روایت پنج روح پیامبران - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazarzadeh: جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'

2026-05-12T17:48:38Z

جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۱۸
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	آنچه از روایات مختلف استفاده می‌شود، این است که خداوند پیش از آفرینش آدمیان، با علم ازلی خود می‌دانست که گروهی از آنان، بیش از سایرین از اختیار خود بهره می‌گیرند و حتی اگر مورد موهبت‌های ویژه قرار نگیرد، با اعمال اختیاری خود، سرآمد همگان خواهند شد این منزلتی که اینان با سیر اختیاری خویش بدان می‌رسیدند سبب گردید که خداوند موهبت ویژه خویش را به آنان عطا نماید و ایشان را از علم و اراده‌ای برخوردار کند که به واسطه آنان، به مصونیت و عصمت کامل برسند. بوسیله این ویژگی آنان راهنمایانی مطمئمن برای همه افراد بشر می‌گردند. دلیل اعطای چنین موهبتی، علاوه بر پاداش به خود آنها، فراهم نمودن وسایل هدایت برای سایر انسانها است.<ref>شریفی، احمد حسین و یوسفیان، حسن، پژوهش در عصمت معصومان، قم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ۱۳۷۷ش، ص۶۶؛ یوسفیان، حسن، پرسمان عصمت، قم، مرکز مطالعات و پژوهش‌های فرهنگی حوزه‌های علمیه، چاپ اوّل، ۱۳۸۰ش، ص۴،۶.</ref>		آنچه از روایات مختلف استفاده می‌شود، این است که خداوند پیش از آفرینش آدمیان، با علم ازلی خود می‌دانست که گروهی از آنان، بیش از سایرین از اختیار خود بهره می‌گیرند و حتی اگر مورد موهبت‌های ویژه قرار نگیرد، با اعمال اختیاری خود، سرآمد همگان خواهند شد این منزلتی که اینان با سیر اختیاری خویش بدان می‌رسیدند سبب گردید که خداوند موهبت ویژه خویش را به آنان عطا نماید و ایشان را از علم و اراده‌ای برخوردار کند که به واسطه آنان، به مصونیت و عصمت کامل برسند. بوسیله این ویژگی آنان راهنمایانی مطمئمن برای همه افراد بشر می‌گردند. دلیل اعطای چنین موهبتی، علاوه بر پاداش به خود آنها، فراهم نمودن وسایل هدایت برای سایر انسانها است.<ref>شریفی، احمد حسین و یوسفیان، حسن، پژوهش در عصمت معصومان، قم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ۱۳۷۷ش، ص۶۶؛ یوسفیان، حسن، پرسمان عصمت، قم، مرکز مطالعات و پژوهش‌های فرهنگی حوزه‌های علمیه، چاپ اوّل، ۱۳۸۰ش، ص۴،۶.</ref>

	این نکته را می‌توان از فرازهای آغازین دعای ندبه، و برخی روایات استفاده نمود، از جمله امام صادق(ع) درباره موهبت‌های ویژه پیامبران می‌فرماید: «از آن جا که خداوند به هنگام آفرینش پیامبران، می‌دانست که آنان از او فرمان‌برداری می‌کنند و تنها او را عبادت نموده هیچ‌گونه شرکی روا نمی‌دارند از موهبت‌های ویژه چون عصمت برخوردارشان ساخت.» پس اینان به واسطه فرمان‌برداری از خداوند به این کرامت و منزلت رسیده‌اند».<ref>مجلسی، محمد باقر، ~~بحارالانوار،~~ بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ دوّم، ۱۴۰۳ق، ج۱۰، ص۱۷۰.</ref>		این نکته را می‌توان از فرازهای آغازین دعای ندبه، و برخی روایات استفاده نمود، از جمله امام صادق(ع) درباره موهبت‌های ویژه پیامبران می‌فرماید: «از آن جا که خداوند به هنگام آفرینش پیامبران، می‌دانست که آنان از او فرمان‌برداری می‌کنند و تنها او را عبادت نموده هیچ‌گونه شرکی روا نمی‌دارند از موهبت‌های ویژه چون عصمت برخوردارشان ساخت.» پس اینان به واسطه فرمان‌برداری از خداوند به این کرامت و منزلت رسیده‌اند».<ref>مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ دوّم، ۱۴۰۳ق، ج۱۰، ص۱۷۰.</ref>

	* وراثت و تربیت؛		* وراثت و تربیت؛

Nazarzadeh در ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۶

2024-10-10T08:26:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{ویرایش}}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}

Nazarzadeh: جایگزینی متن - '|شاخه فرعی' به '| شاخه فرعی'

2021-03-18T07:56:59Z

جایگزینی متن - '|شاخه فرعی' به '| شاخه فرعی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۲۶
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی =حدیث		\| شاخه اصلی =حدیث
	\|شاخه فرعی۱ =علم رجال		\| شاخه فرعی۱ =علم رجال
	\|شاخه فرعی۲ =		\| شاخه فرعی۲ =
	\|شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله

127.0.0.1: جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = '

2021-03-07T11:26:51Z

جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۵۶
خط ۷۳:		خط ۷۳:
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
			\| بازبینی نویسنده =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =

185.181.182.102: جایگزینی متن - '|سوره=کهف|' به '|سوره=کهف[۱۸]|'

2021-02-16T13:00:42Z

جایگزینی متن - '|سوره=کهف|' به '|سوره=کهف[۱۸]|'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۳۰
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	این روایت با آیه {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ}} منافات دارد، زیرا آیه می‌گوید: پیامبران مثل دیگران بشرند، ولی روایت روح اضافه‌ای بنام «روح القدس» برای آنها اثبات می‌کند. می‌توان گفت نه تنها روایت با آیه تنافی ندارد بلکه آیه را تبیین می‌کند. برای روشن شدن مطلب آیه مذکور، آیات دیگر مورد بررسی قرار می‌گیرد.		این روایت با آیه {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ}} منافات دارد، زیرا آیه می‌گوید: پیامبران مثل دیگران بشرند، ولی روایت روح اضافه‌ای بنام «روح القدس» برای آنها اثبات می‌کند. می‌توان گفت نه تنها روایت با آیه تنافی ندارد بلکه آیه را تبیین می‌کند. برای روشن شدن مطلب آیه مذکور، آیات دیگر مورد بررسی قرار می‌گیرد.

	در آیه آمده است: {{قرآن\|إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ\|سوره=ابراهیم\|آیه=۱۱\|ترجمه=ما بشری مثل شما هستیم ولی خدا بر هر یک از بندگانش که بخواهد منت می‌نهد}} در آیه همانندی انبیا را با دیگر انسان بیان می‌کند ولی یک نکته اضافه دارد و آن این که خداوند بر هر کسی که بخواهد، منت می‌نهد، این منت‌گذاری را در آیات دیگر بیان نموده است؛ آنجا که می‌فرماید: {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَىٰ إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ ...\|سوره=فصلت\|آیه=۶\|سوره=کهف\|آیه=۱۱۰\|ترجمه=بگو من بشری هستم مثل شما امتیازم این است که به من وحی می‌شود.}}		در آیه آمده است: {{قرآن\|إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ\|سوره=ابراهیم\|آیه=۱۱\|ترجمه=ما بشری مثل شما هستیم ولی خدا بر هر یک از بندگانش که بخواهد منت می‌نهد}} در آیه همانندی انبیا را با دیگر انسان بیان می‌کند ولی یک نکته اضافه دارد و آن این که خداوند بر هر کسی که بخواهد، منت می‌نهد، این منت‌گذاری را در آیات دیگر بیان نموده است؛ آنجا که می‌فرماید: {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَىٰ إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ ...\|سوره=فصلت\|آیه=۶\|سوره=کهف[۱۸]\|آیه=۱۱۰\|ترجمه=بگو من بشری هستم مثل شما امتیازم این است که به من وحی می‌شود.}}

	روح القدس، ملکی است که معارف وحی را بر پیامبر می‌رساند، یا آن قدرت و قوه باطنی است که وحی را مستقیماً دریافت می‌کند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ترجمه سید جواد مصطفوی، تهران، انتشارات علمیّه اسلامّیه، ج۲، ص۱۶، ح۲، (۷۰۹).</ref> چنان‌که در روایت مورد پرسش دارد {{متن عربی\|فَبِرُوحِ اَلْقُدُسِ يَا جَابِرُ عَرَفُوا مَا تَحْتَ اَلْعَرْشِ إِلَى مَا تَحْتَ اَلثَّرَى\|ترجم-=به وسیله روح القدس امور و مطالب (و معارف) زیر عرش تا نهایت خاک را می‌دانند و می‌شناسند.}} در روایات دیگر آمده است: {{متن عربی\|وَ رُوحَ الْقُدُسِ فَبِهِ حَمَلَ النُّبُوَّةَ\|ترجمه=به وسیله روح القدس است که بار نبوت را بر دوش می‌کشد.}}<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۷، ح۷۱۰.</ref>		روح القدس، ملکی است که معارف وحی را بر پیامبر می‌رساند، یا آن قدرت و قوه باطنی است که وحی را مستقیماً دریافت می‌کند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ترجمه سید جواد مصطفوی، تهران، انتشارات علمیّه اسلامّیه، ج۲، ص۱۶، ح۲، (۷۰۹).</ref> چنان‌که در روایت مورد پرسش دارد {{متن عربی\|فَبِرُوحِ اَلْقُدُسِ يَا جَابِرُ عَرَفُوا مَا تَحْتَ اَلْعَرْشِ إِلَى مَا تَحْتَ اَلثَّرَى\|ترجم-=به وسیله روح القدس امور و مطالب (و معارف) زیر عرش تا نهایت خاک را می‌دانند و می‌شناسند.}} در روایات دیگر آمده است: {{متن عربی\|وَ رُوحَ الْقُدُسِ فَبِهِ حَمَلَ النُّبُوَّةَ\|ترجمه=به وسیله روح القدس است که بار نبوت را بر دوش می‌کشد.}}<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۷، ح۷۱۰.</ref>

185.181.182.102: جایگزینی متن - 'ایه=' به 'آیه='

2021-02-16T12:59:59Z

جایگزینی متن - 'ایه=' به 'آیه='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۲۹
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	این روایت با آیه {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ}} منافات دارد، زیرا آیه می‌گوید: پیامبران مثل دیگران بشرند، ولی روایت روح اضافه‌ای بنام «روح القدس» برای آنها اثبات می‌کند. می‌توان گفت نه تنها روایت با آیه تنافی ندارد بلکه آیه را تبیین می‌کند. برای روشن شدن مطلب آیه مذکور، آیات دیگر مورد بررسی قرار می‌گیرد.		این روایت با آیه {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ}} منافات دارد، زیرا آیه می‌گوید: پیامبران مثل دیگران بشرند، ولی روایت روح اضافه‌ای بنام «روح القدس» برای آنها اثبات می‌کند. می‌توان گفت نه تنها روایت با آیه تنافی ندارد بلکه آیه را تبیین می‌کند. برای روشن شدن مطلب آیه مذکور، آیات دیگر مورد بررسی قرار می‌گیرد.

	در آیه آمده است: {{قرآن\|إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ\|سوره=ابراهیم\|آیه=۱۱\|ترجمه=ما بشری مثل شما هستیم ولی خدا بر هر یک از بندگانش که بخواهد منت می‌نهد}} در آیه همانندی انبیا را با دیگر انسان بیان می‌کند ولی یک نکته اضافه دارد و آن این که خداوند بر هر کسی که بخواهد، منت می‌نهد، این منت‌گذاری را در آیات دیگر بیان نموده است؛ آنجا که می‌فرماید: {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَىٰ إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ ...\|سوره=فصلت\|آیه=۶\|سوره=کهف\|~~ایه~~=۱۱۰\|ترجمه=بگو من بشری هستم مثل شما امتیازم این است که به من وحی می‌شود.}}		در آیه آمده است: {{قرآن\|إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ\|سوره=ابراهیم\|آیه=۱۱\|ترجمه=ما بشری مثل شما هستیم ولی خدا بر هر یک از بندگانش که بخواهد منت می‌نهد}} در آیه همانندی انبیا را با دیگر انسان بیان می‌کند ولی یک نکته اضافه دارد و آن این که خداوند بر هر کسی که بخواهد، منت می‌نهد، این منت‌گذاری را در آیات دیگر بیان نموده است؛ آنجا که می‌فرماید: {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَىٰ إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ ...\|سوره=فصلت\|آیه=۶\|سوره=کهف\|آیه=۱۱۰\|ترجمه=بگو من بشری هستم مثل شما امتیازم این است که به من وحی می‌شود.}}

	روح القدس، ملکی است که معارف وحی را بر پیامبر می‌رساند، یا آن قدرت و قوه باطنی است که وحی را مستقیماً دریافت می‌کند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ترجمه سید جواد مصطفوی، تهران، انتشارات علمیّه اسلامّیه، ج۲، ص۱۶، ح۲، (۷۰۹).</ref> چنان‌که در روایت مورد پرسش دارد {{متن عربی\|فَبِرُوحِ اَلْقُدُسِ يَا جَابِرُ عَرَفُوا مَا تَحْتَ اَلْعَرْشِ إِلَى مَا تَحْتَ اَلثَّرَى\|ترجم-=به وسیله روح القدس امور و مطالب (و معارف) زیر عرش تا نهایت خاک را می‌دانند و می‌شناسند.}} در روایات دیگر آمده است: {{متن عربی\|وَ رُوحَ الْقُدُسِ فَبِهِ حَمَلَ النُّبُوَّةَ\|ترجمه=به وسیله روح القدس است که بار نبوت را بر دوش می‌کشد.}}<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۷، ح۷۱۰.</ref>		روح القدس، ملکی است که معارف وحی را بر پیامبر می‌رساند، یا آن قدرت و قوه باطنی است که وحی را مستقیماً دریافت می‌کند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ترجمه سید جواد مصطفوی، تهران، انتشارات علمیّه اسلامّیه، ج۲، ص۱۶، ح۲، (۷۰۹).</ref> چنان‌که در روایت مورد پرسش دارد {{متن عربی\|فَبِرُوحِ اَلْقُدُسِ يَا جَابِرُ عَرَفُوا مَا تَحْتَ اَلْعَرْشِ إِلَى مَا تَحْتَ اَلثَّرَى\|ترجم-=به وسیله روح القدس امور و مطالب (و معارف) زیر عرش تا نهایت خاک را می‌دانند و می‌شناسند.}} در روایات دیگر آمده است: {{متن عربی\|وَ رُوحَ الْقُدُسِ فَبِهِ حَمَلَ النُّبُوَّةَ\|ترجمه=به وسیله روح القدس است که بار نبوت را بر دوش می‌کشد.}}<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۷، ح۷۱۰.</ref>

Rahmani در ‏۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۴۰

2021-01-30T08:40:39Z

نمایش تغییرات

Rahmani: ابرابزار

2021-01-30T07:41:43Z

ابرابزار

صفحهٔ تازه

{{ویرایش}}
{{شروع متن}}
{{سوال}}
حدیثی در اصول کافی از امام باقر(ع) نقل شده است که در مورد ۵ روح پیامبران می‌باشد آیا این کار باعث تفاوت بین انسان‌ها نمی‌شود؟
{{پایان سوال}}
{{پاسخ}}
با توجه به سوال مطرح شده باید به چند نکته اشاره شود:

این روایت و امثال آن با آیه {{قرآن|قل انما انا بشر مثلکم}} منافات دارد، زیرا آیه می‌گوید: پیامبران مثل دیگران بشرند، ولی روایت روح اضافه‌ای بنام «روح القدس» برای آنها اثبات می‌کند.

پاسخ این بخش از شبهه آن است که نه تنها روایت با آیه تنافی ندارد بلکه دقیقآً آیه را تبیین می‌کند، برای روشن شدن مطلب آیه مذکور و آیات دیگر را مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در آیه آمده است: {{قرآن|ان نحن الا بشر مثلکم و لکن الله یمَنّ علی من شاء من عباده}}<ref>ابراهیم/۱۱.</ref> «ما بشری مثل شما هستیم ولی خدا بر هر یک از بندگانش که بخواهد منّت می‌نهد» در آیه همانندی انبیا را با دیگر انسان بیان می‌کند ولی یک نکته اضافه دارد و آن این که خداوند بر هر کسی که بخواهد، منّت می‌نهد، این منّت گذاری را در آیات دیگر بیان نموده است؛ آنجا که می‌فرماید: }}قل انما انا بشر مثلکم یوحی الّی…<ref>فصلت/۶؛ کهف/۱۱۰.</ref>{{قرآن| «بگو من بشری هستم مثل شما امتیازم این است که به من وحی می‌شود».

روح القدس، ملکی است که معارف وحی را بر پیامبر می‌رساند، یا آن قدرت و قوه باطنی است که وحی را مستقیماً دریافت می‌کند<ref>ر. ک. محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ترجمه سید جواد مصطفوی، تهران، انتشارات علمیّه اسلامّیه، ج۲، ص۱۶، ح۲، (۷۰۹).</ref> چنان‌که در روایت مورد پرسش دارد «فبروح القدس عرفوا ما تحت العرش الی ما تحت الثری». به وسیله روح القدس امور و مطالب (و معارف) زیر عرش تا نهایت خاک را می‌دانند و می‌شناسند. در روایات دیگر آمده است: «و روح القدس فبه حمل النّبوه…<ref>همان ج۲، ص۱۷، ح۷۱۰.</ref>» به وسیله روح القدس است که بار نبّوت را بر دوش می‌کشد. نتیجه پاسخ شبهه اول این شد که روایت مورد پرسش هیچ تنافی با آیات قرآن ندارد، چون قرآن شریف می‌گوید: امتیاز پیامبران نسبت به افراد بشر در داشتن وحی و دریافت آن است و روایات هم می‌گوید، پیغمبر روح و قدرتی دارد بنام «روح القدس» که وحی را دریافت می‌کند، یا آن روح، فرشته ای است که وحی را بر پیامبر می‌رساند. مولوی اشاره به همین نکته دارد، آن جا که می‌گوید:

جمله عالم زین سبب گم راه شد

کم کسی زابدال حق آگاه شد

همسری با انبیاء برداشتند

اولیاء را هم چو خود پنداشتند

گفته اینک ما بشرایشان بشر

ما و ایشان بسته خوابیم و خور

این نداستند ایشان از عمی

هستی فرقی در میان بی‌منتها

هر دوگون زنبور خوردند ار محّل

لیک شد زان نیش وزین دیگر عسل

هر دو نی خوردند از یک آب خور

این یکی خالی و آن دیگر شکر

صد هزاران این چنین اشباه بین

فرقشان هفتاد ساله راه بین<ref>مثنوی، معنوی، دفتر اوّل، ابیات ۲۷۱،۲۶۴.</ref>

۲. شبهه دوّم این است که چرا انبیاء و ائمه با دیگران فرق دارند؟ مگر خداوند نمی‌تواند، روح القدس را به همه بشر بدهد تا همه گناه نکنند؟

توضیح این است که پیامبر و امام معصوم، گناه را هم چون مار و سمّی می‌بیند، از این رو، فکر انجام آن را نیز در سر نمی‌پروراند، ما نیز اگر چنان علم و اراده‌ای داشتیم، از عصمت کامل برخوردار می‌شدیم.

فیض روح القدس از باز مدد فرماید

دیگران هم بکنند آنچه مسیحا می‌کرد<ref>دیوان حافظ.</ref>

این پرسش اساسی که گاه از آن با عنوان «موهبتی بودن عصمت» یاد می‌شود. پاسخ مختلفی از آن داده شده است که به برخی از آنها اشاره می‌شود:

۱. علم ازلی الهی باعث اعطای عصمت به انبیاء و اولیاء: آنچه از روایات مختلف استفاده می‌شود، این است که خداوند پیش از آفرینش آدمیان، با علم ازلی خود می‌دانست که گروهی از آنان، بیش از سایرین از اختیار خود بهره می‌گیرند و حتّی اگر مورد موهبت‌های ویژه قرار نگیرد، با اعمال اختیاری خود، سرآمد همگان خواهند شد این منزلتی که اینان با سیر اختیاری خویش بدان می‌رسیدند، سبب گردید، که خداوند موهبت ویژه خویش را به آنان عطا نماید وایشان را از علم و اراده‌ای برخوردار کند که به واسطه آنان، به مصونیّت و عصمت کامل برسند، و در پرتو آن، راه نمایانی مطمئمن برای همه افراد بشر گردند، به عبارت دیگر، دلیل اعطای چنین موهبتی، علاوه بر پاداش به خود آنها، فراهم نمودن وسایل هدایت برای سایر انسانها است.<ref>ر. ک. شریفی، احمد حسین و یوسفیان، حسن، پژوهش در عصمت معصومان، قم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ۱۳۷۷ش، ص۶۶؛ ر.ک. یوسفیان، حسن، پرسمان عصمت، قم، مرکز مطالعات و پژوهش‌های فرهنگی حوزه‌های علمیه، چاپ اوّل، ۱۳۸۰ش، ص۴،۶.</ref>

این نکته را می‌توان از فرازهای آغازین دعای ندبه، و برخی روایات استفاده نمود، از جمله امام صادق ـ علیه‌السّلام ـ درباره موهبت‌های ویژه پیامبران می‌فرماید: «از آن جا که خداوند به هنگام آفرینش پیامبران، می‌دانست که آنان از او فرمان برداری می‌کنند و تنها او را عبادت نموده هیچ‌گونه شرکی روا نمی‌دارند از موهبت‌های ویژه چون عصمت برخودارشان ساخت» پس اینان به واسطه فرمان برداری از خداوند به این کرامت و منزلت و رسیده‌اند».<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چاپ دوّم، ۱۴۰۳ق، ج۱۰، ص۱۷۰.</ref>

۲. وراثت و تربیت: از مسّلمات است که (وراثت و تربیت) مایه کسب کمالات روحی می‌گردد، از این رو، انبیاء و ائمه(ع) در خانواده‌های کاملاً با ایمان و امانت‌دار و باهوش و شجاع و با کمال به دنیا آمدند، و در چنین خانواده‌های تربیت یافتند «فی حجور طابت و طهرت» این دو عامل پدیده آورنده یک رشته کمالات روحی بوده و در عین حال، زمینه افاضه موهبت «عصمت» از جانب خداوند متعال می‌باشند.<ref>سبحانی، جعفر، منشور جاوید، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ج۵، ص۲۴.</ref>

۳. مجاهدت‌های فردی و اجتماعی قبل از نبوّت و امامت: آن بزرگواران قبل از بعثت با جهاد نفس و چشم پوشیدن از حرام و جهاد با کجی‌ها و انحرافات جامعه، و استقامت و پشتکار عجیبی که بعد از ارتفاء به مقام نبوت و امامت نشان دادند، زمینه افاضه «عصمت» و «علم لدنی» را در خود به وجود آورند.

۴. حکمت الهی و ظرفّیت‌ها: مقتضای حکمت و عدل الهی این نیست که بدون توجّه به ظرفیتها، استعدادها و قابلیتها به همه انسانها یکسان و برابر، نعمت عطا فرماید به عنوان مثال کسی که قابلیت عصمت و مقام نبوت و امامت را ندارد، این مقام را به او اعطا نماید، این عین بی‌عدالتی و دور از مقتضای حکمت الهی است. به بیان دیگر، برای وجود یافتن یک حقّیقّت و واقعیت تنها فیاضیت و تام الفاعلیه بودن فاعل کافی نیست، بلکه قابلیت قابل (و قبول کننده) هم شرط است، لذا عدم قابلّیت و استعداد ذاتی در دیگران باعث محرومیت، چنان‌که استعداد ذاتی انبیاء و ائمه ـ علیه‌السّلام ـ باعث برخورداری آنها می‌شود.<ref>همان ص۲۵،۲۷؛ و ر.ک. علیزاده، در ساحل اندیشه، ص۱۶۵.</ref> نتیجه این شد که تلاش‌ها و مجاهدات‌های انبیاء و اولیاء استعداد و قابلیت ذاتی آنها، و وراثت و تربیت خانوادگی آنان عوامل افاضه «علم لدنی» و «عصمت» به آنان می‌باشد.
{{پایان پاسخ}}
{{مطالعه بیشتر}}

== مطالعه بیشتر ==
۱ـ پرسمان عصمت، حسن یوسفیان، تمام کتاب، مخصوصاً ص۷٬۴.

۲ـ پژوهش در عصمت، حسن یوسفیان، و احمد حسین شریفی، ۶۵٬۶۷.

۳ـ در ساحل اندیشه، علیزاده، ص۱۶۶٬۱۶۱.

۴ـ راهنماشناسی، استاد مصباح یزدی. ج۱، ص۱۲۰٬۱۲۲، و امام‌شناسی، ج۱، ص۱۱۵٬۱۱۳.
{{پایان مطالعه بیشتر}}

== منابع ==
{{پانویس|۲}}
{{شاخه
| شاخه اصلی =حدیث
|شاخه فرعی۱ =علم رجال
|شاخه فرعی۲ =
|شاخه فرعی۳ =
}}
{{تکمیل مقاله
| شناسه =
| تیترها =
| ویرایش =
| لینک‌دهی =
| ناوبری =
| نمایه =
| تغییر مسیر =
| ارجاعات =
| بازبینی =
| تکمیل =
| اولویت =
| کیفیت =
}}
{{پایان متن}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۳۰
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	این روایت با آیه {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ}} منافات دارد، زیرا آیه می‌گوید: پیامبران مثل دیگران بشرند، ولی روایت روح اضافه‌ای بنام «روح القدس» برای آنها اثبات می‌کند. می‌توان گفت نه تنها روایت با آیه تنافی ندارد بلکه آیه را تبیین می‌کند. برای روشن شدن مطلب آیه مذکور، آیات دیگر مورد بررسی قرار می‌گیرد.		این روایت با آیه {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ}} منافات دارد، زیرا آیه می‌گوید: پیامبران مثل دیگران بشرند، ولی روایت روح اضافه‌ای بنام «روح القدس» برای آنها اثبات می‌کند. می‌توان گفت نه تنها روایت با آیه تنافی ندارد بلکه آیه را تبیین می‌کند. برای روشن شدن مطلب آیه مذکور، آیات دیگر مورد بررسی قرار می‌گیرد.

	در آیه آمده است: {{قرآن\|إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ\|سوره=ابراهیم\|آیه=۱۱\|ترجمه=ما بشری مثل شما هستیم ولی خدا بر هر یک از بندگانش که بخواهد منت می‌نهد}} در آیه همانندی انبیا را با دیگر انسان بیان می‌کند ولی یک نکته اضافه دارد و آن این که خداوند بر هر کسی که بخواهد، منت می‌نهد، این منت‌گذاری را در آیات دیگر بیان نموده است؛ آنجا که می‌فرماید: {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَىٰ إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ ...\|سوره=فصلت\|آیه=۶\|سوره=کهف\|آیه=۱۱۰\|ترجمه=بگو من بشری هستم مثل شما امتیازم این است که به من وحی می‌شود.}}		در آیه آمده است: {{قرآن\|إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ\|سوره=ابراهیم\|آیه=۱۱\|ترجمه=ما بشری مثل شما هستیم ولی خدا بر هر یک از بندگانش که بخواهد منت می‌نهد}} در آیه همانندی انبیا را با دیگر انسان بیان می‌کند ولی یک نکته اضافه دارد و آن این که خداوند بر هر کسی که بخواهد، منت می‌نهد، این منت‌گذاری را در آیات دیگر بیان نموده است؛ آنجا که می‌فرماید: {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَىٰ إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ ...\|سوره=فصلت\|آیه=۶\|سوره=کهف[۱۸]\|آیه=۱۱۰\|ترجمه=بگو من بشری هستم مثل شما امتیازم این است که به من وحی می‌شود.}}

	روح القدس، ملکی است که معارف وحی را بر پیامبر می‌رساند، یا آن قدرت و قوه باطنی است که وحی را مستقیماً دریافت می‌کند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ترجمه سید جواد مصطفوی، تهران، انتشارات علمیّه اسلامّیه، ج۲، ص۱۶، ح۲، (۷۰۹).</ref> چنان‌که در روایت مورد پرسش دارد {{متن عربی\|فَبِرُوحِ اَلْقُدُسِ يَا جَابِرُ عَرَفُوا مَا تَحْتَ اَلْعَرْشِ إِلَى مَا تَحْتَ اَلثَّرَى\|ترجم-=به وسیله روح القدس امور و مطالب (و معارف) زیر عرش تا نهایت خاک را می‌دانند و می‌شناسند.}} در روایات دیگر آمده است: {{متن عربی\|وَ رُوحَ الْقُدُسِ فَبِهِ حَمَلَ النُّبُوَّةَ\|ترجمه=به وسیله روح القدس است که بار نبوت را بر دوش می‌کشد.}}<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۷، ح۷۱۰.</ref>		روح القدس، ملکی است که معارف وحی را بر پیامبر می‌رساند، یا آن قدرت و قوه باطنی است که وحی را مستقیماً دریافت می‌کند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ترجمه سید جواد مصطفوی، تهران، انتشارات علمیّه اسلامّیه، ج۲، ص۱۶، ح۲، (۷۰۹).</ref> چنان‌که در روایت مورد پرسش دارد {{متن عربی\|فَبِرُوحِ اَلْقُدُسِ يَا جَابِرُ عَرَفُوا مَا تَحْتَ اَلْعَرْشِ إِلَى مَا تَحْتَ اَلثَّرَى\|ترجم-=به وسیله روح القدس امور و مطالب (و معارف) زیر عرش تا نهایت خاک را می‌دانند و می‌شناسند.}} در روایات دیگر آمده است: {{متن عربی\|وَ رُوحَ الْقُدُسِ فَبِهِ حَمَلَ النُّبُوَّةَ\|ترجمه=به وسیله روح القدس است که بار نبوت را بر دوش می‌کشد.}}<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۷، ح۷۱۰.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۲۹
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	این روایت با آیه {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ}} منافات دارد، زیرا آیه می‌گوید: پیامبران مثل دیگران بشرند، ولی روایت روح اضافه‌ای بنام «روح القدس» برای آنها اثبات می‌کند. می‌توان گفت نه تنها روایت با آیه تنافی ندارد بلکه آیه را تبیین می‌کند. برای روشن شدن مطلب آیه مذکور، آیات دیگر مورد بررسی قرار می‌گیرد.		این روایت با آیه {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ}} منافات دارد، زیرا آیه می‌گوید: پیامبران مثل دیگران بشرند، ولی روایت روح اضافه‌ای بنام «روح القدس» برای آنها اثبات می‌کند. می‌توان گفت نه تنها روایت با آیه تنافی ندارد بلکه آیه را تبیین می‌کند. برای روشن شدن مطلب آیه مذکور، آیات دیگر مورد بررسی قرار می‌گیرد.

	در آیه آمده است: {{قرآن\|إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ\|سوره=ابراهیم\|آیه=۱۱\|ترجمه=ما بشری مثل شما هستیم ولی خدا بر هر یک از بندگانش که بخواهد منت می‌نهد}} در آیه همانندی انبیا را با دیگر انسان بیان می‌کند ولی یک نکته اضافه دارد و آن این که خداوند بر هر کسی که بخواهد، منت می‌نهد، این منت‌گذاری را در آیات دیگر بیان نموده است؛ آنجا که می‌فرماید: {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَىٰ إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ ...\|سوره=فصلت\|آیه=۶\|سوره=کهف\|~~ایه~~=۱۱۰\|ترجمه=بگو من بشری هستم مثل شما امتیازم این است که به من وحی می‌شود.}}		در آیه آمده است: {{قرآن\|إِنْ نَحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ\|سوره=ابراهیم\|آیه=۱۱\|ترجمه=ما بشری مثل شما هستیم ولی خدا بر هر یک از بندگانش که بخواهد منت می‌نهد}} در آیه همانندی انبیا را با دیگر انسان بیان می‌کند ولی یک نکته اضافه دارد و آن این که خداوند بر هر کسی که بخواهد، منت می‌نهد، این منت‌گذاری را در آیات دیگر بیان نموده است؛ آنجا که می‌فرماید: {{قرآن\|قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحَىٰ إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ ...\|سوره=فصلت\|آیه=۶\|سوره=کهف\|آیه=۱۱۰\|ترجمه=بگو من بشری هستم مثل شما امتیازم این است که به من وحی می‌شود.}}

	روح القدس، ملکی است که معارف وحی را بر پیامبر می‌رساند، یا آن قدرت و قوه باطنی است که وحی را مستقیماً دریافت می‌کند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ترجمه سید جواد مصطفوی، تهران، انتشارات علمیّه اسلامّیه، ج۲، ص۱۶، ح۲، (۷۰۹).</ref> چنان‌که در روایت مورد پرسش دارد {{متن عربی\|فَبِرُوحِ اَلْقُدُسِ يَا جَابِرُ عَرَفُوا مَا تَحْتَ اَلْعَرْشِ إِلَى مَا تَحْتَ اَلثَّرَى\|ترجم-=به وسیله روح القدس امور و مطالب (و معارف) زیر عرش تا نهایت خاک را می‌دانند و می‌شناسند.}} در روایات دیگر آمده است: {{متن عربی\|وَ رُوحَ الْقُدُسِ فَبِهِ حَمَلَ النُّبُوَّةَ\|ترجمه=به وسیله روح القدس است که بار نبوت را بر دوش می‌کشد.}}<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۷، ح۷۱۰.</ref>		روح القدس، ملکی است که معارف وحی را بر پیامبر می‌رساند، یا آن قدرت و قوه باطنی است که وحی را مستقیماً دریافت می‌کند<ref>محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ترجمه سید جواد مصطفوی، تهران، انتشارات علمیّه اسلامّیه، ج۲، ص۱۶، ح۲، (۷۰۹).</ref> چنان‌که در روایت مورد پرسش دارد {{متن عربی\|فَبِرُوحِ اَلْقُدُسِ يَا جَابِرُ عَرَفُوا مَا تَحْتَ اَلْعَرْشِ إِلَى مَا تَحْتَ اَلثَّرَى\|ترجم-=به وسیله روح القدس امور و مطالب (و معارف) زیر عرش تا نهایت خاک را می‌دانند و می‌شناسند.}} در روایات دیگر آمده است: {{متن عربی\|وَ رُوحَ الْقُدُسِ فَبِهِ حَمَلَ النُّبُوَّةَ\|ترجمه=به وسیله روح القدس است که بار نبوت را بر دوش می‌کشد.}}<ref>اصول کافی، ج۲، ص۱۷، ح۷۱۰.</ref>