سوره انسان - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Yrahimi: /* منابع */

2025-02-15T14:03:20Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۳
خط ۷۱:		خط ۷۱:
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
			[[ru:Сура Аль-Инсан (Человек): Темы и Содержание]]

Zollfaghar.z: نیاز است به مدخل علامه طباطبایی

2024-03-03T12:51:52Z

نیاز است به مدخل علامه طباطبایی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۲۱
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	هفتاد و ششمین سورهٔ قرآن کریم در مصحف، و نود و هشتمین سوره به ترتیب نزول. این سوره با ۳۱ آیه، ۲۴۰ کلمه و ۱۰۵۴ حرف در شمار سور مفصلات قرار می‌گیرد. «دهر» «انسان»، «هَلْ اَتی» و «اَبرار» از نام‌های این سوره است. مکی یا مدنی‌بودن این سوره محل اختلاف است، هرچند اغلب مفسران در مدنی‌بودن کل سوره، یا قسمتی از آن اتفاق نظر دارند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>		هفتاد و ششمین سورهٔ قرآن کریم در مصحف، و نود و هشتمین سوره به ترتیب نزول. این سوره با ۳۱ آیه، ۲۴۰ کلمه و ۱۰۵۴ حرف در شمار سور مفصلات قرار می‌گیرد. «دهر» «انسان»، «هَلْ اَتی» و «اَبرار» از نام‌های این سوره است. مکی یا مدنی‌بودن این سوره محل اختلاف است، هرچند اغلب مفسران در مدنی‌بودن کل سوره، یا قسمتی از آن اتفاق نظر دارند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

	علامه طباطبایی معتقد است این سوره به شهادت سیاقی که دارد یا همه‌اش یا حداقل اوایل آن که دوازده آیه است، در مدینه و نه آیه ذیلش در مکه نازل شده است‏.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۲۰.</ref>		[[علامه طباطبایی]] معتقد است این سوره به شهادت سیاقی که دارد یا همه‌اش یا حداقل اوایل آن که دوازده آیه است، در مدینه و نه آیه ذیلش در مکه نازل شده است‏.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۲۰.</ref>

	سورهٔ دهر در ترتیب مصحف پس از سورهٔ قیامت قرار گرفته است و این دو را سوره‌های زوج هم دانسته‌اند. وجه ارتباط میان آنها را نیز پایان‌یافتن سورهٔ قیامت با آفرینش انسان، و شروع سورهٔ دهر با همین مبحث بیان کرده‌اند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>		سورهٔ دهر در ترتیب مصحف پس از سورهٔ قیامت قرار گرفته است و این دو را سوره‌های زوج هم دانسته‌اند. وجه ارتباط میان آنها را نیز پایان‌یافتن سورهٔ قیامت با آفرینش انسان، و شروع سورهٔ دهر با همین مبحث بیان کرده‌اند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

A.rezapour: /* معرفی و جایگاه */

2023-12-10T11:01:55Z

معرفی و جایگاه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۳۱
خط ۸:		خط ۸:

	== معرفی و جایگاه ==		== معرفی و جایگاه ==
	هفتاد و ششمین سورهٔ ''قرآن'' کریم در مصحف، و نود و هشتمین سوره به ترتیب نزول. این سوره با ۳۱ آیه، ۲۴۰ کلمه و ۱۰۵۴ حرف در شمار سور مفصلات قرار می‌گیرد. «دهر» «انسان»، «هَلْ اَتی» و «اَبرار» از نام‌های این سوره است. مکی یا مدنی‌بودن این سوره محل اختلاف است، هرچند اغلب مفسران در مدنی‌بودن کل سوره، یا قسمتی از آن اتفاق نظر دارند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>		هفتاد و ششمین سورهٔ قرآن کریم در مصحف، و نود و هشتمین سوره به ترتیب نزول. این سوره با ۳۱ آیه، ۲۴۰ کلمه و ۱۰۵۴ حرف در شمار سور مفصلات قرار می‌گیرد. «دهر» «انسان»، «هَلْ اَتی» و «اَبرار» از نام‌های این سوره است. مکی یا مدنی‌بودن این سوره محل اختلاف است، هرچند اغلب مفسران در مدنی‌بودن کل سوره، یا قسمتی از آن اتفاق نظر دارند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

	علامه طباطبایی معتقد است این سوره به شهادت سیاقی که دارد یا همه‌اش یا حداقل اوایل آن که دوازده آیه است، در مدینه و نه آیه ذیلش در مکه نازل شده است‏.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۲۰.</ref>		علامه طباطبایی معتقد است این سوره به شهادت سیاقی که دارد یا همه‌اش یا حداقل اوایل آن که دوازده آیه است، در مدینه و نه آیه ذیلش در مکه نازل شده است‏.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۲۰.</ref>

A.rezapour: ابرابزار

2023-10-14T07:19:29Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۸:		خط ۸:

	== معرفی و جایگاه ==		== معرفی و جایگاه ==
	هفتاد و ششمین سورهٔ ''قرآن'' کریم در مصحف، و نود و هشتمین سوره ~~به‌~~ ترتیب نزول. این سوره با ۳۱ آیه، ۲۴۰ کلمه و ۱۰۵۴ حرف در شمار سور مفصلات قرار می‌گیرد. «دهر» «انسان»، «هَلْ اَتی» و «اَبرار» از نام‌های این سوره است. مکی یا مدنی‌بودن این سوره محل اختلاف است، هرچند اغلب مفسران در مدنی‌بودن کل سوره، یا قسمتی از آن اتفاق نظر دارند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>		هفتاد و ششمین سورهٔ ''قرآن'' کریم در مصحف، و نود و هشتمین سوره به ترتیب نزول. این سوره با ۳۱ آیه، ۲۴۰ کلمه و ۱۰۵۴ حرف در شمار سور مفصلات قرار می‌گیرد. «دهر» «انسان»، «هَلْ اَتی» و «اَبرار» از نام‌های این سوره است. مکی یا مدنی‌بودن این سوره محل اختلاف است، هرچند اغلب مفسران در مدنی‌بودن کل سوره، یا قسمتی از آن اتفاق نظر دارند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

	علامه طباطبایی معتقد است این سوره به شهادت سیاقی که دارد یا همه‌اش یا حداقل اوایل آن که دوازده آیه است، در مدینه و نه آیه ذیلش در مکه نازل شده است‏.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۲۰.</ref>		علامه طباطبایی معتقد است این سوره به شهادت سیاقی که دارد یا همه‌اش یا حداقل اوایل آن که دوازده آیه است، در مدینه و نه آیه ذیلش در مکه نازل شده است‏.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۲۰.</ref>

A.rezapour در ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۸

2023-10-14T07:18:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش\|کاربر=A.rezapour}}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	سوره دهر چه مضامینی دارد؟		سوره انسان (دهر) چه مضامینی دارد؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	'''سوره انسان'''، هفتاد و ششمین سوره قرآن است و ۳۱ آیه دارد. بیشتر محتوای این سوره (از آیه ۵ تا ۲۲) به مقام و توصیف ابرار (نیکان) می‌پردازد. ~~وفای~~ به نذر، ترس از قیامت، دادن طعام به مسکین و یتیم و اسیر تنها برای خشنودی ~~خدا~~ از اوصاف ابرار بیان گردیده است. در این سوره در چهار آیه توصیه‌هایی به پیامبر(ص) دارد. از جمله شکیبایی در مقابل پروردگار و یاد کردن نام پروردگار در صبح و شام.		'''سوره انسان'''، هفتاد و ششمین سوره قرآن است و ۳۱ آیه دارد. در مکی و مدنی بودن این سوره اختلاف است. بیشتر محتوای این سوره (از آیه ۵ تا ۲۲) به مقام و توصیف ابرار (نیکان) می‌پردازد. «وفای به نذر، ترس از قیامت، دادن طعام به مسکین و یتیم و اسیر تنها برای خشنودی خدا» از اوصاف ابرار بیان گردیده است. در این سوره در چهار آیه توصیه‌هایی به پیامبر(ص) دارد. از جمله شکیبایی در مقابل پروردگار و یاد کردن نام پروردگار در صبح و شام.
	[[پرونده:سوره انسان. نسخه خطی.JPG\|بندانگشتی\|قطعه‌ای خوش‌نویسی به خط نسخ از دو آیه نخست سوره انسان به رقم محمدهاشم در سال ۱۱۹۳ق، نگهداری شده در موزه ملک.]]		[[پرونده:سوره انسان. نسخه خطی.JPG\|بندانگشتی\|قطعه‌ای خوش‌نویسی به خط نسخ از دو آیه نخست سوره انسان به رقم محمدهاشم در سال ۱۱۹۳ق، نگهداری شده در موزه ملک.]]

	== معرفی و جایگاه ==		== معرفی و جایگاه ==
	هفتاد و ششمین سورهٔ ''قرآن'' کریم در مصحف، و نود و هشتمین سوره به‌ ترتیب نزول. این سوره با ۳۱ آیه، ۲۴۰ کلمه و ۱۰۵۴ حرف در شمار سور مفصلات قرار می‌گیرد. ~~نام سوره از آغازین آیهٔ آن اخذ شده، و نام‌های دیگر آن~~ «انسان»، «هَلْ اَتی» و «اَبرار» است. مکی یا مدنی‌بودن این سوره محل اختلاف است، هرچند اغلب مفسران در مدنی‌بودن کل سوره، یا قسمتی از آن اتفاق نظر دارند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>		هفتاد و ششمین سورهٔ ''قرآن'' کریم در مصحف، و نود و هشتمین سوره به‌ ترتیب نزول. این سوره با ۳۱ آیه، ۲۴۰ کلمه و ۱۰۵۴ حرف در شمار سور مفصلات قرار می‌گیرد. «دهر» «انسان»، «هَلْ اَتی» و «اَبرار» از نام‌های این سوره است. مکی یا مدنی‌بودن این سوره محل اختلاف است، هرچند اغلب مفسران در مدنی‌بودن کل سوره، یا قسمتی از آن اتفاق نظر دارند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

	~~در اینکه سوره «هل اتی» مدنی یا مکی~~ است ~~در میان مفسران گفتگو است، ولی اجماع علما و مفسران شیعه بر~~ این ~~است~~ که ~~همه~~ یا حداقل ~~قسمتی از آیات آغاز سوره~~ که ~~مقام ابرار~~ و ~~اعمال صالح آنها را بیان می‌کند~~ در ~~مدینه~~ نازل شده ~~است~~.<ref>~~مکارم شیرازی، ناصر،~~ تفسیر ~~نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۲۸~~.</ref>		علامه طباطبایی معتقد است این سوره به شهادت سیاقی که دارد یا همه‌اش یا حداقل اوایل آن که دوازده آیه است، در مدینه و نه آیه ذیلش در مکه نازل شده است‏.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۲۰.</ref>

	این سوره به شهادت سیاقی که دارد یا همه‌اش یا حداقل اوائل آن که دوازده آیه است، در مدینه و نه آیه ذیلش در مکه نازل شده است‏.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۲۰.</ref>		سورهٔ دهر در ترتیب مصحف پس از سورهٔ قیامت قرار گرفته است و این دو را سوره‌های زوج هم دانسته‌اند. وجه ارتباط میان آنها را نیز پایان‌یافتن سورهٔ قیامت با آفرینش انسان، و شروع سورهٔ دهر با همین مبحث بیان کرده‌اند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

	سورهٔ دهر در ترتیب مصحف پس از سورهٔ قیامت ~~(۷۵)~~ قرار گرفته است و این دو را سوره‌های زوج هم دانسته‌اند. وجه ارتباط میان آنها را نیز پایان‌یافتن سورهٔ قیامت با آفرینش انسان، و شروع سورهٔ دهر با همین مبحث بیان کرده‌اند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

	=== فضیلت تلاوت و تأمل در آیات ===		=== فضیلت تلاوت و تأمل در آیات ===
	در روایات خواص تلاوت سورهٔ دهر، خواصی چون صحت جسم و دوری از امراض نقل شده است؛ همچنین، قرائت مستمر سوره را باعث تقویت نفس، نقل کرده‌اند. در روایاتِ فضایلِ سوره نیز فضایلی چون پاداش بهشت و حریر، همراهی با پیامبر(ص) در سرای آخرت نقل شده است؛ همچنین روایت شده است که خواندن این سوره در رکعت اول نماز صبح، انسان را از برخی شرور بازمی‌دارد.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>		در روایات خواص تلاوت سورهٔ دهر، خواصی چون صحت جسم و دوری از امراض نقل شده است؛ همچنین، قرائت مستمر سوره را باعث تقویت نفس، نقل کرده‌اند. در روایاتِ فضایلِ سوره نیز فضایلی چون پاداش بهشت و حریر، همراهی با پیامبر(ص) در سرای آخرت نقل شده است؛ همچنین روایت شده است که خواندن این سوره در رکعت اول نماز صبح، انسان را از برخی شرور بازمی‌دارد.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

	پیامبر<small>(ص)</small> ~~فرموده‌اند~~: «کسی که سوره هل اتی را بخواند پاداش او بر خداوند بهشت و لباس‌های بهشتی است».<ref>محدث نوری، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، ۱۴۰۸ هـ، ج۴، ص۳۵۵.</ref> و در حدیثی از امام باقر(ع) آمده که یکی از پاداش‌های کسی که سوره هل اتی را در هر صبح پنجشنبه بخواند این است که در قیامت با پیغمبر(ص) خواهد بود.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۲۸</ref>		در روایات آمده که پیامبر<small>(ص)</small> گفته است: «کسی که سوره هل اتی را بخواند پاداش او بر خداوند بهشت و لباس‌های بهشتی است».<ref>محدث نوری، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، ۱۴۰۸ هـ، ج۴، ص۳۵۵.</ref> و در حدیثی از [[امام باقر(ع)]] آمده که یکی از پاداش‌های کسی که سوره هل اتی را در هر صبح پنجشنبه بخواند این است که در قیامت با پیغمبر(ص) خواهد بود.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۲۸</ref>

	{{جعبه نقل قول		{{جعبه نقل قول
خط ۴۹:		خط ۴۶:
	سوره انسان دربردارنده توصیه‌هایی است که به پیامبر(ص) شده است. نزول قرآن بر او، شکیبایی در مقابل پروردگار، عدم اطاعت از گناهکار و کافر، یاد کردن نام پروردگار در صبح و شام، سجده و تسبیح در شب، مضمون این آیات است.<ref>سوره انسان، آیات ۲۳ تا ۲۶.</ref>		سوره انسان دربردارنده توصیه‌هایی است که به پیامبر(ص) شده است. نزول قرآن بر او، شکیبایی در مقابل پروردگار، عدم اطاعت از گناهکار و کافر، یاد کردن نام پروردگار در صبح و شام، سجده و تسبیح در شب، مضمون این آیات است.<ref>سوره انسان، آیات ۲۳ تا ۲۶.</ref>

	دستورهای آیات فوق گرچه به صورت ~~برنامه ای~~ برای پیامبر(ص) ذکر شده، ولی در حقیقت سرمشقی است برای همه کسانی که در مسیر رهبری معنوی و انسانی جامعه بشری گام برمی‌دارند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۷۹.</ref>		دستورهای آیات فوق گرچه به صورت برنامه‌ای برای پیامبر(ص) ذکر شده، ولی در حقیقت سرمشقی است برای همه کسانی که در مسیر رهبری معنوی و انسانی جامعه بشری گام برمی‌دارند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۷۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

A.rezapour: /* معرفی و جایگاه */

2023-10-14T07:10:35Z

معرفی و جایگاه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۰
خط ۵:		خط ۵:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	'''سوره انسان'''، هفتاد و ششمین سوره قرآن است و ~~در مدینه نازل شده است~~. بیشتر محتوای این سوره (از آیه ۵ تا ۲۲) به مقام و توصیف ابرار (نیکان) می‌پردازد. وفای به نذر، ترس از قیامت، دادن طعام به مسکین و یتیم و اسیر تنها برای خشنودی خدا از اوصاف ابرار بیان گردیده است. در این سوره در چهار آیه توصیه‌هایی به پیامبر دارد. از جمله شکیبایی در مقابل پروردگار و یاد کردن نام پروردگار در صبح و شام.		'''سوره انسان'''، هفتاد و ششمین سوره قرآن است و ۳۱ آیه دارد. بیشتر محتوای این سوره (از آیه ۵ تا ۲۲) به مقام و توصیف ابرار (نیکان) می‌پردازد. وفای به نذر، ترس از قیامت، دادن طعام به مسکین و یتیم و اسیر تنها برای خشنودی خدا از اوصاف ابرار بیان گردیده است. در این سوره در چهار آیه توصیه‌هایی به پیامبر(ص) دارد. از جمله شکیبایی در مقابل پروردگار و یاد کردن نام پروردگار در صبح و شام.
	[[پرونده:سوره انسان. نسخه خطی.JPG\|بندانگشتی\|قطعه‌ای خوش‌نویسی به خط نسخ از دو آیه نخست سوره انسان به رقم محمدهاشم در سال ۱۱۹۳ق، نگهداری شده در موزه ملک.]]		[[پرونده:سوره انسان. نسخه خطی.JPG\|بندانگشتی\|قطعه‌ای خوش‌نویسی به خط نسخ از دو آیه نخست سوره انسان به رقم محمدهاشم در سال ۱۱۹۳ق، نگهداری شده در موزه ملک.]]

	== معرفی و جایگاه ==		== معرفی و جایگاه ==
	~~سوره انسان که «دهر» و «هل اتی» نیز خوانده می‌شود،~~ هفتاد و ششمین سوره ~~قرآن است، دارای~~ ۳۱ ~~آیه بوده~~ و در ~~[[مدینه]] نازل شده~~ است.<ref>~~مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه،~~ تهران، ~~دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۲۷~~.</ref>		هفتاد و ششمین سورهٔ ''قرآن'' کریم در مصحف، و نود و هشتمین سوره به‌ ترتیب نزول. این سوره با ۳۱ آیه، ۲۴۰ کلمه و ۱۰۵۴ حرف در شمار سور مفصلات قرار می‌گیرد. نام سوره از آغازین آیهٔ آن اخذ شده، و نام‌های دیگر آن «انسان»، «هَلْ اَتی» و «اَبرار» است. مکی یا مدنی‌بودن این سوره محل اختلاف است، هرچند اغلب مفسران در مدنی‌بودن کل سوره، یا قسمتی از آن اتفاق نظر دارند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

	در اینکه سوره «هل اتی» مدنی یا مکی ~~است؟~~ در میان مفسران گفتگو است، ولی اجماع علما و مفسران شیعه بر این است که همه یا ~~حد اقل~~ قسمتی از آیات آغاز سوره که مقام ابرار و اعمال صالح آنها را بیان می‌کند در مدینه نازل شده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۲۸.</ref>		در اینکه سوره «هل اتی» مدنی یا مکی است در میان مفسران گفتگو است، ولی اجماع علما و مفسران شیعه بر این است که همه یا حداقل قسمتی از آیات آغاز سوره که مقام ابرار و اعمال صالح آنها را بیان می‌کند در مدینه نازل شده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۲۸.</ref>

	~~پیامبر اکرم<small>(ص)</small> فرموده‌اند: «کسی که~~ سوره هل اتی را بخواند پاداش او بر خداوند بهشت و لباس‌های بهشتی است».<ref>محدث نوری، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، ۱۴۰۸ هـ، ج۴، ص۳۵۵.</ref> و در حدیثی از امام باقر ع آمده که~~" یکی از پاداشهای کسی~~ که ~~سوره هل اتی را~~ در ~~هر صبح پنجشنبه بخواند این است که~~ در ~~قیامت با پیغمبر اکرم ص خواهد بود. مجمع البیان~~.<ref>~~مکارم شیرازی، ناصر،~~ تفسیر ~~نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۲۸~~</ref>		این سوره به شهادت سیاقی که دارد یا همه‌اش یا حداقل اوائل آن که دوازده آیه است، در مدینه و نه آیه ذیلش در مکه نازل شده است‏.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۲۰.</ref>

	این ~~سوره به شهادت سیاقی که دارد یا همه‌اش یا حداقل اوائل آن که دوازده آیه است، در مدینه~~ و ~~نه آیه ذیلش در مکه نازل شده است‏~~.<ref>~~طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات‏، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۲۰~~.</ref>		سورهٔ دهر در ترتیب مصحف پس از سورهٔ قیامت (۷۵) قرار گرفته است و این دو را سوره‌های زوج هم دانسته‌اند. وجه ارتباط میان آنها را نیز پایان‌یافتن سورهٔ قیامت با آفرینش انسان، و شروع سورهٔ دهر با همین مبحث بیان کرده‌اند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

	~~هفتادوششمین~~ سورهٔ ~~''قرآن'' کریم در مصحف،~~ و ~~نودوهشتمین~~ سوره ~~به‌ترتیب نزول~~. ~~این~~ سوره با ~~۳۱ آیه، ۲۴۰ کلمه و ۰۵۴‘۱ حرف~~ در شمار سور مفصلات قرار می‌گیرد. نام سوره از آغازین آیهٔ آن اخذ شده، و نامهای دیگر آن «انسان»، «هَلْ اَتی» و «اَبرار» است~~. مکی یا مدنی‌بودن~~ این سوره ~~محل اختلاف است، هرچند اغلب مفسران~~ در ~~مدنی‌بودن کل سوره، یا قسمتی~~ از ~~آن اتفاق نظر دارند~~.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>		=== فضیلت تلاوت و تأمل در آیات ===
			در روایات خواص تلاوت سورهٔ دهر، خواصی چون صحت جسم و دوری از امراض نقل شده است؛ همچنین، قرائت مستمر سوره را باعث تقویت نفس، نقل کرده‌اند. در روایاتِ فضایلِ سوره نیز فضایلی چون پاداش بهشت و حریر، همراهی با پیامبر(ص) در سرای آخرت نقل شده است؛ همچنین روایت شده است که خواندن این سوره در رکعت اول نماز صبح، انسان را از برخی شرور بازمی‌دارد.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

	~~در روایات خواص تلاوت سورهٔ دهر، خواصی چون صحت جسم و دوری از امراض نقل شده است؛ همچنین، قرائت مستمر~~ سوره را ~~باعث تقویت نفس، نقل کرده‌اند. در روایاتِ فضایلِ سوره نیز فضایلی چون~~ پاداش بهشت و ~~حریر، همراهی با پیامبر~~(ص) در ~~سرای آخرت نقل شده است؛ همچنین روایت شده~~ است که ~~خواندن این سوره~~ در ~~رکعت اول نماز صبح، انسان را از برخی شرور بازمی‌دارد~~.		پیامبر<small>(ص)</small> فرموده‌اند: «کسی که سوره هل اتی را بخواند پاداش او بر خداوند بهشت و لباس‌های بهشتی است».<ref>محدث نوری، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، ۱۴۰۸ هـ، ج۴، ص۳۵۵.</ref> و در حدیثی از امام باقر(ع) آمده که یکی از پاداش‌های کسی که سوره هل اتی را در هر صبح پنجشنبه بخواند این است که در قیامت با پیغمبر(ص) خواهد بود.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۲۸</ref>

	سورهٔ دهر در ترتیب مصحف پس از سورهٔ قیامت (۷۵) قرار گرفته است و این دو را سوره‌های زوج هم دانسته‌اند. وجه ارتباط میان آنها را نیز پایان‌یافتن سورهٔ قیامت با آفرینش انسان، و شروع سورهٔ دهر با همین مبحث بیان کرده‌اند.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>{{جعبه نقل قول		{{جعبه نقل قول
	\| اندازه قلم = کوچک		\| اندازه قلم = کوچک
	\| نقل قول = <small>'''آیه ۳ سوره انسان:'''</small>		\| نقل قول = <small>'''آیه ۳ سوره انسان:'''</small>

A.rezapour: ابرابزار

2023-10-14T06:52:10Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

A.rezapour: /* سفارش‌هایی به پیامبر(ص) */

2023-10-14T06:44:53Z

سفارش‌هایی به پیامبر(ص)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۱۴
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	== سفارش‌هایی به پیامبر<small>(ص)</small> ==		== سفارش‌هایی به پیامبر<small>(ص)</small> ==
	سوره انسان دربردارنده توصیه‌هایی است که به پیامبر(ص) شده است. نزول قرآن بر او، شکیبایی در مقابل پروردگار، عدم اطاعت از گناهکار و کافر، یاد کردن نام پروردگار در صبح و شام، سجده و تسبیح در شب، مضمون این آیات است.<ref>سوره انسان، آیات ۲۳ تا ۲۶.</ref>		سوره انسان دربردارنده توصیه‌هایی است که به پیامبر(ص) شده است. نزول قرآن بر او، شکیبایی در مقابل پروردگار، عدم اطاعت از گناهکار و کافر، یاد کردن نام پروردگار در صبح و شام، سجده و تسبیح در شب، مضمون این آیات است.<ref>سوره انسان، آیات ۲۳ تا ۲۶.</ref>

			دستورهاى آيات فوق گرچه به صورت برنامه‏ اى براى پيامبر (ص) ذكر شده، ولى در حقيقت سرمشقى است براى همه كسانى كه در مسير رهبرى معنوى و انسانى جامعه بشرى گام بر می‌دارند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۱ش، ج۲۵، ص۳۷۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

A.rezapour: /* اختیار انسان */

2023-10-14T06:39:08Z

اختیار انسان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۹
خط ۴۲:		خط ۴۲:
	گفته شده کافر با ناسپاسی خود زمینۀ رشد، ترقی و وسعت وجودی را به فضای تنگ و محدودی تبدیل می‌کند که وصف آن در یک آیه (آیۀ ۴) می‌گنجد. در مقابل، «ابرار» آنچنان در بسط روحی و معنوی قرار می‌گیرند و وصف خصوصیات و درجات آنان چنان بی‌انتهاست که ۱۸ آیه از این سوره را به خود اختصاص داده است و گویی هنوز ادامه خواهد داشت.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>		گفته شده کافر با ناسپاسی خود زمینۀ رشد، ترقی و وسعت وجودی را به فضای تنگ و محدودی تبدیل می‌کند که وصف آن در یک آیه (آیۀ ۴) می‌گنجد. در مقابل، «ابرار» آنچنان در بسط روحی و معنوی قرار می‌گیرند و وصف خصوصیات و درجات آنان چنان بی‌انتهاست که ۱۸ آیه از این سوره را به خود اختصاص داده است و گویی هنوز ادامه خواهد داشت.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

	آیه ۲۹ ~~کهف~~		مضمون این آیه در جای دیگر قرآن نیز آمده است: «هر كه بخواهد ايمان بياورد و هر كه بخواهد كافر شود.»<ref>سوره کهف، آیه ۲۹.</ref>

	== توصیف ابرار (نیکان) ==		== توصیف ابرار (نیکان) ==
	در سوره انسان، از حضور ابرار در بهشت سخن می‌کند و از آیه ۵ تا ۲۲ به بیان مقام آنها در بهشت و ویژگی این افراد می‌پردازد. وفای به نذر، ترس از قیامت، دادن طعام به مسکین و یتیم و اسیر تنها برای خشنودی خدا، ترس از خدا و صبر از ویژگی های ابرار در این سوره است. مطابق آیات سوره انسان، جایگاه ابرار در بهشت است که در آن غرق نعمت هستند که به عنوان پاداش به آنها داده شده است.<ref>سوره انسان، آیات ۵ تا ۲۲.</ref>		در سوره انسان، از حضور ابرار در بهشت سخن می‌کند و از آیه ۵ تا ۲۲ به بیان مقام آنها در بهشت و ویژگی این افراد می‌پردازد. وفای به نذر، ترس از قیامت، دادن طعام به مسکین و یتیم و اسیر تنها برای خشنودی خدا، ترس از خدا و صبر از ویژگی های ابرار در این سوره است. مطابق آیات سوره انسان، جایگاه ابرار در بهشت است که در آن غرق نعمت هستند که به عنوان پاداش به آنها داده شده است.<ref>سوره انسان، آیات ۵ تا ۲۲.</ref>

	واژۀ ابرار مشتق از «بر»، به معنای بیابان وسیع و ~~بی‌انتها ست (راغب، ۱۴۱)~~. بر این اساس، ابرار با انفاق محبوب و گسستن ریشۀ تعلقات دنیوی (آیۀ ۸؛ نیز ~~آل‌عمران / ۳ /~~ ۹۲؛ ~~حشر / ۵۹ /~~ ۹؛ ~~تغابن / ۶۴ /~~ ۱۶) در ~~بر و~~ نیکی خویش به وسعت مثال بر و بیابان رسیده‌اند. گستردگی وجودی ابرار خود دارای مراتبی است که در آیات ۵، ۶، ۱۷ و ۲۱ این سوره بیان، و به ۳ مرتبه از نوشیدن وصف شده است که هریک ناب‌تر و برگزیده‌تر از مرتبۀ قبلی است. ابرار در آغاز راه، از شرابی به اندازۀ کأس با مخلوط کافور و با مزاجی سرد (آیۀ ۵) از دست عبادالله می‌نوشند (آیۀ ۶)، که باعث زایل‌شدن حب دنیا و غلبۀ خوف آخرت و ~~درنتیجه،~~ انفاق «ما یُحب» می‌شود. سرانجامِ این روند، امنیت از عذاب روز ترسناکی است که قلوب و ابصار در آن منقلب می‌گردند. در مرحلۀ بعد مستانه از شرابی به اندازۀ کأس با مخلوط زنجبیل و با مزاجی گرم (آیۀ ۱۷) در سلسبیل، یعنی در راه‌رفتن به سوی خدا (آیۀ ۱۸)، نوشانده می‌شوند که باعث شتاب در کمال می‌شود و مراتب بالایی در بهشت را به دست می‌آورند. در این تصویرسازی الٰهی نمادهایی مثل لباس سبز، دست‌بند نقره و خدمت ولدان مخلدون در سوره مطرح شده است (آیات ۱۸-۲۰). درنهایت، از شرابی ناب، طهور، بدون اندازه و ممزوج با هر مزاجی از دست خداوند سقایت می‌شوند و به مقام حضور می‌رسند. در بالاترین مرتبه، ابرار در جایگاهی قرار می‌گیرند که خطاب آنان از غیبت به مخاطب تغییر پیدا می‌کند. خداوند آنان را به طور مستقیم، مورد خطاب قرار می‌دهد و مقام آنان از شاکر به مشکور ارتقا می‌یابد (آیۀ ۲۲).<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>		واژۀ ابرار مشتق از «بر»، به معنای بیابان وسیع و بی‌انتهاست. بر این اساس، ابرار با انفاق محبوب و گسستن ریشۀ تعلقات دنیوی (آیۀ ۸؛ نیز آل‌عمران، آیه ۹۲؛ سوره حشر، آیه ۹؛ سوره تغابن، آیه ۱۶) در نیکی خویش به وسعت مثال بر و بیابان رسیده‌اند. گستردگی وجودی ابرار خود دارای مراتبی است که در آیات ۵، ۶، ۱۷ و ۲۱ این سوره بیان، و به ۳ مرتبه از نوشیدن وصف شده است که هریک ناب‌تر و برگزیده‌تر از مرتبۀ قبلی است. ابرار در آغاز راه، از شرابی به اندازۀ کأس با مخلوط کافور و با مزاجی سرد (آیۀ ۵) از دست عبادالله می‌نوشند (آیۀ ۶)، که باعث زایل‌شدن حب دنیا و غلبۀ خوف آخرت و در نتیجه، انفاق «ما یُحب» می‌شود. سرانجامِ این روند، امنیت از عذاب روز ترسناکی است که قلوب و ابصار در آن منقلب می‌گردند. در مرحلۀ بعد مستانه از شرابی به اندازۀ کأس با مخلوط زنجبیل و با مزاجی گرم (آیۀ ۱۷) در سلسبیل، یعنی در راه‌رفتن به سوی خدا (آیۀ ۱۸)، نوشانده می‌شوند که باعث شتاب در کمال می‌شود و مراتب بالایی در بهشت را به دست می‌آورند. در این تصویرسازی الٰهی نمادهایی مثل لباس سبز، دست‌بند نقره و خدمت ولدان مخلدون در سوره مطرح شده است (آیات ۱۸-۲۰). درنهایت، از شرابی ناب، طهور، بدون اندازه و ممزوج با هر مزاجی از دست خداوند سقایت می‌شوند و به مقام حضور می‌رسند. در بالاترین مرتبه، ابرار در جایگاهی قرار می‌گیرند که خطاب آنان از غیبت به مخاطب تغییر پیدا می‌کند. خداوند آنان را به طور مستقیم، مورد خطاب قرار می‌دهد و مقام آنان از شاکر به مشکور ارتقا می‌یابد (آیۀ ۲۲).<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>
	{{همچنین ببینید\|ابرار در قرآن}}		{{همچنین ببینید\|ابرار در قرآن}}

A.rezapour: /* اختیار انسان */

2023-10-14T06:20:02Z

اختیار انسان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۰
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	</ref>		</ref>

	~~اگر انسان شاکر باشد و از آنچه از ابزار و امکاناتی که در اختیارش قرار داده~~ شده است، به بهترین نحو استفاده کند، از این آزمون به سلامت به در می‌آید و رشد برای او حاصل می‌شود. در مقابل، اگر کفران نعمت کند و عطایای الٰهی را در آنجا که باید، استفاده نکند، همین نعمتها به غل و زنجیر و عذابی دردناک بدل می‌شود (آیۀ ۴)؛ درواقع، کافر با ناسپاسی خود زمینۀ رشد، ترقی و وسعت وجودی را به فضای تنگ و محدودی تبدیل می‌کند که وصف آن در یک آیه (آیۀ ۴) می‌گنجد. در مقابل، «ابرار» ~~آن‌چنان~~ در بسط روحی و معنوی قرار می‌گیرند و وصف خصوصیات و درجات آنان چنان ~~بی‌انتها ست~~ که ۱۸ آیه از این سوره را به خود اختصاص داده است و گویی هنوز ادامه خواهد داشت.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>		گفته شده کافر با ناسپاسی خود زمینۀ رشد، ترقی و وسعت وجودی را به فضای تنگ و محدودی تبدیل می‌کند که وصف آن در یک آیه (آیۀ ۴) می‌گنجد. در مقابل، «ابرار» آنچنان در بسط روحی و معنوی قرار می‌گیرند و وصف خصوصیات و درجات آنان چنان بی‌انتهاست که ۱۸ آیه از این سوره را به خود اختصاص داده است و گویی هنوز ادامه خواهد داشت.<ref>مطیع، مهدی، و زهرا عباسپور، «دهر»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۲۴، ذیل مدخل.</ref>

	آیه ۲۹ کهف		آیه ۲۹ کهف