حد و مطلع قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Fabbasi: تکمیل منابع و یرایش جزئی

2023-07-29T07:14:36Z

تکمیل منابع و یرایش جزئی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۴
خط ۹:		خط ۹:
	==روایاتی در وجود حد و مطلع==		==روایاتی در وجود حد و مطلع==
	روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:		روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:
	* [[فیض کاشانی]] در کتاب تفسیری خود روایتی را از [[امام علی(ع)]] نقل کرده است: ~~«هیچ~~ آیه‌ای نیست مگر اینکه دارای چهار معنا است؛ ظاهر، باطن، حد و ~~مطلع»~~.<ref>~~''. تفسیر صافی،~~ ج۱، ~~ص۲۸~~.''</ref>		* [[فیض کاشانی]] در کتاب تفسیری خود روایتی را از [[امام علی(ع)]] نقل کرده است: {{متن عربی\|هیچ آیه‌ای نیست مگر اینکه دارای چهار معنا است؛ ظاهر، باطن، حد و مطلع.}}<ref>فيض كاشانى، محمد بن شاه مرتضى، تفسير الصافي، تهران، مكتبة الصدر، چاپ دوم، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۳۱.</ref>
	* ابن‌مسعود از [[پیامبر اسلام(ص)]] نقل کرده: قرآن بر هفت حرف نازل شده است. هر حرف دارای ظاهر و باطنی است. همچنین هر حرفی دارای «حد» و هر حدی دارای «مطلع» است.<ref>~~''. تفسیر طبری،~~ ج۱، ~~ص۲۵، حدیث ۹~~.''</ref>		* ابن‌مسعود از [[پیامبر اسلام(ص)]] نقل کرده است: {{متن عربی\|قرآن بر هفت حرف نازل شده است. هر حرف دارای ظاهر و باطنی است. همچنین هر حرفی دارای «حد» و هر حدی دارای «مطلع» است.}}<ref>طبرى، محمد بن جرير، جامع البيان فى تفسير القرآن، بیروت، دار المعرفه، چاپ اول، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۹.</ref>
	==مفهوم‌شناسی==		==مفهوم‌شناسی==
	[[روایات]]، معانی برای حد و مطلع ذکر کرده‌اند: «حد، حکم و مطلع، کیفیت استنباط حکم از قرآن است.»<ref>~~''. بحارالأنوار،~~ ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref> در روایت دیگری نیز چنین آمده: ~~«حد،~~ احکام حلال و حرام، و مطلع، مراد خداوند از بنده است.»<ref>~~''. تفسیر صافی،~~ ج۱، ~~ص۲۸~~.''</ref>		[[روایات]]، معانی برای حد و مطلع ذکر کرده‌اند: «حد، حکم و مطلع، کیفیت استنباط حکم از قرآن است.»<ref>مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref> در روایت دیگری نیز چنین آمده است: {{متن عربی\|حد، احکام حلال و حرام، و مطلع، مراد خداوند از بنده است.}}<ref>فيض كاشانى، محمد بن شاه مرتضى، تفسير الصافي، تهران، مكتبة الصدر، چاپ دوم، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۳۱.</ref>

	محققان با جمع‌بندی میان روایات مختلف، معنایی را ارائه کرده‌اند که حد، نهایت و منتهای ظاهر آیات و مطلع، مبدأ باطن قرآن است.		محققان با جمع‌بندی میان روایات مختلف، معنایی را ارائه کرده‌اند که حد، نهایت و منتهای ظاهر آیات و مطلع، مبدأ باطن قرآن است.
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	* مرحله‌ی بعد، ظهور ترکیبی است. کلام، غیر از ظهور تصوری، ظهور تصدیقی دارد که ممکن است با ظهور تصوری‌اش یکسان و یا تا حدودی متفاوت باشد.		* مرحله‌ی بعد، ظهور ترکیبی است. کلام، غیر از ظهور تصوری، ظهور تصدیقی دارد که ممکن است با ظهور تصوری‌اش یکسان و یا تا حدودی متفاوت باشد.
	* ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام، قرینه‌های متصل و منفصل، مورد توجه قرار گیرد و این‌جا معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته می‌شود و این همان «'''حد'''» است.		* ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام، قرینه‌های متصل و منفصل، مورد توجه قرار گیرد و این‌جا معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته می‌شود و این همان «'''حد'''» است.
	حد از یک جهت، نهایت ظهورات لفظ است و از جهت دیگر، نقطه‌ی شروع برای رسیدن به باطن قرآن. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری هستند و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند باطن را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.<ref>~~''. بحارالأنوار،~~ ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref>		حد از یک جهت، نهایت ظهورات لفظ است و از جهت دیگر، نقطه‌ی شروع برای رسیدن به باطن قرآن. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری هستند و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند باطن را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.<ref>مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق، ج۲۳، ص۱۹۷.</ref>

	== تفاوت حد با ظاهر ==		== تفاوت حد با ظاهر ==

Rezapour در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۲

2022-04-16T09:22:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۵۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	در ~~روایات~~ ظاهر و باطن، مفاهیم دیگری چون «حد» و «مطلع» هم مطرح شده است. این اصطلاحات به چه معنا است؟		در روایاتِ ظاهر و باطن، مفاهیم دیگری چون «حد» و «مطلع» هم مطرح شده است. این اصطلاحات به چه معنا است؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	'''حَد''' را به معنای نهایت و منتهای ظاهر [[آیات]] دانسته‌اند. ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام و قرینه‌ها، مورد توجه قرار گیرد و معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته شود و این همان «حد» است. میان «حد» و ظاهر تفاوت‌هایی را ذکر کرده‌اند. محققان معتقدند ظاهر دارای مراحلی است و مرحله‌ی نهایی آن، حد، نامیده می‌شود. همچنین هر ظاهری حجت نیست ولی «حد»، حجّت است. حد ظهور نهایی کلام و مقصود خداوند از آیه است.		'''حَد''' را به معنای نهایت و منتهای ظاهر [[آیات]] دانسته‌اند. ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام و قرینه‌ها، مورد توجه قرار گیرد و معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته شود و این همان «حد» است. میان «حد» و ظاهر تفاوت‌هایی را ذکر کرده‌اند. محققان معتقدند ظاهر دارای مراحلی است و مرحله‌ی نهایی آن، حد، نامیده می‌شود. همچنین هر ظاهری حجت نیست ولی «حد»، حجّت است. حد ظهور نهایی کلام و مقصود خداوند از آیه است.

	'''مَطْلَع‏''' را مبدأ باطن قرآن دانسته‌اند. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری بوده و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، به‌دست نمی‌آید. باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها، باطن را به‌دست می‌آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.		'''مَطْلَع‏''' را مبدأ [[باطن قرآن از دیدگاه فلاسفه اسلامی\|باطن قرآن]] دانسته‌اند. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری بوده و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، به‌دست نمی‌آید. باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها، باطن را به‌دست می‌آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.
	==روایاتی در وجود حد و مطلع==		==روایاتی در وجود حد و مطلع==
	روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:		روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:

Rezapour در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۸

2022-04-16T08:38:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۸
خط ۴:		خط ۴:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	'''حَد''' را به معنای نهایت و منتهای ظاهر آیات دانسته‌اند. ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام و قرینه‌ها، مورد توجه قرار گیرد و معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته شود و این همان «حد» است. میان «حد» و ظاهر تفاوت‌هایی را ذکر کرده‌اند. محققان معتقدند ظاهر دارای مراحلی است و مرحله‌ی نهایی آن، حد، نامیده می‌شود. همچنین هر ظاهری حجت نیست ولی «حد»، حجّت است. حد ظهور نهایی کلام و مقصود خداوند از آیه است.		'''حَد''' را به معنای نهایت و منتهای ظاهر [[آیات]] دانسته‌اند. ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام و قرینه‌ها، مورد توجه قرار گیرد و معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته شود و این همان «حد» است. میان «حد» و ظاهر تفاوت‌هایی را ذکر کرده‌اند. محققان معتقدند ظاهر دارای مراحلی است و مرحله‌ی نهایی آن، حد، نامیده می‌شود. همچنین هر ظاهری حجت نیست ولی «حد»، حجّت است. حد ظهور نهایی کلام و مقصود خداوند از آیه است.

	'''مَطْلَع‏''' را مبدأ باطن قرآن دانسته‌اند. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری بوده و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، ~~نمى‌توان آن را فهميد~~. باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق ~~آن‌ها می‌توانند~~ باطن را به‌دست ~~آورند~~. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.		'''مَطْلَع‏''' را مبدأ باطن قرآن دانسته‌اند. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری بوده و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، به‌دست نمی‌آید. باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها، باطن را به‌دست می‌آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.
	==روایاتی در وجود حد و مطلع==		==روایاتی در وجود حد و مطلع==
	روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:		روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:

Rezapour در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۵

2022-04-16T08:35:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{ویرایش}}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۵:		خط ۴:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	'''حَد''' را به معنای نهایت و منتهای ظاهر آیات دانسته‌اند. ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام و قرینه‌ها، مورد توجه قرار گیرد و معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته شود و این همان «حد» است. میان «حد» و ظاهر تفاوت‌هایی ~~وجود دارد~~. ظاهر دارای مراحلی است و مرحله‌ی نهایی آن، حد، نامیده می‌شود. هر ظاهری حجت نیست ولی «حد»، حجّت است. حد ظهور نهایی کلام و مقصود خداوند از آیه است		'''حَد''' را به معنای نهایت و منتهای ظاهر آیات دانسته‌اند. ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام و قرینه‌ها، مورد توجه قرار گیرد و معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته شود و این همان «حد» است. میان «حد» و ظاهر تفاوت‌هایی را ذکر کرده‌اند. محققان معتقدند ظاهر دارای مراحلی است و مرحله‌ی نهایی آن، حد، نامیده می‌شود. همچنین هر ظاهری حجت نیست ولی «حد»، حجّت است. حد ظهور نهایی کلام و مقصود خداوند از آیه است.

	'''مَطْلَع‏''' را مبدأ باطن قرآن دانسته‌اند. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری بوده و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند ~~آن‌ها~~ را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.		'''مَطْلَع‏''' را مبدأ باطن قرآن دانسته‌اند. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری بوده و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند باطن را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.
	==روایاتی در وجود حد و مطلع==		==روایاتی در وجود حد و مطلع==
	روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:		روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:
خط ۲۲:		خط ۲۱:
	* مرحله‌ی بعد، ظهور ترکیبی است. کلام، غیر از ظهور تصوری، ظهور تصدیقی دارد که ممکن است با ظهور تصوری‌اش یکسان و یا تا حدودی متفاوت باشد.		* مرحله‌ی بعد، ظهور ترکیبی است. کلام، غیر از ظهور تصوری، ظهور تصدیقی دارد که ممکن است با ظهور تصوری‌اش یکسان و یا تا حدودی متفاوت باشد.
	* ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام، قرینه‌های متصل و منفصل، مورد توجه قرار گیرد و این‌جا معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته می‌شود و این همان «'''حد'''» است.		* ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام، قرینه‌های متصل و منفصل، مورد توجه قرار گیرد و این‌جا معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته می‌شود و این همان «'''حد'''» است.
	حد از یک جهت، نهایت ظهورات لفظ است و از جهت دیگر، نقطه‌ی شروع برای رسیدن به باطن قرآن. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری هستند و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند ~~آن‌ها~~ را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.<ref>''. بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref>		حد از یک جهت، نهایت ظهورات لفظ است و از جهت دیگر، نقطه‌ی شروع برای رسیدن به باطن قرآن. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری هستند و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند باطن را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.<ref>''. بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref>

	== تفاوت حد با ظاهر ==		== تفاوت حد با ظاهر ==
خط ۴۷:		خط ۴۶:

	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله
			\| شناسه =شد
	\| شناسه =		\| تیترها =شد
	\| تیترها =		\| ویرایش =شد
	\| ویرایش =		\| لینک‌دهی =شد
	\| لینک‌دهی =
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه =
خط ۵۸:		خط ۵۶:
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =		\| اولویت =ج
	\| کیفیت =		\| کیفیت =ج
	}}		}}

	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Rezapour در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۲

2022-04-16T08:32:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۰۲
خط ۵:		خط ۵:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	'''حَد''' و ~~'''مَطْلَع‏'''~~ ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق ~~کلام، قرینه‌های متصل~~ و ~~منفصل،~~ مورد توجه قرار گیرد و ~~این‌جا~~ معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته ~~می‌شود~~ و این همان «حد» است. ~~حد از یک جهت، نهایت ظهورات لفظ است~~		'''حَد''' را به معنای نهایت و منتهای ظاهر آیات دانسته‌اند. ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام و قرینه‌ها، مورد توجه قرار گیرد و معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته شود و این همان «حد» است. میان «حد» و ظاهر تفاوت‌هایی وجود دارد. ظاهر دارای مراحلی است و مرحله‌ی نهایی آن، حد، نامیده می‌شود. هر ظاهری حجت نیست ولی «حد»، حجّت است. حد ظهور نهایی کلام و مقصود خداوند از آیه است

	بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری هستند و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. تمام باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند آن‌ها را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.


	میان «حد» و ظاهر تفاوت‌هایی ~~را ذکر کرده‌اند~~. ظاهر دارای مراحلی است و مرحله‌ی نهایی ~~ظهور،~~ حد، نامیده می‌شود. هر ظاهری حجت نیست ولی «حد»، حجّت است. حد ظهور نهایی کلام و مقصود خداوند از آیه است

			'''مَطْلَع‏''' را مبدأ باطن قرآن دانسته‌اند. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری بوده و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند آن‌ها را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.
	==روایاتی در وجود حد و مطلع==		==روایاتی در وجود حد و مطلع==
	روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:		روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:
خط ۲۶:		خط ۲۲:
	* مرحله‌ی بعد، ظهور ترکیبی است. کلام، غیر از ظهور تصوری، ظهور تصدیقی دارد که ممکن است با ظهور تصوری‌اش یکسان و یا تا حدودی متفاوت باشد.		* مرحله‌ی بعد، ظهور ترکیبی است. کلام، غیر از ظهور تصوری، ظهور تصدیقی دارد که ممکن است با ظهور تصوری‌اش یکسان و یا تا حدودی متفاوت باشد.
	* ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام، قرینه‌های متصل و منفصل، مورد توجه قرار گیرد و این‌جا معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته می‌شود و این همان «'''حد'''» است.		* ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام، قرینه‌های متصل و منفصل، مورد توجه قرار گیرد و این‌جا معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته می‌شود و این همان «'''حد'''» است.
	حد از یک جهت، نهایت ظهورات لفظ است و از جهت دیگر، نقطه‌ی شروع برای رسیدن به باطن قرآن. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری هستند و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. ~~تمام~~ باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند آن‌ها را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.<ref>''. بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref>		حد از یک جهت، نهایت ظهورات لفظ است و از جهت دیگر، نقطه‌ی شروع برای رسیدن به باطن قرآن. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری هستند و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند آن‌ها را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.<ref>''. بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref>

	== تفاوت حد با ظاهر ==		== تفاوت حد با ظاهر ==

Rezapour در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۰

2022-04-16T08:10:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۰
خط ۵:		خط ۵:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	'''حَد''' و '''مَطْلَع‏'''		'''حَد''' و '''مَطْلَع‏''' ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام، قرینه‌های متصل و منفصل، مورد توجه قرار گیرد و این‌جا معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته می‌شود و این همان «حد» است. حد از یک جهت، نهایت ظهورات لفظ است

			بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری هستند و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. تمام باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند آن‌ها را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.


			میان «حد» و ظاهر تفاوت‌هایی را ذکر کرده‌اند. ظاهر دارای مراحلی است و مرحله‌ی نهایی ظهور، حد، نامیده می‌شود. هر ظاهری حجت نیست ولی «حد»، حجّت است. حد ظهور نهایی کلام و مقصود خداوند از آیه است

	==روایاتی در وجود حد و مطلع==		==روایاتی در وجود حد و مطلع==
	روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:		روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:

Rezapour در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۰۰

2022-04-16T08:00:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۰
خط ۵:		خط ۵:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
			'''حَد''' و '''مَطْلَع‏'''
	==روایاتی در وجود حد و مطلع==		==روایاتی در وجود حد و مطلع==
	روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:		روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:

Rezapour در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۵۸

2022-04-16T07:58:45Z

Rezapour: /* تفاوت حد با ظاهر */

2022-04-16T07:14:22Z

تفاوت حد با ظاهر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۴
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	میان «حد» و ظاهر تفاوت‌هایی را ذکر کرده‌اند:		میان «حد» و ظاهر تفاوت‌هایی را ذکر کرده‌اند:

	* ظاهر دارای مراحلی است و مرحله‌ی نهایی ظهور، حد، نامیده می‌شود و شاید این که در روایت ~~فرموده‌اند~~: «حد ~~منتهاست»،~~ به همین معنا باشد.		* ظاهر دارای مراحلی است و مرحله‌ی نهایی ظهور، حد، نامیده می‌شود و شاید این که در روایت آمده: «حد منتها است»، به همین معنا باشد.
	* هر ظاهری حجت نیست ولی «حد»، حجّت است. حد که ظهور نهایی کلام ~~است، همان~~ مقصود خداوند از آیه است و از این رو، در روایت به «حکم خدا» تفسیر شده است.		* هر ظاهری حجت نیست ولی «حد»، حجّت است. حد ظهور نهایی کلام و مقصود خداوند از آیه است. از این رو، در روایت به «حکم خدا» تفسیر شده است.
	* رابطه‌ی بین ظاهر و حد، رابطه‌ی عموم و خصوص مطلق است؛ هر حدی ظاهر است اما هر ظاهری حد نیست.		* رابطه‌ی بین ظاهر و حد، رابطه‌ی عموم و خصوص مطلق است؛ هر حدی ظاهر است اما هر ظاهری حد نیست.

Rezapour در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۱۲

2022-04-16T07:12:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۲
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	روایات، معانی برای حد و مطلع ذکر کرده‌اند: «حد، حکم و مطلع، کیفیت استنباط حکم از قرآن است.»<ref>''. بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref> در روایت دیگری نیز چنین آمده: «حد، احکام حلال و حرام، و مطلع، مراد خداوند از بنده است.»<ref>''. تفسیر صافی، ج۱، ص۲۸.''</ref>		روایات، معانی برای حد و مطلع ذکر کرده‌اند: «حد، حکم و مطلع، کیفیت استنباط حکم از قرآن است.»<ref>''. بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref> در روایت دیگری نیز چنین آمده: «حد، احکام حلال و حرام، و مطلع، مراد خداوند از بنده است.»<ref>''. تفسیر صافی، ج۱، ص۲۸.''</ref>

	محققان با جمع‌بندی میان روایات مختلف، تحلیل‌هایی ارائه کرده‌اند؛ از جمله اینکه حد، نهایت و منتهای ظاهر آیات ~~است~~ و مطلع، مبدأ ~~بطون~~ قرآن است.		محققان با جمع‌بندی میان روایات مختلف، تحلیل‌هایی ارائه کرده‌اند؛ از جمله اینکه حد، نهایت و منتهای ظاهر آیات و مطلع، مبدأ باطن قرآن است.

	محققان، ظهور کلام را دارای سطوح مختلفی دانسته‌اند:		محققان، ظهور کلام را دارای سطوح مختلفی دانسته‌اند:

	* در مرتبه نخست، ظاهر، الفاظ قرآن است و این ظهور برای همه حاصل می‌شود و سپس ظهور مفردات قرآن بروز دارد. هر ~~لفظی با توجه به وضع و استعمال،~~ معنایی را به ذهن متبادر می‌سازد که آن معنای متبادر به ذهن را معنای ظاهر لفظ می‌گویند.		* در مرتبه نخست، ظاهر، الفاظ قرآن است و این ظهور برای همه حاصل می‌شود و سپس ظهور مفردات قرآن بروز دارد. هر لفظ، معنایی را به ذهن متبادر می‌سازد که آن معنای متبادر به ذهن را معنای ظاهر لفظ می‌گویند.
	* مرحله ی بعد، ظهور ترکیبی است. ~~زمانی که لفظ در ترکیب آمد،~~ غیر از ظهور تصوری، ظهور تصدیقی ~~پیدا می‌کند~~ که ممکن است با ظهور تصوری‌اش یکسان و یا تا حدودی متفاوت باشد.		* مرحله ی بعد، ظهور ترکیبی است. کلام، غیر از ظهور تصوری، ظهور تصدیقی دارد که ممکن است با ظهور تصوری‌اش یکسان و یا تا حدودی متفاوت باشد.
	* ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق ~~کلام و قراینِ~~ متصل و ~~منفصل و مربوط به آن،~~ مورد توجه ~~و دقت~~ قرار ~~می‌گیرد~~ و این‌جا معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته می‌شود و این همان «'''حد'''» است.		* ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام، قرینه‌های متصل و منفصل، مورد توجه قرار گیرد و این‌جا معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته می‌شود و این همان «'''حد'''» است.
	حد از یک جهت ~~منتهای~~ ظهورات لفظ است و از جهت دیگر، ~~نقطه ی~~ شروع برای رسیدن به ~~بطون~~ قرآن ~~است~~. بطون قرآن فراتر از معنای ظاهری هستند و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. تمام باطن قرآن را تنها خدا و راسخان در علم می‌دانند و ما تنها از طریق آن‌ها ~~می‌توانیم~~ آن‌ها را به‌دست ~~آوریم~~. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.<ref>''. بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref>		حد از یک جهت نهایت ظهورات لفظ است و از جهت دیگر، نقطه‌ی شروع برای رسیدن به باطن قرآن. بطون قرآن فراتر از معنای ظاهری هستند و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. تمام باطن قرآن را تنها خدا و راسخان در علم می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند آن‌ها را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.<ref>''. بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref>

	== تفاوت حد با ظاهر ==		== تفاوت حد با ظاهر ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۸
خط ۸:		خط ۸:
	==روایاتی در وجود حد و مطلع==		==روایاتی در وجود حد و مطلع==
	روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:		روایات به وجود «حد» و «مطلع» در قرآن اشاره کرده‌اند:
	* [[فیض کاشانی]] در کتاب تفسیری خود روایتی را از [[امام علی(ع)]] نقل کرده است: «هیچ آیه‌ای نیست مگر اینکه دارای چهار ~~معنای~~ است؛ ظاهر، باطن، حد و مطلع».<ref>''. تفسیر صافی، ج۱، ص۲۸.''</ref>		* [[فیض کاشانی]] در کتاب تفسیری خود روایتی را از [[امام علی(ع)]] نقل کرده است: «هیچ آیه‌ای نیست مگر اینکه دارای چهار معنا است؛ ظاهر، باطن، حد و مطلع».<ref>''. تفسیر صافی، ج۱، ص۲۸.''</ref>
	* ابن‌مسعود از [[پیامبر اسلام(ص)]] نقل کرده: قرآن بر هفت حرف نازل شده است. هر حرف دارای ظاهر و باطنی است. همچنین هر حرفی دارای «حد» و هر حدی دارای «مطلع» است.<ref>''. تفسیر طبری، ج۱، ص۲۵، حدیث ۹.''</ref>		* ابن‌مسعود از [[پیامبر اسلام(ص)]] نقل کرده: قرآن بر هفت حرف نازل شده است. هر حرف دارای ظاهر و باطنی است. همچنین هر حرفی دارای «حد» و هر حدی دارای «مطلع» است.<ref>''. تفسیر طبری، ج۱، ص۲۵، حدیث ۹.''</ref>
	==مفهوم‌شناسی==		==مفهوم‌شناسی==
	~~روایات،~~ معانی برای حد و مطلع ذکر کرده‌اند: «حد، حکم و مطلع، کیفیت استنباط حکم از قرآن است.»<ref>''. بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref> در روایت دیگری نیز چنین آمده: «حد، احکام حلال و حرام، و مطلع، مراد خداوند از بنده است.»<ref>''. تفسیر صافی، ج۱، ص۲۸.''</ref>		[[روایات]]، معانی برای حد و مطلع ذکر کرده‌اند: «حد، حکم و مطلع، کیفیت استنباط حکم از قرآن است.»<ref>''. بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref> در روایت دیگری نیز چنین آمده: «حد، احکام حلال و حرام، و مطلع، مراد خداوند از بنده است.»<ref>''. تفسیر صافی، ج۱، ص۲۸.''</ref>

	محققان با جمع‌بندی میان روایات مختلف، ~~تحلیل‌هایی~~ ارائه ~~کرده‌اند؛ از جمله اینکه~~ حد، نهایت و منتهای ظاهر آیات و مطلع، مبدأ باطن قرآن است.		محققان با جمع‌بندی میان روایات مختلف، معنایی را ارائه کرده‌اند که حد، نهایت و منتهای ظاهر آیات و مطلع، مبدأ باطن قرآن است.

	محققان، ظهور کلام را دارای سطوح مختلفی دانسته‌اند:		محققان، ظهور کلام را دارای سطوح مختلفی دانسته‌اند:

	* در مرتبه نخست، ~~ظاهر،~~ الفاظ ~~قرآن است و این ظهور برای همه حاصل می‌شود~~ و ~~سپس ظهور~~ مفردات قرآن ~~بروز دارد~~. هر لفظ، معنایی را به ذهن متبادر می‌سازد که آن معنای متبادر به ذهن را معنای ظاهر لفظ می‌گویند.		* در مرتبه نخست، ظهور، الفاظ و مفردات قرآن است. هر لفظ، معنایی را به ذهن متبادر می‌سازد که آن معنای متبادر به ذهن را معنای ظاهر لفظ می‌گویند.
	* ~~مرحله ی~~ بعد، ظهور ترکیبی است. کلام، غیر از ظهور تصوری، ظهور تصدیقی دارد که ممکن است با ظهور تصوری‌اش یکسان و یا تا حدودی متفاوت باشد.		* مرحله‌ی بعد، ظهور ترکیبی است. کلام، غیر از ظهور تصوری، ظهور تصدیقی دارد که ممکن است با ظهور تصوری‌اش یکسان و یا تا حدودی متفاوت باشد.
	* ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام، قرینه‌های متصل و منفصل، مورد توجه قرار گیرد و این‌جا معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته می‌شود و این همان «'''حد'''» است.		* ظهور نهایی کلام در صورتی شکل می‌گیرد که سیاق کلام، قرینه‌های متصل و منفصل، مورد توجه قرار گیرد و این‌جا معنای موردِ نظرِ متکلم شناخته می‌شود و این همان «'''حد'''» است.
	حد از یک ~~جهت~~ نهایت ظهورات لفظ است و از جهت دیگر، نقطه‌ی شروع برای رسیدن به باطن قرآن. بطون ~~قرآن~~ فراتر از معنای ظاهری هستند و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. تمام باطن قرآن را تنها خدا و راسخان در علم می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند آن‌ها را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.<ref>''. بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref>		حد از یک جهت، نهایت ظهورات لفظ است و از جهت دیگر، نقطه‌ی شروع برای رسیدن به باطن قرآن. بطون قرآن، فراتر از معنای ظاهری هستند و تنها با فهم الفاظ، قواعد و ادبيات عرب، نمى‌توان آن را فهميد. تمام باطن قرآن را تنها [[خدا]] و [[راسخون در علم\|راسخان در علم]] می‌دانند و انسان‌های دیگر تنها از طریق آن‌ها می‌توانند آن‌ها را به‌دست آورند. مطلع را مرحله‌ى اول از این معناى باطنى دانسته‌اند.<ref>''. بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۹۷.''</ref>

	== تفاوت حد با ظاهر ==		== تفاوت حد با ظاهر ==