دلیل قصاص نشدن پدر برای قتل فرزند - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazarzadeh: جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

2024-09-29T07:58:30Z

جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۲۸
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| ~~بازبینی~~ =		\| ارزیابی کمی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =ج		\| اولویت =ج

A.rezapour در ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۸

2023-05-21T09:08:37Z

A.rezapour: /* مجازات تعزیری */

2023-05-21T09:05:30Z

مجازات تعزیری

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۵
خط ۳:		خط ۳:
	ماده ۲۲۰ قانون مجازات اسلامی مقرر می‌دارد: «پدر یا جد پدری که فرزند خود را بکشد قصاص نمی‌شود و به پرداخت دیه به ورثه مقتول و تعزیر محکوم خواهد شد» در حالیکه در قرآن به حق قصاص کسی که بدون دلیل دیگری را بکشد تصریح شده است؟		ماده ۲۲۰ قانون مجازات اسلامی مقرر می‌دارد: «پدر یا جد پدری که فرزند خود را بکشد قصاص نمی‌شود و به پرداخت دیه به ورثه مقتول و تعزیر محکوم خواهد شد» در حالیکه در قرآن به حق قصاص کسی که بدون دلیل دیگری را بکشد تصریح شده است؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}دلیل اصلی بر ~~مجازات نکردن~~ پدر یا جد پدری بر قتل فرزند، روایات است. تمامی فقیهان بر این حکم اتفاق نظر دارند.		{{پاسخ}}دلیل اصلی بر قصاص‌نکردن پدر یا جد پدری بر قتل فرزند، روایات است. تمامی فقیهان بر این حکم اتفاق نظر دارند. قصاص نشدن پدر و پدر بزرگ نزد فقها قطعی و مسلم است. مجازات تعزیری پدر برای قتل فرزند در مادة ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی نیز پیش‌بینی شده است.

	== بیان عام قرآن درباره قصاص ==		== بیان عام قرآن درباره قصاص ==
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	باید توجه داشت که این آیات، تنها بیانگر حکم کلی و عام [[قصاص]] و تشریع آن در شریعت اسلام است بدون اینکه از جزئیات و فروعات این حکم سخن به میان آورده باشد. بحث از جزئیات، فروعات و شرایط این حکم را به معصومین(ع) که مفسر و مبین آیات و احکام الهی هستند واگذار نموده است .و اطاعت و تبعیّت از دستورات ایشان را بر مؤمنان واجب شمرده است تا در سایه آن احکام و دستورات الهی اجرا گردد و فرموده است.<ref>بر اساس روایات بسیاری منظور ازاولوالامر ائمه معصومین(ع) هستند ر.ک. طباطبائی، محمد حسین، تفسیر المیزان، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۲ش، ج۴، ص۴۰۸ به بعد و تفسیر مجمع البیان، طبرسی، بیروت، دارالمعرفه، ج۳، ص۱۰۰.</ref>		باید توجه داشت که این آیات، تنها بیانگر حکم کلی و عام [[قصاص]] و تشریع آن در شریعت اسلام است بدون اینکه از جزئیات و فروعات این حکم سخن به میان آورده باشد. بحث از جزئیات، فروعات و شرایط این حکم را به معصومین(ع) که مفسر و مبین آیات و احکام الهی هستند واگذار نموده است .و اطاعت و تبعیّت از دستورات ایشان را بر مؤمنان واجب شمرده است تا در سایه آن احکام و دستورات الهی اجرا گردد و فرموده است.<ref>بر اساس روایات بسیاری منظور ازاولوالامر ائمه معصومین(ع) هستند ر.ک. طباطبائی، محمد حسین، تفسیر المیزان، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۲ش، ج۴، ص۴۰۸ به بعد و تفسیر مجمع البیان، طبرسی، بیروت، دارالمعرفه، ج۳، ص۱۰۰.</ref>

	== روایات ~~مستند این حکم~~ ==		== روایات درباره قصاص نشدن پدر ==
	قصاص نشدن پدر و پدر بزرگ نزد فقها قطعی و مسلم است تا آنجا که کسی در مورد آن اختلاف ننموده است. در کتاب شریف [[جواهر الکلام]] که یکی از جامع‌ترین کتب فقهی شیعه است چنین آمده است «الشرط الثالث: ان لا یکون القاتل ابا فلو قتل والد ولده لم یقتل به بلا خلاف اجده فیه بل الاجماع بقسمیه علیه مضافاً الی النصوص». «شرط سوم برای اجرای قصاص این است که قاتل پدر مقتول نباشد. پس اگر پدری فرزند خویش را به قتل برساند بواسطه آن کشته نمی‌شود و خلافی در این حکم ندیده‌ام بلکه این حکم مورد اجماع محصّل و منقول فقهاء است علاوه بر روایاتی که در این زمینه است».<ref>محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، تهران، المکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۹ش، ج۴۱، ص ۱۵۹.</ref>		قصاص نشدن پدر و پدر بزرگ نزد فقها قطعی و مسلم است تا آنجا که کسی در مورد آن اختلاف ننموده است. در کتاب شریف [[جواهر الکلام]] که یکی از جامع‌ترین کتب فقهی شیعه است چنین آمده است «الشرط الثالث: ان لا یکون القاتل ابا فلو قتل والد ولده لم یقتل به بلا خلاف اجده فیه بل الاجماع بقسمیه علیه مضافاً الی النصوص». «شرط سوم برای اجرای قصاص این است که قاتل پدر مقتول نباشد. پس اگر پدری فرزند خویش را به قتل برساند بواسطه آن کشته نمی‌شود و خلافی در این حکم ندیده‌ام بلکه این حکم مورد اجماع محصّل و منقول فقهاء است علاوه بر روایاتی که در این زمینه است».<ref>محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، تهران، المکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۹ش، ج۴۱، ص ۱۵۹.</ref>

Shamloo در ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۴

2023-02-21T11:24:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۵۴
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	مجازات تعزیری پدر برای قتل فرزند در مادة ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی نیز پیش‌بینی شده است که می‌گوید: «هر کس مرتکب قتل عمد شود… و به هر علت قصاص نشود… دادگاه مرتکب را به حبس از ۳ تا ده سال محکوم می‌نماید». طبق این ماده مجازات تعزیری پدر در صورت کشتن فرزند در این دنیا، زندان به مدت ۳ تا ۱۰ سال است. مجازات بعدی که برای پدر مشخص شده است این است که لازم است دیه فرزند را به ورثه او پرداخت کند؛ البته هر چند خود پدر از ورّاث فرزند مقتول خویش است، لکن از دیه‌ای که پرداخت می‌کند ارث نمی‌برد و نه تنها چنین است، بلکه اگر فرزندش اموالی نیز داشته باشد، از آن اموال نیز ارث نخواهد برد. در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران نیز در ماده ۸۸۰ تصریح شده است که «قتل از موانع ارث است» و قاتل از مقتول ارث نمی‌برد.		مجازات تعزیری پدر برای قتل فرزند در مادة ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی نیز پیش‌بینی شده است که می‌گوید: «هر کس مرتکب قتل عمد شود… و به هر علت قصاص نشود… دادگاه مرتکب را به حبس از ۳ تا ده سال محکوم می‌نماید». طبق این ماده مجازات تعزیری پدر در صورت کشتن فرزند در این دنیا، زندان به مدت ۳ تا ۱۰ سال است. مجازات بعدی که برای پدر مشخص شده است این است که لازم است دیه فرزند را به ورثه او پرداخت کند؛ البته هر چند خود پدر از ورّاث فرزند مقتول خویش است، لکن از دیه‌ای که پرداخت می‌کند ارث نمی‌برد و نه تنها چنین است، بلکه اگر فرزندش اموالی نیز داشته باشد، از آن اموال نیز ارث نخواهد برد. در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران نیز در ماده ۸۸۰ تصریح شده است که «قتل از موانع ارث است» و قاتل از مقتول ارث نمی‌برد.

	همچنین بر پدری که قاتل است، واجب است که بابت کشتن فرزند خودش کفاره دهد که کفارة این عمل او کفاره جمع یعنی شصت مسکین را طعام دهد، یک بنده آزاد کند و شصت روز را روزه بگیرد<ref>علامه حلّی، تحریر الأحکام، ~~ج 2،~~ ص ~~248؛ آیت ا…~~ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج ~~42، ص 169~~</ref>{{پایان پاسخ}}		همچنین بر پدری که قاتل است، واجب است که بابت کشتن فرزند خودش کفاره دهد که کفارة این عمل او کفاره جمع یعنی شصت مسکین را طعام دهد، یک بنده آزاد کند و شصت روز را روزه بگیرد<ref>علامه حلّی، تحریر الأحکام، ج۲، ص ۲۴۸؛ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج ۴۲، ص۱۶۹.</ref>{{پایان پاسخ}}

	== منابع ==		== منابع ==

Nazarzadeh: جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)'

2022-12-25T11:09:04Z

جایگزینی متن - ' (ع)' به '(ع)'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۳۹
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	[[امام باقر(ع)]] یا امام صادق(ع) فرمودند هیچ پدری بواسطه قتل فرزندش قصاص نمی‌شود.<ref>الحرالعاملی، وسائل الشیعه، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ج۱۹، ص۵۶.</ref> در روایت دیگر امام صادق(ع) فرمودند: پدر به دلیل قتل فرزندش کشته نمی‌شود و فرزند بواسطه قتل پدرش کشته می‌شود.<ref>الحر العاملی، وسائل الشیعه، همان، ص۵۷.</ref>		[[امام باقر(ع)]] یا امام صادق(ع) فرمودند هیچ پدری بواسطه قتل فرزندش قصاص نمی‌شود.<ref>الحرالعاملی، وسائل الشیعه، بیروت، داراحیاء التراث العربی، ج۱۹، ص۵۶.</ref> در روایت دیگر امام صادق(ع) فرمودند: پدر به دلیل قتل فرزندش کشته نمی‌شود و فرزند بواسطه قتل پدرش کشته می‌شود.<ref>الحر العاملی، وسائل الشیعه، همان، ص۵۷.</ref>

	هم چنین [[امام صادق (ع)]] فرمودند:لا یقتل الاب بابنه اذا قتله و یقتل لإبن بابیه اذا قتل اباه: پدر بواسطه قتل پسرش کشته نمی‌شود و پسر کشته می‌شود اگر پدر را به قتل برساند.<ref>الحر العاملی، وسائل الشیعه، همان، ص۵۷.</ref> روایات در این زمینه زیاد است.<ref>وسائل الشیعه، ص۵۶ و ۵۷ و ۵۸ و فروع کافی ج۷، ص۲۹۷ و ۲۹۸ و تهذیب الاحکام، ج۱۰، ص۲۳۷.</ref>		هم چنین [[امام صادق(ع)]] فرمودند:لا یقتل الاب بابنه اذا قتله و یقتل لإبن بابیه اذا قتل اباه: پدر بواسطه قتل پسرش کشته نمی‌شود و پسر کشته می‌شود اگر پدر را به قتل برساند.<ref>الحر العاملی، وسائل الشیعه، همان، ص۵۷.</ref> روایات در این زمینه زیاد است.<ref>وسائل الشیعه، ص۵۶ و ۵۷ و ۵۸ و فروع کافی ج۷، ص۲۹۷ و ۲۹۸ و تهذیب الاحکام، ج۱۰، ص۲۳۷.</ref>

	[[امام علی(ع)]] فرموده است: «لا یقتل یقتل والد بولده إذا قتله …»<ref>الحرّ العاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعه، ج ۲۹، ص ۷۹، باب ۳۲ از ابواب قصاص نفس، حدیث ۸.</ref> هر گاه پدر فرزند خودش را به قتل برساند، بابت قتل فرزند کشته نمی‌شود.		[[امام علی(ع)]] فرموده است: «لا یقتل یقتل والد بولده إذا قتله …»<ref>الحرّ العاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعه، ج ۲۹، ص ۷۹، باب ۳۲ از ابواب قصاص نفس، حدیث ۸.</ref> هر گاه پدر فرزند خودش را به قتل برساند، بابت قتل فرزند کشته نمی‌شود.

Nazarzadeh: جایگزینی متن - '|شاخه فرعی۱ = حقوق جزای داخلی' به '|شاخه فرعی۱ = حقوق جزا'

2022-08-23T06:50:11Z

جایگزینی متن - '|شاخه فرعی۱ = حقوق جزای داخلی' به '|شاخه فرعی۱ = حقوق جزا'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۰
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی = حقوق		\| شاخه اصلی = حقوق
	\|شاخه فرعی۱ = حقوق ~~جزای داخلی~~		\|شاخه فرعی۱ = حقوق جزا
	\|شاخه فرعی۲ = قصاص		\|شاخه فرعی۲ = قصاص
	\|شاخه فرعی۳ =		\|شاخه فرعی۳ =

Rezapour: /* '''مجازات تعزیری''' */

2022-05-17T10:06:21Z

'''مجازات تعزیری'''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۳۶
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	[[امام علی(ع)]] فرموده است: «لا یقتل یقتل والد بولده إذا قتله …»<ref>الحرّ العاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعه، ج ۲۹، ص ۷۹، باب ۳۲ از ابواب قصاص نفس، حدیث ۸.</ref> هر گاه پدر فرزند خودش را به قتل برساند، بابت قتل فرزند کشته نمی‌شود.		[[امام علی(ع)]] فرموده است: «لا یقتل یقتل والد بولده إذا قتله …»<ref>الحرّ العاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعه، ج ۲۹، ص ۷۹، باب ۳۲ از ابواب قصاص نفس، حدیث ۸.</ref> هر گاه پدر فرزند خودش را به قتل برساند، بابت قتل فرزند کشته نمی‌شود.

	== ~~'''~~مجازات تعزیری~~'''~~ ==		==مجازات تعزیری==
	مجازات تعزیری پدر برای قتل فرزند در مادة ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی نیز پیش‌بینی شده است که می‌گوید: «هر کس مرتکب قتل عمد شود… و به هر علت قصاص نشود… دادگاه مرتکب را به حبس از ۳ تا ده سال محکوم می‌نماید». طبق این ماده مجازات تعزیری پدر در صورت کشتن فرزند در این دنیا، زندان به مدت ۳ تا ۱۰ سال است. مجازات بعدی که برای پدر مشخص شده است این است که لازم است دیه فرزند را به ورثه او پرداخت کند؛ البته هر چند خود پدر از ورّاث فرزند مقتول خویش است، لکن از دیه‌ای که پرداخت می‌کند ارث نمی‌برد و نه تنها چنین است، بلکه اگر فرزندش اموالی نیز داشته باشد، از آن اموال نیز ارث نخواهد برد. در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران نیز در ماده ۸۸۰ تصریح شده است که «قتل از موانع ارث است» و قاتل از مقتول ارث نمی‌برد.		مجازات تعزیری پدر برای قتل فرزند در مادة ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی نیز پیش‌بینی شده است که می‌گوید: «هر کس مرتکب قتل عمد شود… و به هر علت قصاص نشود… دادگاه مرتکب را به حبس از ۳ تا ده سال محکوم می‌نماید». طبق این ماده مجازات تعزیری پدر در صورت کشتن فرزند در این دنیا، زندان به مدت ۳ تا ۱۰ سال است. مجازات بعدی که برای پدر مشخص شده است این است که لازم است دیه فرزند را به ورثه او پرداخت کند؛ البته هر چند خود پدر از ورّاث فرزند مقتول خویش است، لکن از دیه‌ای که پرداخت می‌کند ارث نمی‌برد و نه تنها چنین است، بلکه اگر فرزندش اموالی نیز داشته باشد، از آن اموال نیز ارث نخواهد برد. در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران نیز در ماده ۸۸۰ تصریح شده است که «قتل از موانع ارث است» و قاتل از مقتول ارث نمی‌برد.

Rezapour در ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۵

2022-05-17T10:05:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۳۵
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	[[امام علی(ع)]] فرموده است: «لا یقتل یقتل والد بولده إذا قتله …»<ref>الحرّ العاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعه، ج ۲۹، ص ۷۹، باب ۳۲ از ابواب قصاص نفس، حدیث ۸.</ref> هر گاه پدر فرزند خودش را به قتل برساند، بابت قتل فرزند کشته نمی‌شود.		[[امام علی(ع)]] فرموده است: «لا یقتل یقتل والد بولده إذا قتله …»<ref>الحرّ العاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعه، ج ۲۹، ص ۷۹، باب ۳۲ از ابواب قصاص نفس، حدیث ۸.</ref> هر گاه پدر فرزند خودش را به قتل برساند، بابت قتل فرزند کشته نمی‌شود.

	'''مجازات تعزیری ~~پدر~~'''		== '''مجازات تعزیری''' ==
			مجازات تعزیری پدر برای قتل فرزند در مادة ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی نیز پیش‌بینی شده است که می‌گوید: «هر کس مرتکب قتل عمد شود… و به هر علت قصاص نشود… دادگاه مرتکب را به حبس از ۳ تا ده سال محکوم می‌نماید». طبق این ماده مجازات تعزیری پدر در صورت کشتن فرزند در این دنیا، زندان به مدت ۳ تا ۱۰ سال است. مجازات بعدی که برای پدر مشخص شده است این است که لازم است دیه فرزند را به ورثه او پرداخت کند؛ البته هر چند خود پدر از ورّاث فرزند مقتول خویش است، لکن از دیه‌ای که پرداخت می‌کند ارث نمی‌برد و نه تنها چنین است، بلکه اگر فرزندش اموالی نیز داشته باشد، از آن اموال نیز ارث نخواهد برد. در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران نیز در ماده ۸۸۰ تصریح شده است که «قتل از موانع ارث است» و قاتل از مقتول ارث نمی‌برد.

	مجازات تعزیری پدر برای قتل فرزند در مادة ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی نیز پیش‌بینی شده است که می‌گوید: «هر کس مرتکب قتل عمد شود… و به هر علت قصاص نشود… دادگاه مرتکب را به حبس از ۳ تا ده سال محکوم می‌نماید». طبق این ماده مجازات تعزیری پدر در صورت کشتن فرزند در این دنیا، زندان به مدت ۳ تا ۱۰ سال است. مجازات بعدی که برای پدر مشخص شده است این است که لازم است دیه فرزند را به ورثه او پرداخت کند؛ البته هر چند خود پدر از ورّاث فرزند مقتول خویش است، لکن از دیه‌ای که پرداخت می‌کند ارث نمی‌برد و نه تنها چنین است، بلکه اگر فرزندش اموالی نیز داشته باشد، از آن اموال نیز ارث نخواهد برد. در قانون مدنی ما نیز در ماده ۸۸۰ تصریح شده است که «قتل از موانع ارث است» و قاتل از مقتول ارث نمی‌برد.		همچنین بر پدری که قاتل است، واجب است که بابت کشتن فرزند خودش کفاره دهد که کفارة این عمل او کفاره جمع یعنی شصت مسکین را طعام دهد، یک بنده آزاد کند و شصت روز را روزه بگیرد<ref>علامه حلّی، تحریر الأحکام، ج 2، ص 248؛ آیت ا… نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج 42، ص 169</ref>{{پایان پاسخ}}

	همچنین بر پدری که قاتل است، واجب است که بابت کشتن فرزند خودش ~~کفّاره~~ دهد که کفارة این عمل او ~~کفّاره~~ جمع ~~است (~~یعنی ۶۰ مسکین را طعام دهد، یک بنده آزاد کند و ۶۰ روز روزه بگیرد)<ref>علامه حلّی، تحریر الأحکام، ج 2، ص 248؛ آیت ا… نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج 42، ص 169</ref>{{پایان پاسخ}}

	== منابع ==		== منابع ==

Rezapour: /* بیان عام قرآن درباره قصاص */

2022-05-17T10:03:03Z

بیان عام قرآن درباره قصاص

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۳۳
خط ۸:		خط ۸:
	آیاتی از قرآن که حکم قصاص را بیان فرموده است به تشریع حکم قصاص پرداخته و می‌فرماید: {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کتِبَ عَلَیْکمُ الْقِصَاصُ فِی الْقَتْلَی الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنثَی بِالأُنثَی…\|ترجمه=ای کسانی که ایمان آورده‌اید قانون قصاص در مورد کشتگان بر شما چنین مقررّ گردیده است، آزاد در برابر آزاد و برده در برابر برده و زن در برابر زن.\|سوره=بقره\|آیه=۱۷۸}}		آیاتی از قرآن که حکم قصاص را بیان فرموده است به تشریع حکم قصاص پرداخته و می‌فرماید: {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کتِبَ عَلَیْکمُ الْقِصَاصُ فِی الْقَتْلَی الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنثَی بِالأُنثَی…\|ترجمه=ای کسانی که ایمان آورده‌اید قانون قصاص در مورد کشتگان بر شما چنین مقررّ گردیده است، آزاد در برابر آزاد و برده در برابر برده و زن در برابر زن.\|سوره=بقره\|آیه=۱۷۸}}

	باید توجه داشت که این آیات، تنها بیانگر حکم کلی و عام [[قصاص]] و تشریع آن در شریعت اسلام است بدون اینکه از جزئیات و فروعات این حکم سخن به میان آورده باشد. بحث از جزئیات، فروعات و شرایط این حکم را به معصومین(ع) که مفسر و مبین آیات و احکام الهی هستند واگذار نموده است و اطاعت و تبعیّت از دستورات ایشان را بر مؤمنان واجب شمرده است تا در سایه آن احکام و دستورات الهی اجرا گردد و فرموده است: {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعُواْ اللّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکمْ…\|ترجمه=ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولوالامر را\|سوره=نساء\|آیه=۵۹}}.<ref>بر اساس روایات بسیاری منظور ازاولوالامر ائمه معصومین(ع) هستند ر.ک. طباطبائی، محمد حسین، تفسیر المیزان، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۲ش، ج۴، ص۴۰۸ به بعد و تفسیر مجمع البیان، طبرسی، بیروت، دارالمعرفه، ج۳، ص۱۰۰.</ref>		باید توجه داشت که این آیات، تنها بیانگر حکم کلی و عام [[قصاص]] و تشریع آن در شریعت اسلام است بدون اینکه از جزئیات و فروعات این حکم سخن به میان آورده باشد. بحث از جزئیات، فروعات و شرایط این حکم را به معصومین(ع) که مفسر و مبین آیات و احکام الهی هستند واگذار نموده است .و اطاعت و تبعیّت از دستورات ایشان را بر مؤمنان واجب شمرده است تا در سایه آن احکام و دستورات الهی اجرا گردد و فرموده است.<ref>بر اساس روایات بسیاری منظور ازاولوالامر ائمه معصومین(ع) هستند ر.ک. طباطبائی، محمد حسین، تفسیر المیزان، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۲ش، ج۴، ص۴۰۸ به بعد و تفسیر مجمع البیان، طبرسی، بیروت، دارالمعرفه، ج۳، ص۱۰۰.</ref>

	این حکم نزد فقها قطعی و مسلم است تا آنجا که کسی در مورد آن اختلاف ننموده است. در کتاب شریف [[جواهر الکلام]] که یکی از جامع‌ترین کتب فقهی شیعه است چنین آمده است «الشرط الثالث: ان لا یکون القاتل ابا فلو قتل والد ولده لم یقتل به بلا خلاف اجده فیه بل الاجماع بقسمیه علیه مضافاً الی النصوص». «شرط سوم برای اجرای قصاص این است که قاتل پدر مقتول نباشد. پس اگر پدری فرزند خویش را به قتل برساند بواسطه آن کشته نمی‌شود و خلافی در این حکم ندیده‌ام بلکه این حکم مورد اجماع محصّل و منقول فقهاء است علاوه بر روایاتی که در این زمینه است».<ref>محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، تهران، المکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۹ش، ج۴۱، ص ۱۵۹.</ref>		== روایات مستند این حکم ==
			قصاص نشدن پدر و پدر بزرگ نزد فقها قطعی و مسلم است تا آنجا که کسی در مورد آن اختلاف ننموده است. در کتاب شریف [[جواهر الکلام]] که یکی از جامع‌ترین کتب فقهی شیعه است چنین آمده است «الشرط الثالث: ان لا یکون القاتل ابا فلو قتل والد ولده لم یقتل به بلا خلاف اجده فیه بل الاجماع بقسمیه علیه مضافاً الی النصوص». «شرط سوم برای اجرای قصاص این است که قاتل پدر مقتول نباشد. پس اگر پدری فرزند خویش را به قتل برساند بواسطه آن کشته نمی‌شود و خلافی در این حکم ندیده‌ام بلکه این حکم مورد اجماع محصّل و منقول فقهاء است علاوه بر روایاتی که در این زمینه است».<ref>محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، تهران، المکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۹ش، ج۴۱، ص ۱۵۹.</ref>

	~~== روایات مستند این حکم ==~~
	آنچه در قانون مجازات اسلامی آمده است یکی از شرایط اجرای قصاص می‌باشد که در روایات بدان اشاره شده است. بر این اساس این حکم، مطابق روایات بوده و برگرفته از آنها می‌باشد.		آنچه در قانون مجازات اسلامی آمده است یکی از شرایط اجرای قصاص می‌باشد که در روایات بدان اشاره شده است. بر این اساس این حکم، مطابق روایات بوده و برگرفته از آنها می‌باشد.

Rezapour در ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۹

2022-05-17T09:59:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۹
خط ۳:		خط ۳:
	ماده ۲۲۰ قانون مجازات اسلامی مقرر می‌دارد: «پدر یا جد پدری که فرزند خود را بکشد قصاص نمی‌شود و به پرداخت دیه به ورثه مقتول و تعزیر محکوم خواهد شد» در حالیکه در قرآن به حق قصاص کسی که بدون دلیل دیگری را بکشد تصریح شده است؟		ماده ۲۲۰ قانون مجازات اسلامی مقرر می‌دارد: «پدر یا جد پدری که فرزند خود را بکشد قصاص نمی‌شود و به پرداخت دیه به ورثه مقتول و تعزیر محکوم خواهد شد» در حالیکه در قرآن به حق قصاص کسی که بدون دلیل دیگری را بکشد تصریح شده است؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}~~روایات~~ دلیل اصلی بر مجازات نکردن پدر یا جد پدری بر قتل ~~فرزند~~ است. تمامی فقیهان بر این ~~مسئله،~~ اتفاق نظر دارند~~. این مسئله در قرآن ذکر نشده است~~.		{{پاسخ}}دلیل اصلی بر مجازات نکردن پدر یا جد پدری بر قتل فرزند، روایات است. تمامی فقیهان بر این حکم اتفاق نظر دارند.

	== بیان عام قرآن درباره قصاص ==		== بیان عام قرآن درباره قصاص ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۸
خط ۳:		خط ۳:
	ماده ۲۲۰ قانون مجازات اسلامی مقرر می‌دارد: «پدر یا جد پدری که فرزند خود را بکشد قصاص نمی‌شود و به پرداخت دیه به ورثه مقتول و تعزیر محکوم خواهد شد» در حالیکه در قرآن به حق قصاص کسی که بدون دلیل دیگری را بکشد تصریح شده است؟		ماده ۲۲۰ قانون مجازات اسلامی مقرر می‌دارد: «پدر یا جد پدری که فرزند خود را بکشد قصاص نمی‌شود و به پرداخت دیه به ورثه مقتول و تعزیر محکوم خواهد شد» در حالیکه در قرآن به حق قصاص کسی که بدون دلیل دیگری را بکشد تصریح شده است؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}دلیل اصلی بر قصاص‌نکردن پدر یا جد پدری بر قتل فرزند، روایات است. تمامی فقیهان بر این حکم اتفاق نظر دارند. قصاص نشدن پدر و پدر بزرگ نزد فقها قطعی و مسلم است. مجازات تعزیری پدر برای قتل فرزند در ~~مادة~~ ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی نیز پیش‌بینی شده است.		{{پاسخ}}دلیل اصلی بر قصاص‌نکردن پدر یا جد پدری بر قتل فرزند، روایات است. تمامی فقیهان بر این حکم اتفاق نظر دارند. قصاص نشدن پدر و پدر بزرگ نزد فقها قطعی و مسلم است. مجازات تعزیری پدر برای قتل فرزند در ماده ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی نیز پیش‌بینی شده است.

	== بیان عام قرآن درباره قصاص ==		== بیان عام قرآن درباره قصاص ==
	آیاتی از قرآن که حکم قصاص را بیان فرموده است به تشریع حکم قصاص پرداخته و می‌فرماید: {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کتِبَ عَلَیْکمُ الْقِصَاصُ فِی الْقَتْلَی الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنثَی بِالأُنثَی…\|ترجمه=ای کسانی که ایمان آورده‌اید قانون قصاص در مورد کشتگان بر شما چنین مقررّ گردیده است، آزاد در برابر آزاد و برده در برابر برده و زن در برابر زن.\|سوره=بقره\|آیه=۱۷۸}}		آیاتی از قرآن که حکم قصاص را بیان فرموده است به تشریع حکم قصاص پرداخته و می‌فرماید: {{قرآن\|یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کتِبَ عَلَیْکمُ الْقِصَاصُ فِی الْقَتْلَی الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنثَی بِالأُنثَی…\|ترجمه=ای کسانی که ایمان آورده‌اید قانون قصاص در مورد کشتگان بر شما چنین مقررّ گردیده است، آزاد در برابر آزاد و برده در برابر برده و زن در برابر زن.\|سوره=بقره\|آیه=۱۷۸}}

	~~باید توجه داشت که~~ این آیات، تنها بیانگر حکم کلی و عام [[قصاص]] و تشریع آن در شریعت اسلام است بدون اینکه از جزئیات و فروعات این حکم سخن به میان آورده باشد. بحث از جزئیات، فروعات و شرایط این حکم را به معصومین(ع) که مفسر و مبین آیات و احکام الهی هستند واگذار نموده است .و اطاعت و تبعیّت از دستورات ایشان را بر مؤمنان واجب شمرده است تا در سایه آن احکام و دستورات الهی اجرا گردد و فرموده است.<ref>بر اساس روایات بسیاری منظور ازاولوالامر ائمه معصومین(ع) هستند ر.ک. طباطبائی، محمد حسین، تفسیر المیزان، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۲ش، ج۴، ص۴۰۸ به بعد و تفسیر مجمع البیان، طبرسی، بیروت، دارالمعرفه، ج۳، ص۱۰۰.</ref>		این آیات، تنها بیانگر حکم کلی و عام [[قصاص]] و تشریع آن در شریعت اسلام است بدون اینکه از جزئیات و فروعات این حکم سخن به میان آورده باشد. بحث از جزئیات، فروعات و شرایط این حکم را به معصومین(ع) که مفسر و مبین آیات و احکام الهی هستند واگذار نموده است و اطاعت و تبعیّت از دستورات ایشان را بر مؤمنان واجب شمرده است تا در سایه آن احکام و دستورات الهی اجرا گردد و فرموده است.<ref>بر اساس روایات بسیاری منظور ازاولوالامر ائمه معصومین(ع) هستند ر.ک. طباطبائی، محمد حسین، تفسیر المیزان، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۸۲ش، ج۴، ص۴۰۸ به بعد و تفسیر مجمع البیان، طبرسی، بیروت، دارالمعرفه، ج۳، ص۱۰۰.</ref>

	== روایات درباره قصاص نشدن پدر ==		== روایات درباره قصاص نشدن پدر ==
	قصاص نشدن پدر و پدر بزرگ نزد فقها قطعی و مسلم است تا آنجا که کسی در مورد آن اختلاف ننموده است. در کتاب ~~شریف~~ [[جواهر الکلام]] که یکی از جامع‌ترین کتب فقهی شیعه است ~~چنین~~ آمده است «الشرط الثالث: ان لا یکون القاتل ابا فلو قتل والد ولده لم یقتل به بلا خلاف اجده فیه بل الاجماع بقسمیه علیه مضافاً الی النصوص». «شرط سوم برای اجرای قصاص این است که قاتل پدر مقتول نباشد. پس اگر پدری فرزند خویش را به قتل برساند بواسطه آن کشته نمی‌شود و خلافی در این حکم ندیده‌ام بلکه این حکم مورد اجماع محصّل و منقول فقهاء است علاوه بر روایاتی که در این زمینه است».<ref>محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، تهران، المکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۹ش، ج۴۱، ص ۱۵۹.</ref>		قصاص نشدن پدر و پدر بزرگ نزد فقها قطعی و مسلم است تا آنجا که کسی در مورد آن اختلاف ننموده است. در کتاب [[جواهر الکلام]] که یکی از جامع‌ترین کتب فقهی شیعه است آمده است «شرط سوم برای اجرای قصاص این است که قاتل پدر مقتول نباشد. پس اگر پدری فرزند خویش را به قتل برساند بواسطه آن کشته نمی‌شود و خلافی در این حکم ندیده‌ام بلکه این حکم مورد اجماع محصّل و منقول فقهاء است علاوه بر روایاتی که در این زمینه است».<ref>محمد حسن نجفی، جواهر الکلام، تهران، المکتبه الاسلامیه، ۱۳۹۹ش، ج۴۱، ص ۱۵۹.</ref>

	آنچه در قانون مجازات اسلامی آمده است یکی از شرایط اجرای قصاص می‌باشد که در روایات بدان اشاره شده است. بر این اساس این حکم، مطابق روایات بوده و برگرفته از آنها می‌باشد.		آنچه در قانون مجازات اسلامی آمده است یکی از شرایط اجرای قصاص می‌باشد که در روایات بدان اشاره شده است. بر این اساس این حکم، مطابق روایات بوده و برگرفته از آنها می‌باشد.
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	مجازات تعزیری پدر برای قتل فرزند در مادة ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی نیز پیش‌بینی شده است که می‌گوید: «هر کس مرتکب قتل عمد شود… و به هر علت قصاص نشود… دادگاه مرتکب را به حبس از ۳ تا ده سال محکوم می‌نماید». طبق این ماده مجازات تعزیری پدر در صورت کشتن فرزند در این دنیا، زندان به مدت ۳ تا ۱۰ سال است. مجازات بعدی که برای پدر مشخص شده است این است که لازم است دیه فرزند را به ورثه او پرداخت کند؛ البته هر چند خود پدر از ورّاث فرزند مقتول خویش است، لکن از دیه‌ای که پرداخت می‌کند ارث نمی‌برد و نه تنها چنین است، بلکه اگر فرزندش اموالی نیز داشته باشد، از آن اموال نیز ارث نخواهد برد. در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران نیز در ماده ۸۸۰ تصریح شده است که «قتل از موانع ارث است» و قاتل از مقتول ارث نمی‌برد.		مجازات تعزیری پدر برای قتل فرزند در مادة ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی نیز پیش‌بینی شده است که می‌گوید: «هر کس مرتکب قتل عمد شود… و به هر علت قصاص نشود… دادگاه مرتکب را به حبس از ۳ تا ده سال محکوم می‌نماید». طبق این ماده مجازات تعزیری پدر در صورت کشتن فرزند در این دنیا، زندان به مدت ۳ تا ۱۰ سال است. مجازات بعدی که برای پدر مشخص شده است این است که لازم است دیه فرزند را به ورثه او پرداخت کند؛ البته هر چند خود پدر از ورّاث فرزند مقتول خویش است، لکن از دیه‌ای که پرداخت می‌کند ارث نمی‌برد و نه تنها چنین است، بلکه اگر فرزندش اموالی نیز داشته باشد، از آن اموال نیز ارث نخواهد برد. در قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران نیز در ماده ۸۸۰ تصریح شده است که «قتل از موانع ارث است» و قاتل از مقتول ارث نمی‌برد.

	همچنین بر پدری که قاتل است، واجب است که بابت کشتن فرزند خودش کفاره دهد که ~~کفارة~~ این عمل او کفاره جمع یعنی شصت مسکین را طعام دهد، یک بنده آزاد کند و شصت روز را روزه بگیرد<ref>علامه حلّی، تحریر الأحکام، ج۲، ص ۲۴۸؛ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج ۴۲، ص۱۶۹.</ref>{{پایان پاسخ}}		همچنین بر پدری که قاتل است، واجب است که بابت کشتن فرزند خودش کفاره دهد که کفاره این عمل او کفاره جمع یعنی شصت مسکین را طعام دهد، یک بنده آزاد کند و شصت روز را روزه بگیرد.<ref>علامه حلّی، تحریر الأحکام، ج۲، ص ۲۴۸؛ نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام، ج ۴۲، ص۱۶۹.</ref>{{پایان پاسخ}}

	== منابع ==		== منابع ==