خطاب سلام‌های آخر در نماز - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazarzadeh: جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'

2026-05-12T09:07:24Z

جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۳۷
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	=== خطاب سلام سوم ===		=== خطاب سلام سوم ===
	جمله سوم: «السّلام علیکم و رحمه الله و برکاته». در این جمله مخاطب مبهم است؛ امّا در روایات مصادیقی را بیان فرموده‌اند. از جمله گفته شده است که: این سلام‌ها خطاب به ملائکه موکل انسان هستند. در بعضی از روایات گفته شده که این سلام خطاب به تمام ملائکه و فرشتگان است و در بعضی آمده که این سلام‌ها به انبیاء الهی است.<ref>مجلسی، محمدباقر، ~~بحارالانوار،~~ بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۳، ج۸۲، ص۳۰۶.</ref> و شاید هم بتوان گفت: بعد از آن که نمازگزار در سلام اول به رسول خدا(ص) سلام کرد و در سلام دوم به تمام نمازگزاران و تمام بندگان شایسته اعم از انبیاء و مؤمنین انسی و جنّی و ملائکه سلام کرد، در سلام سوم به صورت جمعی به همه آنها سلام می‌دهد و همه را مورد خطاب خود قرار می‌دهد.		جمله سوم: «السّلام علیکم و رحمه الله و برکاته». در این جمله مخاطب مبهم است؛ امّا در روایات مصادیقی را بیان فرموده‌اند. از جمله گفته شده است که: این سلام‌ها خطاب به ملائکه موکل انسان هستند. در بعضی از روایات گفته شده که این سلام خطاب به تمام ملائکه و فرشتگان است و در بعضی آمده که این سلام‌ها به انبیاء الهی است.<ref>مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۳، ج۸۲، ص۳۰۶.</ref> و شاید هم بتوان گفت: بعد از آن که نمازگزار در سلام اول به رسول خدا(ص) سلام کرد و در سلام دوم به تمام نمازگزاران و تمام بندگان شایسته اعم از انبیاء و مؤمنین انسی و جنّی و ملائکه سلام کرد، در سلام سوم به صورت جمعی به همه آنها سلام می‌دهد و همه را مورد خطاب خود قرار می‌دهد.

	تشریع سلام سوم در معراج به رسول خدا(ص): پیامبر(ص) در مورد نماز خود در معراج می‌فرماید: چون به خود و اهل بیت خود صلوات فرستادم استقامت نمودم، دیدم فرشتگان و انبیاء و مرسلین پشت سر من صف کشیده‌اند خطاب به من رسید، ای محمّد: بر ایشان سلام کن، پس گفتم: السلام علیکم و رحمه الله و برکاته. پس وحی رسید سلام و تحیت منم، و تو و ذریه‌ات رحمت و برکات هستید.<ref>نگاه کنید به مجلسی، محمدتقی، لوامع صاحب قرانی، قم، انتشارات دارالتفسیر، چاپ اول، ۱۳۷۴، ج۴، ص۱۲۷؛ و موسوی خمینی، روح الله، سر الصلوه، تهران، مؤسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی، چاپ دوم، ۱۳۷۲، ص۱۰۸.</ref>		تشریع سلام سوم در معراج به رسول خدا(ص): پیامبر(ص) در مورد نماز خود در معراج می‌فرماید: چون به خود و اهل بیت خود صلوات فرستادم استقامت نمودم، دیدم فرشتگان و انبیاء و مرسلین پشت سر من صف کشیده‌اند خطاب به من رسید، ای محمّد: بر ایشان سلام کن، پس گفتم: السلام علیکم و رحمه الله و برکاته. پس وحی رسید سلام و تحیت منم، و تو و ذریه‌ات رحمت و برکات هستید.<ref>نگاه کنید به مجلسی، محمدتقی، لوامع صاحب قرانی، قم، انتشارات دارالتفسیر، چاپ اول، ۱۳۷۴، ج۴، ص۱۲۷؛ و موسوی خمینی، روح الله، سر الصلوه، تهران، مؤسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی، چاپ دوم، ۱۳۷۲، ص۱۰۸.</ref>
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	در مورد فلسفه سلام‌های آخر نماز، در روایات اشاراتی وجود دارد؛ از جمله:		در مورد فلسفه سلام‌های آخر نماز، در روایات اشاراتی وجود دارد؛ از جمله:

	امام رضا(ع) در جواب کسی که از ایشان پرسید: چرا خداوند سلام را تحلیل نماز قرار داده و چرا به جای آن، تکبیر و تسبیح یا چیز دیگری قرار نداد، فرمود: چون وقتی نمازگزار خواست شروع به نماز کند، کلام مخلوقین را بر خود حرام کرد و توجه به خدا و خالق کرد؛ اما تحلیل نماز به کلام مخلوقین است و انتقال به طرف مخلوقین است و اولین چیزی که انسان‌ها می‌گویند سلام است.<ref>مجلسی، محمد باقر، ~~بحارالانوار،~~ بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۳، ج۸۲، ص۳۰۶؛ و وسائل، ابواب تسلیم، باب ۱، ح ۱۱.</ref>		امام رضا(ع) در جواب کسی که از ایشان پرسید: چرا خداوند سلام را تحلیل نماز قرار داده و چرا به جای آن، تکبیر و تسبیح یا چیز دیگری قرار نداد، فرمود: چون وقتی نمازگزار خواست شروع به نماز کند، کلام مخلوقین را بر خود حرام کرد و توجه به خدا و خالق کرد؛ اما تحلیل نماز به کلام مخلوقین است و انتقال به طرف مخلوقین است و اولین چیزی که انسان‌ها می‌گویند سلام است.<ref>مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۳، ج۸۲، ص۳۰۶؛ و وسائل، ابواب تسلیم، باب ۱، ح ۱۱.</ref>


خط ۵۰:		خط ۵۰:
	۲. هزار و یک نکته درباره نماز، حسین دیلمی، ص۳۰۹.		۲. هزار و یک نکته درباره نماز، حسین دیلمی، ص۳۰۹.

	۳. ~~بحارالانوار،~~ علامه مجلسی، ج۸۲، ص۳۰۶.		۳. بحار الانوار، علامه مجلسی، ج۸۲، ص۳۰۶.

Nazarzadeh: جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

2024-09-29T07:45:31Z

جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۱۵
خط ۷۲:		خط ۷۲:
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی نویسنده =		\| بازبینی نویسنده =
	\| ~~بازبینی~~ =		\| ارزیابی کمی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت = ج		\| اولویت = ج

Fabbasi: روایت حذف شد چون اختلافی است و فقها طبق آن فتوا ندادند.

2023-08-30T08:26:59Z

روایت حذف شد چون اختلافی است و فقها طبق آن فتوا ندادند.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۶
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	=== خطاب سلام اول ===		=== خطاب سلام اول ===
	سلام اول در نماز خطابش روشن است که رسول خدا(ص) می‌باشد ~~اگر چه در بعضی از روایات اهل بیت پیامبر(ص) هم ذکر شده‌اند که باید به آنها~~ سلام ~~کرد~~.<ref>~~من لایحضره،~~ قم، ~~منشورات جامعه مدرسین،~~ چاپ ~~دوم، ج۱، ص۳۱۹~~.</ref>		سلام اول در نماز خطابش روشن است که رسول خدا(ص) می‌باشد: {{عربی\|السلام عليك أيها النبي و رحمة الله بركاته\|ترجمه= سلام بر تو باد اى پيغمبر و رحمت خدا و بركات او.}}<ref>انصاری، مرتضی، صراط النجاة(فارسي)، تحقيق: محمد حسين فلاح زاده، قم، كنگرهء بزرگداشت دويستمين سالگرد تولد شيخ انصارى، چاپ اول، ۱۳۷۳ش، ص۲۳۲.
			</ref>

	=== خطاب سلام دوم ===		=== خطاب سلام دوم ===

Nazarzadeh در ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۶:۲۷

2021-09-22T06:27:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۹:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	مخاطب سلام‌های آخر نماز چه کسانی هستند؟{{پایان سوال}}		مخاطب سلام‌های آخر نماز چه کسانی هستند؟
	{{پاسخ}}خطاب سلام اول در نماز [[پیامبر اکرم]](ص) می‌باشد. در سلام دوم نمازگزار به همه [[انبیا]] و صالحان و بندگان نیک خداوند درود می‌فرستد. در خطاب سلام سوم کمی ابهام وجود دارد. گفته می‌شود در سلام سوم به مخاطبینِ دو سلام پیشین به طور جمعی سلام می‌فرستد.		{{پایان سوال}}
			{{پاسخ}}
			خطاب سلام اول در نماز [[پیامبر اکرم]](ص) می‌باشد. در سلام دوم نمازگزار به همه [[انبیا]] و صالحان و بندگان نیک خداوند درود می‌فرستد. در خطاب سلام سوم کمی ابهام وجود دارد. گفته می‌شود در سلام سوم به مخاطبینِ دو سلام پیشین به طور جمعی سلام می‌فرستد.

	== خطاب سلام ==		== خطاب سلام ==

A.rezapour در ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۰۷:۱۹

2021-07-10T07:19:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۲:		خط ۲:
	{{سوال}}		{{سوال}}
	مخاطب سلام‌های آخر نماز چه کسانی هستند؟{{پایان سوال}}		مخاطب سلام‌های آخر نماز چه کسانی هستند؟{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}خطاب سلام اول در نماز [[پیامبر اکرم]](ص) می‌باشد. در سلام دوم نمازگزار به همه [[انبیا]] و ~~صالحین~~ و بندگان نیک خداوند درود می‌فرستد. در خطاب سلام سوم کمی ابهام وجود دارد. گفته می‌شود در سلام سوم به مخاطبینِ دو سلام پیشین به طور جمعی سلام می‌فرستد.		{{پاسخ}}خطاب سلام اول در نماز [[پیامبر اکرم]](ص) می‌باشد. در سلام دوم نمازگزار به همه [[انبیا]] و صالحان و بندگان نیک خداوند درود می‌فرستد. در خطاب سلام سوم کمی ابهام وجود دارد. گفته می‌شود در سلام سوم به مخاطبینِ دو سلام پیشین به طور جمعی سلام می‌فرستد.

	== خطاب سلام ==		== خطاب سلام ==
			در آخر [[نماز]] سه سلام وجود دارد که هرکدام مخاطبی بخصوص دارد.

			=== خطاب سلام اول ===
	سلام اول در نماز خطابش روشن است که رسول خدا(ص) می‌باشد اگر چه در بعضی از روایات اهل بیت پیامبر(ص) هم ذکر شده‌اند که باید به آنها سلام کرد.<ref>من لایحضره، قم، منشورات جامعه مدرسین، چاپ دوم، ج۱، ص۳۱۹.</ref>		سلام اول در نماز خطابش روشن است که رسول خدا(ص) می‌باشد اگر چه در بعضی از روایات اهل بیت پیامبر(ص) هم ذکر شده‌اند که باید به آنها سلام کرد.<ref>من لایحضره، قم، منشورات جامعه مدرسین، چاپ دوم، ج۱، ص۳۱۹.</ref>

Nazarzadeh: جایگزینی متن - '|شاخه فرعی' به '| شاخه فرعی'

2021-03-18T04:47:25Z

جایگزینی متن - '|شاخه فرعی' به '| شاخه فرعی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۱۷
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن		\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن
	\|شاخه فرعی۱ = عبادت در قرآن		\| شاخه فرعی۱ = عبادت در قرآن
	\|شاخه فرعی۲ = نماز		\| شاخه فرعی۲ = نماز
	\|شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله

127.0.0.1: جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = '

2021-03-07T11:26:00Z

جایگزینی متن - ' | ارجاعات =' به ' | ارجاعات = | بازبینی نویسنده = '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مارس ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۵۶
خط ۶۵:		خط ۶۵:
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
			\| بازبینی نویسنده =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =

185.181.182.102: جایگزینی متن - '' به ''

2021-02-09T11:23:35Z

جایگزینی متن - '<span></span>' به ''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۴:۵۳
خط ۳۶:		خط ۳۶:


	~~<span></span>~~
	{{مطالعه بیشتر}}		{{مطالعه بیشتر}}

خط ۴۶:		خط ۴۶:
	۳. بحارالانوار، علامه مجلسی، ج۸۲، ص۳۰۶.		۳. بحارالانوار، علامه مجلسی، ج۸۲، ص۳۰۶.

	~~<span></span>~~

	== منابع ==		== منابع ==

185.181.182.102: جایگزینی متن - 'هٔ' به 'ه'

2020-12-22T16:41:57Z

جایگزینی متن - 'هٔ' به 'ه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۲۰:۱۱
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	== فلسفه سلام‌های آخر نماز ==		== فلسفه سلام‌های آخر نماز ==
	در مورد ~~فلسفهٔ~~ سلام‌های آخر نماز، در روایات اشاراتی وجود دارد؛ از جمله:		در مورد فلسفه سلام‌های آخر نماز، در روایات اشاراتی وجود دارد؛ از جمله:

	امام رضا(ع) در جواب کسی که از ایشان پرسید: چرا خداوند سلام را تحلیل نماز قرار داده و چرا به جای آن، تکبیر و تسبیح یا چیز دیگری قرار نداد، فرمود: چون وقتی نمازگزار خواست شروع به نماز کند، کلام مخلوقین را بر خود حرام کرد و توجه به خدا و خالق کرد؛ اما تحلیل نماز به کلام مخلوقین است و انتقال به طرف مخلوقین است و اولین چیزی که انسان‌ها می‌گویند سلام است.<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۳، ج۸۲، ص۳۰۶؛ و وسائل، ابواب تسلیم، باب ۱، ح ۱۱.</ref>		امام رضا(ع) در جواب کسی که از ایشان پرسید: چرا خداوند سلام را تحلیل نماز قرار داده و چرا به جای آن، تکبیر و تسبیح یا چیز دیگری قرار نداد، فرمود: چون وقتی نمازگزار خواست شروع به نماز کند، کلام مخلوقین را بر خود حرام کرد و توجه به خدا و خالق کرد؛ اما تحلیل نماز به کلام مخلوقین است و انتقال به طرف مخلوقین است و اولین چیزی که انسان‌ها می‌گویند سلام است.<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۳، ج۸۲، ص۳۰۶؛ و وسائل، ابواب تسلیم، باب ۱، ح ۱۱.</ref>

Razavi.r در ‏۲۰ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۲۲:۳۳

2020-12-20T22:33:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۰۲:۰۳
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	قرآن گروه‌های مختلفی را جزء صالحین قرار داده از جمله:		قرآن گروه‌های مختلفی را جزء صالحین قرار داده از جمله:

	'''۱. انبیاء:''' خداوند انبیاء را جزء صالحین دانسته و فرموده: {{قرآن\|وَ زَكَرِيَّا وَ يَحْيى‏ وَ عيسى‏ وَ إِلْياسَ كُلٌّ مِنَ الصَّالِحين‏\|ترجمه=زکریا و یحیی و عیسی و الیاس جز صالحان هستند.\|سوره=انعام\|آیه=۸۵}} و در آیات دیگر انبیاء دیگر را جز صالحین شمرده است.		'''۱. انبیاء:''' خداوند انبیاء را جزء صالحین دانسته و فرموده: {{قرآن\|وَ زَكَرِيَّا وَ يَحْيى‏ وَ عيسى‏ وَ إِلْياسَ كُلٌّ مِنَ الصَّالِحين‏\|ترجمه=زکریا و یحیی و عیسی و الیاس جز صالحان هستند.\|سوره=انعام\|آیه=۸۵}} و در آیات دیگر انبیاء دیگر را هم جزو صالحین شمرده است.

	'''۲. مؤمنین:''' خداوند کسانی را که به خدا و روز قیامت ایمان دارند و امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند و در کارهای خیر سرعت می‌گیرند ~~جزء~~ صالحان می‌داند، {{قرآن\|یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الآخِرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ یُسارِعُونَ فِی الْخَیْراتِ وَ أُولئِکَ مِنَ الصَّالِحِینَ}}<ref>آل‌عمران/ ۱۱۴.</ref> {{قرآن\|وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِی الصَّالِحِینَ\|ترجمه=و کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادند آنها را در زمره صالحان وارد خواهیم کرد.\|سوره=عنکبوت\|آیه=۹}}		'''۲. مؤمنین:''' خداوند کسانی را که به خدا و روز قیامت ایمان دارند و امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند و در کارهای خیر سرعت می‌گیرند جزو صالحان می‌داند، {{قرآن\|یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الآخِرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ یُسارِعُونَ فِی الْخَیْراتِ وَ أُولئِکَ مِنَ الصَّالِحِینَ}}<ref>آل‌عمران/ ۱۱۴.</ref> {{قرآن\|وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِی الصَّالِحِینَ\|ترجمه=و کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادند آنها را در زمره صالحان وارد خواهیم کرد.\|سوره=عنکبوت\|آیه=۹}}

	'''۳. جنیان مؤمن:''' از آنجا که جنیان دو گروهند، گروهی که ایمان دارند و گروهی که ایمان ندارند لذا بعضی از جنیان صالح و بعضی غیر صالحند. {{قرآن\|وَ أَنَّا مِنَّا الصَّالِحُونَ وَ مِنَّا دُونَ ذلِکَ\|ترجمه=و این‌که در میان ما افرادی صالح و افرادی غیر صالحند.\|سوره=جن\|آیه=۱۱}}		'''۳. جنیان مؤمن:''' از آنجا که جنیان دو گروهند، گروهی که ایمان دارند و گروهی که ایمان ندارند لذا بعضی از جنیان صالح و بعضی غیر صالحند. {{قرآن\|وَ أَنَّا مِنَّا الصَّالِحُونَ وَ مِنَّا دُونَ ذلِکَ\|ترجمه=و این‌که در میان ما افرادی صالح و افرادی غیر صالحند.\|سوره=جن\|آیه=۱۱}}

	بنابراین کلمه «عباد الله الصالحین» شامل تمام بندگان شایسته خدا می‌شود؛ چون این کلمه، به صورت جمع آمده که «ال» هم ~~روی آن آمده که~~ دلالت بر جمیع می‌کند، یعنی هر کس که صالح باشد چه انبیاء باشند و چه مؤمنین انسی و چه مؤمنین جنی، نمازگزار بر همه آنها سلام می‌دهد.		بنابراین کلمه «عباد الله الصالحین» شامل تمام بندگان شایسته خدا می‌شود؛ چون این کلمه، به صورت جمع آمده آمده است و «ال» اول هم دلالت بر جمیع می‌کند، یعنی هر کس که صالح باشد چه انبیاء باشند و چه مؤمنین انسی و چه مؤمنین جنی، نمازگزار بر همه آنها سلام می‌دهد.

	=== خطاب سلام سوم ===		=== خطاب سلام سوم ===
	جمله سوم: «السّلام علیکم و رحمه الله برکاته». در این جمله مخاطب مبهم است؛ امّا در روایات مصادیقی ~~از این مخاطب~~ را بیان فرموده‌اند. از جمله گفته شده: این سلام‌ها خطاب به ملائکه موکل انسان هستند. در بعضی از روایات گفته شده که این سلام خطاب به تمام ملائکه و فرشتگان است و در بعضی آمده که این سلام‌ها به انبیاء الهی است.<ref>مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۳، ج۸۲، ص۳۰۶.</ref> و شاید هم بتوان گفت: بعد از آن که نمازگزار در سلام اول به ~~خصوص~~ رسول خدا(ص) سلام کرد و در سلام دوم به تمام نمازگزاران و تمام بندگان شایسته اعم از انبیاء و مؤمنین انسی و جنّی و ملائکه سلام کرد، در سلام سوم به صورت جمعی به همه آنها سلام می‌دهد و همه را مورد ~~مخاطب~~ خود قرار می‌دهد.		جمله سوم: «السّلام علیکم و رحمه الله و برکاته». در این جمله مخاطب مبهم است؛ امّا در روایات مصادیقی را بیان فرموده‌اند. از جمله گفته شده است که: این سلام‌ها خطاب به ملائکه موکل انسان هستند. در بعضی از روایات گفته شده که این سلام خطاب به تمام ملائکه و فرشتگان است و در بعضی آمده که این سلام‌ها به انبیاء الهی است.<ref>مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۳، ج۸۲، ص۳۰۶.</ref> و شاید هم بتوان گفت: بعد از آن که نمازگزار در سلام اول به رسول خدا(ص) سلام کرد و در سلام دوم به تمام نمازگزاران و تمام بندگان شایسته اعم از انبیاء و مؤمنین انسی و جنّی و ملائکه سلام کرد، در سلام سوم به صورت جمعی به همه آنها سلام می‌دهد و همه را مورد خطاب خود قرار می‌دهد.

	تشریع سلام سوم در معراج به رسول خدا(ص): پیامبر(ص) در مورد نماز خود در معراج می‌فرماید: چون به خود و اهل بیت خود صلوات فرستادم استقامت نمودم، دیدم فرشتگان و انبیاء و مرسلین پشت سر من صف کشیده‌اند خطاب به من رسید، ای محمّد: بر ایشان سلام کن، پس گفتم: السلام علیکم و رحمه الله و برکاته. پس وحی رسید سلام و تحیت منم، و تو و ذریه‌ات رحمت و برکات هستید.<ref>نگاه کنید به مجلسی، محمدتقی، لوامع صاحب قرانی، قم، انتشارات دارالتفسیر، چاپ اول، ۱۳۷۴، ج۴، ص۱۲۷؛ و موسوی خمینی، روح الله، سر الصلوه، تهران، مؤسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی، چاپ دوم، ۱۳۷۲، ص۱۰۸.</ref>		تشریع سلام سوم در معراج به رسول خدا(ص): پیامبر(ص) در مورد نماز خود در معراج می‌فرماید: چون به خود و اهل بیت خود صلوات فرستادم استقامت نمودم، دیدم فرشتگان و انبیاء و مرسلین پشت سر من صف کشیده‌اند خطاب به من رسید، ای محمّد: بر ایشان سلام کن، پس گفتم: السلام علیکم و رحمه الله و برکاته. پس وحی رسید سلام و تحیت منم، و تو و ذریه‌ات رحمت و برکات هستید.<ref>نگاه کنید به مجلسی، محمدتقی، لوامع صاحب قرانی، قم، انتشارات دارالتفسیر، چاپ اول، ۱۳۷۴، ج۴، ص۱۲۷؛ و موسوی خمینی، روح الله، سر الصلوه، تهران، مؤسسه نشر و تنظیم آثار امام خمینی، چاپ دوم، ۱۳۷۲، ص۱۰۸.</ref>

	== سلام‌های آخر نماز از سوی خداوند ==		== سلام‌های آخر نماز از سوی خداوند ==
	اگر ظاهر امر در نظر گرفته شود، گفته می‌شود: این سلام‌ها از طرف نمازگزاران بیان می‌شوند اما در واقع این سلام‌ها از ناحیه خداوند صادر می‌شوند، ولی از زبان نمازگزار بیان می‌شوند؛ و در حقیقت این نمازگزار ترجمان سخن خداوند است و این توفیق به این عبد و نمازگزار داده شده است که سخن خداوند را به مخاطبین ~~برسانند~~.		اگر ظاهر امر در نظر گرفته شود، گفته می‌شود: این سلام‌ها از طرف نمازگزاران بیان می‌شوند اما در واقع این سلام‌ها از ناحیه خداوند صادر می‌شوند، ولی از زبان نمازگزار بیان می‌شوند؛ و در حقیقت این نمازگزار ترجمان سخن خداوند است و این توفیق به این عبد و نمازگزار داده شده است که سخن خداوند را به مخاطبین برساند.

	هم‌چنین در روایات دارد که این سلام‌ها تحیت هستند.<ref>وسائل، ابواب تسلیم، ج۱۱، باب ۱.</ref> بنابراین، این سلام‌ها از ناحیه خداوند و فرشتگان موکل هستند که از زبان آن نمازگزار صادر می‌شوند.		هم‌چنین در روایات دارد که این سلام‌ها تحیت هستند.<ref>وسائل، ابواب تسلیم، ج۱۱، باب ۱.</ref> بنابراین، این سلام‌ها از ناحیه خداوند و فرشتگان موکل هستند که از زبان آن نمازگزار صادر می‌شوند.
خط ۳۵:		خط ۳۵:
	امام رضا(ع) در جواب کسی که از ایشان پرسید: چرا خداوند سلام را تحلیل نماز قرار داده و چرا به جای آن، تکبیر و تسبیح یا چیز دیگری قرار نداد، فرمود: چون وقتی نمازگزار خواست شروع به نماز کند، کلام مخلوقین را بر خود حرام کرد و توجه به خدا و خالق کرد؛ اما تحلیل نماز به کلام مخلوقین است و انتقال به طرف مخلوقین است و اولین چیزی که انسان‌ها می‌گویند سلام است.<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۳، ج۸۲، ص۳۰۶؛ و وسائل، ابواب تسلیم، باب ۱، ح ۱۱.</ref>		امام رضا(ع) در جواب کسی که از ایشان پرسید: چرا خداوند سلام را تحلیل نماز قرار داده و چرا به جای آن، تکبیر و تسبیح یا چیز دیگری قرار نداد، فرمود: چون وقتی نمازگزار خواست شروع به نماز کند، کلام مخلوقین را بر خود حرام کرد و توجه به خدا و خالق کرد؛ اما تحلیل نماز به کلام مخلوقین است و انتقال به طرف مخلوقین است و اولین چیزی که انسان‌ها می‌گویند سلام است.<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۳، ج۸۲، ص۳۰۶؛ و وسائل، ابواب تسلیم، باب ۱، ح ۱۱.</ref>

	امام خمینی (ره) می‌فرماید: چون نمازگزار از مقام سجود که سرّ سجود فناء است به خود آمد و حالت هوشیاری به او دست داد و از حال غیبت خلق به حال حضور، رجوع کرد، به موجودات سلام می‌دهد؛ سلام کسی که از سفر و غیبت برگشته است، پس از این رجوع، اول به نبی اکرم(ص) سلام می‌دهد و بعد از آن، به اعیان دیگر موجودات و جمیع ملائکه خدا و انبیاء و مرسلین که در این سفر همراه او بودند سلام می‌کند و سلامت آنها را از خدا تقاضا می‌کند،... بعد می‌فرماید: کسی که در نماز غایب از خلق نبوده و مسافر الی الله نبوده برای او سلام حقیقت ندارد و جز لقلقه لسان چیزی نبوده… و اگر در نماز که حقیقت معراج است عروجی حاصل نشد و از بیت نفس خارج نشده سلام برای او نیست.

	<span></span>		<span></span>
خط ۶۳:		خط ۶۲:
	\| لینک‌دهی = شد		\| لینک‌دهی = شد
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه = شد
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =