راه‌های رهایی از غفلت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazarzadeh: جایگزینی متن - '|شاخه فرعی' به '| شاخه فرعی'

2021-03-18T06:37:59Z

جایگزینی متن - '|شاخه فرعی' به '| شاخه فرعی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۰۷
خط ۷۵:		خط ۷۵:
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی = اخلاق		\| شاخه اصلی = اخلاق
	\|شاخه فرعی۱ = رذائل اخلاقی		\| شاخه فرعی۱ = رذائل اخلاقی
	\|شاخه فرعی۲ = غفلت		\| شاخه فرعی۲ = غفلت
	\|شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله

127.0.0.1: جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = '

2021-03-07T11:30:36Z

جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۰۰
خط ۸۸:		خط ۸۸:
	\| تغییر مسیر = شد		\| تغییر مسیر = شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
			\| بازبینی نویسنده =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =

185.181.182.102: جایگزینی متن - '' به ''

2021-02-09T13:39:08Z

جایگزینی متن - '<span></span>' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۷:۰۹
خط ۶۹:		خط ۶۹:

	* [[غفلت]]		* [[غفلت]]
	~~<span></span>~~

	== منابع ==		== منابع ==

A.ahmadi در ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۰۵

2021-01-10T08:05:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۳۵
خط ۳:		خط ۳:
	{{پاسخ}}راه‌های رهایی از [[غفلت]] شناخت [[عوامل غفلت\|عوامل]] و [[پیامدهای غفلت]]، [[توبه]] و پشیمانی از [[گناه\|گناهان گذشته]]، [[راه‌های دلبسته نشدن به دنیا\|پرهیز از دنیازدگی]] و دوستی با [[مؤمن\|مؤمنان]] است. دوستی با مؤمنان باعث می‌شود هنگام غفلت، آنها خدا را به انسان یادآوری کنند.		{{پاسخ}}راه‌های رهایی از [[غفلت]] شناخت [[عوامل غفلت\|عوامل]] و [[پیامدهای غفلت]]، [[توبه]] و پشیمانی از [[گناه\|گناهان گذشته]]، [[راه‌های دلبسته نشدن به دنیا\|پرهیز از دنیازدگی]] و دوستی با [[مؤمن\|مؤمنان]] است. دوستی با مؤمنان باعث می‌شود هنگام غفلت، آنها خدا را به انسان یادآوری کنند.

	استفاده از [[برنامه عملی محاسبه نفس]] و پرهیز از [[افراط]] نیز برای رهایی از غفلت اثرگذار است.		استفاده از [[برنامه عملی محاسبه نفس]] و پرهیز از [[افراط]]، نیز برای رهایی از غفلت اثرگذار است.

	برای رهایی از غفلت اعمالی مانند [[عیادت\|عیادت از مریض]]، [[شرکت در تشییع جنازه]]، [[زیارت حرم امامان(ع)]]، [[قرائت قرآن]] و [[موعظه\|شنیدن موعظه]] سفارش شده است.		برای رهایی از غفلت اعمالی مانند [[عیادت\|عیادت از مریض]]، [[شرکت در تشییع جنازه]]، [[زیارت حرم امامان(ع)]]، [[قرائت قرآن]] و [[موعظه\|شنیدن موعظه]] سفارش شده است.

A.ahmadi در ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۰۱

2021-01-10T08:01:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۳۱
خط ۸۰:		خط ۸۰:
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله
	\| شناسه =		\| شناسه = شد
	\| تیترها =		\| تیترها = شد
	\| ویرایش =		\| ویرایش = شد
	\| لینک‌دهی =		\| لینک‌دهی = شد
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه =
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر = شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =		\| اولویت = ج
	\| کیفیت =		\| کیفیت = ج
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

A.ahmadi: /* پرهیز از دنیازدگی */

2021-01-10T07:59:48Z

پرهیز از دنیازدگی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}راه‌های رهایی از غفلت چیست؟{{پایان سوال}}		{{سوال}}راه‌های رهایی از غفلت چیست؟{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}راه‌های رهایی از غفلت شناخت [[عوامل غفلت\|عوامل]] و [[پیامدهای غفلت]]، [[توبه]] و پشیمانی از [[گناه\|گناهان گذشته]]، [[راه‌های دلبسته نشدن به دنیا\|پرهیز از دنیازدگی]] و دوستی با [[مؤمن\|مؤمنان]] است. دوستی با مؤمنان باعث می‌شود هنگام ~~غفلت~~ آنها خدا را به انسان یادآوری کنند.		{{پاسخ}}راه‌های رهایی از [[غفلت]] شناخت [[عوامل غفلت\|عوامل]] و [[پیامدهای غفلت]]، [[توبه]] و پشیمانی از [[گناه\|گناهان گذشته]]، [[راه‌های دلبسته نشدن به دنیا\|پرهیز از دنیازدگی]] و دوستی با [[مؤمن\|مؤمنان]] است. دوستی با مؤمنان باعث می‌شود هنگام غفلت، آنها خدا را به انسان یادآوری کنند.

	استفاده از [[برنامه عملی محاسبه نفس]] و پرهیز از [[افراط]] نیز برای رهایی از غفلت اثرگذار است.		استفاده از [[برنامه عملی محاسبه نفس]] و پرهیز از [[افراط]] نیز برای رهایی از غفلت اثرگذار است.
خط ۲۰:		خط ۲۰:

	== پرهیز از دنیازدگی ==		== پرهیز از دنیازدگی ==
			{{همچنین ببینید\|راه‌های دلبسته نشدن به دنیا}}
	یکی از راه‌های رهایی از غفلت پرهیز از دنیازدگی است. پرداختن به [[دنیا]] کاری پسندیده و لازم است؛ ولی غرق شدن در آن و فراموش کردن امور معنوی، باعث غفلت از خدا می‌شود. انسان برای اینکه بتواند بین پرداختن به امور دنیایی و یاد خدا جمع کند، باید با دید جهان‌بینیِ الهی به دنیا نگاه کند. با این دید، پشت هر نشانه‌ای از [[هستی]]، حکمتی از خدا دیده می‌شود.<ref name=":0" />		یکی از راه‌های رهایی از غفلت پرهیز از دنیازدگی است. پرداختن به [[دنیا]] کاری پسندیده و لازم است؛ ولی غرق شدن در آن و فراموش کردن امور معنوی، باعث غفلت از خدا می‌شود. انسان برای اینکه بتواند بین پرداختن به امور دنیایی و یاد خدا جمع کند، باید با دید جهان‌بینیِ الهی به دنیا نگاه کند. با این دید، پشت هر نشانه‌ای از [[هستی]]، حکمتی از خدا دیده می‌شود.<ref name=":0" />

خط ۶۴:		خط ۶۵:

	* [[موعظه\|شنیدن موعظه]]: شرکت در جلسات موعظه و سخنرانی، پیوسته انسان را در حال بیداری نگه می‌داد.		* [[موعظه\|شنیدن موعظه]]: شرکت در جلسات موعظه و سخنرانی، پیوسته انسان را در حال بیداری نگه می‌داد.

			== جستارهای وابسته ==

			* [[غفلت]]
	<span></span>		<span></span>

A.ahmadi: /* پرهیز از دنیازدگی */

2021-01-10T07:56:16Z

پرهیز از دنیازدگی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۲۶
خط ۲۰:		خط ۲۰:

	== پرهیز از دنیازدگی ==		== پرهیز از دنیازدگی ==
	{

	یکی از راه‌های رهایی از غفلت پرهیز از دنیازدگی است. پرداختن به [[دنیا]] کاری پسندیده و لازم است؛ ولی غرق شدن در آن و فراموش کردن امور معنوی، باعث غفلت از خدا می‌شود. انسان برای اینکه بتواند بین پرداختن به امور دنیایی و یاد خدا جمع کند، باید با دید جهان‌بینیِ الهی به دنیا نگاه کند. با این دید، پشت هر نشانه‌ای از [[هستی]]، حکمتی از خدا دیده می‌شود.<ref name=":0" />		یکی از راه‌های رهایی از غفلت پرهیز از دنیازدگی است. پرداختن به [[دنیا]] کاری پسندیده و لازم است؛ ولی غرق شدن در آن و فراموش کردن امور معنوی، باعث غفلت از خدا می‌شود. انسان برای اینکه بتواند بین پرداختن به امور دنیایی و یاد خدا جمع کند، باید با دید جهان‌بینیِ الهی به دنیا نگاه کند. با این دید، پشت هر نشانه‌ای از [[هستی]]، حکمتی از خدا دیده می‌شود.<ref name=":0" />

A.ahmadi در ‏۱۰ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۵۵

2021-01-10T07:55:41Z

نمایش تغییرات

A.ahmadi: /* دیگر روش‌ها */

2021-01-07T12:44:37Z

دیگر روش‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۶:۱۴
خط ۹:		خط ۹:

	همچنین انسانی که به جایگاه و ارزش خود آگاه نیست، وظیفه‌های خود در برابر خدا را نمی‌داند، دچار غفلت می‌شود؛ به همین دلیل، اولین قدم شناخت عوامل و پیامدهای غفلت و شناخت حقیقت انسان و وظایف او در برابر خدا است.<ref name=":0">شيرواني، علي؛ چكيده اخلاق در قرآن، ۱۳۷۹، چاپ دوم، ج۱، ص۵۹.</ref>		همچنین انسانی که به جایگاه و ارزش خود آگاه نیست، وظیفه‌های خود در برابر خدا را نمی‌داند، دچار غفلت می‌شود؛ به همین دلیل، اولین قدم شناخت عوامل و پیامدهای غفلت و شناخت حقیقت انسان و وظایف او در برابر خدا است.<ref name=":0">شيرواني، علي؛ چكيده اخلاق در قرآن، ۱۳۷۹، چاپ دوم، ج۱، ص۵۹.</ref>

			یکی دیگر از موارد شناختی که باعث رهایی انسان از غفلت می‌شود توجه به این است که خداوند همیشه و در همه حال به اعمال و احوال انسان آگاه است.

	== توبه ==		== توبه ==
خط ۱۶:		خط ۱۸:
	== پرهیز از دنیازدگی ==		== پرهیز از دنیازدگی ==
	یکی از راه‌های رهایی از غفلت پرهیز از دنیازدگی است. پرداختن به دنیا کاری پسندیده و لازم است؛ ولی غرق شدن در آن و فراموش کردن امور معنوی، باعث غفلت از خدا می‌شود. انسان برای اینکه هم بتواند به امور دنیایی بپردازد و هم به یاد خدا باشد، باید با دید جهان‌بینیِ الهی به دنیا نگاه کند. با این دید، پشت هر نشانه‌ای از هستی، حکمتی از خدا دیده می‌شود و اختلاف رنگ‌ها و زبان‌ها او را به یاد خدا می‌اندازد.<ref name=":0" />		یکی از راه‌های رهایی از غفلت پرهیز از دنیازدگی است. پرداختن به دنیا کاری پسندیده و لازم است؛ ولی غرق شدن در آن و فراموش کردن امور معنوی، باعث غفلت از خدا می‌شود. انسان برای اینکه هم بتواند به امور دنیایی بپردازد و هم به یاد خدا باشد، باید با دید جهان‌بینیِ الهی به دنیا نگاه کند. با این دید، پشت هر نشانه‌ای از هستی، حکمتی از خدا دیده می‌شود و اختلاف رنگ‌ها و زبان‌ها او را به یاد خدا می‌اندازد.<ref name=":0" />

	~~== تفکر ==~~
	~~در مورد نشانه‌های خدا، آفرینش، هدف خلقت، تفکر کنیم از خود بپرسیم از کجا آمده‌ام به کجا خواهم رفت و…~~

	بر اساس روایتی از امام علی(ع)، مؤمن بسیار اهل تفکر است.<ref name=":1">میزان الحکمه، دوره چهار جلدی، دارالحدیث قم، چاپ اول، ۱۴۱۶، جلد ۲، ص۹۶۶.</ref>

	== اهل ذکر بودن ==		== اهل ذکر بودن ==
	ذکر گفتن با توجه به معنای آن، در رهایی انسان از غفلت مؤثر است. ذکرهای کوتاه با توجه به معنای آن،‌ حالتی از هوشیاری دائمی در انسان ایجاد می‌کند و باعث می‌شود که فرد همیشه سپاسگزار خدا بوده و نسبت به وسوسه‌های شیطان حالت دفاعی به خود بگیرد.		ذکر گفتن با توجه به معنای آن، در رهایی انسان از غفلت مؤثر است. ذکرهای کوتاه با توجه به معنای آن،‌ حالتی از هوشیاری دائمی در انسان ایجاد می‌کند و باعث می‌شود که فرد همیشه سپاسگزار خدا بوده و نسبت به وسوسه‌های شیطان حالت دفاعی به خود بگیرد.

	در روایتی امام علی(ع) مؤمن را همیشه در حال یاد خدا دانسته است.<ref name=":1" /> به گفته او، کسی که مشغول به ذکر خدا است همنشین و نزدیک به خدا است.		در روایتی امام علی(ع) مؤمن را همیشه در حال یاد خدا دانسته است.<ref name=":1">میزان الحکمه، دوره چهار جلدی، دارالحدیث قم، چاپ اول، ۱۴۱۶، جلد ۲، ص۹۶۶.</ref> به گفته او، کسی که مشغول به ذکر خدا است همنشین و نزدیک به خدا است.

	~~== شنیدن موعظه ==~~
	شرکت در جلسات موعظه و سخنرانی، باعث می‌شود انسان دچار غفلت نشود. این سخنان پیوسته انسان را در حال بیداری نگه می‌داد. افرادی که اهل این مجالس باشند و از وعظ مستقیم یا غیرمستقیم استفاده کنند نسبت به افرادی که به این امور توجه ندارند حالات معنوی بهتری دارند.

	== دوستی با مؤمنان ==		== دوستی با مؤمنان ==
خط ۳۸:		خط ۳۲:

	دیدار با عالمان نیز از عوامل اثرگذار در رفع غفلت دانسته شده است.		دیدار با عالمان نیز از عوامل اثرگذار در رفع غفلت دانسته شده است.

	~~== دوری از مجالس و افراد غفلت‌زا ==~~
	انسان برای رهایی از غفلت باید از مجالس و افرادی که با وجود آنها، دچار غفلت می‌شود دوری کند. البته این در صورتی است که انسان توانایی تغییر مجلس یا افراد گفته شده را ندارد.<ref>مکارم شیرازی، ۱۵۰ درس زندگی، مدرسه امام علی بن ابیطالب، ۱۳۸۰، چاپ ۱۷، ص۱۳۰.</ref>

	== استفاده از برنامه خودسازی ==		== استفاده از برنامه خودسازی ==
خط ۴۹:		خط ۴۰:

	مهمترین محتوای این برنامه، رعایت واجبات و محرمات است. ترک ویژگی‌های ناپسندی که شخص به آنها مبتلا شده نیز می‌تواند جزء محتوای آن قرار بگیرد.		مهمترین محتوای این برنامه، رعایت واجبات و محرمات است. ترک ویژگی‌های ناپسندی که شخص به آنها مبتلا شده نیز می‌تواند جزء محتوای آن قرار بگیرد.

			== اعتدال ==
			از راه‌های رهایی و حفظ انسان از غفلت رعایت اعتدال است. افراط در امور معنوی تأثیر عکس گذاشته و پس از مدتی ممکن است فرد دچار غفلت و حتی دین‌زدگی شود.

			انسان در کنار امور عبادی باید به تفریح، کار، خواب و دیگر امور زندگی نیز رسیدگی کند. خداوند در آیه ۳۷ [[سوره نور]]، مؤمنان را کسانی دانسته که تجارت و کار، آنها را از خداوند بازنمی‌دارد؛ یعنی انسان باید در همه حال حالت توجه به خدا را حفظ کند؛ نه اینکه برای خودسازی از همه امور فاصله بگیرد.

	== دیگر روش‌ها ==		== دیگر روش‌ها ==
	برای رهایی از غفلت راه‌های دیگری نیز وجود دارد که برخی از آنها چنین‌اند:		برای رهایی از غفلت راه‌های دیگری نیز وجود دارد که برخی از آنها چنین‌اند:

	* عیادت از مریض: با عیادت بیمار، انسان متوجه نعمت سلامتی می‌افتد که خدا به او عطا کرده است.		* انجام واجبات و پرهیز از گناهان؛
			* عیادت از مریض: با عیادت بیمار، انسان متوجه نعمت سلامتی می‌افتد که خدا به او عطا کرده است.
	* شرکت در تشییع جنازه: شرکت در تشییع جنازه و یادآوری مرگ، دارای آثار غفلت‌زدایی است.		* شرکت در تشییع جنازه: شرکت در تشییع جنازه و یادآوری مرگ، دارای آثار غفلت‌زدایی است.
	* زیارت قبور به‌ویژه زیارت حرم امامان(ع)، امام زادگان و عالمان.		* زیارت قبور به‌ویژه زیارت حرم امامان(ع)، امام زادگان و عالمان.
	* مطالعه کتاب‌های اخلاقی: مطالعه منظم و همیشگی کتاب‌های اخلاقی، اگر چه اندک باشد، باعث می‌شود انسان دچار غفلت نشود.		* مطالعه کتاب‌های اخلاقی: مطالعه منظم و همیشگی کتاب‌های اخلاقی، اگر چه اندک باشد، باعث می‌شود انسان دچار غفلت نشود.
	* مطالعه حالات عارفان: خواندن حالات عارفان، انگیزه اصلاح و غفلت‌زدایی در انسان ایجاد می‌کند.<ref>ر. ک. مقدادی، علی، نشان از بی نشان‌ها، محمدی ری شهری، محمد، کیمیای محبت.</ref>		* مطالعه حالات عارفان: خواندن حالات عارفان، انگیزه اصلاح و غفلت‌زدایی در انسان ایجاد می‌کند.<ref>ر. ک. مقدادی، علی، نشان از بی نشان‌ها، محمدی ری شهری، محمد، کیمیای محبت.</ref>
			* تفکر: تفکر در مورد نشانه‌های خدا، آفرینش، هدف خلقت و معاد، آثار غفلت‌زدایی دارد. بر اساس روایتی از امام علی(ع)، مؤمن بسیار اهل تفکر است.<ref name=":1" />

	~~== اعتدال ==~~		* قرائت قرآن و تفکر در آن؛
	~~همیشه اعتدال را حفظ کنید. (مطالعه، تفریح، کار، خواب، رسیدگی به امور زندگی و…).~~ قرآن ~~در توصیف مؤمنین می-فرماید: «آنها افرادی هستند که تجارت~~ و ~~کار، آنها را از خداوند بازنمی‌دارد»؛ یعنی انسان باید~~ در ~~همه حال حالت توجه را حفظ کند نه اینکه برای خودسازی از همه فاصله بگیرد و در گوشه ای بخزد.~~		* دوری از مجالس و افرادی که باعث غفلت انسان از یاد خدا می‌شوند.<ref>مکارم شیرازی، ۱۵۰ درس زندگی، مدرسه امام علی بن ابیطالب، ۱۳۸۰، چاپ ۱۷، ص۱۳۰.</ref>

	~~== دیگر روش‌ها ==~~
	به‌طور حتم با مطالعه موارد بالا علاقه‌مند شده‌اید که یاد خداوند در تمام لحظات زندگی شما جاری باشد در زیر نکاتی عملی و کاربردی برای غافل نشدن از ~~یاد خداوند ذکر می‌کنیم که امیدواریم با به کارگیری این موارد بتوانید در راه بندگی خداوند~~ و ~~کمال انسانی گام بردارید:~~
	~~# به یاد داشته باشید~~ که ~~خداوند همیشه و در همه حال آگاه به احوال~~ انسان ~~می‌باشد و به قول معروف عالم محضر خداست.~~
	~~# در مراسمات مذهبی مانند: سخنرانی، جلسات قرآن، عزاداری ماه محرم و… شرکت فعال داشته باشید.~~
	~~# سعی کنید نمازهای خود را به جماعت به جا آورید.~~
	~~# سعی کنید دوستان خود را~~ از میان افراد متدین و شایسته انتخاب کنید، چرا که تأثیر دوست در زندگی انسان بسیار عمیق است، به گونه ای که ارتباط با افراد فاسد، انسان را در سراشیبی سقوط و در معرض انحراف قرار می‌دهد، پس در انتخاب دوست کمال دقت را داشته باشید.
	~~۵. در طول روز به مدت ۵ دقیقه قرآن قرائت کنید و در مورد آیات آن تفکر کنید.~~

	~~۶. سعی کنید لذت~~ یاد ~~خداوند را در زندگی خود تجربه کنید و آن را با تمام وجود بچشید. برای این کار:~~

	~~ـ واجبات الهی را انجام دهید~~.

	~~ـ سعی کنید از گناهان پرهیز کنید.~~

	آیات و روایاتی که در مورد یاد خداوند وجود دارد را یک کاغذ با خط زیبا بنویسید و آن در محلی که جلو چشمان شما قرار دارد، نصب کنید و هر روز خود را با این جملات آغاز کنید.

			* شنیدن موعظه: شرکت در جلسات موعظه و سخنرانی، پیوسته انسان را در حال بیداری نگه می‌داد.
	<span></span>		<span></span>

A.ahmadi در ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۲:۲۳

2021-01-07T12:23:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۵:۵۳
خط ۵:		خط ۵:

	== شناخت ==		== شناخت ==
	شناخت [[پیامدهای غفلت]] برای ایجاد انگیزه و تلاش برای رهایی از غفلت مؤثر است. ~~کودکی که نمی‌داند آتش دست را می‌سوزاند، دستش را داخل آن می‌برد.~~		{{همچنین ببینید\|پیامدهای غفلت}}
			شناخت [[پیامدهای غفلت]] برای ایجاد انگیزه و تلاش برای رهایی از غفلت مؤثر است.

	همچنین انسانی که به جایگاه و ارزش خود آگاه نیست، وظیفه‌های خود در برابر خدا را نمی‌داند، دچار غفلت می‌شود؛ به همین دلیل، اولین قدم شناخت عوامل و پیامدهای غفلت و شناخت حقیقت انسان و وظایف او در برابر خدا است.<ref name=":0">شيرواني، علي؛ چكيده اخلاق در قرآن، ۱۳۷۹، چاپ دوم، ج۱، ص۵۹.</ref>		همچنین انسانی که به جایگاه و ارزش خود آگاه نیست، وظیفه‌های خود در برابر خدا را نمی‌داند، دچار غفلت می‌شود؛ به همین دلیل، اولین قدم شناخت عوامل و پیامدهای غفلت و شناخت حقیقت انسان و وظایف او در برابر خدا است.<ref name=":0">شيرواني، علي؛ چكيده اخلاق در قرآن، ۱۳۷۹، چاپ دوم، ج۱، ص۵۹.</ref>

			== توبه ==
			{{اصلی\|توبه}}
			توبه به معنای پشیمانی و بازگشت از گناه به سوی خداوند، یکی از راهکارهای رهایی از غفلت است. انسان هرگاه متوجه غفلت خود شد، باید توبه کند؛ بنابراین به عقب انداختن توبه بر غفلت و دوری از خدا می‌افزاید؛ چراکه انسان با تأخیر انداختن توبه، به‌تدریج از مسیر رشد دور می‌شود و بیشتر دچار غفلت از یاد خدا می‌شود.

	== پرهیز از دنیازدگی ==		== پرهیز از دنیازدگی ==
خط ۳۰:		خط ۳۵:
	حتی فرد می‌تواند برای پیشرفت معنوی خود از دوستان مؤمن خود بخواهد عیب‌هایش را به او گوشزد کنند. بر پایه روایتی، امام صادق(ع) بهترین برادر خود را کسی دانسته که عیب‌های او را به وی هدیه کند؛ یعنی همان گونه که هدیه انسان را خوشحال می‌کند مؤمن نیز از شناخت عیب‌های خود برای برطرف کردن آنها خوشحال می‌شود.<ref>مصباح یزدی، محمد تقی؛ پندهای امام صادق به ره جویان صادق، ۱۳۸۱، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ص۱۷۲، اقتباس.</ref>		حتی فرد می‌تواند برای پیشرفت معنوی خود از دوستان مؤمن خود بخواهد عیب‌هایش را به او گوشزد کنند. بر پایه روایتی، امام صادق(ع) بهترین برادر خود را کسی دانسته که عیب‌های او را به وی هدیه کند؛ یعنی همان گونه که هدیه انسان را خوشحال می‌کند مؤمن نیز از شناخت عیب‌های خود برای برطرف کردن آنها خوشحال می‌شود.<ref>مصباح یزدی، محمد تقی؛ پندهای امام صادق به ره جویان صادق، ۱۳۸۱، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ص۱۷۲، اقتباس.</ref>

	~~== فعال~~ باشید ==		حضرت عیسی به حواریون سفارش کرد با کسی همنشینی داشته باشید که دیدارش شما را به یاد خدا اندازد و عمل او اشتیاق به آخرت را در شما ایجاد کند.
	گاهی انسان متوجه غفلت خود می‌شود که بهترین کار در آن موقع جلوگیری از ضرر است یعنی اینکه نگوییم همین چند لحظه است بعد جبران می‌کنم؛ بلکه بگوییم چه تضمینی است که ~~بازگردم و وقت بازگشت~~ را ~~داشته باشم و بدانیم که سقوط در دره غفلت گام~~ به ~~گام~~ و ~~تدریجی است~~ به ~~همین سبب است که اغلب، متوجه سقوط خود نیستیم~~. ~~اگر چشم باز کنیم و به گذشته خود نگاه کنیم می‌بینیم که چقدر گام به گام~~ از مسیر رشد دور شده‌ایم و نفس و شیطان به ما گفته‌اند مشکلی ندارد همین یک بار است (درست مثل فرد سیگاری که از یک نخ یک نخ شروع کرد وقتی به خود آمده که یک پاکت یک پاکت سیگار می‌کشد و ترک آن برایش سخت است). خداوند برای همین توبه را واجب فوری اعلام کرد (توبه از گناه اشتباه و خطا) همین‌طور باید نسبت به مجالس خود انتخابگر باشیم یعنی اگر می‌بینیم که این مجالس ما را از مسیر رشد دور می‌کند تلاش کنیم آن را تغییر دهیم اگر نمی‌توانیم آن را تغییر دهیم از آن مجلس فاصله بگیریم.<ref>مکارم شیرازی، ۱۵۰ درس زندگی، مدرسه امام علی بن ابیطالب، ۱۳۸۰، چاپ ۱۷، ص۱۳۰.~~</ref>~~
			دیدار با عالمان نیز از عوامل اثرگذار در رفع غفلت دانسته شده است.

	== و~~) خود اصلاحی (مشارطه، مراقبه و محاسبه و معاقبه)~~ ==		== دوری از مجالس و افراد غفلت‌زا ==
	~~در معارف دینی به ما توصیه شده که~~ برای رشد خود برنامه خودسازی داشته باشیم و طبق محاسبه پیش برویم. امام کاظم(ع) می‌فرمایند: «کسی که همه روزه به حساب خویشتن رسیدگی نکند از ~~ما نیست». (۱۵۰ درس زندگی، ص۵۱) در مشارطه~~ از ~~اول صبح با خود شرط کنید~~ که آن روز وظائف خود را به خوبی انجام دهید و از گناهان نیز بپرهیزید؛ و مُراقبه یعنی در طول روز مراقب خود و اعمال خود باشید تا از آنچه با ~~خود عهد کرده‌اید تخطّی نکنید~~. در مُحاسبه آخر شب به حساب کارهای خود برسید، بررسی کنید تا چه مقدار به وظایف خویش مقید بوده‌اید و چه مقدار کوتاهی کرده‌اید. سپس نوبت به مُعاتبه می‌رسد؛ یعنی اگر در محاسبه متوجه لغزش‌ها و اشتباه‌هایی در رفتار شدید خود را ~~تنبیه کنید (روزه ـ انفاق ـ تلاوت قرآن یا کار خیر دیگر تا گذشته جبران شود)~~.<ref>~~پندهای~~ امام ~~صادق، ص۲۷ (خلاصه)~~.</ref> ~~دفتری برای این کار بردارید و از آن استفاده کنید.~~		انسان برای رهایی از غفلت باید از مجالس و افرادی که با وجود آنها، دچار غفلت می‌شود دوری کند. البته این در صورتی است که انسان توانایی تغییر مجلس یا افراد گفته شده را ندارد.<ref>مکارم شیرازی، ۱۵۰ درس زندگی، مدرسه امام علی بن ابیطالب، ۱۳۸۰، چاپ ۱۷، ص۱۳۰.</ref>

	== ~~۳. دیدار علماء~~ ==		== استفاده از برنامه خودسازی ==
	در برنامه ~~خود~~ از ~~دیدار علما و دوستان صالح~~ غفلت ~~نورزید~~. ~~اصحاب حضرت عیسی~~(ع) ~~به ایشان گفتند ما با چه افرادی مجالست بکنیم؟ ایشان فرمودند: «با~~ کسی که ~~دیدارش شما~~ را ~~به یاد خدا اندازد، سخن او به دانش شما بیفزاید و عمل او رغبت به آخرت~~ را ~~در شما ایجاد کند»~~.		{{اصلی\|برنامه عملی محاسبه نفس}}
			محاسبه نفس و داشتن برنامه‌ای برای خودسازی، یکی از راه‌های رهایی از غفلت است. بر پایه روایتی، امام کاظم(ع) کسی که همه روزه به محاسبه اعمال خود نرسد را را نکوهیده است.<ref>۱۵۰ درس زندگی، ص۵۱.</ref>

	== ۴. ~~دیدار~~ و ~~عیادت مریض ==~~		ساختار این برنامه از چهار بخش مشارطه، مراقبه، محاسبه و معاقبه تشکیل شده است.<ref name=":02">دیلمی، احمد و آذربایجانی، مسعود، اخلاق اسلامی، قم، دفتر نشر معارف، چاپ چهل و یکم، ۱۳۸۵ش، ص۲۲۳.(اقتباس از فصل سوم).</ref> بر اساس این برنامه، شخص در ابتدای روز با خود شرط می‌کند تا پایان روز، [[واجبات]] و [[محرمات\|مُحَرّمات]] را رعایت کند.<ref name=":03">دیلمی، احمد و آذربایجانی، مسعود، اخلاق اسلامی، قم، دفتر نشر معارف، چاپ چهل و یکم، ۱۳۸۵ش، ص۲۲۳.(اقتباس از فصل سوم).</ref> او در طول روز از شرط و عهدی که بسته مراقبت می‌کند و هنگام شب به محاسبه و بررسی اعمال خود در آن روز می‌پردازد. او در پایان، برای مواردی که به درستی عمل کرده [[پاداش]]، و برای مواردی که خلاف شرط خود عمل کرده، مجازات در نظر می‌گیرد.<ref name=":04">دیلمی، احمد و آذربایجانی، مسعود، اخلاق اسلامی، قم، دفتر نشر معارف، چاپ چهل و یکم، ۱۳۸۵ش، ص۲۲۳.(اقتباس از فصل سوم).</ref>
	به ~~عیادت بیمار بروید که~~ در آن ~~هنگام، انسان متوجه نعمت سلامتی~~ خود ~~می‌شود~~ و ~~سبب خوشحالی~~ و ~~نشاط بیمار می‌گردد~~. ~~این نیز مایه رشد انسان است~~.

	~~== ۵. شرکت در تشییع جنازه ==~~		مهمترین محتوای این برنامه، رعایت واجبات و محرمات است. ترک ویژگی‌های ناپسندی که شخص به آنها مبتلا شده نیز می‌تواند جزء محتوای آن قرار بگیرد.
	~~در تشییع جنازه~~ و ~~مراسم مؤمنین شرکت کنید~~. ~~یادآوری مرگ بهترین موعظه برای ما انسان هاست~~.

	== ~~۶. زیارت قبور مخصوصاً ائمه و امام زادگان و علماء ربّانی~~ ==		== دیگر روش‌ها ==
	~~== ۷. مطالعه کتب اخلاقی ==~~		برای رهایی از غفلت راه‌های دیگری نیز وجود دارد که برخی از آنها چنین‌اند:
	~~با مطالعه کتب اخلاقی به استعدادهای مثبت و منفی خود پی ببرید و بیماری‌های روحی را بشناسید؛~~ برای ~~این منظور بهتر است مطالعه اندک و مداوم داشته باشید نه اینکه آن را یک دوره با عجله~~ از ~~اول تا آخر بخوانید خود این کار (اندک و مداوم) باعث توجه دائمی می‌گردد.~~

	~~== ۸~~. ~~مطالعه حالات عرفا ==~~		* عیادت از مریض: با عیادت بیمار، انسان متوجه نعمت سلامتی می‌افتد که خدا به او عطا کرده است.
	~~این مباحث شیرین~~ است و انسان با خواندن ~~آن می‌تواند به مقام و درجه ای که برسد واقف می‌شود و~~ انگیزه ~~حرکت~~ و ~~غفلت زدایی بیشتری~~ در او ایجاد ~~می‌شود~~.<ref>ر. ک. مقدادی، علی، نشان از بی نشان‌ها، محمدی ری شهری، محمد، کیمیای محبت.</ref>		* شرکت در تشییع جنازه: شرکت در تشییع جنازه و یادآوری مرگ، دارای آثار غفلت‌زدایی است.
			* زیارت قبور به‌ویژه زیارت حرم امامان(ع)، امام زادگان و عالمان.
			* مطالعه کتاب‌های اخلاقی: مطالعه منظم و همیشگی کتاب‌های اخلاقی، اگر چه اندک باشد، باعث می‌شود انسان دچار غفلت نشود.
			* مطالعه حالات عارفان: خواندن حالات عارفان، انگیزه اصلاح و غفلت‌زدایی در انسان ایجاد می‌کند.<ref>ر. ک. مقدادی، علی، نشان از بی نشان‌ها، محمدی ری شهری، محمد، کیمیای محبت.</ref>

	== ۹. اعتدال ==		== اعتدال ==
	همیشه اعتدال را حفظ کنید. (مطالعه، تفریح، کار، خواب، رسیدگی به امور زندگی و…). قرآن در توصیف مؤمنین می-فرماید: «آنها افرادی هستند که تجارت و کار، آنها را از خداوند بازنمی‌دارد»؛ یعنی انسان باید در همه حال حالت توجه را حفظ کند نه اینکه برای خودسازی از همه فاصله بگیرد و در گوشه ای بخزد.		همیشه اعتدال را حفظ کنید. (مطالعه، تفریح، کار، خواب، رسیدگی به امور زندگی و…). قرآن در توصیف مؤمنین می-فرماید: «آنها افرادی هستند که تجارت و کار، آنها را از خداوند بازنمی‌دارد»؛ یعنی انسان باید در همه حال حالت توجه را حفظ کند نه اینکه برای خودسازی از همه فاصله بگیرد و در گوشه ای بخزد.