سعه صدر در اسلام - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Fabbasi: /* سعه صدر در روایات */ اصلاح ارقام

2025-11-09T10:18:54Z

سعه صدر در روایات: اصلاح ارقام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۸
خط ۲۲:		خط ۲۲:

	== سعه صدر در روایات ==		== سعه صدر در روایات ==
	در روایات از شرح صدر به عنوان فضیلتی یاد شده است که خداوند در دل کسی قرار می‌دهد که می‌خواهد مردم را اصلاح کند. امام رضا(ع) می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اخْتَارَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِأُمُورِ عِبَادِهِ شَرَحَ‏ صَدْرَهُ‏ لِذَلِك\|ترجمه=خدا بنده‌ای را که برای اصلاح کار بندگان خود انتخاب کند، شرح صدر عطا می‌نماید.}}‏<ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق، ج۱، ص۲۰۲.</ref> حضرت علی(ع) در تعریف صفات مؤمن می‌فرماید: {{متن عربی\|بِشْرُهُ‏ فِي‏ وَجْهِهِ‏ وَ حُزْنُهُ فِي قَلْبِهِ أَوْسَعُ شَيْ‏ءٍ صَدْرا\|ترجمه=اندوهش را به دل دارد و شادیش در چهره؛ و از همه مردم سعه صدر بیشتر دارد.}}<ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق، ~~ج2، ص226~~.</ref> حضرت علی(ع) سعه صدر را یکی از ابزارهای لازم در مدیریت‌ها دانسته است: {{متن عربی\|آلَةُ الرِّيَاسَةِ سَعَةُ الصَّدْر\|ترجمه=ابزار ریاست، سعه صدر است.}}<ref>شريف الرضي، محمد بن حسين، نهج البلاغه، قم، نشر هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ ق، ص۵۰۱.</ref>{{مطالعه بیشتر}}		در روایات از شرح صدر به عنوان فضیلتی یاد شده است که خداوند در دل کسی قرار می‌دهد که می‌خواهد مردم را اصلاح کند. امام رضا(ع) می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اخْتَارَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِأُمُورِ عِبَادِهِ شَرَحَ‏ صَدْرَهُ‏ لِذَلِك\|ترجمه=خدا بنده‌ای را که برای اصلاح کار بندگان خود انتخاب کند، شرح صدر عطا می‌نماید.}}‏<ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق، ج۱، ص۲۰۲.</ref> حضرت علی(ع) در تعریف صفات مؤمن می‌فرماید: {{متن عربی\|بِشْرُهُ‏ فِي‏ وَجْهِهِ‏ وَ حُزْنُهُ فِي قَلْبِهِ أَوْسَعُ شَيْ‏ءٍ صَدْرا\|ترجمه=اندوهش را به دل دارد و شادیش در چهره؛ و از همه مردم سعه صدر بیشتر دارد.}}<ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق، ج۲، ص۲۲۶.</ref> حضرت علی(ع) سعه صدر را یکی از ابزارهای لازم در مدیریت‌ها دانسته است: {{متن عربی\|آلَةُ الرِّيَاسَةِ سَعَةُ الصَّدْر\|ترجمه=ابزار ریاست، سعه صدر است.}}<ref>شريف الرضي، محمد بن حسين، نهج البلاغه، قم، نشر هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ ق، ص۵۰۱.</ref>{{مطالعه بیشتر}}

	==مطالعه بیشتر==		==مطالعه بیشتر==

Fabbasi: /* سعه صدر در روایات */

2025-11-09T10:18:37Z

سعه صدر در روایات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۸
خط ۲۲:		خط ۲۲:

	== سعه صدر در روایات ==		== سعه صدر در روایات ==
	در روایات از شرح صدر به عنوان فضیلتی یاد شده است که خداوند در دل کسی قرار می‌دهد که می‌خواهد مردم را اصلاح کند. امام رضا(ع) می‌فرماید: ~~«خدا~~ بنده‌ای را برای اصلاح کار بندگان خود انتخاب کند، ~~به او~~ شرح صدر عطا ~~نماید»~~<ref>~~کلینی، اصول کافی، ترجمه کمره‌ای، جلد دوم، ص۱۳۱~~.</ref> حضرت علی(ع) در تعریف صفات مؤمن می‌فرماید: ~~«مؤمن~~ اندوهش را به دل دارد و شادیش در چهره؛ و از همه مردم سعه صدر بیشتر دارد.~~..»~~<ref>~~علامه مجلسی، بحارالانوار، ترجمه خسروی، جلد دوم، ص۶۷~~.</ref> ~~و می‌فرماید~~: {{متن عربی\|آلَةُ الرِّيَاسَةِ سَعَةُ الصَّدْر\|ترجمه=ابزار ریاست، سعه صدر است.}}<ref>شريف الرضي، محمد بن حسين، نهج البلاغه، قم، نشر هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ ق، ص۵۰۱.</ref>{{مطالعه بیشتر}}		در روایات از شرح صدر به عنوان فضیلتی یاد شده است که خداوند در دل کسی قرار می‌دهد که می‌خواهد مردم را اصلاح کند. امام رضا(ع) می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اخْتَارَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِأُمُورِ عِبَادِهِ شَرَحَ‏ صَدْرَهُ‏ لِذَلِك\|ترجمه=خدا بنده‌ای را که برای اصلاح کار بندگان خود انتخاب کند، شرح صدر عطا می‌نماید.}}‏<ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق، ج۱، ص۲۰۲.</ref> حضرت علی(ع) در تعریف صفات مؤمن می‌فرماید: {{متن عربی\|بِشْرُهُ‏ فِي‏ وَجْهِهِ‏ وَ حُزْنُهُ فِي قَلْبِهِ أَوْسَعُ شَيْ‏ءٍ صَدْرا\|ترجمه=اندوهش را به دل دارد و شادیش در چهره؛ و از همه مردم سعه صدر بیشتر دارد.}}<ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق، ج2، ص226.</ref> حضرت علی(ع) سعه صدر را یکی از ابزارهای لازم در مدیریت‌ها دانسته است: {{متن عربی\|آلَةُ الرِّيَاسَةِ سَعَةُ الصَّدْر\|ترجمه=ابزار ریاست، سعه صدر است.}}<ref>شريف الرضي، محمد بن حسين، نهج البلاغه، قم، نشر هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ ق، ص۵۰۱.</ref>{{مطالعه بیشتر}}

	==مطالعه بیشتر==		==مطالعه بیشتر==

Fabbasi: /* مفهوم‌شناسی سعه یا شرح صدر */

2025-11-09T09:37:16Z

مفهوم‌شناسی سعه یا شرح صدر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۷
خط ۸:		خط ۸:
	* '''سعه''': «سعه» از «وسع‏» به معنای قدرت، توان و طاقت داشتن است.<ref>فراهيدى، خليل بن أحمد، كتاب العين، قم، نشر هجرت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۰۳.</ref> «وسع‏» کلمه‌ای است که بر خلاف تنگی و سختی معنا می‌دهد.<ref>ابن فارس، أحمد بن فارس، معجم مقاييس اللغه، قم، چاپ اول، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۱۰۹.</ref> وسعت يا سعه در مكان بمعنى فراخى و بزرگى، در حالات نفسانى بمعنى آرامش، و در كار بمعنى گشايش و دست باز بودن براى كار است.<ref>راغب اصفهانى، حسين بن محمد، ترجمه و تحقيق مفردات الفاظ قرآن، ترجمه: غلامرضا خسروی، تهران، مرتضوی، چاپ دوم، ۱۳۷۴ش، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۴۵۳.</ref>		* '''سعه''': «سعه» از «وسع‏» به معنای قدرت، توان و طاقت داشتن است.<ref>فراهيدى، خليل بن أحمد، كتاب العين، قم، نشر هجرت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۰۳.</ref> «وسع‏» کلمه‌ای است که بر خلاف تنگی و سختی معنا می‌دهد.<ref>ابن فارس، أحمد بن فارس، معجم مقاييس اللغه، قم، چاپ اول، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۱۰۹.</ref> وسعت يا سعه در مكان بمعنى فراخى و بزرگى، در حالات نفسانى بمعنى آرامش، و در كار بمعنى گشايش و دست باز بودن براى كار است.<ref>راغب اصفهانى، حسين بن محمد، ترجمه و تحقيق مفردات الفاظ قرآن، ترجمه: غلامرضا خسروی، تهران، مرتضوی، چاپ دوم، ۱۳۷۴ش، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۴۵۳.</ref>
	* '''شرح''': «شرح‏» در اصل پهن و باز كردن گوشت و امثال آن است.<ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۴۲۵.</ref> وسعت(گسترش) دادن،<ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۴۲۵.</ref><ref>فيومى، أحمد بن محمد، المصباح المنير في غريب الشرح الكبير، قم، موسسه دار الهجره، چاپ دوم، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۳۰۸.</ref> کشف کردن،<ref>أزدى، عبدالله بن محمد، كتاب الماء، تهران، مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكي، طب اسلامي و مكمل- دانشگاه علوم پزشكي ايران‏، چاپ اول، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۷۰۹.</ref> روشن شدن و باز شدن،<ref>راغب اصفهانى، حسين بن محمد، ترجمه و تحقيق مفردات الفاظ قرآن، ترجمه: غلامرضا خسروی، تهران، مرتضوی، چاپ دوم، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۳۱۳.</ref> از جمله معانی «شرح» می‌باشد.		* '''شرح''': «شرح‏» در اصل پهن و باز كردن گوشت و امثال آن است.<ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۴۲۵.</ref> وسعت(گسترش) دادن،<ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۴۲۵.</ref><ref>فيومى، أحمد بن محمد، المصباح المنير في غريب الشرح الكبير، قم، موسسه دار الهجره، چاپ دوم، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۳۰۸.</ref> کشف کردن،<ref>أزدى، عبدالله بن محمد، كتاب الماء، تهران، مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكي، طب اسلامي و مكمل- دانشگاه علوم پزشكي ايران‏، چاپ اول، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۷۰۹.</ref> روشن شدن و باز شدن،<ref>راغب اصفهانى، حسين بن محمد، ترجمه و تحقيق مفردات الفاظ قرآن، ترجمه: غلامرضا خسروی، تهران، مرتضوی، چاپ دوم، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۳۱۳.</ref> از جمله معانی «شرح» می‌باشد.
	* '''صدر''': «صدر» به معنای ابتدا، بالاترین و مقدم بر هر چیزی به کار می رود. به اول روز، شب، تابستان و زمستان،<ref>ابن منظور، محمد بن مكرم، لسان العرب، بيروت، دار الفكر للطباعه و النشر و التوزيع- دار صادر، چاپ سوم، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۴۴۵.</ref> به بالای قنات، اول کار و جلو هر چیزی هم «صدر» گویند.<ref>فراهيدى، خليل بن أحمد، كتاب العين، قم، نشر هجرت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق، ج۷، ص۹۴.</ref><ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۸، ص۱۰۸.</ref>		* '''صدر''': «صدر» به معنای ابتدا، بالاترین و مقدم بر هر چیزی به کار می رود. به اول روز، شب، تابستان و زمستان،<ref>ابن منظور، محمد بن مكرم، لسان العرب، بيروت، دار الفكر للطباعه و النشر و التوزيع- دار صادر، چاپ سوم، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۴۴۵.</ref> به بالای قنات، اول کار و جلو هر چیزی هم «صدر» گویند.<ref>فراهيدى، خليل بن أحمد، كتاب العين، قم، نشر هجرت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق، ج۷، ص۹۴.</ref><ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۸، ص۱۰۸.</ref> به سینه انسان هم صدر گفته می‌شود چون در جلو و بالای بدن قرار گرفته است.<ref>ابن منظور، محمد بن مكرم، لسان العرب، بيروت، دار الفكر للطباعه و النشر و التوزيع- دار صادر، چاپ سوم، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۴۴۶.</ref>

	سعه با شرح معنای همسو دارد و سعه صدر یا شرح صدر به معنای وسعت و گشادگی، بیان و روشن‌گری، افزایش ظرفیت وحوصله است و آیه {{قرآن\| قالَ رَبِّ اشْرَحْ لي‏ صَدْري \|ترجمه=پروردگارا، سينه‌‌ام را گشاده گردان‏.\|سوره=طه\|آیه=۲۵}} نیز بیانگر آن است که حضرت موسی(ع) با درخواست فزونی ظرفیت و گشادگی سینه از خداوند در مسیر تبلیغ و انجام مأموریت الهی خویش نه تنها احساس سنگینی و وحشت نکرد، بلکه با آغوش باز از آن استقبال نمود.<ref>صادقى تهرانى، محمد، الفرقان فى تفسير القرآن بالقرآن و السنه، قم، فرهنگ اسلامى، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۱۹، ص۷۳.</ref>		سعه با شرح معنای همسو دارد و سعه صدر یا شرح صدر به معنای وسعت و گشادگی، بیان و روشن‌گری، افزایش ظرفیت وحوصله است و آیه {{قرآن\| قالَ رَبِّ اشْرَحْ لي‏ صَدْري \|ترجمه=پروردگارا، سينه‌‌ام را گشاده گردان‏.\|سوره=طه\|آیه=۲۵}} نیز بیانگر آن است که حضرت موسی(ع) با درخواست فزونی ظرفیت و گشادگی سینه از خداوند در مسیر تبلیغ و انجام مأموریت الهی خویش نه تنها احساس سنگینی و وحشت نکرد، بلکه با آغوش باز از آن استقبال نمود.<ref>صادقى تهرانى، محمد، الفرقان فى تفسير القرآن بالقرآن و السنه، قم، فرهنگ اسلامى، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۱۹، ص۷۳.</ref>

Fabbasi: آدرس دادن از منبع اصلی

2025-11-09T09:08:59Z

آدرس دادن از منبع اصلی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۸
خط ۲۲:		خط ۲۲:

	== سعه صدر در روایات ==		== سعه صدر در روایات ==
	در روایات از شرح صدر به عنوان فضیلتی یاد شده است که خداوند در دل کسی قرار می‌دهد که می‌خواهد مردم را اصلاح کند. امام رضا(ع) می‌فرماید: «خدا بنده‌ای را برای اصلاح کار بندگان خود انتخاب کند، به او شرح صدر عطا نماید»<ref>کلینی، اصول کافی، ترجمه کمره‌ای، جلد دوم، ص۱۳۱.</ref> حضرت علی(ع) در تعریف صفات مؤمن می‌فرماید: «مؤمن اندوهش را به دل دارد و شادیش در چهره؛ و از همه مردم سعه صدر بیشتر دارد...»<ref>علامه مجلسی، بحارالانوار، ترجمه خسروی، جلد دوم، ص۶۷.</ref> و می‌فرماید: ~~«ابزار~~ ریاست، سعه صدر ~~است»~~.<ref>~~محمدی ری شهری، محمد، میزان الحکمه،~~ قم، ~~دارالحدیث،~~ چاپ اول، ~~۱۴۹۲ق، ج۵، ص۱۲۷، ح۱۳۹۷~~.</ref>{{مطالعه بیشتر}}		در روایات از شرح صدر به عنوان فضیلتی یاد شده است که خداوند در دل کسی قرار می‌دهد که می‌خواهد مردم را اصلاح کند. امام رضا(ع) می‌فرماید: «خدا بنده‌ای را برای اصلاح کار بندگان خود انتخاب کند، به او شرح صدر عطا نماید»<ref>کلینی، اصول کافی، ترجمه کمره‌ای، جلد دوم، ص۱۳۱.</ref> حضرت علی(ع) در تعریف صفات مؤمن می‌فرماید: «مؤمن اندوهش را به دل دارد و شادیش در چهره؛ و از همه مردم سعه صدر بیشتر دارد...»<ref>علامه مجلسی، بحارالانوار، ترجمه خسروی، جلد دوم، ص۶۷.</ref> و می‌فرماید: {{متن عربی\|آلَةُ الرِّيَاسَةِ سَعَةُ الصَّدْر\|ترجمه=ابزار ریاست، سعه صدر است.}}<ref>شريف الرضي، محمد بن حسين، نهج البلاغه، قم، نشر هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ ق، ص۵۰۱.</ref>{{مطالعه بیشتر}}

	==مطالعه بیشتر==		==مطالعه بیشتر==

Fabbasi: حذف چند نقطه اضافی

2025-11-09T09:04:51Z

حذف چند نقطه اضافی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۴
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	* '''صدر''': «صدر» به معنای ابتدا، بالاترین و مقدم بر هر چیزی به کار می رود. به اول روز، شب، تابستان و زمستان،<ref>ابن منظور، محمد بن مكرم، لسان العرب، بيروت، دار الفكر للطباعه و النشر و التوزيع- دار صادر، چاپ سوم، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۴۴۵.</ref> به بالای قنات، اول کار و جلو هر چیزی هم «صدر» گویند.<ref>فراهيدى، خليل بن أحمد، كتاب العين، قم، نشر هجرت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق، ج۷، ص۹۴.</ref><ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۸، ص۱۰۸.</ref>		* '''صدر''': «صدر» به معنای ابتدا، بالاترین و مقدم بر هر چیزی به کار می رود. به اول روز، شب، تابستان و زمستان،<ref>ابن منظور، محمد بن مكرم، لسان العرب، بيروت، دار الفكر للطباعه و النشر و التوزيع- دار صادر، چاپ سوم، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۴۴۵.</ref> به بالای قنات، اول کار و جلو هر چیزی هم «صدر» گویند.<ref>فراهيدى، خليل بن أحمد، كتاب العين، قم، نشر هجرت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق، ج۷، ص۹۴.</ref><ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۸، ص۱۰۸.</ref>

	سعه با شرح معنای همسو دارد و سعه صدر یا شرح صدر به معنای وسعت و گشادگی، بیان و روشن‌گری، افزایش ظرفیت وحوصله است و آیه {{قرآن\| قالَ رَبِّ اشْرَحْ لي‏ صَدْري \|ترجمه=پروردگارا، سينه‌‌ام را گشاده گردان‏.\|سوره=طه\|آیه=۲۵}} نیز بیانگر آن است که حضرت موسی(ع) با درخواست فزونی ظرفیت و گشادگی سینه از خداوند در مسیر تبلیغ و انجام مأموریت الهی خویش نه تنها احساس سنگینی و وحشت نکرد، بلکه با آغوش باز از آن استقبال نمود. <ref>صادقى تهرانى، محمد، الفرقان فى تفسير القرآن بالقرآن و السنه، قم، فرهنگ اسلامى، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۱۹، ص۷۳.</ref>		سعه با شرح معنای همسو دارد و سعه صدر یا شرح صدر به معنای وسعت و گشادگی، بیان و روشن‌گری، افزایش ظرفیت وحوصله است و آیه {{قرآن\| قالَ رَبِّ اشْرَحْ لي‏ صَدْري \|ترجمه=پروردگارا، سينه‌‌ام را گشاده گردان‏.\|سوره=طه\|آیه=۲۵}} نیز بیانگر آن است که حضرت موسی(ع) با درخواست فزونی ظرفیت و گشادگی سینه از خداوند در مسیر تبلیغ و انجام مأموریت الهی خویش نه تنها احساس سنگینی و وحشت نکرد، بلکه با آغوش باز از آن استقبال نمود.<ref>صادقى تهرانى، محمد، الفرقان فى تفسير القرآن بالقرآن و السنه، قم، فرهنگ اسلامى، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۱۹، ص۷۳.</ref>

	== سعه صدر در قرآن ==		== سعه صدر در قرآن ==
	عنوان و لفظ سعه صدر در قرآن نیامده است؛ اما «شرح صدر» معنای همسو با «سعه صدر» چندین بار در آیات قرآن آمده است. <ref>سوره انعام، آیه۱۲۵. سوره نحل، آیه۱۰۶. سوره طه، ایه۲۵. سوره زمر، آیه۲۲. سوره انشراح، آیه۱.</ref>		عنوان و لفظ سعه صدر در قرآن نیامده است؛ اما «شرح صدر» معنای همسو با «سعه صدر» چندین بار در آیات قرآن آمده است.<ref>سوره انعام، آیه۱۲۵. سوره نحل، آیه۱۰۶. سوره طه، ایه۲۵. سوره زمر، آیه۲۲. سوره انشراح، آیه۱.</ref>
	# '''شرح صدر موهبت الهی:''' سعه صدر (گشادگى سينه) يكى از مواهب بزرگ الهى شمرده شده است،<ref>مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۵، ص۴۳۶.</ref> موضوع شرح صدر آن چنان مهم است که وقتی [[حضرت موسی(ع)]] هدایت و راهنمائی مردم بر عهده‌اش قرار گرفت از خداوند اولین موهبتی را که درخواست نمود، شرح صدر بود: {{قرآن\| قالَ رَبِّ اشْرَحْ لي‏ صَدْري \|ترجمه=پروردگارا، سينه‌‌ام را گشاده گردان‏.\|سوره=طه\|آیه=۲۵}} حضرت موسی(ع) برای شرح صدرش از خدا خواست که برادرش هارون را با بفرستد: {{قرآن\| وَ يَضيقُ صَدْري وَ لا يَنْطَلِقُ لِساني‏ فَأَرْسِلْ إِلى‏ هارُونَ\| ترجمه= و سينه‌‏ام تنگ می‌شود، و زبانم بقدر كافى گويا نيست؛ هارون را نيز رسالت ده (تا مرا يارى كند).\|سوره= شعراء\|آیه=۱۳}} خداوند دعای حضرت موسی را(ع) را پذیرفت: {{قرآن\|وَ وَهَبْنا لَهُ مِنْ رَحْمَتِنا أَخاهُ هارُونَ نَبِيًّا \| ترجمه= و ما از رحمت خود، برادرش هارون را- كه پيامبر بود- به او بخشيديم.\|سوره = مریم\|آیه=۵۳}}خداوند سعه و شرح صدر را يك موهبت بزرگ به پيامبرش [[حضرت محمد(ص)]] دانسته است: {{قرآن\|أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ\|ترجمه= آيا سينه تو را وسيع و گشاده نساختيم \|سوره=شرح\|آیه=۱}} مراد از شرح صدر رسول خدا (ص) گستردگى و وسعت نظر وى است؛ به طورى كه ظرفيت پذیرش وحى و نيروى تبليغ آن و تحمل ناملايماتى را كه در اين راه می‌بيند را داشته باشد.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه: محمد باقر موسوی همدانی، قم، ج ۲۰، ص۵۳۰.</ref> سعه صدر باعث می‌شود انسان آمادگی پذیرش هر حقیقت، حتی بزرگ‌ترین آنها را داشته باشد و در برابر مشکلات و مخالفت‌ها استقامت کند. <ref>مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۵، ص۴۳۶.</ref>. توجه به آخرت، دوری از فریب دنیا و آمادگی برای مرگ، از نشانه‌های سعه صدر است. پذیرش حق، به ایثار و گذشتن از منافع شخصی نیاز دارد، که جز صاحبان سعه صدر و افکار بلند برای آن آمادگی ندارند. <ref>رضايى اصفهانى، محمدعلى، تفسير قرآن مهر، قم، پژوهشهاى تفسير و علوم قرآن، چاپ اول، ۱۳۸۷ش، ج۱۸، ص۵۷.</ref>		# '''شرح صدر موهبت الهی:''' سعه صدر (گشادگى سينه) يكى از مواهب بزرگ الهى شمرده شده است،<ref>مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۵، ص۴۳۶.</ref> موضوع شرح صدر آن چنان مهم است که وقتی [[حضرت موسی(ع)]] هدایت و راهنمائی مردم بر عهده‌اش قرار گرفت از خداوند اولین موهبتی را که درخواست نمود، شرح صدر بود: {{قرآن\| قالَ رَبِّ اشْرَحْ لي‏ صَدْري \|ترجمه=پروردگارا، سينه‌‌ام را گشاده گردان‏.\|سوره=طه\|آیه=۲۵}} حضرت موسی(ع) برای شرح صدرش از خدا خواست که برادرش هارون را با بفرستد: {{قرآن\| وَ يَضيقُ صَدْري وَ لا يَنْطَلِقُ لِساني‏ فَأَرْسِلْ إِلى‏ هارُونَ\| ترجمه= و سينه‌‏ام تنگ می‌شود، و زبانم بقدر كافى گويا نيست؛ هارون را نيز رسالت ده (تا مرا يارى كند).\|سوره= شعراء\|آیه=۱۳}} خداوند دعای حضرت موسی را(ع) را پذیرفت: {{قرآن\|وَ وَهَبْنا لَهُ مِنْ رَحْمَتِنا أَخاهُ هارُونَ نَبِيًّا \| ترجمه= و ما از رحمت خود، برادرش هارون را- كه پيامبر بود- به او بخشيديم.\|سوره = مریم\|آیه=۵۳}}خداوند سعه و شرح صدر را يك موهبت بزرگ به پيامبرش [[حضرت محمد(ص)]] دانسته است: {{قرآن\|أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ\|ترجمه= آيا سينه تو را وسيع و گشاده نساختيم \|سوره=شرح\|آیه=۱}} مراد از شرح صدر رسول خدا (ص) گستردگى و وسعت نظر وى است؛ به طورى كه ظرفيت پذیرش وحى و نيروى تبليغ آن و تحمل ناملايماتى را كه در اين راه می‌بيند را داشته باشد.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه: محمد باقر موسوی همدانی، قم، ج ۲۰، ص۵۳۰.</ref> سعه صدر باعث می‌شود انسان آمادگی پذیرش هر حقیقت، حتی بزرگ‌ترین آنها را داشته باشد و در برابر مشکلات و مخالفت‌ها استقامت کند.<ref>مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۵، ص۴۳۶.</ref> توجه به آخرت، دوری از فریب دنیا و آمادگی برای مرگ، از نشانه‌های سعه صدر است. پذیرش حق، به ایثار و گذشتن از منافع شخصی نیاز دارد، که جز صاحبان سعه صدر و افکار بلند برای آن آمادگی ندارند.<ref>رضايى اصفهانى، محمدعلى، تفسير قرآن مهر، قم، پژوهشهاى تفسير و علوم قرآن، چاپ اول، ۱۳۸۷ش، ج۱۸، ص۵۷.</ref>
	# '''سعه صدر در مقابل ضیق صدر:''' قرآن بعضى را صاحب شرح صدر و گستردگى روح و بعضى را داراى تنگى و ضيق‏ صدر معرفى مى‏‌كند: {{قرآن\| فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ \|ترجمه=آن كس را كه خدا مى‏‌خواهد هدايتش كند سينه‏اش را براى اسلام گشاده مى‏سازد و آن كس را كه بخواهد گمراه نمايد سينه‏‌اش را چنان تنگ مى‏كند كه گويى مى‏خواهد به آسمان بالا رود.\|سوره= انعام\|آیه=۱۲۵}}		# '''سعه صدر در مقابل ضیق صدر:''' قرآن بعضى را صاحب شرح صدر و گستردگى روح و بعضى را داراى تنگى و ضيق‏ صدر معرفى مى‏‌كند: {{قرآن\| فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ \|ترجمه=آن كس را كه خدا مى‏‌خواهد هدايتش كند سينه‏اش را براى اسلام گشاده مى‏سازد و آن كس را كه بخواهد گمراه نمايد سينه‏‌اش را چنان تنگ مى‏كند كه گويى مى‏خواهد به آسمان بالا رود.\|سوره= انعام\|آیه=۱۲۵}}

	بعضى آن چنان روح‌شان باز و گشاده است كه هر قدر از حقايق در آن وارد شود به راحتى پذيرا مى‏‌شود، اما بعضى به عكس، آن چنان روح و فكرشان محدود است كه گويى هيچ جايى براى هيچ حقيقتى در آن نيست، گويى مغزشان را در يك محفظه با ديوارهاى نيرومند آهنى قرار داده‌‏اند. <ref>مغنيه، محمدجواد، تفسير كاشف، ترجمه: موسی دانش، قم، بوستان كتاب قم، چاپ اول، ۱۳۷۸ش، ج۳، ص۴۰۰.</ref> .<ref>مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۱۹، ص۴۲۷.</ref>.		بعضى آن چنان روح‌شان باز و گشاده است كه هر قدر از حقايق در آن وارد شود به راحتى پذيرا مى‏‌شود، اما بعضى به عكس، آن چنان روح و فكرشان محدود است كه گويى هيچ جايى براى هيچ حقيقتى در آن نيست، گويى مغزشان را در يك محفظه با ديوارهاى نيرومند آهنى قرار داده‌‏اند.<ref>مغنيه، محمدجواد، تفسير كاشف، ترجمه: موسی دانش، قم، بوستان كتاب قم، چاپ اول، ۱۳۷۸ش، ج۳، ص۴۰۰.</ref><ref>مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۱۹، ص۴۲۷.</ref>

	خداوند شرح صدر را نشانه نور ایمانی داشتن در مقابل قساوت از یاد الهی می‌داند: {{قرآن\| أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى‏ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ فَوَيْلٌ لِلْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ أُولئِكَ في‏ ضَلالٍ مُبينٍ\| ترجمه= آيا كسى كه خدا سينه‏‌اش را براى اسلام گشاده است و بر فراز مركبى از نور الهى قرار گرفته (همچون كوردلان گمراه است؟!) واى بر آنان كه قلب‌هايى سخت در برابر ذكر خدا دارند! آنها در گمراهى آشكارى هستند!\| سوره=زمر\|آیه= ۲۲ }}		خداوند شرح صدر را نشانه نور ایمانی داشتن در مقابل قساوت از یاد الهی می‌داند: {{قرآن\| أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى‏ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ فَوَيْلٌ لِلْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ أُولئِكَ في‏ ضَلالٍ مُبينٍ\| ترجمه= آيا كسى كه خدا سينه‏‌اش را براى اسلام گشاده است و بر فراز مركبى از نور الهى قرار گرفته (همچون كوردلان گمراه است؟!) واى بر آنان كه قلب‌هايى سخت در برابر ذكر خدا دارند! آنها در گمراهى آشكارى هستند!\| سوره=زمر\|آیه= ۲۲ }}

Fabbasi: ویرایش شناسه

2025-11-09T09:02:57Z

ویرایش شناسه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۲
خط ۳:		خط ۳:
	دیدگاه اسلام درباره سعه صدر چیست؟		دیدگاه اسلام درباره سعه صدر چیست؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}سعه صدر که ~~از آن~~ به ~~حلم~~ و ~~بردباری~~ و ~~خویشتن‌داری تعبیر می‌شود، از نظر اسلام دارای اهمیت زیادی~~ است ~~به گونه‌ای که شرط اساسی~~ در ~~رساندن پیامِ خداوند به شمار رفته است؛~~ و ~~نیز~~ به عنوان ~~نعمتی~~ به ~~حساب آمده است~~ که ~~زمینه‌ساز~~ پذیرش ~~هدایت خدا، اسلام~~ و ~~حقیقت می‌باشد~~. از ~~نظر شخصی، کسی~~ که ~~این صفت را دارد به راحتی از خطاهای دیگران می‌گذرد~~ و ~~از نظر اجتماعی و به خصوص برای کسی که زمام امور مردم به دست او~~ است، ~~بهترین ابزار، وسیله و عامل جذب مردم~~ است ~~و مهم‌ترین عامل برای جلوگیری از پراکندگی و اختلاف امت اسلامی می‌باشد~~. در ~~منابع اسلامی، گاهی از~~ سعه صدر به ~~شرح صدر تعبیر می‌شود~~.		{{پاسخ}}'''سعه صدر''' یا '''شرح صدر''' مفهومی است که به معنای گشایش و وسعت در دل و ذهن برای پذیرش حقایق و تحمل سختی‌هاست. "سعه" به معنای توان و قدرت داشتن و "شرح" به معنای گسترش و باز شدن است. این مفهوم در قرآن و روایات به عنوان یک موهبت الهی و ویژگی مهم افراد مؤمن مطرح شده است. حضرت موسی(ع) از خداوند درخواست گشایش صدر برای انجام مأموریت‌های بزرگ خود کردند. سعه صدر به فرد کمک می‌کند که در برابر مشکلات و مخالفت‌ها استقامت کرده و در پذیرش حقیقت و ایثار، آمادگی داشته باشد. قرآن افرادی را که دارای شرح صدر هستند، از کسانی که قلب‌های‌شان سخت و تنگ است، متمایز کرده است. در روایات، سعه صدر به عنوان یک فضیلت برای اصلاح امور مردم و رهبری مطرح شده است.

	== مفهوم‌شناسی سعه یا شرح صدر ==		== مفهوم‌شناسی سعه یا شرح صدر ==

Fabbasi: معنا شناسی کلمات و جابجایی آن با اهمیت سعه صدر

2025-11-09T08:28:09Z

معنا شناسی کلمات و جابجایی آن با اهمیت سعه صدر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۸
خط ۵:		خط ۵:
	{{پاسخ}}سعه صدر که از آن به حلم و بردباری و خویشتن‌داری تعبیر می‌شود، از نظر اسلام دارای اهمیت زیادی است به گونه‌ای که شرط اساسی در رساندن پیامِ خداوند به شمار رفته است؛ و نیز به عنوان نعمتی به حساب آمده است که زمینه‌ساز پذیرش هدایت خدا، اسلام و حقیقت می‌باشد. از نظر شخصی، کسی که این صفت را دارد به راحتی از خطاهای دیگران می‌گذرد و از نظر اجتماعی و به خصوص برای کسی که زمام امور مردم به دست او است، بهترین ابزار، وسیله و عامل جذب مردم است و مهم‌ترین عامل برای جلوگیری از پراکندگی و اختلاف امت اسلامی می‌باشد. در منابع اسلامی، گاهی از سعه صدر به شرح صدر تعبیر می‌شود.		{{پاسخ}}سعه صدر که از آن به حلم و بردباری و خویشتن‌داری تعبیر می‌شود، از نظر اسلام دارای اهمیت زیادی است به گونه‌ای که شرط اساسی در رساندن پیامِ خداوند به شمار رفته است؛ و نیز به عنوان نعمتی به حساب آمده است که زمینه‌ساز پذیرش هدایت خدا، اسلام و حقیقت می‌باشد. از نظر شخصی، کسی که این صفت را دارد به راحتی از خطاهای دیگران می‌گذرد و از نظر اجتماعی و به خصوص برای کسی که زمام امور مردم به دست او است، بهترین ابزار، وسیله و عامل جذب مردم است و مهم‌ترین عامل برای جلوگیری از پراکندگی و اختلاف امت اسلامی می‌باشد. در منابع اسلامی، گاهی از سعه صدر به شرح صدر تعبیر می‌شود.

	== ~~معنای~~ سعه صدر ==		== مفهوم‌شناسی سعه یا شرح صدر ==
	سعه ~~صدر یا شرح صدر~~ به معنای ~~گشادگی~~ و ~~فراخی و وسعت سینه~~ است و ~~در مقابل ضیق صدر قرار دارد~~. سعه ~~صدر~~ در ~~اصطلاح به معنای طاقت~~ در ~~مقابل سختی~~ و ~~مشکلات، صبر~~ و ~~شکیبایی~~ و وسعت ~~نظر~~ و ~~قابلیت دریافت نور الهی است~~. ~~شرح~~ صدر را به ~~عنوان یکی از موهبت‌های معنوی الهی~~ و ~~تنگ نظری را یکی از کیفرهای الهی شمرده‌اند~~. ~~یعنی بلنداندیشی~~ و ~~گسترش افق عقل، نشانه کسانی است که آمادگی خود را برای هدایت خدا اعلام نموده~~ و ~~خدا نیز هدایت‌های خویش را نصیب او کرده است~~. ~~زیرا پذیرش مواهب الهی بدون گذشت از منافع شخصی~~ و ~~داشتن~~ سعه صدر ~~میسر نمی‌باشد~~ و ~~کم ظرفیتی~~ و ~~محدودیت فکر~~ و ~~روح کوچک و ناتوان، نشانه انسان‌های لجوج و بی ایمان~~ است که ~~توان پذیرش حق را نداشته~~ و ~~پذیرفتن حقیقت برای شان مشکل~~ و ~~دشوار است~~. ~~البته این نکته اختصاص به پیامبران هم ندارد، بلکه هر کس بخواهد هدف آنان را تعقیب کند~~ و ~~به نتیجه برسد باید شرح صدر داشته باشد~~.		* '''سعه''': «سعه» از «وسع‏» به معنای قدرت، توان و طاقت داشتن است.<ref>فراهيدى، خليل بن أحمد، كتاب العين، قم، نشر هجرت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۰۳.</ref> «وسع‏» کلمه‌ای است که بر خلاف تنگی و سختی معنا می‌دهد.<ref>ابن فارس، أحمد بن فارس، معجم مقاييس اللغه، قم، چاپ اول، ۱۴۰۴ق، ج۶، ص۱۰۹.</ref> وسعت يا سعه در مكان بمعنى فراخى و بزرگى، در حالات نفسانى بمعنى آرامش، و در كار بمعنى گشايش و دست باز بودن براى كار است.<ref>راغب اصفهانى، حسين بن محمد، ترجمه و تحقيق مفردات الفاظ قرآن، ترجمه: غلامرضا خسروی، تهران، مرتضوی، چاپ دوم، ۱۳۷۴ش، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۴۵۳.</ref>
			* '''شرح''': «شرح‏» در اصل پهن و باز كردن گوشت و امثال آن است.<ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۴۲۵.</ref> وسعت(گسترش) دادن،<ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۴۲۵.</ref><ref>فيومى، أحمد بن محمد، المصباح المنير في غريب الشرح الكبير، قم، موسسه دار الهجره، چاپ دوم، ۱۴۱۴ق، ج۲، ص۳۰۸.</ref> کشف کردن،<ref>أزدى، عبدالله بن محمد، كتاب الماء، تهران، مؤسسه مطالعات تاريخ پزشكي، طب اسلامي و مكمل- دانشگاه علوم پزشكي ايران‏، چاپ اول، ۱۳۸۷ش، ج۲، ص۷۰۹.</ref> روشن شدن و باز شدن،<ref>راغب اصفهانى، حسين بن محمد، ترجمه و تحقيق مفردات الفاظ قرآن، ترجمه: غلامرضا خسروی، تهران، مرتضوی، چاپ دوم، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۳۱۳.</ref> از جمله معانی «شرح» می‌باشد.
			* '''صدر''': «صدر» به معنای ابتدا، بالاترین و مقدم بر هر چیزی به کار می رود. به اول روز، شب، تابستان و زمستان،<ref>ابن منظور، محمد بن مكرم، لسان العرب، بيروت، دار الفكر للطباعه و النشر و التوزيع- دار صادر، چاپ سوم، ۱۴۱۴ق، ج۴، ص۴۴۵.</ref> به بالای قنات، اول کار و جلو هر چیزی هم «صدر» گویند.<ref>فراهيدى، خليل بن أحمد، كتاب العين، قم، نشر هجرت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق، ج۷، ص۹۴.</ref><ref>صاحب بن عباد، إسماعيل بن عباد، المحيط في اللغه، بيروت، عالم الکتاب، چاپ اول، ۱۴۱۴ق، ج۸، ص۱۰۸.</ref>

			سعه با شرح معنای همسو دارد و سعه صدر یا شرح صدر به معنای وسعت و گشادگی، بیان و روشن‌گری، افزایش ظرفیت وحوصله است و آیه {{قرآن\| قالَ رَبِّ اشْرَحْ لي‏ صَدْري \|ترجمه=پروردگارا، سينه‌‌ام را گشاده گردان‏.\|سوره=طه\|آیه=۲۵}} نیز بیانگر آن است که حضرت موسی(ع) با درخواست فزونی ظرفیت و گشادگی سینه از خداوند در مسیر تبلیغ و انجام مأموریت الهی خویش نه تنها احساس سنگینی و وحشت نکرد، بلکه با آغوش باز از آن استقبال نمود. <ref>صادقى تهرانى، محمد، الفرقان فى تفسير القرآن بالقرآن و السنه، قم، فرهنگ اسلامى، چاپ دوم، ۱۴۰۶ق، ج۱۹، ص۷۳.</ref>

	== سعه صدر در قرآن ==		== سعه صدر در قرآن ==

Fabbasi: کتاب‌هایی برای مطالعه بیشتر آورده شد که مخصوص عنوان مدخل می‌باشد.

2025-11-09T07:17:46Z

کتاب‌هایی برای مطالعه بیشتر آورده شد که مخصوص عنوان مدخل می‌باشد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۷
خط ۲۱:		خط ۲۱:

	==مطالعه بیشتر==		==مطالعه بیشتر==
	~~۱ـ علامه طباطبائی، المیزان، جامعه مدرسین، بی تا، ج۲۰، ص۵۳۰~~.		* شرح صدر در قرآن و روایات، زهرا سادات میری.
			* وسعت دل: شرح صدر در سيره پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم، حبیب الله فرحزاد.
			* شرح صدر، قاسم واثقی.
			* جایگاه سعه صدر و صبر از منظر اخلاق اسلامی و تاثیر آن در اخلاق اجتماعی، آذر نظری.

	~~۲ـ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴ش، ج۵، ص۴۳۶ و ج۲۷، ص۱۲۰.~~
	==منابع==		==منابع==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Fabbasi: تکمیل تیتر: سعه صدر در قرآن

2025-11-09T07:12:21Z

تکمیل تیتر: سعه صدر در قرآن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۲
خط ۸:		خط ۸:
	سعه صدر یا شرح صدر به معنای گشادگی و فراخی و وسعت سینه است و در مقابل ضیق صدر قرار دارد. سعه صدر در اصطلاح به معنای طاقت در مقابل سختی و مشکلات، صبر و شکیبایی و وسعت نظر و قابلیت دریافت نور الهی است. شرح صدر را به عنوان یکی از موهبت‌های معنوی الهی و تنگ نظری را یکی از کیفرهای الهی شمرده‌اند. یعنی بلنداندیشی و گسترش افق عقل، نشانه کسانی است که آمادگی خود را برای هدایت خدا اعلام نموده و خدا نیز هدایت‌های خویش را نصیب او کرده است. زیرا پذیرش مواهب الهی بدون گذشت از منافع شخصی و داشتن سعه صدر میسر نمی‌باشد و کم ظرفیتی و محدودیت فکر و روح کوچک و ناتوان، نشانه انسان‌های لجوج و بی ایمان است که توان پذیرش حق را نداشته و پذیرفتن حقیقت برای شان مشکل و دشوار است. البته این نکته اختصاص به پیامبران هم ندارد، بلکه هر کس بخواهد هدف آنان را تعقیب کند و به نتیجه برسد باید شرح صدر داشته باشد.		سعه صدر یا شرح صدر به معنای گشادگی و فراخی و وسعت سینه است و در مقابل ضیق صدر قرار دارد. سعه صدر در اصطلاح به معنای طاقت در مقابل سختی و مشکلات، صبر و شکیبایی و وسعت نظر و قابلیت دریافت نور الهی است. شرح صدر را به عنوان یکی از موهبت‌های معنوی الهی و تنگ نظری را یکی از کیفرهای الهی شمرده‌اند. یعنی بلنداندیشی و گسترش افق عقل، نشانه کسانی است که آمادگی خود را برای هدایت خدا اعلام نموده و خدا نیز هدایت‌های خویش را نصیب او کرده است. زیرا پذیرش مواهب الهی بدون گذشت از منافع شخصی و داشتن سعه صدر میسر نمی‌باشد و کم ظرفیتی و محدودیت فکر و روح کوچک و ناتوان، نشانه انسان‌های لجوج و بی ایمان است که توان پذیرش حق را نداشته و پذیرفتن حقیقت برای شان مشکل و دشوار است. البته این نکته اختصاص به پیامبران هم ندارد، بلکه هر کس بخواهد هدف آنان را تعقیب کند و به نتیجه برسد باید شرح صدر داشته باشد.

	== سعه صدر در قرآن ==		== سعه صدر در قرآن ==
	خداوند در قرآن به حضرت محمد(ص) ~~می فرماید~~ {{قرآن\|\|ترجمه=~~آیا ما سینه~~ تو را ~~فراخ نساختیم؟~~\|سوره=شرح\|آیه=۱}} ~~علامه طباطبایی در مورد این آیه می‌گوید:~~ مراد از شرح صدر رسول خدا (ص) گستردگى و وسعت نظر وى است؛ به طورى كه ظرفيت ~~تلقى~~ وحى ~~را داشته باشد،~~ و ~~نيز~~ نيروى تبليغ آن و تحمل ناملايماتى را كه در اين راه می‌بيند داشته باشد، و به عبارتى ديگر نفس شريف آن جناب را طورى نيرومند كند كه نهايت درجه استعداد را براى قبول افاضات الهى پيدا كند.<ref>طباطبایی، محمدحسین، ترجمه ~~تفسیر المیزان، جلد~~ ۲۰، ص۵۳۰.</ref>		عنوان و لفظ سعه صدر در قرآن نیامده است؛ اما «شرح صدر» معنای همسو با «سعه صدر» چندین بار در آیات قرآن آمده است. <ref>سوره انعام، آیه۱۲۵. سوره نحل، آیه۱۰۶. سوره طه، ایه۲۵. سوره زمر، آیه۲۲. سوره انشراح، آیه۱.</ref>
			# '''شرح صدر موهبت الهی:''' سعه صدر (گشادگى سينه) يكى از مواهب بزرگ الهى شمرده شده است،<ref>مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۵، ص۴۳۶.</ref> موضوع شرح صدر آن چنان مهم است که وقتی [[حضرت موسی(ع)]] هدایت و راهنمائی مردم بر عهده‌اش قرار گرفت از خداوند اولین موهبتی را که درخواست نمود، شرح صدر بود: {{قرآن\| قالَ رَبِّ اشْرَحْ لي‏ صَدْري \|ترجمه=پروردگارا، سينه‌‌ام را گشاده گردان‏.\|سوره=طه\|آیه=۲۵}} حضرت موسی(ع) برای شرح صدرش از خدا خواست که برادرش هارون را با بفرستد: {{قرآن\| وَ يَضيقُ صَدْري وَ لا يَنْطَلِقُ لِساني‏ فَأَرْسِلْ إِلى‏ هارُونَ\| ترجمه= و سينه‌‏ام تنگ می‌شود، و زبانم بقدر كافى گويا نيست؛ هارون را نيز رسالت ده (تا مرا يارى كند).\|سوره= شعراء\|آیه=۱۳}} خداوند دعای حضرت موسی را(ع) را پذیرفت: {{قرآن\|وَ وَهَبْنا لَهُ مِنْ رَحْمَتِنا أَخاهُ هارُونَ نَبِيًّا \| ترجمه= و ما از رحمت خود، برادرش هارون را- كه پيامبر بود- به او بخشيديم.\|سوره = مریم\|آیه=۵۳}}خداوند سعه و شرح صدر را يك موهبت بزرگ به پيامبرش [[حضرت محمد(ص)]] دانسته است: {{قرآن\|أَ لَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ\|ترجمه= آيا سينه تو را وسيع و گشاده نساختيم \|سوره=شرح\|آیه=۱}} مراد از شرح صدر رسول خدا (ص) گستردگى و وسعت نظر وى است؛ به طورى كه ظرفيت پذیرش وحى و نيروى تبليغ آن و تحمل ناملايماتى را كه در اين راه می‌بيند را داشته باشد.<ref>طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه: محمد باقر موسوی همدانی، قم، ج ۲۰، ص۵۳۰.</ref> سعه صدر باعث می‌شود انسان آمادگی پذیرش هر حقیقت، حتی بزرگ‌ترین آنها را داشته باشد و در برابر مشکلات و مخالفت‌ها استقامت کند. <ref>مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۵، ص۴۳۶.</ref>. توجه به آخرت، دوری از فریب دنیا و آمادگی برای مرگ، از نشانه‌های سعه صدر است. پذیرش حق، به ایثار و گذشتن از منافع شخصی نیاز دارد، که جز صاحبان سعه صدر و افکار بلند برای آن آمادگی ندارند. <ref>رضايى اصفهانى، محمدعلى، تفسير قرآن مهر، قم، پژوهشهاى تفسير و علوم قرآن، چاپ اول، ۱۳۸۷ش، ج۱۸، ص۵۷.</ref>
			# '''سعه صدر در مقابل ضیق صدر:''' قرآن بعضى را صاحب شرح صدر و گستردگى روح و بعضى را داراى تنگى و ضيق‏ صدر معرفى مى‏‌كند: {{قرآن\| فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ \|ترجمه=آن كس را كه خدا مى‏‌خواهد هدايتش كند سينه‏اش را براى اسلام گشاده مى‏سازد و آن كس را كه بخواهد گمراه نمايد سينه‏‌اش را چنان تنگ مى‏كند كه گويى مى‏خواهد به آسمان بالا رود.\|سوره= انعام\|آیه=۱۲۵}}

	~~موضوع شرح صدر~~ آن چنان ~~مهم~~ است ~~که وقتی حضرت موسی(ع) هدایت~~ و ~~راهنمائی مردم بر عهده‌اش~~ قرار ~~گرفت از~~ خداوند ~~اولین موهبتی را که درخواست نمود،~~ شرح صدر ~~بود~~: {{قرآن\|ترجمه=~~پروردگارا، سينه‏‌ام~~ را گشاده ~~گردان‏.~~\|سوره=طه\|آیه=۲۵}}		بعضى آن چنان روح‌شان باز و گشاده است كه هر قدر از حقايق در آن وارد شود به راحتى پذيرا مى‏‌شود، اما بعضى به عكس، آن چنان روح و فكرشان محدود است كه گويى هيچ جايى براى هيچ حقيقتى در آن نيست، گويى مغزشان را در يك محفظه با ديوارهاى نيرومند آهنى قرار داده‌‏اند. <ref>مغنيه، محمدجواد، تفسير كاشف، ترجمه: موسی دانش، قم، بوستان كتاب قم، چاپ اول، ۱۳۷۸ش، ج۳، ص۴۰۰.</ref> .<ref>مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلاميه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش، ج۱۹، ص۴۲۷.</ref>.

			خداوند شرح صدر را نشانه نور ایمانی داشتن در مقابل قساوت از یاد الهی می‌داند: {{قرآن\| أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى‏ نُورٍ مِنْ رَبِّهِ فَوَيْلٌ لِلْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ أُولئِكَ في‏ ضَلالٍ مُبينٍ\| ترجمه= آيا كسى كه خدا سينه‏‌اش را براى اسلام گشاده است و بر فراز مركبى از نور الهى قرار گرفته (همچون كوردلان گمراه است؟!) واى بر آنان كه قلب‌هايى سخت در برابر ذكر خدا دارند! آنها در گمراهى آشكارى هستند!\| سوره=زمر\|آیه= ۲۲ }}

	== سعه صدر در روایات ==		== سعه صدر در روایات ==

Aliazad در ‏۷ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۳

2025-11-07T19:13:10Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۴۳
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	[[رده:اخلاق در قرآن]]		[[رده:اخلاق در قرآن]]
	[[رده:آیات و سوره‌ها]]		[[رده:آیات و سوره‌ها]]
			{{#seo:
			\|title=سعه صدر یعنی چه؟ - سعه صدر در قرآن و روایات - ویکی پاسخ
			\|title_mode=Replaced Title
			\|keywords=سعه صدر
			\|description=سعه صدر یا شرح صدر در اسلام به معنای گشادگی دل، صبر و تحمل در برابر سختی‌هاست. در روایات نیز شرح صدر نشانه ایمان، حلم و ابزار رهبری معرفی شده است.
			}}