه را این دانسته‌اند که شکر ~~قولی~~ و قلبی و خدمت‌گزاری ~~شما~~ از خداوند سبب زیادتی نعمت خداوند ~~بر شما~~ می‌شود و اگر کفران نعمت ~~کردید به~~ عذاب شدید ~~گرفتار خواهید شد~~.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۵.</ref>		[[آیه ۷ سوره ابراهیم]] را مهم‌ترین و صریح‌ترین آیه قرآن در مورد شکر نعمت یا کفران آن دانسته‌اند.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن‏، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref> در این آیه خداوند گفته است اگر شکرگزاری نمودید (نعمت شما را) زیاد می‌نمایم و اگر ناسپاسی و کفران کردید، عذاب من محققا سخت است. شکر زبانی و قلبی و خدمت‌گزاری از خداوند سبب زیادتی نعمت خداوند می‌شود و اگر کفران نعمت شود، عذاب شدید در پیش خواهد داشت.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۵.</ref>

			افزایش نعمت‌های خداوند که به شکرگزاران وعده داده شده، تنها به این نیست که نعمت‌های مادی تازه‌ای به آنها ببخشد، بلکه نفس شکرگزاری که توأم با توجه مخصوص به خدا و عشق تازه‌ای نسبت به ساحت مقدس او است، خود یک نعمت بزرگ روحانی است که در تربیت نفوس انسان‌ها، و دعوت آنان به اطاعت فرمان‌های الهی، فوق‌العاده مؤثر است، بلکه شکر ذاتاً راهی است برای شناخت هر چه بیشتر خداوند. به همین دلیل علمای عقائد در علم کلام برای اثبات وجوب معرفه اللَّه ([[شناخت خدا]]) از طریق وجوب شکر منعم (نعمت‌بخش) وارد شده‌اند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۸۲.</ref>

	مفسران ذیل این آیه گفته‌اند افزایش نعمت‌های خداوند که به شکرگزاران وعده داده شده، تنها به این نیست که نعمت‌های مادی تازه‌ای به آنها ببخشد، بلکه نفس شکرگزاری که توأم با توجه مخصوص به خدا و عشق تازه‌ای نسبت به ساحت مقدس او است، خود یک نعمت بزرگ روحانی است که در تربیت نفوس انسان‌ها، و دعوت آنان به اطاعت فرمان‌های الهی، فوق‌العاده مؤثر است، بلکه شکر ذاتاً راهی است برای شناخت هر چه بیشتر ~~خداوند. به همین دلیل علمای عقائد در علم کلام برای اثبات وجوب معرفه اللَّه ([[شناخت خدا]]) از طریق وجوب~~ شکر منعم (نعمت‌بخش) وارد شده‌اند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۸۲.</ref>		== مطالعه بیشتر ==
			* شکر نعمت، محمد بنی هاشمی

	== منابع ==		== منابع ==

Fabbasi در ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۷

2026-02-15T08:57:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۲۷
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	کفران نعمت، به‌معنای ناسپاسی و نادیده گرفتن نعمت‌های خداوند، یکی از گناهان کبیره به‌شمار می‌آید و ضد شکر نعمت محسوب می‌شود؛ شکر نعمت به معنای آشکار کردن و قدردانی از نعمت است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مفردات ألفاظ القرآن\|سال=۱۴۱۲\|نام=حسین بن محمد\|نام خانوادگی=راغب اصفهانی\|ناشر=دار العلم- الدار الشامیة\|جلد=\|صفحه=ذیل واژه شکر\|زبان=عربی\|مکان=سوریه}}</ref> کفران نعمت با رفتارهای ناسپاسانه مانند استفاده نامناسب از نعمت‌ها، بی‌توجهی به لطف دیگران، و پنهان کردن ارزش نعمت نمایان می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لغت‌نامه دهخدا\|سال=۱۳۷۷\|نام=علی‌اکبر\|نام خانوادگی=دهخدا\|ناشر=دانشگاه تهران\|جلد=\|صفحه=ذیل واژه کفران\|زبان=عربی\|مکان=تهران}}</ref> واژه «کفران» معمولاً برای انکار یا نادیده گرفتن نعمت به کار می‌رود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مفردات ألفاظ القرآن\|سال=۱۴۱۲\|نام=حسین بن محمد\|نام خانوادگی=راغب اصفهانی\|ناشر=دار العلم- الدار الشامیة\|جلد=\|صفحه=ذیل واژه شکر\|زبان=عربی\|مکان=سوریه}}</ref>		کفران نعمت، به‌معنای ناسپاسی و نادیده گرفتن نعمت‌های خداوند، یکی از گناهان کبیره به‌شمار می‌آید و ضد شکر نعمت محسوب می‌شود؛ شکر نعمت به معنای آشکار کردن و قدردانی از نعمت است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مفردات ألفاظ القرآن\|سال=۱۴۱۲\|نام=حسین بن محمد\|نام خانوادگی=راغب اصفهانی\|ناشر=دار العلم- الدار الشامیة\|جلد=\|صفحه=ذیل واژه شکر\|زبان=عربی\|مکان=سوریه}}</ref> کفران نعمت با رفتارهای ناسپاسانه مانند استفاده نامناسب از نعمت‌ها، بی‌توجهی به لطف دیگران، و پنهان کردن ارزش نعمت نمایان می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=لغت‌نامه دهخدا\|سال=۱۳۷۷\|نام=علی‌اکبر\|نام خانوادگی=دهخدا\|ناشر=دانشگاه تهران\|جلد=\|صفحه=ذیل واژه کفران\|زبان=عربی\|مکان=تهران}}</ref> واژه «کفران» معمولاً برای انکار یا نادیده گرفتن نعمت به کار می‌رود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مفردات ألفاظ القرآن\|سال=۱۴۱۲\|نام=حسین بن محمد\|نام خانوادگی=راغب اصفهانی\|ناشر=دار العلم- الدار الشامیة\|جلد=\|صفحه=ذیل واژه شکر\|زبان=عربی\|مکان=سوریه}}</ref>

	معنای ~~کفران نعمت را سوء~~ استفاده از نعمت‌های ~~بدنی و نیروهای معنوی و علم و مال و موقعیت‌های اجتماعی و غیره دانسته‌اند~~. ~~به‌طور نمونه قدرت بدنی را در راه [[فحشاء]]~~ و ~~ستمگری بر مظلومان~~ و ~~پول را در قمار و فساد~~ به ~~جای دادن واجبات مالی و کمک به مستحقین صرف نماید~~.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۵.</ref>		کفر نعمت به معنای ناسپاسی و استفاده نادرست از نعمت‌های الهی است. کفران نعمت عاملی برای از دست رفتن برکت و ناپایداری نعمت‌هاست و از آن به عنوان یکی از انواع کفر یاد می‌شود.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۵.</ref>

	=== کفران نعمت در قرآن ===		=== کفران نعمت در قرآن ===
	در آیات قرآن، کفران نعمت نکوهش شده و در مقابل شکر قرار داده شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحارالانوار\|سال=۱۴۰۳\|نام=محمدباقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=دار إحیاء التراث العربی\|جلد=69\|صفحه=339\|زبان=\|مکان=بیروت}}</ref> ~~مفسران قرآن گفته‌اند که~~ اگر نعمت خدا در مسیر غیر حق مصرف شود، کفران نعمت و زمینه کفر است‏.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref> ~~مفسران گفته‌اند~~ کیفر کفران نعمت، تنها گرفتن نعمت نیست، بلکه حتی گاهی نعمت سلب نمی‌شود، ولی به صورت نقمت و [[استدراج]] در می‌آید تا شخص، کم‌کم سقوط کند.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref>		در آیات قرآن، کفران نعمت نکوهش شده و در مقابل شکر قرار داده شده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحارالانوار\|سال=۱۴۰۳\|نام=محمدباقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|ناشر=دار إحیاء التراث العربی\|جلد=69\|صفحه=339\|زبان=\|مکان=بیروت}}</ref> اگر نعمت خدا در مسیر غیر حق مصرف شود، کفران نعمت و زمینه کفر است‏.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref> کیفر کفران نعمت، تنها گرفتن نعمت نیست، بلکه حتی گاهی نعمت سلب نمی‌شود، ولی به صورت نقمت و [[استدراج]] در می‌آید تا شخص، کم‌کم سقوط کند.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref>

	~~کفران نعمت می‌تواند به زوال و تبدیل آن به نقمت منجر شود. در قرآن، در آیه ۱۱۲ سوره نحل،~~ خداوند گرسنگی و ترس را به عنوان پیامد ناسپاسی معرفی کرده است~~. همچنین~~ در آیات ۱۵ تا ۱۷ سوره سباء، نتیجه کفران نعمت قوم سباء را از دست دادن سرزمین آباد و گرفتار شدن در سختی و نقمت می‌داند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر نمونه\|سال=۱۳۷۱\|نام=ناصر\|نام خانوادگی=مکارم شیرازی\|ناشر=دارالکتب الاسلامیه\|جلد=18\|صفحه=58-60\|زبان=\|مکان=تهران}}</ref>		* خداوند گرسنگی و ترس را به عنوان پیامد ناسپاسی معرفی کرده است:{{قرآن\|وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً قَرْيَه كانَتْ آمِنَه مُطْمَئِنَّه يَأْتيها رِزْقُها رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما كانُوا يَصْنَعُونَ\|ترجمه=خداوند مثلى زده است: منطقه آبادى كه امن و آرام و مطمئن بود و همواره روزيش از هر جا مى‏رسيد؛ امّا به نعمت‌هاى خدا ناسپاسى كردند؛ و خداوند به خاطر اعمالى كه انجام مى‏‌دادند، لباس گرسنگى و ترس را بر اندام‌شان پوشانيد!\|سوره=نحل\|آیه=۱۱۲}}
			* قرآن در آیات ۱۵ تا ۱۷ سوره سباء، نتیجه کفران نعمت قوم سباء را از دست دادن سرزمین آباد و گرفتار شدن در سختی و نقمت می‌داند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر نمونه\|سال=۱۳۷۱\|نام=ناصر\|نام خانوادگی=مکارم شیرازی\|ناشر=دارالکتب الاسلامیه\|جلد=18\|صفحه=58-60\|زبان=\|مکان=تهران}}</ref>
			* خداوند کسانی را که نعمت‌های او را به کفر تبدیل کرده‌اند به هلاکت ونابودی و اقامت در جهنم هشدار می‌دهد: {{قرآن\|أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ\|ترجمه=آيا نديدى كسانى را كه نعمت خدا را به كفران تبديل كردند، و قوم خود را به سراى نيستى و نابودى كشاندند؟!\|سوره=إبراهيم\|آیه=۲۸}}

	=== کفران نعمت در روایات ===		=== کفران نعمت در روایات ===
	~~همچنین،~~ احادیث ~~متعددی در جوامع روایی، این عمل را محکوم کرده‌اند~~ و آن را یکی از انواع کفر در قرآن<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|سال=۱۴۰۷\|نام=محمد بن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=دارالکتب الاسلامیه\|جلد=2\|صفحه=389\|زبان=\|مکان=تهران}}</ref> و از لشکریان جهل (الشُّکْرُ وَ ضِدَّهُ الْکُفْرَانَ) دانسته‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|سال=۱۴۰۷\|نام=محمد بن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=دارالکتب الاسلامیه\|جلد=1\|صفحه=21\|زبان=\|مکان=تهران}}</ref> [[امام سجاد علیه‌السلام\|امام سجاد]](ع) این گناه را سبب تغییر نعمت‌های الهی ~~می‌داند، و امام صادق(ع) نیز کفران نعمت را عاملی برای ناپایداری آن‌ها برمی‌شمارد~~.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|سال=۱۴۰۷\|نام=محمد بن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=دارالکتب الاسلامیه\|جلد=2\|صفحه=94\|زبان=\|مکان=تهران}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معانی الأخبار\|سال=۱۴۰۳\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=صدوق\|ناشر=انتشارات اسلامی\|جلد=1\|صفحه=270\|زبان=\|مکان=قم}}</ref>		احادیث فراوانی، یادآور کفران نعمت و آثار زیان‌بار آن شده‌اند.

			* [[امام سجاد علیه‌السلام\|امام سجاد]](ع) این گناه را سبب تغییر نعمت‌های الهی می‌داند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معانی الأخبار\|سال=۱۴۰۳\|نام=محمد بن علی\|نام خانوادگی=صدوق\|ناشر=انتشارات اسلامی\|جلد=1\|صفحه=270\|زبان=\|مکان=قم}}</ref>
			* کفران نعمت در سخنی از امام صادق(ع) از لشکریان جهل شمرده شده که در مقابل شکر است.<ref>برقى، احمد بن محمد، المحاسن، قم، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دوم، ۱۳۷۱ ق، ج۱، ص۱۹۷.</ref>

	== آیه «لَئِنْ شَکَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکُمْ وَ لَئِنْ کَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِی لَشَدِید» ==		== آیه «لَئِنْ شَکَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّکُمْ وَ لَئِنْ کَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِی لَشَدِید» ==

Fabbasi: آوردن

2026-02-15T08:18:51Z

آوردن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۸
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	=== شکر نعمت در روایات ===		=== شکر نعمت در روایات ===
	روایات زیادی درباره شکر نعمت آمده است:		روایات زیادی درباره شکر نعمت آمده است:
	* [[~~امام~~ علی(ع)]]: هنگامی که مقدمات نعمت‌های خداوند به شما می‌رسد سعی کنید با شکرگزاری، بقیه را به سوی خود جلب کنید، نه آنکه با کمی شکرگزاری آن را از خود برانید.<ref>~~مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۸۲~~.</ref>		*[[امیرالمؤمنین\|امیرمومنان علی(ع)]] فرمود: {{متن عربی\|شکر کردن زینت توان‌گریاست.}}‏<ref>شريف الرضي، محمد بن حسين، نهج البلاغه، قم، هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ ق، ص۴۷۹، حکمت۶۶.</ref>
	* [[امام صادق(ع)]]: ~~شکر نعمت، دوری از گناه~~ است.<ref>~~قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹~~.</ref>		*امیرمومنان علی(ع) فرمود: {{متن عربی\|ترجمه=هنگامی که مقدمات نعمت‌های خداوند به شما می‌رسد سعی کنید با شکرگزاری، بقیه را به سوی خود جلب کنید، نه آنکه با کمی شکرگزاری آن را از خود برانید.}}<ref>شريف الرضي، محمد بن حسين، نهج البلاغه، قم، هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ ق، ص۴۷۰، حکمت۱۴.</ref>
	* امام صادق(ع): ~~شکر~~ آن ~~است که انسان نعمت~~ را از خدا ~~بداند (نه~~ از ~~زیرکی~~ و ~~علم و عقل و تلاش خود یا دیگران)~~ و ~~به آنچه خدا~~ به او ~~داده راضی~~ باشد ~~و نعمت‌های الهی را وسیلهٔ گناه قرار ندهد، شکر واقعی~~ آن ~~است که انسان نعمت خدا~~ را ~~در مسیر خدا قرار دهد~~.<ref>~~قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹~~.</ref>		*[[امام صادق(ع)]] فرمود: {{متن عربی\|ترجمه=شكر هر نعمتى گرچه بزرگ باشد، اين است كه خدا عز و جل را بر آن سپاس گوئى.}}<ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق،ج۲، ص۹۵، بَابُ الشُّكْرِ، حدیث۱۱.</ref>
	* امام صادق(ع): خدا ~~چون نعمتی~~ به ~~بنده‌ای دهد او در قلبش~~ آن را ~~بشناسد و با زبانش خدا را حمد کند، کلامش تمام~~ است ~~تا خدا دستور زیادت دهد~~.<ref>~~قرشی بنابی، علی‌اکبر، تفسیر احسن الحدیث،~~ تهران، ~~بنیاد بعثت، ۱۳۷۵ش، ج۵، ص۲۷۹~~.</ref>		*أبى بصير، گويد: به امام صادق(ع) گفتم: براى شكر اندازه‏اى است كه چون بنده آن را انجام دهد شاكر باشد؟ فرمود: آرى گفتم: آن چيست؟ فرمود: {{متن عربی\|ترجمه=خدا را در هر نعمتى‏ كه دارد از اهل و مال، حمد گويد و اگر در مالى كه به او انعام كرده حقى باشد آن را ادا كند.}}<ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق،ج۲، ص۹۵، بَابُ الشُّكْرِ، حدیث۱۲.</ref>
	* ~~امام صادق~~(ع): هر ~~که نعمت~~ خدا را ~~در قلب خود بداند مستوجب مزید~~ نعمت ~~خداست پیش از آنکه شکرش را با زبان اظهار کند~~.<ref>~~قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۵، ص۲۷۹~~.</ref>		*امام صادق(ع) فرمود: {{متن عربی\|ترجمه=خدا هر نعمتى به بنده‌‏اى دهد، کوچک باشد يا بزرگ و آن بنده بگويد: الحمد للَّه، شكرش را ادا كرده است.}} <ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق،ج۲، ص۹۶، بَابُ الشُّكْرِ، حدیث۱۴.</ref>
			*[[‏امام رضا(ع)]] فرمود: {{متن عربی\|ترجمه=هر كه خدا را بر نعمتى حمد كند او را شكر كرده و حمد از آن نعمت برتر است.}} <ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق،ج۲، ص۹۶، بَابُ الشُّكْرِ، حدیث۱۳.</ref>

	== کفران نعمت ==		== کفران نعمت ==

Fabbasi در ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۸

2026-02-15T07:18:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۸
خط ۲:		خط ۲:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	شکر نعمت و ~~کفران~~ نعمت چیست؟		شکر نعمت و کفر نعمت چیست؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}'''شکر نعمت''' شامل شکر قلبی، زبانی و عملی است. شکر قلبی یعنی اعتراف به اینکه همه نعمت‌ها از خداوند است؛ شکر زبانی شامل ستایش خداوند، مانند گفتن «[[الحمدلله]]» و شکر عملی شامل صرف نعمت‌ها در راه رضای خداوند است		{{پاسخ}}'''شکر نعمت''' شامل شکر قلبی، زبانی و عملی است. شکر قلبی یعنی اعتراف به اینکه همه نعمت‌ها از خداوند است؛ شکر زبانی شامل ستایش خداوند، مانند گفتن «[[الحمدلله]]» و شکر عملی شامل صرف نعمت‌ها در راه رضای خداوند است

	'''~~کفران~~ نعمت''' به معنای ناسپاسی و استفاده نادرست از نعمت‌های الهی است. کفران نعمت عاملی برای از دست رفتن برکت و ناپایداری نعمت‌هاست و از آن به عنوان یکی از انواع کفر یاد می‌شود.		'''کفر نعمت''' به معنای ناسپاسی و استفاده نادرست از نعمت‌های الهی است. کفران نعمت عاملی برای از دست رفتن برکت و ناپایداری نعمت‌هاست و از آن به عنوان یکی از انواع کفر یاد می‌شود.

	== شکر نعمت ==		== شکر نعمت ==

Fabbasi: آوردن آیاتی از قرآن به عنوان کاربردهای قرآنی شکر نعمت

2026-02-15T07:16:46Z

آوردن آیاتی از قرآن به عنوان کاربردهای قرآنی شکر نعمت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۴۶
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	# شکر قلبی که انسان همه نعمت‌ها را از خداوند بداند.		# شکر قلبی که انسان همه نعمت‌ها را از خداوند بداند.
	# شکر زبانی، نظیر گفتن‏ «الْحَمْدُلِلَّهِ».		# شکر زبانی، نظیر گفتن‏ «الْحَمْدُلِلَّهِ».
	# شکر عملی که با انجام عبادات و صرف کردن عمر و اموال در مسیر رضای خدا و خدمت به مردم به دست می‌آید.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>		# شکر عملی که با انجام عبادات و صرف کردن عمر و اموال در مسیر رضای خدا و خدمت به مردم به دست می‌آید.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>

	هر گاه انسان‌ها نعمت‌های خدا را درست در همان هدف‌های واقعی نعمت صرف کردند، ثابت کرده‌اند که شایسته و لایق نعمت بیشتر هستند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۷۹.</ref> با شکر، نه تنها نعمت‌های خداوند بر بندگان زیاد می‌شود، بلکه خود بندگان نیز رشد پیدا می‌کنند‏.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref> خداوند در برابر نعمت‌هایی که به بندگان می‌بخشد نیازی به شکر آنها ندارد و اگر دستور به شکرگزاری داده آن هم موجب نعمت دیگری بر بندگان و یک مکتب عالی تربیتی است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۷۸.</ref> تشکر به زبان و عمل از احسان‌کننده را قاعده عقلایی است که نعمت‌گیرنده، نعمت‌دهنده را در دل دوست می‌دارد و در عمل او را احترام می‌کند.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴.</ref>		هر گاه انسان‌ها نعمت‌های خدا را درست در همان هدف‌های واقعی نعمت صرف کردند، ثابت کرده‌اند که شایسته و لایق نعمت بیشتر هستند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۷۹.</ref> با شکر، نه تنها نعمت‌های خداوند بر بندگان زیاد می‌شود، بلکه خود بندگان نیز رشد پیدا می‌کنند‏.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref> خداوند در برابر نعمت‌هایی که به بندگان می‌بخشد نیازی به شکر آنها ندارد و اگر دستور به شکرگزاری داده آن هم موجب نعمت دیگری بر بندگان و یک مکتب عالی تربیتی است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۷۸.</ref> تشکر به زبان و عمل از احسان‌کننده را قاعده عقلایی است که نعمت‌گیرنده، نعمت‌دهنده را در دل دوست می‌دارد و در عمل او را احترام می‌کند.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴.</ref>

	=== شکر نعمت در قرآن ===		=== شکر نعمت در قرآن ===
	در قرآن ~~در مورد شکر از پروردگار، آیات زیادی رسیده~~ است و خداوند بر تشکر بندگان از نعمت‌های خود اصرار ورزیده است که فواید آن به خود بندگان می‌رسد.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴ و ۹۵.</ref>		واژه شکر با مشتقاتش 75 مرتبه در قرآن آمده است. خداوند بر تشکر بندگان از نعمت‌های خود اصرار ورزیده است که فواید آن به خود بندگان می‌رسد.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴ و ۹۵.</ref>

			* خداوند خود را شکرگزار حقیقی معرفی کرده است که ثمره کارهای بندگانش را بی‌پاداش نمی‌گذارد.<ref>سوره بقره، آیه۱۵۸. سوره نساء، آیه۱۴۷. سوره فاطر، آیه۳۰ و ۳۴. سوره شوری، آیه۲۳. سوره تغابن، آیه۱۷.</ref>
			* انسان‌ها را به شکرگزاری دعوت می‌کند.<ref>سوره بقره، آیه۱۵۲. ۱۷۲. سوره اعراف، آیه۱۴۴. سوره نحل، آیه۱۱۴. سوره عنکبوت، آیه۱۷. سبأ، آیه۱۵. سوره زمر، آیه۶۶.</ref>
			* پاداش شکرگزاران را یادآور می‌شود.<ref>سوره آل‏عمران، آیه۱۴۵-۱۴۴. سوره اسراء، آیه۱۹. سوره قمر، آیه۳۵. سوره انسان، آیه۲۲.</ref>
			* نعمت‌هایی را یادآوری می‌کند که به عنوان نشانه و دلیل برای بندگانش عطا کرده است تا شکر گزار باشند.<ref>سوره بقره، آیه۵۲. ۵۶. ۱۸۵. سوره آل عمران، آیه۱۲۳. سوره مائده، آیه۶. ۸۹. سوره اعراف، آیه۵۸. سوره انفال، آیه۲۶. سوره ابراهیم، آیه۵. ۳۷. سوره نحل، آیه۱۴. ۷۸. سوره حج، آیه۳۶. سوره قصص، آیه۷۳. سوره روم، آیه۴۶. سوره لقمان، آیه۳۱. سوره سبأ، آیه۱۹. سوره فاطر، آیه۱۲. سوره شوری، آیه۳۳. سوره جاثیه، آیه۱۲.</ref>
			* شکرگزاران را به عنوان الگو و نمادی برای جامعه معرفی می‌کند.<ref>سوره اسراء، ۳. سوره نمل، آیه۱۹.</ref>
			* شکرگزار نبودن عده‌ای از مردم و کمی شکرگزاران را یادآور شده و انسان‌ها را موعظه و توبیخ می‌کند که چرا شکرگزاران کم هستند و خدا را در برابر این همه نعمت شکر نمی‌کنید.<ref>سوره بقره، آیه۲۴۳. سوره اعراف، آیه۱۰. ۱۷. سوره یونس، آیه۶۰. سوره یوسف، آیه۳۸. سوره انبیاء، آیه۸۰. سوره مومنون، آیه۷۸. سوره نمل، آیه۷۳. سوره سجده، آیه۹. سبأ، آیه۱۳. سوره یس، آیه۳۵. ۷۳. سوره غافر، آیه۶۱. سوره ملک، آیه۲۳.</ref>

	=== شکر نعمت در روایات ===		=== شکر نعمت در روایات ===

Fabbasi در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۲

2026-02-14T10:32:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۲
خط ۹:		خط ۹:

	== شکر نعمت ==		== شکر نعمت ==

	=== مراحل شکر نعمت ===		=== مراحل شکر نعمت ===
	مفسران گفته‌اند شکر نعمت مراحلی دارد:		مفسران گفته‌اند شکر نعمت مراحلی دارد:
خط ۱۶:		خط ۱۵:
	# شکر عملی که با انجام عبادات و صرف کردن عمر و اموال در مسیر رضای خدا و خدمت به مردم به دست می‌آید.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>		# شکر عملی که با انجام عبادات و صرف کردن عمر و اموال در مسیر رضای خدا و خدمت به مردم به دست می‌آید.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>

	هر گاه انسان‌ها نعمت‌های خدا را درست در همان هدف‌های واقعی نعمت صرف کردند، ثابت کرده‌اند که شایسته و لایق ~~فیض و~~ نعمت بیشتر ~~و موهبت افزون‌تر می‌گردد~~.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۷۹.</ref> ~~گفته شده~~ با شکر، نه تنها نعمت‌های خداوند بر بندگان زیاد می‌شود، بلکه خود بندگان نیز رشد پیدا می‌کنند‏.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref> خداوند در برابر نعمت‌هایی که به بندگان می‌بخشد نیازی به شکر آنها ~~ندارد،~~ و اگر دستور به شکرگزاری داده آن هم موجب نعمت دیگری بر بندگان و یک مکتب عالی تربیتی است.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۷۸.</ref> تشکر به زبان و عمل از ~~منعِم و~~ احسان‌کننده را قاعده عقلایی ~~دانسته‌اند~~ که ~~نعمت‌گیرنده قلباً~~ نعمت‌دهنده را در دل دوست می‌دارد و در عمل او را احترام می‌کند.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴.</ref> ~~به گفتهٔ روایات، کسی که از مردم تشکر نکند از خدا نیز تشکر نکرده است.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>~~		هر گاه انسان‌ها نعمت‌های خدا را درست در همان هدف‌های واقعی نعمت صرف کردند، ثابت کرده‌اند که شایسته و لایق نعمت بیشتر هستند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۷۹.</ref> با شکر، نه تنها نعمت‌های خداوند بر بندگان زیاد می‌شود، بلکه خود بندگان نیز رشد پیدا می‌کنند‏.<ref>قرائتی، محسن، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref> خداوند در برابر نعمت‌هایی که به بندگان می‌بخشد نیازی به شکر آنها ندارد و اگر دستور به شکرگزاری داده آن هم موجب نعمت دیگری بر بندگان و یک مکتب عالی تربیتی است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۷۸.</ref> تشکر به زبان و عمل از احسان‌کننده را قاعده عقلایی است که نعمت‌گیرنده، نعمت‌دهنده را در دل دوست می‌دارد و در عمل او را احترام می‌کند.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴.</ref>

	=== شکر نعمت در قرآن ===		=== شکر نعمت در قرآن ===
	در قرآن در مورد شکر از ~~پروردگار منعم،~~ آیات زیادی رسیده است و خداوند بر تشکر بندگان از نعمت‌های خود اصرار ورزیده است که فواید آن به خود بندگان می‌رسد.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴ و ۹۵.</ref>		در قرآن در مورد شکر از پروردگار، آیات زیادی رسیده است و خداوند بر تشکر بندگان از نعمت‌های خود اصرار ورزیده است که فواید آن به خود بندگان می‌رسد.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴ و ۹۵.</ref>

	=== شکر نعمت در روایات ===		=== شکر نعمت در روایات ===
	روایات زیادی درباره شکر نعمت آمده ~~است؛ از آن جمله~~:		روایات زیادی درباره شکر نعمت آمده است:
	* [[امام علی(ع)]]: هنگامی که مقدمات نعمت‌های خداوند به شما می‌رسد سعی کنید با شکرگزاری، بقیه را به سوی خود جلب کنید، نه آنکه با کمی شکرگزاری آن را از خود برانید.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۸۲.</ref>		* [[امام علی(ع)]]: هنگامی که مقدمات نعمت‌های خداوند به شما می‌رسد سعی کنید با شکرگزاری، بقیه را به سوی خود جلب کنید، نه آنکه با کمی شکرگزاری آن را از خود برانید.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۸۲.</ref>
	* [[امام صادق(ع)]]: شکر نعمت، دوری از گناه است.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>		* [[امام صادق(ع)]]: شکر نعمت، دوری از گناه است.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>

Fabbasi در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۸

2026-02-14T10:28:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۸
خط ۹:		خط ۹:

	== شکر نعمت ==		== شکر نعمت ==
	=== شکر نعمت ~~در قرآن~~ ===
	در قرآن در مورد شکر از پروردگار منعم، آیات زیادی رسیده است و خداوند بر تشکر بندگان از نعمت‌های خود اصرار ورزیده است که فواید آن به خود بندگان می‌رسد.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴ و ۹۵.</ref> مفسران گفته‌اند شکر نعمت مراحلی دارد:~~<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>~~		=== مراحل شکر نعمت ===
	# شکر قلبی که انسان ~~همهٔ~~ نعمت‌ها را از خداوند بداند.		مفسران گفته‌اند شکر نعمت مراحلی دارد:
			# شکر قلبی که انسان همه نعمت‌ها را از خداوند بداند.
	# شکر زبانی، نظیر گفتن‏ «الْحَمْدُلِلَّهِ».		# شکر زبانی، نظیر گفتن‏ «الْحَمْدُلِلَّهِ».
	# شکر عملی که با انجام عبادات و صرف کردن عمر و اموال در مسیر رضای خدا و خدمت به مردم به دست می‌آید.		# شکر عملی که با انجام عبادات و صرف کردن عمر و اموال در مسیر رضای خدا و خدمت به مردم به دست می‌آید.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>

	هر گاه انسان‌ها نعمت‌های خدا را درست در همان هدف‌های واقعی نعمت صرف کردند، ثابت کرده‌اند که شایسته و لایق فیض و نعمت بیشتر و موهبت افزون‌تر می‌گردد.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۷۹.</ref> گفته شده با شکر، نه تنها نعمت‌های خداوند بر بندگان زیاد می‌شود، بلکه خود بندگان نیز رشد پیدا می‌کنند‏.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref> خداوند در برابر نعمت‌هایی که به بندگان می‌بخشد نیازی به شکر آنها ندارد، و اگر دستور به شکرگزاری داده آن هم موجب نعمت دیگری بر بندگان و یک مکتب عالی تربیتی است.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۷۸.</ref> تشکر به زبان و عمل از منعِم و احسان‌کننده را قاعده عقلایی دانسته‌اند که نعمت‌گیرنده قلباً نعمت‌دهنده را در دل دوست می‌دارد و در عمل او را احترام می‌کند.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴.</ref> به گفتهٔ روایات، کسی که از مردم تشکر نکند از خدا نیز تشکر نکرده است.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>		هر گاه انسان‌ها نعمت‌های خدا را درست در همان هدف‌های واقعی نعمت صرف کردند، ثابت کرده‌اند که شایسته و لایق فیض و نعمت بیشتر و موهبت افزون‌تر می‌گردد.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۷۹.</ref> گفته شده با شکر، نه تنها نعمت‌های خداوند بر بندگان زیاد می‌شود، بلکه خود بندگان نیز رشد پیدا می‌کنند‏.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۹۰.</ref> خداوند در برابر نعمت‌هایی که به بندگان می‌بخشد نیازی به شکر آنها ندارد، و اگر دستور به شکرگزاری داده آن هم موجب نعمت دیگری بر بندگان و یک مکتب عالی تربیتی است.<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۰، ص۲۷۸.</ref> تشکر به زبان و عمل از منعِم و احسان‌کننده را قاعده عقلایی دانسته‌اند که نعمت‌گیرنده قلباً نعمت‌دهنده را در دل دوست می‌دارد و در عمل او را احترام می‌کند.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴.</ref> به گفتهٔ روایات، کسی که از مردم تشکر نکند از خدا نیز تشکر نکرده است.<ref>قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۴، ص۳۸۹.</ref>
			=== شکر نعمت در قرآن ===
			در قرآن در مورد شکر از پروردگار منعم، آیات زیادی رسیده است و خداوند بر تشکر بندگان از نعمت‌های خود اصرار ورزیده است که فواید آن به خود بندگان می‌رسد.<ref>محسنی، شیخ محمد آصف، قوانین زندگانی انسان در قرآن، کابل، حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)، ۱۳۹۲ش، ص۹۴ و ۹۵.</ref>
	=== شکر نعمت در روایات ===		=== شکر نعمت در روایات ===
	روایات زیادی درباره شکر نعمت آمده است؛ از آن جمله:		روایات زیادی درباره شکر نعمت آمده است؛ از آن جمله:

Fabbasi در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۶

2026-02-14T10:26:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۶
خط ۱:		خط ۱:
			{{ویرایش}}
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}

Fabbasi: خلاصه کردن شناسه

2026-02-14T10:24:56Z

خلاصه کردن شناسه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۵۴
خط ۳:		خط ۳:
	شکر نعمت و کفران نعمت چیست؟		شکر نعمت و کفران نعمت چیست؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}~~در [[قرآن]] و [[روایات]]،~~ شکر نعمت ~~دارای اهمیت فراوانی است و~~ شامل شکر قلبی، ~~زبانی،~~ و عملی است. شکر قلبی یعنی اعتراف به اینکه همه نعمت‌ها از خداوند است؛ شکر زبانی شامل ستایش خداوند، مانند گفتن «[[الحمدلله]]»؛ و شکر عملی شامل صرف نعمت‌ها در راه رضای خداوند ~~و خدمت به مردم~~ است. به عقیده [[مفسران]] قرآن، شکرگزاری حقیقی باعث افزایش نعمت‌های الهی و رشد معنوی افراد می‌شود، و خداوند این امر را برای تربیت و کمال بنده‌ها سفارش کرده است.		{{پاسخ}}'''شکر نعمت''' شامل شکر قلبی، زبانی و عملی است. شکر قلبی یعنی اعتراف به اینکه همه نعمت‌ها از خداوند است؛ شکر زبانی شامل ستایش خداوند، مانند گفتن «[[الحمدلله]]» و شکر عملی شامل صرف نعمت‌ها در راه رضای خداوند است

	~~در مقابل،~~ کفران نعمت به معنای ناسپاسی و استفاده نادرست از نعمت‌های ~~الهی، پیامدهای منفی دارد~~. ~~قرآن در سوره‌های [[سوره نحل\|نحل]] و [[سوره سبأ\|سبأ]] به بیان نتایج~~ کفران نعمت ~~پرداخته و زوال نعمت‌ها را برای کافران پیش‌بینی می‌کند. همچنین روایات اسلامی، کفران نعمت را~~ عاملی برای از دست رفتن برکت و ناپایداری ~~نعمت‌ها می‌دانند~~ و از آن به عنوان یکی از انواع کفر یاد ~~می‌کنند. امامان معصوم نیز، کفران نعمت را مذمت کرده و بر پایداری نعمت‌ها با شکرگزاری تأکید کرده‌اند~~.		'''کفران نعمت''' به معنای ناسپاسی و استفاده نادرست از نعمت‌های الهی است. کفران نعمت عاملی برای از دست رفتن برکت و ناپایداری نعمت‌هاست و از آن به عنوان یکی از انواع کفر یاد می‌شود.

	== شکر نعمت ==		== شکر نعمت ==