دوره‌های اخباری‌گری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazarzadeh: جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'

2026-05-12T12:31:52Z

جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۱
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	== دوران تسلط اخباری‌گری (قرن یازدهم و دوازدهم) ==		== دوران تسلط اخباری‌گری (قرن یازدهم و دوازدهم) ==
	مکتب اخباری در دو قرن یازده و دوازده مکتب فکری بلامنازع بیشتر حوزه‌های علمیه بود. دانش اصولِ فقه از جنبش اخباری لطمات بسیار خورد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۶۹.</ref> گرایش گسترده اخباری‌ها به روایات معصومین(ع) و دوری گزیدن از منابع معرفتی دیگر، همانند قرآن و عقل، علت اصلی نام‌گذاری این گروه به «اخباریان» است.<ref>طباطبایی، محمد کاظم، تاریخ حدیث شیعه، موسسه علمى فرهنگى دارالحديث، ۱۳۹۰ش،‌ قم، ص۲۱۷.</ref> در این دوره کتاب‌های حدیثی عظیمی مانند [[~~بحارالانوار~~]]، [[وسائل الشیعه]]، [[الوافی]] و نیز شروحی بر کتب اربعه مانند [[روضة المتقین]]، [[مرآة العقول]] و [[ملاذ‌الأخیار]]، و صدها کتاب حدیثی کوچک و بزرگ دیگر به نگارش درآمد.<ref>صفره، حسین، تاریخ حدیث شیعه در سده‌های دوازدهم و سیزدهم هجری، موسسه علمى فرهنگى دارالحديث، ۱۳۸۵ش، قم، ج۱، ص۳۳.</ref>		مکتب اخباری در دو قرن یازده و دوازده مکتب فکری بلامنازع بیشتر حوزه‌های علمیه بود. دانش اصولِ فقه از جنبش اخباری لطمات بسیار خورد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۶۹.</ref> گرایش گسترده اخباری‌ها به روایات معصومین(ع) و دوری گزیدن از منابع معرفتی دیگر، همانند قرآن و عقل، علت اصلی نام‌گذاری این گروه به «اخباریان» است.<ref>طباطبایی، محمد کاظم، تاریخ حدیث شیعه، موسسه علمى فرهنگى دارالحديث، ۱۳۹۰ش،‌ قم، ص۲۱۷.</ref> در این دوره کتاب‌های حدیثی عظیمی مانند [[بحار الانوار]]، [[وسائل الشیعه]]، [[الوافی]] و نیز شروحی بر کتب اربعه مانند [[روضة المتقین]]، [[مرآة العقول]] و [[ملاذ‌الأخیار]]، و صدها کتاب حدیثی کوچک و بزرگ دیگر به نگارش درآمد.<ref>صفره، حسین، تاریخ حدیث شیعه در سده‌های دوازدهم و سیزدهم هجری، موسسه علمى فرهنگى دارالحديث، ۱۳۸۵ش، قم، ج۱، ص۳۳.</ref>

	اخباری‌گری، از دهه‌های نخستین قرن دوازدهم، بر همه مراکز علمی شیعه در ایران و عراق غلبه کرد و به مدت چند دهه، فقه شیعی را در انحصار خود داشت. اخباری‌گری آن‌چنان رشد کرد که در طی قرن دوازدهم، عده بسیاری از دانشمندان بزرگ شیعه، اخباری بودند.		اخباری‌گری، از دهه‌های نخستین قرن دوازدهم، بر همه مراکز علمی شیعه در ایران و عراق غلبه کرد و به مدت چند دهه، فقه شیعی را در انحصار خود داشت. اخباری‌گری آن‌چنان رشد کرد که در طی قرن دوازدهم، عده بسیاری از دانشمندان بزرگ شیعه، اخباری بودند.

Nazarzadeh: جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

2024-09-29T07:59:34Z

جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۹
خط ۶۱:		خط ۶۱:
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی نویسنده =		\| بازبینی نویسنده =
	\| ~~بازبینی~~ =		\| ارزیابی کمی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =ج		\| اولویت =ج

S.mh.eftekhari123 در ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۳۰

2024-07-06T15:30:30Z

S.mh.eftekhari123 در ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۴۷

2024-07-02T15:47:11Z

A.rezapour: /* حدیث‌گرایی در عصر غیبت و پس از آن */

2023-08-15T11:07:13Z

حدیث‌گرایی در عصر غیبت و پس از آن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۳۷
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	== بنیانگذاری مکتب اخباری توسط محمد امین استرابادی ==		== بنیانگذاری مکتب اخباری توسط محمد امین استرابادی ==
	محمد امین استرابادی (درگذشته ۱۰۳۳) را بنیانگذار مکتب اخباری می‌دانند.<ref>~~پیدایش،~~ سیر تطور و تداوم ~~اخباری‌گری، فائز قاسم، شریفی محمد،~~ دوفصلنامه کتاب قیم، پاییز و زمستان ۱۳۹۳، دوره ۴، شماره ۱۱ (ویژه علوم قرآن و حدیث)</ref> اخباری‌گری جدید که از ملا امین استرآبادی آغاز شد، دارای دیدگاه‌های ویژه‌ای است.<ref>حدیث پژوهی، مهریزی، مهدی، ج۱، ص۹۸.</ref> اوج جریان اخباری‌گری در زمان او شکل گرفت. وی متأثر از استاد خود میرزا محمد استرآبادی که گرایش اخباری داشت بود و نخست کتابی به نام [[الفوائد المدنیة]] تألیف کرد، و در آن اجتهاد را در استنباط احکام شرعی حوادث واقع مورد انکار قرار داد.<ref>ادوار اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، جناتی، محمدابراهیم، ج۱، ص۳۰۹</ref>		محمد امین استرابادی (درگذشته ۱۰۳۳) را بنیانگذار مکتب اخباری می‌دانند.<ref>فائز، قاسم، محمد شریفی ، «پیدایش، سیر تطور و تداوم اخباری‌گری»، دوفصلنامه کتاب قیم، پاییز و زمستان ۱۳۹۳، دوره ۴، شماره ۱۱ (ویژه علوم قرآن و حدیث).</ref> اخباری‌گری جدید که از ملا امین استرآبادی آغاز شد، دارای دیدگاه‌های ویژه‌ای است.<ref>حدیث پژوهی، مهریزی، مهدی، ج۱، ص۹۸.</ref> اوج جریان اخباری‌گری در زمان او شکل گرفت. وی متأثر از استاد خود میرزا محمد استرآبادی که گرایش اخباری داشت بود و نخست کتابی به نام [[الفوائد المدنیة]] تألیف کرد، و در آن اجتهاد را در استنباط احکام شرعی حوادث واقع مورد انکار قرار داد.<ref>ادوار اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، جناتی، محمدابراهیم، ج۱، ص۳۰۹</ref>

	استرابادی اخباری‌گری را روش اصحاب ائمه می‌دانست و اعتقاد داشت شیخ مفید و سید مرتضی و مجتهدان بعدی، با متمایل شدن به فقه سنی، اصول فقه را وارد فقه شیعه کردند.<ref>صبوریان، محسن، و حمید پارسانیا، «تحلیلی پیرامون فراز و فرود اخباریان»، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید، تابستان ۱۳۹۷ش، شماره ۳۸.</ref>		استرابادی اخباری‌گری را روش اصحاب ائمه می‌دانست و اعتقاد داشت شیخ مفید و سید مرتضی و مجتهدان بعدی، با متمایل شدن به فقه سنی، اصول فقه را وارد فقه شیعه کردند.<ref>صبوریان، محسن، و حمید پارسانیا، «تحلیلی پیرامون فراز و فرود اخباریان»، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید، تابستان ۱۳۹۷ش، شماره ۳۸.</ref>

	اخباریگری به صورت یک مکتب با یک سلسله اصول معین که منکر حجیت عقل و حجیت و سندیت قرآن شود از محمد امین استرابادی آغاز گردید. اخباریان از این پس است که می‌گویند اجماع، بدعت اهل تسنن است و از میان ادله اربعه یعنی کتاب و سنت و اجماع و عقل، تنها سنت حجت است. آنها مدعی هستند که همه اخباری که در کتب اربعه آمده صحیح و معتبر بلکه قطعی الصدور است.<ref>ده گفتار، ~~مطهری، مرتضی،~~ ج۱، ص۱۰۴.</ref>		اخباریگری به صورت یک مکتب با یک سلسله اصول معین که منکر حجیت عقل و حجیت و سندیت قرآن شود از محمد امین استرابادی آغاز گردید. اخباریان از این پس است که می‌گویند اجماع، بدعت اهل تسنن است و از میان ادله اربعه یعنی کتاب و سنت و اجماع و عقل، تنها سنت حجت است. آنها مدعی هستند که همه اخباری که در کتب اربعه آمده صحیح و معتبر بلکه قطعی الصدور است.<ref>مطهری، مرتضی، ده گفتار، ج۱، ص۱۰۴.</ref>

	پیش از او افرادی مانند [[شهید ثانی]]، [[صاحب معالم]]، [[صاحب مدارک]]، [[محقق اردبیلی]] به تفکر اخباری گرایش اعتدالی داشتند.		پیش از او افرادی مانند [[شهید ثانی]]، [[صاحب معالم]]، [[صاحب مدارک]]، [[محقق اردبیلی]] به تفکر اخباری گرایش اعتدالی داشتند.

	برخی گرایش شدید استرابادی به اخبار را عکس‌العمل شدید در برابر عقل‌گرایی مرحوم محقّق اردبیلی و شاگردان و پیروانش می‌دانند.<ref>دائرة المعارف فقه مقارن، ~~مکارم شیرازی، ناصر،~~ ج۱، ص۱۱۹</ref>		برخی گرایش شدید استرابادی به اخبار را عکس‌العمل شدید در برابر عقل‌گرایی مرحوم محقّق اردبیلی و شاگردان و پیروانش می‌دانند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، دائرة المعارف فقه مقارن، ج۱، ص۱۱۹</ref>

	== دوران تسلط اخباری‌گری (قرن یازدهم و دوازدهم) ==		== دوران تسلط اخباری‌گری (قرن یازدهم و دوازدهم) ==
	مکتب اخباری در دو قرن یازده و دوازده مکتب فکری بلامنازع بیشتر حوزه‌های علمیه بوده است. دانش اصولِ فقه از جنبش اخباری لطمات بسیار خورد.<ref>~~دانشنامه جهان اسلام، بنیاد~~ دائرة المعارف اسلامی، ~~ج۱،~~ ص۵۶۹.</ref> گرایش گسترده اخباری‌ها به روایات معصومین(ع) و دوری گزیدن از منابع معرفتی دیگر، همانند قرآن و عقل، علت اصلی نام‌گذاری این گروه به «اخباریان» است.<ref>تاریخ حدیث شیعه، ~~طباطبایی، محمد کاظم،~~ ص۲۱۷.</ref> در این دوره کتاب‌های حدیثی عظیمی مانند [[بحارالانوار]]، [[وسائل الشیعه]]، [[الوافی]] و نیز شروحی بر کتب اربعه مانند روضة المتقین، مرآة العقول و ملاذ‌الأخیار، و صدها کتاب حدیثی کوچک و بزرگ دیگر در این دوره به رشته نگارش درآمد.<ref>تاریخ حدیث شیعه در سده‌های دوازدهم و سیزدهم هجری، ~~صفره، حسین،~~ ج۱، ص۳۳.</ref>		مکتب اخباری در دو قرن یازده و دوازده مکتب فکری بلامنازع بیشتر حوزه‌های علمیه بوده است. دانش اصولِ فقه از جنبش اخباری لطمات بسیار خورد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۶۹.</ref> گرایش گسترده اخباری‌ها به روایات معصومین(ع) و دوری گزیدن از منابع معرفتی دیگر، همانند قرآن و عقل، علت اصلی نام‌گذاری این گروه به «اخباریان» است.<ref>طباطبایی، محمد کاظم، تاریخ حدیث شیعه، ص۲۱۷.</ref> در این دوره کتاب‌های حدیثی عظیمی مانند [[بحارالانوار]]، [[وسائل الشیعه]]، [[الوافی]] و نیز شروحی بر کتب اربعه مانند روضة المتقین، مرآة العقول و ملاذ‌الأخیار، و صدها کتاب حدیثی کوچک و بزرگ دیگر در این دوره به رشته نگارش درآمد.<ref>صفره، حسین، تاریخ حدیث شیعه در سده‌های دوازدهم و سیزدهم هجری، ج۱، ص۳۳.</ref>

	اخباریگری، از دهه‌های نخستین قرن دوازدهم، بر همه مراکز علمی شیعه در ایران و عراق غلبه کرد و به مدت چند دهه، فقه شیعی را در انحصار خود داشت و آن‌چنان رشد کرد که در طی قرن دوازدهم، عده بسیاری از دانشمندان بزرگ شیعه، اخباری بودند.		اخباریگری، از دهه‌های نخستین قرن دوازدهم، بر همه مراکز علمی شیعه در ایران و عراق غلبه کرد و به مدت چند دهه، فقه شیعی را در انحصار خود داشت و آن‌چنان رشد کرد که در طی قرن دوازدهم، عده بسیاری از دانشمندان بزرگ شیعه، اخباری بودند.

	مبارزهٔ اصولیان و اخباریان که از سدهٔ ۱۱ ق آغاز گردید و با تندروی‌های اخباریان ادامه یافت، در نهایت از سوی مجتهدان و در رأس ایشان [[آقا وحید بهبهانی]] به مبارزه‌ای جدی و منسجم بر ضد اخباریگری تبدیل شد.<ref>~~اخباریان،~~ دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref>		مبارزهٔ اصولیان و اخباریان که از سدهٔ ۱۱ ق آغاز گردید و با تندروی‌های اخباریان ادامه یافت، در نهایت از سوی مجتهدان و در رأس ایشان [[آقا وحید بهبهانی]] به مبارزه‌ای جدی و منسجم بر ضد اخباریگری تبدیل شد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref>

	از علمای اخباری این دو قرن می‌توان به [[محمد تقی مجلسی]]، ملا عبدالله تونی، شیخ حسین کرکی، [[ملا محسن فیض کاشانی]]، ملا محمد طاهر قمی، [[شیخ حر عاملی]]، [[علامه مجلسی]]، شیخ سلیمان بحرانی، [[میرزا محمد اخباری]]، [[شیخ یوسف بحرانی]] و… نام برد.		از علمای اخباری این دو قرن می‌توان به [[محمد تقی مجلسی]]، ملا عبدالله تونی، شیخ حسین کرکی، [[ملا محسن فیض کاشانی]]، ملا محمد طاهر قمی، [[شیخ حر عاملی]]، [[علامه مجلسی]]، شیخ سلیمان بحرانی، [[میرزا محمد اخباری]]، [[شیخ یوسف بحرانی]] و… نام برد.

A.rezapour: /* جستارهای وابسته */

2023-08-15T11:03:18Z

جستارهای وابسته

A.rezapour در ‏۱۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۵

2023-08-15T10:55:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۲۵
خط ۳:		خط ۳:
	اخباری‌گری و ویژگی‌های آن چیست؟		اخباری‌گری و ویژگی‌های آن چیست؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}[[اخباری‌گری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به اخبار، در عصر غیبت و در زمان [[شیخ صدوق]] شکل گرفت. عالمانی چون صدوق، کلینی و ابن قولویه و... از سرآمدان حدیث‌گرایی بودند و کتب روایی زیادی را تدوین نمودند.		{{پاسخ}}
			{{درگاه\|حوزه و روحانیت}}
			[[اخباری‌گری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به اخبار، در عصر غیبت و در زمان [[شیخ صدوق]] شکل گرفت. عالمانی چون صدوق، کلینی و ابن قولویه و... از سرآمدان حدیث‌گرایی بودند و کتب روایی زیادی را تدوین نمودند.

	اخباری‌گری به عنوان یک مکتب فکری که عقاید خاص خودش را دارد، با [[محمد امین استرابادی]] در اوایل قرن یازدهم آغاز گردید و با رشدی فراگیر در ایران و عراق، تا اواخر قرن دوازدهم بر حوزه‌های علمیه و جریان‌های فکری دینی اثر زیادی گذاشت.		اخباری‌گری به عنوان یک مکتب فکری که عقاید خاص خودش را دارد، با [[محمد امین استرابادی]] در اوایل قرن یازدهم آغاز گردید و با رشدی فراگیر در ایران و عراق، تا اواخر قرن دوازدهم بر حوزه‌های علمیه و جریان‌های فکری دینی اثر زیادی گذاشت.

A.rezapour در ‏۱۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۵

2023-08-15T10:55:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۲۵
خط ۳:		خط ۳:
	اخباری‌گری و ویژگی‌های آن چیست؟		اخباری‌گری و ویژگی‌های آن چیست؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}[[اخباری‌گری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به اخبار، در عصر غیبت و در زمان شیخ صدوق شکل گرفت. عالمانی چون ~~او،~~ کلینی و ابن قولویه و... از سرآمدان حدیث‌گرایی بودند و کتب روایی زیادی را تدوین نمودند.		{{پاسخ}}[[اخباری‌گری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به اخبار، در عصر غیبت و در زمان [[شیخ صدوق]] شکل گرفت. عالمانی چون صدوق، کلینی و ابن قولویه و... از سرآمدان حدیث‌گرایی بودند و کتب روایی زیادی را تدوین نمودند.

	اخباری‌گری به عنوان یک مکتب فکری که عقاید خاص خودش را دارد، با محمد امین استرابادی در اوایل قرن یازدهم آغاز گردید و با رشدی فراگیر در ایران و عراق، تا اواخر قرن دوازدهم بر حوزه‌های علمیه و جریان‌های فکری دینی اثر زیادی گذاشت.		اخباری‌گری به عنوان یک مکتب فکری که عقاید خاص خودش را دارد، با [[محمد امین استرابادی]] در اوایل قرن یازدهم آغاز گردید و با رشدی فراگیر در ایران و عراق، تا اواخر قرن دوازدهم بر حوزه‌های علمیه و جریان‌های فکری دینی اثر زیادی گذاشت.

	این مکتب پس از دو قرن شکوفایی و چیرگی، در تقابل با جریان اصولی و اجتهادی شیعه که پرچم‌دارشان وحید بهبهانی بود، و نیز افرادی مانند شیخ جعفر نجفی و نیز شیخ ~~انصاری،~~ به انزوا و زوال رسید.		این مکتب پس از دو قرن شکوفایی و چیرگی، در تقابل با جریان اصولی و اجتهادی شیعه که پرچم‌دارشان وحید بهبهانی بود، و نیز افرادی مانند شیخ جعفر نجفی و نیز [[شیخ انصاری]]، به انزوا و زوال رسید.

	با وجود افول مکتب اخباری‌ها، این جریان تأثیر زیادی بر جریان فکری و فقهی و تفکر اجتهادی در شیعه گذاشت که همچنان آثار آن در فقه امروز وجود دارد.		با وجود افول مکتب اخباری‌ها، این جریان تأثیر زیادی بر جریان فکری و فقهی و تفکر اجتهادی در شیعه گذاشت که همچنان آثار آن در فقه امروز وجود دارد.
خط ۱۷:		خط ۱۷:

	== بنیانگذاری مکتب اخباری توسط محمد امین استرابادی ==		== بنیانگذاری مکتب اخباری توسط محمد امین استرابادی ==
	محمد امین استرابادی (~~متوفی~~ ۱۰۳۳) را بنیانگذار مکتب اخباری می‌دانند.<ref>پیدایش، سیر تطور و تداوم اخباری‌گری، فائز قاسم، شریفی محمد، دوفصلنامه کتاب قیم، پاییز و زمستان ۱۳۹۳، دوره ۴، شماره ۱۱ (ویژه علوم قرآن و حدیث)</ref> اخباری‌گری جدید که از ملا امین استرآبادی آغاز شد، دارای دیدگاه‌های ویژه‌ای است.<ref>حدیث پژوهی، مهریزی، مهدی، ج۱، ص۹۸.</ref> اوج جریان اخباری‌گری در زمان او شکل گرفت. او متأثر از استاد خود میرزا محمد استرآبادی که گرایش اخباری داشت بود و نخست کتابی به نام [[الفوائد المدنیة]] تألیف کرد، و در آن اجتهاد را در استنباط احکام شرعی حوادث واقع مورد انکار قرار داد.<ref>ادوار اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، جناتی، محمدابراهیم، ج۱، ص۳۰۹</ref>		محمد امین استرابادی (درگذشته ۱۰۳۳) را بنیانگذار مکتب اخباری می‌دانند.<ref>پیدایش، سیر تطور و تداوم اخباری‌گری، فائز قاسم، شریفی محمد، دوفصلنامه کتاب قیم، پاییز و زمستان ۱۳۹۳، دوره ۴، شماره ۱۱ (ویژه علوم قرآن و حدیث)</ref> اخباری‌گری جدید که از ملا امین استرآبادی آغاز شد، دارای دیدگاه‌های ویژه‌ای است.<ref>حدیث پژوهی، مهریزی، مهدی، ج۱، ص۹۸.</ref> اوج جریان اخباری‌گری در زمان او شکل گرفت. او متأثر از استاد خود میرزا محمد استرآبادی که گرایش اخباری داشت بود و نخست کتابی به نام [[الفوائد المدنیة]] تألیف کرد، و در آن اجتهاد را در استنباط احکام شرعی حوادث واقع مورد انکار قرار داد.<ref>ادوار اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، جناتی، محمدابراهیم، ج۱، ص۳۰۹</ref>

	استرابادی اخباری‌گری را روش اصحاب ائمه می‌دانست و اعتقاد داشت شیخ مفید و سید مرتضی و مجتهدان بعدی، با متمایل شدن به فقه سنی، اصول فقه را وارد فقه شیعه کردند.<ref>تحلیلی پیرامون فراز و فرود اخباریان، محسن صبوریان، حمید پارسانیا، تاریخ اسلام و ایران دوره جدید تابستان 1397 شماره 38 (پیاپی 128)</ref>		استرابادی اخباری‌گری را روش اصحاب ائمه می‌دانست و اعتقاد داشت شیخ مفید و سید مرتضی و مجتهدان بعدی، با متمایل شدن به فقه سنی، اصول فقه را وارد فقه شیعه کردند.<ref>تحلیلی پیرامون فراز و فرود اخباریان، محسن صبوریان، حمید پارسانیا، تاریخ اسلام و ایران دوره جدید تابستان 1397 شماره 38 (پیاپی 128)</ref>

A.rezapour: خنثی‌سازی نسخهٔ 42866 از Rezapour (بحث)

2023-08-15T10:53:14Z

خنثی‌سازی نسخهٔ 42866 از Rezapour (بحث)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۲۳
خط ۳:		خط ۳:
	اخباری‌گری و ویژگی‌های آن چیست؟		اخباری‌گری و ویژگی‌های آن چیست؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}[[اخباری‌گری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به ~~اخبار~~ در عصر غیبت ~~امام. برخی آغاز این روش، را از قرن چهار دانسته‌اند~~. عالمانی ~~مانند [[شیخ صدوق]]، [[~~کلینی]] و ~~[[ابن‌قولویه]]~~ و ... از سرآمدان حدیث‌گرایی بودند و ~~کتاب‌های~~ روایی زیادی را تدوین ~~نموده‌اند~~.		{{پاسخ}}[[اخباری‌گری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به اخبار، در عصر غیبت و در زمان شیخ صدوق شکل گرفت. عالمانی چون او، کلینی و ابن قولویه و... از سرآمدان حدیث‌گرایی بودند و کتب روایی زیادی را تدوین نمودند.

	اخباری‌گری به عنوان یک مکتب فکری ~~خاص،~~ با [[محمد امین استرابادی]] در اوایل قرن یازدهم آغاز گردید و با رشدی فراگیر در ایران و عراق، تا اواخر قرن دوازدهم بر حوزه‌های علمیه و جریان‌های ~~فکریِ~~ دینی ~~تأثیر داشت~~.		اخباری‌گری به عنوان یک مکتب فکری که عقاید خاص خودش را دارد، با محمد امین استرابادی در اوایل قرن یازدهم آغاز گردید و با رشدی فراگیر در ایران و عراق، تا اواخر قرن دوازدهم بر حوزه‌های علمیه و جریان‌های فکری دینی اثر زیادی گذاشت.

	این مکتب پس از دو قرن شکوفایی و چیرگی، در تقابل با جریان اصولی و اجتهادی شیعه که پرچم‌دارشان وحید بهبهانی بود، و نیز افرادی مانند شیخ جعفر نجفی و نیز شیخ انصاری، به انزوا و زوال رسید.		این مکتب پس از دو قرن شکوفایی و چیرگی، در تقابل با جریان اصولی و اجتهادی شیعه که پرچم‌دارشان وحید بهبهانی بود، و نیز افرادی مانند شیخ جعفر نجفی و نیز شیخ انصاری، به انزوا و زوال رسید.

A.rezapour: خنثی‌سازی نسخهٔ 44819 از Rezvani (بحث)

2023-08-15T10:52:48Z

خنثی‌سازی نسخهٔ 44819 از Rezvani (بحث)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۲۲
خط ۳:		خط ۳:
	اخباری‌گری و ویژگی‌های آن چیست؟		اخباری‌گری و ویژگی‌های آن چیست؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	~~{{درگاه\|حوزه و روحانیت}}~~
	{{پاسخ}}[[اخباری‌گری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به اخبار در عصر غیبت امام. برخی آغاز این روش، را از قرن چهار دانسته‌اند. عالمانی مانند [[شیخ صدوق]]، [[کلینی]] و [[ابن‌قولویه]] و ... از سرآمدان حدیث‌گرایی بودند و کتاب‌های روایی زیادی را تدوین نموده‌اند.		{{پاسخ}}[[اخباری‌گری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به اخبار در عصر غیبت امام. برخی آغاز این روش، را از قرن چهار دانسته‌اند. عالمانی مانند [[شیخ صدوق]]، [[کلینی]] و [[ابن‌قولویه]] و ... از سرآمدان حدیث‌گرایی بودند و کتاب‌های روایی زیادی را تدوین نموده‌اند.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۰۰
خط ۴:		خط ۴:
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|حوزه و روحانیت}}		{{درگاه\|حوزه و روحانیت}}
	[[اخباری‌گری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به ~~اخبار،~~ در عصر غیبت و در زمان [[شیخ صدوق]] شکل گرفت. عالمانی چون صدوق، کلینی و ابن قولویه از بزرگان حدیث‌گرایی بودند و کتب روایی زیادی را تدوین نمودند.		[[اخباری‌گری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به روایات، در عصر غیبت و در زمان [[شیخ صدوق]] شکل گرفت. عالمانی چون صدوق، کلینی و ابن قولویه از بزرگان حدیث‌گرایی بودند و کتب روایی زیادی را تدوین نمودند.

	اخباری‌گری به عنوان یک مکتب فکری که عقاید خاص خودش را دارد، با [[محمد امین استرابادی\|محمد امین استرآبادی]] در اوایل قرن یازدهم قمری آغاز گردید و با رشدی فراگیر در ایران و عراق، تا اواخر قرن دوازدهم قمری بر حوزه‌های علمیه و جریان‌های فکری دینی اثر زیادی گذاشت.		اخباری‌گری به عنوان یک مکتب فکری که عقاید خاص خودش را دارد، با [[محمد امین استرابادی\|محمد امین استرآبادی]] در اوایل قرن یازدهم قمری آغاز گردید و با رشدی فراگیر در ایران و عراق، تا اواخر قرن دوازدهم قمری بر حوزه‌های علمیه و جریان‌های فکری دینی اثر زیادی گذاشت.
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	== حدیث‌گرایی در عصر غیبت و پس از آن ==		== حدیث‌گرایی در عصر غیبت و پس از آن ==
	هرچند در عصر حضور و در زمان [[امام صادق(ع)]] و [[امام باقر(ع)]] گرایش‌هایی به نام حدیث‌گرایی بود اما آغاز اخباری‌گری به معنای حدیث‌گرایی (نه یک مکتب) در عصر غیبت است که با شیخ صدوق آغاز گردید. استرآبادی که او را مؤسس مکتب اخباری می‌دانند خود معتقد است این مکتب با فقهای متقدم در زمان غیبت آغاز گردیده است. قرن چهارم را می‌توان اوج قدرت مکتب حدیث‌گرای قم به حساب آورد. از فقیهان حدیث‌گرا در این دوره، کسانی همچون [[کلینی]]، [[علی ابن بابویۀ قمی]]، [[ابن قولویه]]، و [[شیخ صدوق]] را نام برده‌اند که در تألیف کهن‌ترین مجموعه‌های فقهی‌حدیثی نقش عمده‌ای ایفا نموده‌اند.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref> در مقابل این عالمان، فقیهانی مانند [[~~سید مرتضی~~]]، [[~~شیخ مفید~~]]، [[شیخ طوسی]] حضور داشتند.		هرچند در عصر حضور و در زمان [[امام صادق(ع)]] و [[امام باقر(ع)]] گرایش‌هایی به نام حدیث‌گرایی بود اما آغاز اخباری‌گری به معنای حدیث‌گرایی (نه یک مکتب) در عصر غیبت است که با شیخ صدوق آغاز گردید. استرآبادی که او را مؤسس مکتب اخباری می‌دانند خود معتقد است این مکتب با فقهای متقدم در زمان غیبت آغاز گردیده است. قرن چهارم را می‌توان اوج قدرت مکتب حدیث‌گرای قم به حساب آورد. از فقیهان حدیث‌گرا در این دوره، کسانی همچون [[کلینی]](۳۲۹ق)، [[علی ابن بابویۀ قمی]](۳۲۹ق)، [[ابن قولویه]](۳۶۸ق)، و [[شیخ صدوق]](۳۸۱ق) را نام برده‌اند که در تألیف کهن‌ترین مجموعه‌های فقهی‌حدیثی نقش عمده‌ای ایفا نموده‌اند.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref> در مقابل این عالمان، فقیهانی مانند [[ولایت فقیه از نگاه شیخ مفید\|شیخ مفید]](۴۱۳ق)، [[سید مرتضی]](۴۳۶ق)، [[شیخ طوسی]](۴۶۰ق) حضور داشتند.

	حملات شیخ مفید و سید مرتضی و دیگر متکلمان شیعی در نیمه نخستین قرن پنجم به زوال و انقراض مکتب اهل حدیث انجامید.<ref>مدرسی، سید حسین، مقدمه‌ای بر فقه شیعه، ج۱، ص۴۷.</ref>		حملات شیخ مفید و سید مرتضی و دیگر متکلمان شیعی در نیمه نخستین قرن پنجم به زوال و انقراض مکتب اهل حدیث انجامید.<ref>مدرسی، سید حسین، مقدمه‌ای بر فقه شیعه، بنياد پژوهش‌هاي إسلامي، ۱۳۶۸ش، مشهد، ج۱، ص۴۷.</ref>

	== بنیانگذاری مکتب اخباری توسط محمد امین ~~استرابادی~~ ==		== بنیانگذاری مکتب اخباری توسط محمد امین استرآبادی ==
	محمد امین استرآبادی (درگذشته ۱۰۳۳ق) را بنیانگذار مکتب اخباری می‌دانند.<ref>فائز، قاسم، محمد شریفی ، «پیدایش، سیر تطور و تداوم اخباری‌گری»، دوفصلنامه کتاب قیم، پاییز و زمستان ۱۳۹۳، دوره ۴، شماره ۱۱ (ویژه علوم قرآن و حدیث).</ref> اخباری‌گری جدید که از ملا امین استرآبادی آغاز شد، دارای دیدگاه‌های ویژه‌ای است.<ref>حدیث پژوهی، مهریزی، مهدی، ج۱، ص۹۸.</ref> اوج جریان اخباری‌گری در زمان او شکل گرفت. وی متأثر از استاد خود میرزا محمد استرآبادی که گرایش اخباری داشت بود و نخست کتابی به نام [[الفوائد المدنیة]] تألیف کرد، و در آن اجتهاد را در استنباط احکام شرعی مستحدثه مورد انکار قرار داد.<ref>ادوار اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، ~~جناتی، محمدابراهیم،~~ ج۱، ص۳۰۹</ref>		محمد امین استرآبادی (درگذشته ۱۰۳۳ق) را بنیانگذار مکتب اخباری می‌دانند.<ref>فائز، قاسم، محمد شریفی ، «پیدایش، سیر تطور و تداوم اخباری‌گری»، دوفصلنامه کتاب قیم، پاییز و زمستان ۱۳۹۳، دوره ۴، شماره ۱۱ (ویژه علوم قرآن و حدیث).</ref> وی متأثر از استاد خود میرزا محمد استرآبادی که گرایش اخباری داشت بود و نخست کتابی به نام [[الفوائد المدنیة]] تألیف کرد، و در آن اجتهاد را در استنباط احکام شرعی مستحدثه مورد انکار قرار داد.<ref>جناتی، محمدابراهیم، ادوار اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، موسسه کیهان، ۱۳۷۲ش، ج۱، ص۳۰۹</ref>

	~~استرابادی~~ اخباری‌گری را روش اصحاب ائمه می‌دانست و اعتقاد داشت شیخ مفید و سید مرتضی و مجتهدان بعدی، با متمایل شدن به فقه اهل‌سنت، اصول فقه را وارد فقه شیعه کردند.<ref>صبوریان، محسن، و حمید پارسانیا، «تحلیلی پیرامون فراز و فرود اخباریان»، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید، تابستان ۱۳۹۷ش، شماره ۳۸.</ref>		استرآبادی اخباری‌گری را روش اصحاب ائمه می‌دانست و اعتقاد داشت شیخ مفید و سید مرتضی و مجتهدان بعدی، با متمایل شدن به فقه اهل‌سنت، [[اصول فقه]] را وارد فقه شیعه کردند.<ref>صبوریان، محسن، و حمید پارسانیا، «تحلیلی پیرامون فراز و فرود اخباریان»، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید، تابستان ۱۳۹۷ش، شماره ۳۸.</ref>

	اخباری‌گری به ~~صورت~~ یک مکتب با یک سلسله اصول معین که منکر حجیت عقل و حجیت و قرآن شود ~~از محمد امین استرابادی آغاز گردید~~. اخباریان در این دوره اجماع را بدعت اهل‌سنت دانستند و از میان ادله اربعه کتاب و سنت و اجماع عقل، فقط سنت را حجت دانستند. آنها مدعی ~~هستند~~ که همه اخباری که در کتب اربعه آمده صحیح و معتبر ~~بلکه قطعی الصدور است~~.<ref>مطهری، مرتضی، ده گفتار، ج۱، ص۱۰۴.</ref>		وی اخباری‌گری به یک مکتب با یک سلسله اصول معین که منکر حجیت عقل و حجیت قرآن شود تبدیل نمود. اخباریان در این دوره اجماع را بدعت اهل‌سنت دانستند و از میان ادله اربعه کتاب و سنت و اجماع و عقل، فقط سنت را حجت دانستند. آنها مدعی شدند که همه اخباری که در کتب اربعه آمده صحیح و معتبر هستند.<ref>مطهری، مرتضی، ده گفتار، انتشارات صدرا، ۱۳۹۰ش، قم،‌ ج۱، ص۱۰۴.</ref>

	پیش از او افرادی مانند [[شهید ثانی]]، [[صاحب معالم]]، [[صاحب مدارک]]~~، [[محقق اردبیلی]]~~ به تفکر اخباری گرایش اعتدالی داشتند.		پیش از استرآبادی افرادی مانند [[شهید ثانی]](۹۶۵ق)، [[صاحب معالم]](۱۰۱۱ق)، [[صاحب مدارک]](۱۰۰۹ق) به تفکر اخباری گرایش اعتدالی داشتند.

	برخی گرایش شدید ~~استرابادی~~ به اخبار را عکس‌العمل شدید در برابر عقل‌گرایی مرحوم محقّق اردبیلی و شاگردان و پیروانش می‌دانند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، دائرة المعارف فقه مقارن، ج۱، ص۱۱۹</ref>		برخی گرایش شدید استرآبادی به اخبار را عکس‌العمل شدید در برابر عقل‌گرایی مرحوم [[محقّق اردبیلی]] و شاگردان و پیروانش می‌دانند.<ref>مکارم شیرازی، ناصر، دائرة المعارف فقه مقارن، مدرسه الامام علی‌بن ابی طالب(ع)، ۱۴۲۷ق، قم، ج۱، ص۱۱۹</ref>

	== دوران تسلط اخباری‌گری (قرن یازدهم و دوازدهم) ==		== دوران تسلط اخباری‌گری (قرن یازدهم و دوازدهم) ==
	مکتب اخباری در دو قرن یازده و دوازده مکتب فکری بلامنازع بیشتر حوزه‌های علمیه ~~بوده است~~. دانش اصولِ فقه از جنبش اخباری لطمات بسیار خورد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۶۹.</ref> گرایش گسترده اخباری‌ها به روایات معصومین(ع) و دوری گزیدن از منابع معرفتی دیگر، همانند قرآن و عقل، علت اصلی نام‌گذاری این گروه به «اخباریان» است.<ref>طباطبایی، محمد کاظم، تاریخ حدیث شیعه، ص۲۱۷.</ref> در این دوره کتاب‌های حدیثی عظیمی مانند [[بحارالانوار]]، [[وسائل الشیعه]]، [[الوافی]] و نیز شروحی بر کتب اربعه مانند روضة ~~المتقین،~~ مرآة العقول و ~~ملاذ‌الأخیار،~~ و صدها کتاب حدیثی کوچک و بزرگ دیگر به نگارش درآمد.<ref>صفره، حسین، تاریخ حدیث شیعه در سده‌های دوازدهم و سیزدهم هجری، ج۱، ص۳۳.</ref>		مکتب اخباری در دو قرن یازده و دوازده مکتب فکری بلامنازع بیشتر حوزه‌های علمیه بود. دانش اصولِ فقه از جنبش اخباری لطمات بسیار خورد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۶۹.</ref> گرایش گسترده اخباری‌ها به روایات معصومین(ع) و دوری گزیدن از منابع معرفتی دیگر، همانند قرآن و عقل، علت اصلی نام‌گذاری این گروه به «اخباریان» است.<ref>طباطبایی، محمد کاظم، تاریخ حدیث شیعه، موسسه علمى فرهنگى دارالحديث، ۱۳۹۰ش،‌ قم، ص۲۱۷.</ref> در این دوره کتاب‌های حدیثی عظیمی مانند [[بحارالانوار]]، [[وسائل الشیعه]]، [[الوافی]] و نیز شروحی بر کتب اربعه مانند [[روضة المتقین]]، [[مرآة العقول]] و [[ملاذ‌الأخیار]]، و صدها کتاب حدیثی کوچک و بزرگ دیگر به نگارش درآمد.<ref>صفره، حسین، تاریخ حدیث شیعه در سده‌های دوازدهم و سیزدهم هجری، موسسه علمى فرهنگى دارالحديث، ۱۳۸۵ش، قم، ج۱، ص۳۳.</ref>

	~~اخباریگری،~~ از دهه‌های نخستین قرن دوازدهم، بر همه مراکز علمی شیعه در ایران و عراق غلبه کرد و به مدت چند دهه، فقه شیعی را در انحصار خود داشت و آن‌چنان رشد کرد که در طی قرن دوازدهم، عده بسیاری از دانشمندان بزرگ شیعه، اخباری بودند.		اخباری‌گری، از دهه‌های نخستین قرن دوازدهم، بر همه مراکز علمی شیعه در ایران و عراق غلبه کرد و به مدت چند دهه، فقه شیعی را در انحصار خود داشت. اخباری‌گری آن‌چنان رشد کرد که در طی قرن دوازدهم، عده بسیاری از دانشمندان بزرگ شیعه، اخباری بودند.

	مبارزهٔ اصولیان و اخباریان که از سدهٔ ۱۱ ق آغاز گردید و با تندروی‌های اخباریان ادامه ~~یافت،~~ در نهایت از سوی مجتهدان و در رأس ایشان [[آقا وحید بهبهانی]] به مبارزه‌ای جدی و منسجم بر ضد ~~اخباریگری~~ تبدیل شد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref>		مبارزهٔ اصولیان و اخباریان که از سدهٔ ۱۱ ق آغاز گردید و با تندروی‌های اخباریان ادامه یافت. در نهایت از سوی مجتهدان و در رأس ایشان [[آقا وحید بهبهانی]] به مبارزه‌ای جدی و منسجم بر ضد اخباری‌گری تبدیل شد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref>

	از علمای اخباری این دو قرن [[محمد تقی مجلسی]]، ملا عبدالله تونی، شیخ حسین کرکی، [[ملا محسن فیض کاشانی]]، ملا محمد طاهر قمی، [[شیخ حر عاملی]]، [[علامه مجلسی]]، شیخ سلیمان بحرانی، [[میرزا محمد اخباری]]، [[شیخ یوسف بحرانی]] را می‌توان نام برد.		از علمای اخباری این دو قرن [[محمد تقی مجلسی]]، ملا عبدالله تونی، شیخ حسین کرکی، [[ملا محسن فیض کاشانی]]، ملا محمد طاهر قمی، [[شیخ حر عاملی]]، [[علامه مجلسی]]، شیخ سلیمان بحرانی، [[میرزا محمد اخباری]]، [[شیخ یوسف بحرانی]] را می‌توان نام برد.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۱۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}ویژگی دوره های مختلف اخباری گری چیست؟
	~~اخباری‌گری و ویژگی‌های آن~~ چیست؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|حوزه و روحانیت}}		{{درگاه\|حوزه و روحانیت}}
	[[اخباری‌گری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به اخبار، در عصر غیبت و در زمان [[شیخ صدوق]] شکل گرفت. عالمانی چون صدوق، کلینی و ابن قولویه ~~و...~~ از ~~سرآمدان~~ حدیث‌گرایی بودند و کتب روایی زیادی را تدوین نمودند.		[[اخباری‌گری]] به معنای گرایش هرچه بیشتر به اخبار، در عصر غیبت و در زمان [[شیخ صدوق]] شکل گرفت. عالمانی چون صدوق، کلینی و ابن قولویه از بزرگان حدیث‌گرایی بودند و کتب روایی زیادی را تدوین نمودند.

	اخباری‌گری به عنوان یک مکتب فکری که عقاید خاص خودش را دارد، با [[محمد امین استرابادی]] در اوایل قرن یازدهم آغاز گردید و با رشدی فراگیر در ایران و عراق، تا اواخر قرن دوازدهم بر حوزه‌های علمیه و جریان‌های فکری دینی اثر زیادی گذاشت.		اخباری‌گری به عنوان یک مکتب فکری که عقاید خاص خودش را دارد، با [[محمد امین استرابادی\|محمد امین استرآبادی]] در اوایل قرن یازدهم قمری آغاز گردید و با رشدی فراگیر در ایران و عراق، تا اواخر قرن دوازدهم قمری بر حوزه‌های علمیه و جریان‌های فکری دینی اثر زیادی گذاشت.

	این مکتب پس از دو قرن شکوفایی و ~~چیرگی،~~ در تقابل با جریان اصولی و اجتهادی شیعه ~~که پرچم‌دارشان~~ وحید بهبهانی ~~بود،~~ و ~~نیز~~ افرادی مانند شیخ جعفر ~~نجفی~~ و ~~نیز~~ [[شیخ انصاری]]، به انزوا و زوال رسید.		این مکتب پس از دو قرن شکوفایی و تسلط، در تقابل با جریان اصولی و اجتهادی شیعه به پرچم‌داری وحید بهبهانی و افرادی مانند [[شیخ جعفر کاشف‌الغطاء]] و [[شیخ انصاری]]، به انزوا و زوال رسید.

	با وجود افول مکتب اخباری‌ها، این جریان تأثیر زیادی بر جریان فکری و فقهی و تفکر اجتهادی در شیعه گذاشت که همچنان آثار آن در فقه ~~امروز~~ وجود دارد.		با وجود افول مکتب اخباری‌ها، این جریان تأثیر زیادی بر جریان فکری و فقهی و تفکر اجتهادی در شیعه گذاشت که همچنان آثار آن در فقه وجود دارد.

	== حدیث‌گرایی در عصر غیبت و پس از آن ==		== حدیث‌گرایی در عصر غیبت و پس از آن ==
	هرچند در عصر حضور و در زمان [[امام صادق(ع)]] و [[امام باقر(ع)]] گرایش‌هایی به نام حدیث‌گرایی بود اما آغاز اخباری‌گری به معنای حدیث‌گرایی (نه یک مکتب) در عصر غیبت است که با شیخ صدوق آغاز گردید. ~~استرابادی~~ که او را مؤسس مکتب اخباری می‌دانند خود معتقد است این مکتب با فقهای متقدم در زمان غیبت آغاز گردیده است. قرن چهارم را می‌توان اوج قدرت مکتب حدیث‌گرای قم به حساب آورد. از فقیهان حدیث‌گرا در این دوره، ~~می‌توان~~ کسانی همچون [[کلینی]]، [[علی ابن بابویۀ قمی]]، [[ابن قولویه]]، و [[شیخ صدوق]] را ~~برشمرد~~ که در تألیف کهن‌ترین مجموعه‌های فقهی‌حدیثی نقش عمده‌ای ایفا نموده‌اند.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref> در مقابل این عالمان، فقیهانی مانند [[سید مرتضی]]، [[شیخ مفید]]، [[شیخ طوسی]] حضور داشتند.		هرچند در عصر حضور و در زمان [[امام صادق(ع)]] و [[امام باقر(ع)]] گرایش‌هایی به نام حدیث‌گرایی بود اما آغاز اخباری‌گری به معنای حدیث‌گرایی (نه یک مکتب) در عصر غیبت است که با شیخ صدوق آغاز گردید. استرآبادی که او را مؤسس مکتب اخباری می‌دانند خود معتقد است این مکتب با فقهای متقدم در زمان غیبت آغاز گردیده است. قرن چهارم را می‌توان اوج قدرت مکتب حدیث‌گرای قم به حساب آورد. از فقیهان حدیث‌گرا در این دوره، کسانی همچون [[کلینی]]، [[علی ابن بابویۀ قمی]]، [[ابن قولویه]]، و [[شیخ صدوق]] را نام برده‌اند که در تألیف کهن‌ترین مجموعه‌های فقهی‌حدیثی نقش عمده‌ای ایفا نموده‌اند.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref> در مقابل این عالمان، فقیهانی مانند [[سید مرتضی]]، [[شیخ مفید]]، [[شیخ طوسی]] حضور داشتند.

	حملات شیخ مفید و سید مرتضی و دیگر متکلمان شیعی در نیمه نخستین قرن پنجم به زوال و انقراض مکتب اهل حدیث انجامید.<ref>مدرسی، سید حسین، مقدمه‌ای بر فقه شیعه، ج۱، ص۴۷.</ref>		حملات شیخ مفید و سید مرتضی و دیگر متکلمان شیعی در نیمه نخستین قرن پنجم به زوال و انقراض مکتب اهل حدیث انجامید.<ref>مدرسی، سید حسین، مقدمه‌ای بر فقه شیعه، ج۱، ص۴۷.</ref>

	== بنیانگذاری مکتب اخباری توسط محمد امین استرابادی ==		== بنیانگذاری مکتب اخباری توسط محمد امین استرابادی ==
	محمد امین ~~استرابادی~~ (درگذشته ~~۱۰۳۳~~) را بنیانگذار مکتب اخباری می‌دانند.<ref>فائز، قاسم، محمد شریفی ، «پیدایش، سیر تطور و تداوم اخباری‌گری»، دوفصلنامه کتاب قیم، پاییز و زمستان ۱۳۹۳، دوره ۴، شماره ۱۱ (ویژه علوم قرآن و حدیث).</ref> اخباری‌گری جدید که از ملا امین استرآبادی آغاز شد، دارای دیدگاه‌های ویژه‌ای است.<ref>حدیث پژوهی، مهریزی، مهدی، ج۱، ص۹۸.</ref> اوج جریان اخباری‌گری در زمان او شکل گرفت. وی متأثر از استاد خود میرزا محمد استرآبادی که گرایش اخباری داشت بود و نخست کتابی به نام [[الفوائد المدنیة]] تألیف کرد، و در آن اجتهاد را در استنباط احکام شرعی ~~حوادث واقع~~ مورد انکار قرار داد.<ref>ادوار اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، جناتی، محمدابراهیم، ج۱، ص۳۰۹</ref>		محمد امین استرآبادی (درگذشته ۱۰۳۳ق) را بنیانگذار مکتب اخباری می‌دانند.<ref>فائز، قاسم، محمد شریفی ، «پیدایش، سیر تطور و تداوم اخباری‌گری»، دوفصلنامه کتاب قیم، پاییز و زمستان ۱۳۹۳، دوره ۴، شماره ۱۱ (ویژه علوم قرآن و حدیث).</ref> اخباری‌گری جدید که از ملا امین استرآبادی آغاز شد، دارای دیدگاه‌های ویژه‌ای است.<ref>حدیث پژوهی، مهریزی، مهدی، ج۱، ص۹۸.</ref> اوج جریان اخباری‌گری در زمان او شکل گرفت. وی متأثر از استاد خود میرزا محمد استرآبادی که گرایش اخباری داشت بود و نخست کتابی به نام [[الفوائد المدنیة]] تألیف کرد، و در آن اجتهاد را در استنباط احکام شرعی مستحدثه مورد انکار قرار داد.<ref>ادوار اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، جناتی، محمدابراهیم، ج۱، ص۳۰۹</ref>

	استرابادی اخباری‌گری را روش اصحاب ائمه می‌دانست و اعتقاد داشت شیخ مفید و سید مرتضی و مجتهدان بعدی، با متمایل شدن به فقه ~~سنی،~~ اصول فقه را وارد فقه شیعه کردند.<ref>صبوریان، محسن، و حمید پارسانیا، «تحلیلی پیرامون فراز و فرود اخباریان»، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید، تابستان ۱۳۹۷ش، شماره ۳۸.</ref>		استرابادی اخباری‌گری را روش اصحاب ائمه می‌دانست و اعتقاد داشت شیخ مفید و سید مرتضی و مجتهدان بعدی، با متمایل شدن به فقه اهل‌سنت، اصول فقه را وارد فقه شیعه کردند.<ref>صبوریان، محسن، و حمید پارسانیا، «تحلیلی پیرامون فراز و فرود اخباریان»، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید، تابستان ۱۳۹۷ش، شماره ۳۸.</ref>

	~~اخباریگری~~ به صورت یک مکتب با یک سلسله اصول معین که منکر حجیت عقل و حجیت و ~~سندیت~~ قرآن شود از محمد امین استرابادی آغاز گردید. اخباریان از این ~~پس است که می‌گویند اجماع،~~ بدعت ~~اهل تسنن است~~ و از میان ادله اربعه ~~یعنی~~ کتاب و سنت و اجماع و عقل، ~~تنها~~ سنت حجت ~~است~~. آنها مدعی هستند که همه اخباری که در کتب اربعه آمده صحیح و معتبر بلکه قطعی الصدور است.<ref>مطهری، مرتضی، ده گفتار، ج۱، ص۱۰۴.</ref>		اخباری‌گری به صورت یک مکتب با یک سلسله اصول معین که منکر حجیت عقل و حجیت و قرآن شود از محمد امین استرابادی آغاز گردید. اخباریان در این دوره اجماع را بدعت اهل‌سنت دانستند و از میان ادله اربعه کتاب و سنت و اجماع عقل، فقط سنت را حجت دانستند. آنها مدعی هستند که همه اخباری که در کتب اربعه آمده صحیح و معتبر بلکه قطعی الصدور است.<ref>مطهری، مرتضی، ده گفتار، ج۱، ص۱۰۴.</ref>

	پیش از او افرادی مانند [[شهید ثانی]]، [[صاحب معالم]]، [[صاحب مدارک]]، [[محقق اردبیلی]] به تفکر اخباری گرایش اعتدالی داشتند.		پیش از او افرادی مانند [[شهید ثانی]]، [[صاحب معالم]]، [[صاحب مدارک]]، [[محقق اردبیلی]] به تفکر اخباری گرایش اعتدالی داشتند.
خط ۳۰:		خط ۲۹:

	== دوران تسلط اخباری‌گری (قرن یازدهم و دوازدهم) ==		== دوران تسلط اخباری‌گری (قرن یازدهم و دوازدهم) ==
	مکتب اخباری در دو قرن یازده و دوازده مکتب فکری بلامنازع بیشتر حوزه‌های علمیه بوده است. دانش اصولِ فقه از جنبش اخباری لطمات بسیار خورد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۶۹.</ref> گرایش گسترده اخباری‌ها به روایات معصومین(ع) و دوری گزیدن از منابع معرفتی دیگر، همانند قرآن و عقل، علت اصلی نام‌گذاری این گروه به «اخباریان» است.<ref>طباطبایی، محمد کاظم، تاریخ حدیث شیعه، ص۲۱۷.</ref> در این دوره کتاب‌های حدیثی عظیمی مانند [[بحارالانوار]]، [[وسائل الشیعه]]، [[الوافی]] و نیز شروحی بر کتب اربعه مانند روضة المتقین، مرآة العقول و ملاذ‌الأخیار، و صدها کتاب حدیثی کوچک و بزرگ دیگر ~~در این دوره~~ به ~~رشته~~ نگارش درآمد.<ref>صفره، حسین، تاریخ حدیث شیعه در سده‌های دوازدهم و سیزدهم هجری، ج۱، ص۳۳.</ref>		مکتب اخباری در دو قرن یازده و دوازده مکتب فکری بلامنازع بیشتر حوزه‌های علمیه بوده است. دانش اصولِ فقه از جنبش اخباری لطمات بسیار خورد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۶۹.</ref> گرایش گسترده اخباری‌ها به روایات معصومین(ع) و دوری گزیدن از منابع معرفتی دیگر، همانند قرآن و عقل، علت اصلی نام‌گذاری این گروه به «اخباریان» است.<ref>طباطبایی، محمد کاظم، تاریخ حدیث شیعه، ص۲۱۷.</ref> در این دوره کتاب‌های حدیثی عظیمی مانند [[بحارالانوار]]، [[وسائل الشیعه]]، [[الوافی]] و نیز شروحی بر کتب اربعه مانند روضة المتقین، مرآة العقول و ملاذ‌الأخیار، و صدها کتاب حدیثی کوچک و بزرگ دیگر به نگارش درآمد.<ref>صفره، حسین، تاریخ حدیث شیعه در سده‌های دوازدهم و سیزدهم هجری، ج۱، ص۳۳.</ref>

	اخباریگری، از دهه‌های نخستین قرن دوازدهم، بر همه مراکز علمی شیعه در ایران و عراق غلبه کرد و به مدت چند دهه، فقه شیعی را در انحصار خود داشت و آن‌چنان رشد کرد که در طی قرن دوازدهم، عده بسیاری از دانشمندان بزرگ شیعه، اخباری بودند.		اخباریگری، از دهه‌های نخستین قرن دوازدهم، بر همه مراکز علمی شیعه در ایران و عراق غلبه کرد و به مدت چند دهه، فقه شیعی را در انحصار خود داشت و آن‌چنان رشد کرد که در طی قرن دوازدهم، عده بسیاری از دانشمندان بزرگ شیعه، اخباری بودند.
خط ۳۶:		خط ۳۵:
	مبارزهٔ اصولیان و اخباریان که از سدهٔ ۱۱ ق آغاز گردید و با تندروی‌های اخباریان ادامه یافت، در نهایت از سوی مجتهدان و در رأس ایشان [[آقا وحید بهبهانی]] به مبارزه‌ای جدی و منسجم بر ضد اخباریگری تبدیل شد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref>		مبارزهٔ اصولیان و اخباریان که از سدهٔ ۱۱ ق آغاز گردید و با تندروی‌های اخباریان ادامه یافت، در نهایت از سوی مجتهدان و در رأس ایشان [[آقا وحید بهبهانی]] به مبارزه‌ای جدی و منسجم بر ضد اخباریگری تبدیل شد.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref>

	از علمای اخباری این دو قرن ~~می‌توان به~~ [[محمد تقی مجلسی]]، ملا عبدالله تونی، شیخ حسین کرکی، [[ملا محسن فیض کاشانی]]، ملا محمد طاهر قمی، [[شیخ حر عاملی]]، [[علامه مجلسی]]، شیخ سلیمان بحرانی، [[میرزا محمد اخباری]]، [[شیخ یوسف بحرانی]] و… نام برد.		از علمای اخباری این دو قرن [[محمد تقی مجلسی]]، ملا عبدالله تونی، شیخ حسین کرکی، [[ملا محسن فیض کاشانی]]، ملا محمد طاهر قمی، [[شیخ حر عاملی]]، [[علامه مجلسی]]، شیخ سلیمان بحرانی، [[میرزا محمد اخباری]]، [[شیخ یوسف بحرانی]] را می‌توان نام برد.

	در دوره معاصر نیز فقیهانی هستند که اصولی شناخته می‌شوند اما تفکر و فتوای آنان اخباری است.<ref>«[http://a-alidoost.ir/persian/lecture/25997/ ادوار اخباری گری]»، سایت آیت الله علیدوست، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آبان ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۲۴ مرداد ۱۴۰۲ش.</ref>		در دوره معاصر نیز فقیهانی هستند که اصولی شناخته می‌شوند اما تفکر و فتوای آنان اخباری است.<ref>«[http://a-alidoost.ir/persian/lecture/25997/ ادوار اخباری گری]»، سایت آیت الله علیدوست، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آبان ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۲۴ مرداد ۱۴۰۲ش.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۳۳
خط ۱۴:		خط ۱۴:

	== حدیث‌گرایی در عصر غیبت و پس از آن ==		== حدیث‌گرایی در عصر غیبت و پس از آن ==
	هرچند در عصر حضور و در زمان [[امام صادق(ع)]] و [[امام باقر(ع)]] گرایش‌هایی به نام حدیث‌گرایی بود اما آغاز اخباری‌گری به معنای حدیث‌گرایی (نه یک مکتب) در عصر غیبت است که با شیخ صدوق آغاز گردید. استرابادی که او را مؤسس مکتب اخباری می‌دانند خود معتقد است این مکتب با فقهای متقدم در زمان غیبت آغاز گردیده است. قرن چهارم را می‌توان اوج قدرت مکتب حدیث‌گرای قم به حساب آورد. از فقیهان حدیث‌گرا در این دوره، می‌توان کسانی همچون [[کلینی]]، [[علی ابن بابویۀ قمی]]، [[ابن قولویه]]، و [[شیخ صدوق]] را برشمرد که در تألیف کهن‌ترین مجموعه‌های فقهی‌حدیثی نقش عمده‌ای ایفا نموده‌اند.<ref>~~اخباریان،~~ دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref> در مقابل این عالمان، فقیهانی مانند [[سید مرتضی]]، [[شیخ مفید]]، [[شیخ طوسی]] حضور داشتند.		هرچند در عصر حضور و در زمان [[امام صادق(ع)]] و [[امام باقر(ع)]] گرایش‌هایی به نام حدیث‌گرایی بود اما آغاز اخباری‌گری به معنای حدیث‌گرایی (نه یک مکتب) در عصر غیبت است که با شیخ صدوق آغاز گردید. استرابادی که او را مؤسس مکتب اخباری می‌دانند خود معتقد است این مکتب با فقهای متقدم در زمان غیبت آغاز گردیده است. قرن چهارم را می‌توان اوج قدرت مکتب حدیث‌گرای قم به حساب آورد. از فقیهان حدیث‌گرا در این دوره، می‌توان کسانی همچون [[کلینی]]، [[علی ابن بابویۀ قمی]]، [[ابن قولویه]]، و [[شیخ صدوق]] را برشمرد که در تألیف کهن‌ترین مجموعه‌های فقهی‌حدیثی نقش عمده‌ای ایفا نموده‌اند.<ref>قیصری، احسان، «اخباریان»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۵۳۷.</ref> در مقابل این عالمان، فقیهانی مانند [[سید مرتضی]]، [[شیخ مفید]]، [[شیخ طوسی]] حضور داشتند.

	حملات شیخ مفید و سید مرتضی و دیگر متکلمان شیعی در نیمه نخستین قرن پنجم به زوال و انقراض مکتب اهل حدیث انجامید.<ref>مقدمه‌ای بر فقه شیعه، ~~مدرسی، سید حسین،~~ ج۱، ص۴۷.</ref>		حملات شیخ مفید و سید مرتضی و دیگر متکلمان شیعی در نیمه نخستین قرن پنجم به زوال و انقراض مکتب اهل حدیث انجامید.<ref>مدرسی، سید حسین، مقدمه‌ای بر فقه شیعه، ج۱، ص۴۷.</ref>

	== بنیانگذاری مکتب اخباری توسط محمد امین استرابادی ==		== بنیانگذاری مکتب اخباری توسط محمد امین استرابادی ==
	محمد امین استرابادی (درگذشته ۱۰۳۳) را بنیانگذار مکتب اخباری می‌دانند.<ref>پیدایش، سیر تطور و تداوم اخباری‌گری، فائز قاسم، شریفی محمد، دوفصلنامه کتاب قیم، پاییز و زمستان ۱۳۹۳، دوره ۴، شماره ۱۱ (ویژه علوم قرآن و حدیث)</ref> اخباری‌گری جدید که از ملا امین استرآبادی آغاز شد، دارای دیدگاه‌های ویژه‌ای است.<ref>حدیث پژوهی، مهریزی، مهدی، ج۱، ص۹۸.</ref> اوج جریان اخباری‌گری در زمان او شکل گرفت. او متأثر از استاد خود میرزا محمد استرآبادی که گرایش اخباری داشت بود و نخست کتابی به نام [[الفوائد المدنیة]] تألیف کرد، و در آن اجتهاد را در استنباط احکام شرعی حوادث واقع مورد انکار قرار داد.<ref>ادوار اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، جناتی، محمدابراهیم، ج۱، ص۳۰۹</ref>		محمد امین استرابادی (درگذشته ۱۰۳۳) را بنیانگذار مکتب اخباری می‌دانند.<ref>پیدایش، سیر تطور و تداوم اخباری‌گری، فائز قاسم، شریفی محمد، دوفصلنامه کتاب قیم، پاییز و زمستان ۱۳۹۳، دوره ۴، شماره ۱۱ (ویژه علوم قرآن و حدیث)</ref> اخباری‌گری جدید که از ملا امین استرآبادی آغاز شد، دارای دیدگاه‌های ویژه‌ای است.<ref>حدیث پژوهی، مهریزی، مهدی، ج۱، ص۹۸.</ref> اوج جریان اخباری‌گری در زمان او شکل گرفت. وی متأثر از استاد خود میرزا محمد استرآبادی که گرایش اخباری داشت بود و نخست کتابی به نام [[الفوائد المدنیة]] تألیف کرد، و در آن اجتهاد را در استنباط احکام شرعی حوادث واقع مورد انکار قرار داد.<ref>ادوار اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامی، جناتی، محمدابراهیم، ج۱، ص۳۰۹</ref>

	استرابادی اخباری‌گری را روش اصحاب ائمه می‌دانست و اعتقاد داشت شیخ مفید و سید مرتضی و مجتهدان بعدی، با متمایل شدن به فقه سنی، اصول فقه را وارد فقه شیعه کردند.<ref>~~تحلیلی~~ پیرامون فراز و فرود ~~اخباریان، محسن صبوریان، حمید پارسانیا،~~ تاریخ اسلام و ~~ایران~~ دوره ~~جدید~~ تابستان ~~1397~~ شماره ~~38 (پیاپی 128)~~</ref>		استرابادی اخباری‌گری را روش اصحاب ائمه می‌دانست و اعتقاد داشت شیخ مفید و سید مرتضی و مجتهدان بعدی، با متمایل شدن به فقه سنی، اصول فقه را وارد فقه شیعه کردند.<ref>صبوریان، محسن، و حمید پارسانیا، «تحلیلی پیرامون فراز و فرود اخباریان»، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید، تابستان ۱۳۹۷ش، شماره ۳۸.</ref>

	اخباریگری به صورت یک مکتب با یک سلسله اصول معین که منکر حجیت عقل و حجیت و سندیت قرآن شود از محمد امین استرابادی آغاز گردید. اخباریان از این پس است که می‌گویند اجماع، بدعت اهل تسنن است و از میان ادله اربعه یعنی کتاب و سنت و اجماع و عقل، تنها سنت حجت است. آنها مدعی هستند که همه اخباری که در کتب اربعه آمده صحیح و معتبر بلکه قطعی الصدور است.<ref>ده گفتار، مطهری، مرتضی، ج۱، ص۱۰۴.</ref>		اخباریگری به صورت یک مکتب با یک سلسله اصول معین که منکر حجیت عقل و حجیت و سندیت قرآن شود از محمد امین استرابادی آغاز گردید. اخباریان از این پس است که می‌گویند اجماع، بدعت اهل تسنن است و از میان ادله اربعه یعنی کتاب و سنت و اجماع و عقل، تنها سنت حجت است. آنها مدعی هستند که همه اخباری که در کتب اربعه آمده صحیح و معتبر بلکه قطعی الصدور است.<ref>ده گفتار، مطهری، مرتضی، ج۱، ص۱۰۴.</ref>
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	پیش از او افرادی مانند [[شهید ثانی]]، [[صاحب معالم]]، [[صاحب مدارک]]، [[محقق اردبیلی]] به تفکر اخباری گرایش اعتدالی داشتند.		پیش از او افرادی مانند [[شهید ثانی]]، [[صاحب معالم]]، [[صاحب مدارک]]، [[محقق اردبیلی]] به تفکر اخباری گرایش اعتدالی داشتند.

	برخی گرایش شدید استرابادی به اخبار را ~~عکس العمل~~ شدید در برابر عقل‌گرایی مرحوم محقّق اردبیلی و شاگردان و پیروانش می‌دانند.<ref>دائرة المعارف فقه مقارن، مکارم شیرازی، ناصر، ج۱، ص۱۱۹</ref>		برخی گرایش شدید استرابادی به اخبار را عکس‌العمل شدید در برابر عقل‌گرایی مرحوم محقّق اردبیلی و شاگردان و پیروانش می‌دانند.<ref>دائرة المعارف فقه مقارن، مکارم شیرازی، ناصر، ج۱، ص۱۱۹</ref>

	== دوران تسلط اخباری‌گری (قرن یازدهم و دوازدهم) ==		== دوران تسلط اخباری‌گری (قرن یازدهم و دوازدهم) ==
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	از علمای اخباری این دو قرن می‌توان به [[محمد تقی مجلسی]]، ملا عبدالله تونی، شیخ حسین کرکی، [[ملا محسن فیض کاشانی]]، ملا محمد طاهر قمی، [[شیخ حر عاملی]]، [[علامه مجلسی]]، شیخ سلیمان بحرانی، [[میرزا محمد اخباری]]، [[شیخ یوسف بحرانی]] و… نام برد.		از علمای اخباری این دو قرن می‌توان به [[محمد تقی مجلسی]]، ملا عبدالله تونی، شیخ حسین کرکی، [[ملا محسن فیض کاشانی]]، ملا محمد طاهر قمی، [[شیخ حر عاملی]]، [[علامه مجلسی]]، شیخ سلیمان بحرانی، [[میرزا محمد اخباری]]، [[شیخ یوسف بحرانی]] و… نام برد.

	در دوره معاصر نیز فقیهانی هستند که اصولی شناخته می‌شوند اما تفکر و فتوای آنان اخباری است.<ref>~~سخنرانی ابوالقاسم علیدوست در نشست بزرگداشت جناب غفران مآب با موضوع ادوار اخباری گری. سایت آیت الله علیدوست~~		در دوره معاصر نیز فقیهانی هستند که اصولی شناخته می‌شوند اما تفکر و فتوای آنان اخباری است.<ref>«[http://a-alidoost.ir/persian/lecture/25997/ ادوار اخباری گری]»، سایت آیت الله علیدوست، تاریخ درج مطلب: ۱۶ آبان ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۲۴ مرداد ۱۴۰۲ش.</ref>

	http://a-alidoost.ir/persian/lecture/25997/</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==