https://fa.wikipasokh.com/history/%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB?feed=atom 2026-10-22T06:05:28Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.9 https://fa.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB&diff=92563&oldid=prev 2026-10-22T03:06:47Z

<p>عمار شاهرودی صفحهٔ <a href="/index.php?title=%D9%BE%DB%8C%D8%B4_%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3:%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%D8%A8%D8%B3%D9%85%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="پیش نویس:جهر به بسم‌الله (صفحه وجود ندارد)">پیش نویس:جهر به بسم‌الله</a> را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به <a href="/view/%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB" title="جهر به «بسم الله الرحمن الرحیم»">جهر به «بسم الله الرحمن الرحیم»</a> منتقل کرد</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="4" class="diff-notice" lang="fa"><div class="mw-diff-empty">(بدون تفاوت)</div> </td></tr> <!-- diff cache key wiki_fawikipasokh-fawiki_:diff:1.41:old-92562:rev-92563 --> </table>

عمار شاهرودی https://fa.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB&diff=92562&oldid=prev 2026-10-22T03:05:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۳۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48">خط ۴۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاخه فرعی۲ =احکام فقهی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاخه فرعی۲ =احکام فقهی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاخه فرعی۳ =عبادت</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاخه فرعی۳ =عبادت</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاخه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرعی۳ </del>=نماز</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاخه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرعی۴ </ins>=نماز</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ارزیابی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ارزیابی</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fawikipasokh-fawiki_:diff:1.41:old-92561:rev-92562:php=table --> </table>

عمار شاهرودی https://fa.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB&diff=92561&oldid=prev 2026-10-22T03:05:38Z

<p>اصلاح نشانی وب</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۳۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شروع متن}}{{سوال}}تفاوت رویکرد شیعه و غیر شیعه در جهر به بسم‌الله به چه علت است؟ این اختلاف از چه زمانی آغاز شد و چرا به عنوان یکی از نمادهای شیعه به شمار می‌رود؟</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شروع متن}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{سوال}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان سوال}}{{پاسخ}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تفاوت رویکرد شیعه و غیر شیعه در جهر به بسم‌الله به چه علت است؟ این اختلاف از چه زمانی آغاز شد و چرا به عنوان یکی از نمادهای شیعه به شمار می‌رود؟</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان سوال}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پاسخ}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Karahisari.jpg|بندانگشتی|سوره الاخلاص به خط احمد شمس‌الدین قره‌حصاری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Karahisari.jpg|بندانگشتی|سوره الاخلاص به خط احمد شمس‌الدین قره‌حصاری]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درگاه|واژه‌ها||}}&#039;&#039;&#039;جهر به بسم‌الله&#039;&#039;&#039;، به معنای بلند خواندن «بسم الله الرحمن الرحیم» در آغاز سوره‌های نماز است. این عمل در فقه شیعه جایگاه ویژه‌ای دارد و از نشانه‌های [[ایمان]] و تشیع دانسته شده است. در مقابل، در میان [[اهل سنت]] در مورد جهر یا [[اخفات]] (آهسته خواندن) [[بسم الله الرحمن الرحیم|بسم‌الله]] اختلاف نظر شدیدی وجود دارد؛ برخی به جهر و برخی به اخفاء فتوا داده‌اند. این اختلاف در طول تاریخ به یکی از تمایزات مهم میان شیعه و اهل سنت تبدیل شده و ریشه‌های آن به صدر اسلام و سپس تحولات دوره اموی بازمی‌گردد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درگاه|واژه‌ها||}}&#039;&#039;&#039;جهر به بسم‌الله&#039;&#039;&#039;، به معنای بلند خواندن «بسم الله الرحمن الرحیم» در آغاز سوره‌های نماز است. این عمل در فقه شیعه جایگاه ویژه‌ای دارد و از نشانه‌های [[ایمان]] و تشیع دانسته شده است. در مقابل، در میان [[اهل سنت]] در مورد جهر یا [[اخفات]] (آهسته خواندن) [[بسم الله الرحمن الرحیم|بسم‌الله]] اختلاف نظر شدیدی وجود دارد؛ برخی به جهر و برخی به اخفاء فتوا داده‌اند. این اختلاف در طول تاریخ به یکی از تمایزات مهم میان شیعه و اهل سنت تبدیل شده و ریشه‌های آن به صدر اسلام و سپس تحولات دوره اموی بازمی‌گردد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منابع ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|۲}}{{شاخه</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پانویس|۲}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاخه اصلی =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{شاخه</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاخه فرعی۱ =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاخه اصلی =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علوم و معارف</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاخه فرعی۲ =</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاخه فرعی۱ =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقه</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}{{ارزیابی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شاخه فرعی۲ =<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احکام فقهی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| شاخه فرعی۳ =عبادت</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| شاخه فرعی۳ =نماز</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ارزیابی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شناسه = شد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| شناسه = شد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عکس = شد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| عکس = شد</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l57">خط ۵۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اولویت = ج</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| اولویت = ج</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کیفیت = خوب</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| کیفیت = خوب</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}} {{پایان متن}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان متن}}</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fawikipasokh-fawiki_:diff:1.41:old-92558:rev-92561:php=table --> </table>

عمار شاهرودی https://fa.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB&diff=92558&oldid=prev 2026-10-22T02:56:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مفهوم‌شناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مفهوم‌شناسی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>جهر<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>در لغت به معنای آشکار و علنی ساختن چیزی است</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جهر در لغت به معنای آشکار و علنی ساختن چیزی است&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=قاموس قرآن|سال=1412|نام=علی اکبر|نام خانوادگی=قرشی بنابی||ناشر=دار الكتب الاسلامية|جلد=2|صفحه=79|مکان=تهران|سری=چاپ ششم}}&lt;/ref&gt; و در برابر اخفا (پنهان کردن) به کار می‌رود&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=التحقيق في كلمات القرآن الكريم|سال=1368|نام=حسن|نام خانوادگی=مصطفوی|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي‏|جلد=2|صفحه=129|مکان=تهران|سری=چاپ اول}}&lt;/ref&gt; در اصطلاح فقهی، جهر به بسم‌الله یعنی بلند خواندان {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} در آغاز سوره‌های نماز، چه در نمازهای جهریه (صبح، مغرب و عشا) و چه در نمازهای اخفائیه (ظهر و عصر).&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مردم‌شناسی تشیع|سال=|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=دانشگاه پیام نور کرمان|صفحه=68|مکان=کرمان}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=قاموس قرآن|سال=1412|نام=علی اکبر|نام خانوادگی=قرشی بنابی||ناشر=دار الكتب الاسلامية|جلد=2|صفحه=79|مکان=تهران|سری=چاپ ششم}}&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و در برابر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>اخفا<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>(پنهان کردن) به کار می‌رود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=التحقيق في كلمات القرآن الكريم|سال=1368|نام=حسن|نام خانوادگی=مصطفوی|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي‏|جلد=2|صفحه=129|مکان=تهران|سری=چاپ اول}}&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اصطلاح فقهی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>جهر به بسم‌الله<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>یعنی بلند خواندان {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} در آغاز سوره‌های نماز، چه در نمازهای جهریه (صبح، مغرب و عشا) و چه در نمازهای اخفائیه (ظهر و عصر).</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مردم‌شناسی تشیع|سال=|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=دانشگاه پیام نور کرمان|صفحه=68|مکان=کرمان}}&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== علت تفاوت رویکرد شیعه و غیر شیعه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== علت تفاوت رویکرد شیعه و غیر شیعه ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تفاوت اصلی میان شیعه و اهل سنت در جهر به بسم‌الله، ناشی از اختلاف در دو مسئله بنیادین است: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزئیت بسم‌الله</del>|جزء سوره بودن بسم‌الله الله الرحمن الرحیم]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>سنّت نبوی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>در قرائت آن.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تفاوت اصلی میان شیعه و اهل سنت در جهر به بسم‌الله، ناشی از اختلاف در دو مسئله بنیادین است: [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسم الله الرحمن الرحیم</ins>|جزء سوره بودن بسم‌الله الله الرحمن الرحیم]] و سنّت نبوی در قرائت آن.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== اختلاف در جزء سوره بودن بسم‌الله ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== اختلاف در جزء سوره بودن بسم‌الله ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیعیان و بسیاری از فقهای اهل سنت (به‌ویژه شافعی‌ها) معتقدند که {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} جزء [[سوره حمد]] و سایر سوره‌های قرآن است (به استثنای سوره برائت). بر اساس این دیدگاه، همان‌طور که سایر آیات سوره باید قرائت شوند، {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} نیز باید به عنوان بخشی از سوره خوانده شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=حکم فقهی جزئیت بسم الله الرحمن الرحیم در سوره حمد|سال=1389|نام=اسحاق|نام خانوادگی=حسینی کوهساری|ناشر=پژوهش‌های فقهی|صفحه=53|مکان=قم}}&lt;/ref&gt; فقهای امامیه بر جزئیت بسم‌الله در سوره فاتحة الکتاب و سایر سوره‌ها اجماع دارند و بر این اساس جهر به بسم‌الله را در سوره حمد و سایر سور واجب می‌دانند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فقهای امامیه نیز بر جزئیت بسمله در سوره فاتحة الکتاب و سایر سور اجماع دارند|سال=|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=|صفحه=|مکان=}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیعیان و بسیاری از فقهای اهل سنت (به‌ویژه شافعی‌ها) معتقدند که {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} جزء [[سوره حمد]] و سایر سوره‌های قرآن است (به استثنای سوره برائت). بر اساس این دیدگاه، همان‌طور که سایر آیات سوره باید قرائت شوند، {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} نیز باید به عنوان بخشی از سوره خوانده شود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=حکم فقهی جزئیت بسم الله الرحمن الرحیم در سوره حمد|سال=1389|نام=اسحاق|نام خانوادگی=حسینی کوهساری|ناشر=پژوهش‌های فقهی|صفحه=53|مکان=قم}}&lt;/ref&gt; فقهای امامیه بر جزئیت بسم‌الله در سوره فاتحة الکتاب و سایر سوره‌ها اجماع دارند و بر این اساس جهر به بسم‌الله را در سوره حمد و سایر سور واجب می‌دانند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=فقهای امامیه نیز بر جزئیت بسمله در سوره فاتحة الکتاب و سایر سور اجماع دارند|سال=|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=|صفحه=|مکان=}}&lt;/ref&gt; در مقابل، برخی از اهل سنت (مانند حنفی‌ها و حنبلی‌ها) بسم‌الله را فقط برای سوره حمد جزء سوره می‌دانند و در سایر سوره‌ها آن را تنها به عنوان فاصله میان سوره‌ها می‌شناسند. این اختلاف در جزئیت، مستقیماً بر حکم جهر یا اخفات تأثیر می‌گذارد؛ زیرا اگر بسم‌الله جزء سوره نباشد، نیازی به بلند خواندن آن در نمازهای جهریه نیست.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=آیا بسم الله الرحمن الرحیم جزء آیات هر سوره است؟|سال=1389|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=حوزه نیوز|صفحه=|مکان=قم}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مقابل، برخی از اهل سنت (مانند حنفی‌ها و حنبلی‌ها) بسم‌الله را فقط برای سوره حمد جزء سوره می‌دانند و در سایر سوره‌ها آن را تنها به عنوان فاصله میان سوره‌ها می‌شناسند. این اختلاف در جزئیت، مستقیماً بر حکم جهر یا اخفات تأثیر می‌گذارد؛ زیرا اگر بسم‌الله جزء سوره نباشد، نیازی به بلند خواندن آن در نمازهای جهریه نیست.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=آیا بسم الله الرحمن الرحیم جزء آیات هر سوره است؟|سال=1389|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=حوزه نیوز|صفحه=|مکان=قم}}&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== اختلاف در سنّت نبوی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== اختلاف در سنّت نبوی ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع اهل سنت، دو گروه حدیث کاملاً متفاوت در مورد سنّت پیامبر(ص) در جهر به بسم‌الله وجود دارد: روایاتی که بلند گفتن را مستحب یا لازم می‌دانند و روایاتی که به اخفات دستور می‌دهند. این تعارض روایی، سبب اختلاف فتاوا در میان مذاهب اهل سنت شده است.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=جهر به بسم الله در سنت پیامبر(ص)|سال=2014|نام=ناصر|نام خانوادگی=مکارم شیرازی|ناشر=دفتر آیت الله مکارم شیرازی|صفحه=|مکان=قم}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع اهل سنت، دو گروه حدیث کاملاً متفاوت در مورد سنّت پیامبر(ص) در جهر به بسم‌الله وجود دارد: روایاتی که بلند گفتن را مستحب یا لازم می‌دانند و روایاتی که به اخفات دستور می‌دهند. این تعارض روایی، سبب اختلاف فتاوا در میان مذاهب اهل سنت شده است.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=جهر به بسم الله در سنت پیامبر(ص)|سال=2014|نام=ناصر|نام خانوادگی=مکارم شیرازی|ناشر=دفتر آیت الله مکارم شیرازی|صفحه=|مکان=قم}}&lt;/ref&gt; در مقابل، روایات اهل بیت(ع) به طور متواتر بر جهر به بسم‌الله تأکید دارند. بر اساس احادیثی در منابع روایی شیعی و اهل سنت آمده، پیامبر خدا(ص) و اهل بیت ایشان در همه نمازها، حتی نمازهایی که آهسته خواندن آنها واجب است، {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} را با صدای بلند قرائت می‌کردند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=گزیده شناخت نامه نماز|سال=1389|نام=محمد|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری|ناشر=دار الحدیث|جلد=1|صفحه=252|مکان=قم}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مقابل، روایات اهل بیت(ع) به طور متواتر بر جهر به بسم‌الله تأکید دارند. بر اساس احادیثی در منابع روایی شیعی و اهل سنت آمده، پیامبر خدا(ص) و اهل بیت ایشان در همه نمازها، حتی نمازهایی که آهسته خواندن آنها واجب است، {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} را با صدای بلند قرائت می‌کردند.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=گزیده شناخت نامه نماز|سال=1389|نام=محمد|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری|ناشر=دار الحدیث|جلد=1|صفحه=252|مکان=قم}}&lt;/ref&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه آغاز اختلاف ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تاریخچه آغاز اختلاف ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطابق نقل محدّثان شیعه و اهل سنت، التزام به جهر به بسمله تا اوایل حکومت بنی‌امیه ادامه داشت و این تغییر در زمان حاکمیت سلاطین اموی پدیدار شد. سیوطی به نقل از بیهقی از زهری آورده است: «از سنّت نماز این بود که «بسم الله الرحمن الرحیم» قرائت شود و نخستین کسی که «بسم الله الرحمن الرحیم» را آهسته خواند، عمرو بن سعید بن عاص، حاکم مدینه بود.»&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=گزیده شناخت نامه نماز|سال=1389|نام=محمد|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری|ناشر=دار الحدیث|جلد=1|صفحه=255|مکان=قم}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطابق نقل محدّثان شیعه و اهل سنت، التزام به جهر به بسمله تا اوایل حکومت بنی‌امیه ادامه داشت و این تغییر در زمان حاکمیت سلاطین اموی پدیدار شد. سیوطی به نقل از بیهقی از زهری آورده است: «از سنّت نماز این بود که «بسم الله الرحمن الرحیم» قرائت شود و نخستین کسی که «بسم الله الرحمن الرحیم» را آهسته خواند، عمرو بن سعید بن عاص، حاکم مدینه بود.»&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=گزیده شناخت نامه نماز|سال=1389|نام=محمد|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری|ناشر=دار الحدیث|جلد=1|صفحه=255|مکان=قم}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ریشه این تغییر را باید در سیاست امویان در مبارزه با آثار و نمادهای علوی جستجو کرد. امیرالمؤمنین در جهر به بسم‌الله در نمازها تأکید می‌فرمود و چون دولت به دست بنی‌امیه افتاد، به دلیل تلاش در ابطال آثار امام علی(ع)، در منع جهر آن مبالغه می‌نمودند؛ بنابراین، این تغییر یک اقدام سیاسی برای پاکسازی نشانه‌های امام علی(ع) و تضعیف هویت شیعی بود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=نهج الولایه: بررسی مستند در شناخت امام زمان|سال=|نام=حسن|نام خانوادگی=حسن‌زاده آملی|ناشر=|صفحه=|مکان=}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ریشه این تغییر را باید در سیاست امویان در مبارزه با آثار و نمادهای علوی جستجو کرد. امیرالمؤمنین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی علیه‌السلام </ins>در جهر به بسم‌الله در نمازها تأکید می‌فرمود و چون دولت به دست بنی‌امیه افتاد، به دلیل تلاش در ابطال آثار امام علی(ع)، در منع جهر آن مبالغه می‌نمودند؛ بنابراین، این تغییر یک اقدام سیاسی برای پاکسازی نشانه‌های امام علی(ع) و تضعیف هویت شیعی بود.&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=نهج الولایه: بررسی مستند در شناخت امام زمان|سال=|نام=حسن|نام خانوادگی=حسن‌زاده آملی|ناشر=|صفحه=|مکان=}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تبدیل شدن جهر به بسم‌الله به نماد تشیع ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== تبدیل شدن جهر به بسم‌الله به نماد تشیع ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fawikipasokh-fawiki_:diff:1.41:old-92505:rev-92558:php=table --> </table>

عمار شاهرودی https://fa.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB&diff=92505&oldid=prev 2026-10-21T07:33:20Z

<p><span class="autocomment">مفهوم‌شناسی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و در برابر &#039;&#039;&#039;اخفا&#039;&#039;&#039; (پنهان کردن) به کار می‌رود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و در برابر &#039;&#039;&#039;اخفا&#039;&#039;&#039; (پنهان کردن) به کار می‌رود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=التحقيق في كلمات القرآن الكريم|سال=1368|نام=حسن|نام خانوادگی=مصطفوی|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي‏|جلد=2|صفحه=129|مکان=تهران|سری=چاپ اول}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=التحقيق في كلمات القرآن الكريم|سال=1368|نام=حسن|نام خانوادگی=مصطفوی|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي‏|جلد=2|صفحه=129|مکان=تهران|سری=چاپ اول}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>در اصطلاح فقهی، '''جهر به بسم‌الله''' یعنی بلند خواندان {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} در آغاز سوره‌های نماز، چه در نمازهای جهریه (صبح، مغرب و عشا) و چه در نمازهای اخفائیه (ظهر و عصر).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اصطلاح فقهی، '''جهر به بسم‌الله''' یعنی بلند خواندان {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} در آغاز سوره‌های نماز، چه در نمازهای جهریه (صبح، مغرب و عشا) و چه در نمازهای اخفائیه (ظهر و عصر).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مردم‌شناسی تشیع|سال=|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=دانشگاه پیام نور کرمان|صفحه=68|مکان=کرمان}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مردم‌شناسی تشیع|سال=|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=دانشگاه پیام نور کرمان|صفحه=68|مکان=کرمان}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fawikipasokh-fawiki_:diff:1.41:old-92504:rev-92505:php=table --> </table>

فرج الله عباسی https://fa.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB&diff=92504&oldid=prev 2026-10-21T07:32:42Z

<p><span class="autocomment">مفهوم‌شناسی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مفهوم‌شناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مفهوم‌شناسی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''جهر''' در لغت به معنای آشکار و علنی ساختن چیزی است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و در برابر '''اخفا''' (پنهان کردن) به کار می‌رود.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''جهر''' در لغت به معنای آشکار و علنی ساختن چیزی است</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=قاموس قرآن|سال=1412|نام=علی اکبر|نام خانوادگی=قرشی بنابی||ناشر=دار الكتب الاسلامية|جلد=2|صفحه=79|مکان=تهران|سری=چاپ ششم}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=قاموس قرآن|سال=1412|نام=علی اکبر|نام خانوادگی=قرشی بنابی||ناشر=دار الكتب الاسلامية|جلد=2|صفحه=79|مکان=تهران|سری=چاپ ششم}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{یادکرد کتاب|عنوان=التحقيق في كلمات القرآن الكريم|سال=1368|نام=حسن|نام خانوادگی=مصطفوی|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي‏|جلد=2|صفحه=129|مکان=تهران|سری=چاپ اول}} در اصطلاح فقهی، '''جهر به بسم‌الله''' یعنی بلند خواندان {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} در آغاز سوره‌های نماز، چه در نمازهای جهریه (صبح، مغرب و عشا) و چه در نمازهای اخفائیه (ظهر و عصر).&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مردم‌شناسی تشیع|سال=|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=دانشگاه پیام نور کرمان|صفحه=68|مکان=کرمان}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و در برابر '''اخفا''' (پنهان کردن) به کار می‌رود.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;</ins>{{یادکرد کتاب|عنوان=التحقيق في كلمات القرآن الكريم|سال=1368|نام=حسن|نام خانوادگی=مصطفوی|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي‏|جلد=2|صفحه=129|مکان=تهران|سری=چاپ اول}}<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>در اصطلاح فقهی، '''جهر به بسم‌الله''' یعنی بلند خواندان {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} در آغاز سوره‌های نماز، چه در نمازهای جهریه (صبح، مغرب و عشا) و چه در نمازهای اخفائیه (ظهر و عصر).</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مردم‌شناسی تشیع|سال=|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=دانشگاه پیام نور کرمان|صفحه=68|مکان=کرمان}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== علت تفاوت رویکرد شیعه و غیر شیعه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== علت تفاوت رویکرد شیعه و غیر شیعه ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fawikipasokh-fawiki_:diff:1.41:old-92503:rev-92504:php=table --> </table>

فرج الله عباسی https://fa.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB&diff=92503&oldid=prev 2026-10-21T07:31:32Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;جهر&#039;&#039;&#039; در لغت به معنای آشکار و علنی ساختن چیزی است و در برابر &#039;&#039;&#039;اخفا&#039;&#039;&#039; (پنهان کردن) به کار می‌رود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;جهر&#039;&#039;&#039; در لغت به معنای آشکار و علنی ساختن چیزی است و در برابر &#039;&#039;&#039;اخفا&#039;&#039;&#039; (پنهان کردن) به کار می‌رود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=قاموس قرآن|سال=1412|نام=علی اکبر|نام خانوادگی=قرشی بنابی||ناشر=دار الكتب الاسلامية|جلد=2|صفحه=79|مکان=تهران|سری=چاپ ششم}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=قاموس قرآن|سال=1412|نام=علی اکبر|نام خانوادگی=قرشی بنابی||ناشر=دار الكتب الاسلامية|جلد=2|صفحه=79|مکان=تهران|سری=چاپ ششم}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اصطلاح فقهی، '''جهر به بسم‌الله''' یعنی بلند خواندان {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} در آغاز سوره‌های نماز، چه در نمازهای جهریه (صبح، مغرب و عشا) و چه در نمازهای اخفائیه (ظهر و عصر).&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مردم‌شناسی تشیع|سال=|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=دانشگاه پیام نور کرمان|صفحه=68|مکان=کرمان}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{یادکرد کتاب|عنوان=التحقيق في كلمات القرآن الكريم|سال=1368|نام=حسن|نام خانوادگی=مصطفوی|ناشر=وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي‏|جلد=2|صفحه=129|مکان=تهران|سری=چاپ اول}} </ins>در اصطلاح فقهی، '''جهر به بسم‌الله''' یعنی بلند خواندان {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} در آغاز سوره‌های نماز، چه در نمازهای جهریه (صبح، مغرب و عشا) و چه در نمازهای اخفائیه (ظهر و عصر).&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مردم‌شناسی تشیع|سال=|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=دانشگاه پیام نور کرمان|صفحه=68|مکان=کرمان}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== علت تفاوت رویکرد شیعه و غیر شیعه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== علت تفاوت رویکرد شیعه و غیر شیعه ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fawikipasokh-fawiki_:diff:1.41:old-92502:rev-92503:php=table --> </table>

فرج الله عباسی https://fa.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB&diff=92502&oldid=prev 2026-10-21T07:27:47Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مفهوم‌شناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مفهوم‌شناسی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''جهر''' در لغت به معنای آشکار و علنی ساختن چیزی است و در برابر '''اخفا''' (پنهان کردن) به کار می‌رود. در اصطلاح فقهی، '''جهر به بسم‌الله''' یعنی بلند خواندان {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} در آغاز سوره‌های نماز، چه در نمازهای جهریه (صبح، مغرب و عشا) و چه در نمازهای اخفائیه (ظهر و عصر).&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مردم‌شناسی تشیع|سال=|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=دانشگاه پیام نور کرمان|صفحه=68|مکان=کرمان}}&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''جهر''' در لغت به معنای آشکار و علنی ساختن چیزی است و در برابر '''اخفا''' (پنهان کردن) به کار می‌رود.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=قاموس قرآن|سال=1412|نام=علی اکبر|نام خانوادگی=قرشی بنابی||ناشر=دار الكتب الاسلامية|جلد=2|صفحه=79|مکان=تهران|سری=چاپ ششم}}&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اصطلاح فقهی، '''جهر به بسم‌الله''' یعنی بلند خواندان {{قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ}} در آغاز سوره‌های نماز، چه در نمازهای جهریه (صبح، مغرب و عشا) و چه در نمازهای اخفائیه (ظهر و عصر).&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=مردم‌شناسی تشیع|سال=|نام=|نام خانوادگی=|ناشر=دانشگاه پیام نور کرمان|صفحه=68|مکان=کرمان}}&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== علت تفاوت رویکرد شیعه و غیر شیعه ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== علت تفاوت رویکرد شیعه و غیر شیعه ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fawikipasokh-fawiki_:diff:1.41:old-92500:rev-92502:php=table --> </table>

فرج الله عباسی https://fa.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB&diff=92500&oldid=prev 2026-10-21T07:01:52Z

<p></p> <a href="https://fa.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB&amp;diff=92500&amp;oldid=92199">نمایش تغییرات</a>

فرج الله عباسی https://fa.wikipasokh.com/index.php?title=%D8%AC%D9%87%D8%B1_%D8%A8%D9%87_%C2%AB%D8%A8%D8%B3%D9%85_%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%D9%85%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AD%DB%8C%D9%85%C2%BB&diff=92199&oldid=prev 2026-10-01T08:19:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان سوال}}{{پاسخ}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{پایان سوال}}{{پاسخ}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Karahisari.jpg|بندانگشتی|سوره الاخلاص به خط احمد شمس‌الدین قره‌حصاری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Karahisari.jpg|بندانگشتی|سوره الاخلاص به خط احمد شمس‌الدین قره‌حصاری]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درگاه|واژه‌ها||}}'''جهر به بسم‌الله'''، به معنای بلند خواندن «بسم الله الرحمن الرحیم» در آغاز سوره‌های نماز است. این عمل در فقه شیعه جایگاه ویژه‌ای دارد و از نشانه‌های [[ایمان]] و تشیع دانسته شده است. در مقابل، در میان [[اهل سنت]] در مورد جهر یا [[اخفات]] (آهسته خواندن) [[بسم الله الرحمن الرحیم|بسم‌الله]] اختلاف نظر شدیدی وجود دارد؛ برخی به جهر و برخی به اخفاء فتوا داده‌اند. این اختلاف در طول تاریخ به یکی از تمایزات مهم میان شیعه و اهل سنت تبدیل شده و ریشه‌های آن به صدر اسلام و سپس تحولات دوره اموی بازمی‌گردد. در این مقاله، علت تفاوت رویکردها، زمان آغاز اختلاف و علت تبدیل شدن جهر به بسم‌الله به نماد تشیع بررسی می‌شود.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;{{یادکرد کتاب|عنوان=گزیده شناخت نامه نماز|سال=1389|نام=محمد|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری|ناشر=دار الحدیث|جلد=1|صفحه=252|مکان=قم}}&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{درگاه|واژه‌ها||}}'''جهر به بسم‌الله'''، به معنای بلند خواندن «بسم الله الرحمن الرحیم» در آغاز سوره‌های نماز است. این عمل در فقه شیعه جایگاه ویژه‌ای دارد و از نشانه‌های [[ایمان]] و تشیع دانسته شده است. در مقابل، در میان [[اهل سنت]] در مورد جهر یا [[اخفات]] (آهسته خواندن) [[بسم الله الرحمن الرحیم|بسم‌الله]] اختلاف نظر شدیدی وجود دارد؛ برخی به جهر و برخی به اخفاء فتوا داده‌اند. این اختلاف در طول تاریخ به یکی از تمایزات مهم میان شیعه و اهل سنت تبدیل شده و ریشه‌های آن به صدر اسلام و سپس تحولات دوره اموی بازمی‌گردد. در این مقاله، علت تفاوت رویکردها، زمان آغاز اختلاف و علت تبدیل شدن جهر به بسم‌الله به نماد تشیع بررسی می‌شود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مفهوم‌شناسی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مفهوم‌شناسی ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki_fawikipasokh-fawiki_:diff:1.41:old-92045:rev-92199:php=table --> </table>

حسین بادروج