جن یا فرشته بودن ابلیس - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazarzadeh: جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

2024-09-29T07:34:24Z

جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۴
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| ~~بازبینی~~ =		\| ارزیابی کمی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =ج		\| اولویت =ج

Rezapour در ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۳۵

2022-09-30T06:35:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۵
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	ج ۱، ص۳۹، ۴۱.</ref> ولی از آن جا که در صف آن‌ها قرار داشت و آن‌قدر خدا را پرستش کرده بود که به مقام فرشتگان مقرب خدا تکیه زده بود، مشمول خطاب آن‌ها در مسئله سجده بر آدم شد و سرپیچی او، به صورت یک استثنا در آیات قرآن بیان گردیده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۳۶۱، ج۱۲، ص۴۶۶.</ref>{{پایان پاسخ}}		ج ۱، ص۳۹، ۴۱.</ref> ولی از آن جا که در صف آن‌ها قرار داشت و آن‌قدر خدا را پرستش کرده بود که به مقام فرشتگان مقرب خدا تکیه زده بود، مشمول خطاب آن‌ها در مسئله سجده بر آدم شد و سرپیچی او، به صورت یک استثنا در آیات قرآن بیان گردیده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۳۶۱، ج۱۲، ص۴۶۶.</ref>{{پایان پاسخ}}
	~~{{مطالعه بیشتر}}~~

	== منابع ==		== منابع ==

Rezapour: /* مطالعه بیشتر */

2022-09-30T06:35:12Z

مطالعه بیشتر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۵
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	ج ۱، ص۳۹، ۴۱.</ref> ولی از آن جا که در صف آن‌ها قرار داشت و آن‌قدر خدا را پرستش کرده بود که به مقام فرشتگان مقرب خدا تکیه زده بود، مشمول خطاب آن‌ها در مسئله سجده بر آدم شد و سرپیچی او، به صورت یک استثنا در آیات قرآن بیان گردیده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۳۶۱، ج۱۲، ص۴۶۶.</ref>{{پایان پاسخ}}		ج ۱، ص۳۹، ۴۱.</ref> ولی از آن جا که در صف آن‌ها قرار داشت و آن‌قدر خدا را پرستش کرده بود که به مقام فرشتگان مقرب خدا تکیه زده بود، مشمول خطاب آن‌ها در مسئله سجده بر آدم شد و سرپیچی او، به صورت یک استثنا در آیات قرآن بیان گردیده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۳۶۱، ج۱۲، ص۴۶۶.</ref>{{پایان پاسخ}}
	{{مطالعه بیشتر}}		{{مطالعه بیشتر}}

	~~== مطالعه بیشتر ==~~
	~~۱ـ علامه سید حسن الطباطبایی، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسه الاعلی للمطبوعات، ج۷، ۱۴۰۳ هـ ق.~~

	~~۲ـ ابی علی الفضل بن الحسن الطبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت دارالمعرفه، ط ۲، ۱۴۰۸ هـ ق.~~

	~~۳ـ آیت الله ناصر مکارم شیرازی و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ج۲۸، ۱۳۷۱، ج۱، ص۱۷۰، ۲۰۶.~~
	~~{{پایان مطالعه بیشتر}}~~

	== منابع ==		== منابع ==

Rezapour در ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۳۲

2022-09-30T06:32:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۲
خط ۲:		خط ۲:
	{{سوال}}		{{سوال}}
	ابلیس فرشته بود یا جن؟{{پایان سوال}}		ابلیس فرشته بود یا جن؟{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}در ماهیت [[ابلیس]] که جن یا فرشته بود میان مفسران اختلاف است. عده‌ای از این جهت که در چند جای قرآن ابلیس از فرشتگان استثنا شده است، او را فرشته می‌دانند. اما پاسخ داده شده که این استثنا منقطع است نه متصل که لازم آید ابلیس از فرشتگان باشد. و نیز قرآن به صراحت می‌گوید ابلیس ~~از جن بوده و او~~ از آتش خلق شده در حالی که خلقت فرشتگان این گونه نیست و معصیت نمی‌کنند~~. اما~~ ابلیس دارای اختیار بود و تمرد کرد.		{{پاسخ}}در ماهیت [[ابلیس]] که جن یا فرشته بود میان مفسران اختلاف است. عده‌ای از این جهت که در چند جای قرآن ابلیس از فرشتگان استثنا شده است، او را فرشته می‌دانند. اما پاسخ داده شده که این استثنا منقطع است نه متصل که لازم آید ابلیس از فرشتگان باشد. و نیز قرآن به صراحت می‌گوید ابلیس از آتش خلق شده در حالی که خلقت فرشتگان این گونه نیست. همچنین فرشتگان معصیت نمی‌کنند در حالی که ابلیس دارای اختیار بود و تمرد کرد.

	== جن بودن ابلیس ==		== جن بودن ابلیس ==

A.rezapour در ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۹

2022-01-15T08:59:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۹
خط ۴۸:		خط ۴۸:
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله
	\| شناسه =		\| شناسه =شد
	\| تیترها =		\| تیترها =شد
	\| ویرایش =		\| ویرایش =شد
	\| لینک‌دهی =		\| لینک‌دهی =شد
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه =
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =		\| اولویت =ج
	\| کیفیت =		\| کیفیت =ج
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

A.rezapour در ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۸

2022-01-15T08:58:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۸
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	در حدیث دیگری از [[امام صادق(ع)]] نقل شده است که آن حضرت در پاسخ به یکی از یارانش که درباره ابلیس سؤال کرد فرمود: او از جن بود ولی همراه فرشتگان بود. آن‌چنان‌که آن‌ها فکر می‌کردند از جنس آنان است به خاطر عبادت و قربش نسبت به پروردگار، ولی خدا می‌دانست از آن‌ها نیست هنگامی که فرمان سجود صادر شد آنچه می‌دانیم تحقق یافت پرده‌ها کنار رفت و ماهیت ابلیس آشکار گردید.<ref>همان.</ref>		در حدیث دیگری از [[امام صادق(ع)]] نقل شده است که آن حضرت در پاسخ به یکی از یارانش که درباره ابلیس سؤال کرد فرمود: او از جن بود ولی همراه فرشتگان بود. آن‌چنان‌که آن‌ها فکر می‌کردند از جنس آنان است به خاطر عبادت و قربش نسبت به پروردگار، ولی خدا می‌دانست از آن‌ها نیست هنگامی که فرمان سجود صادر شد آنچه می‌دانیم تحقق یافت پرده‌ها کنار رفت و ماهیت ابلیس آشکار گردید.<ref>همان.</ref>

	==~~= ادله~~ فرشته بودن ابلیس ===		== فرشته بودن ابلیس ==
	دلایل کسانی که به فرشته بودن ابلیس معتقدند:		دلایل کسانی که به فرشته بودن ابلیس معتقدند:

A.rezapour: /* جن بودن ابلیس */

2022-01-15T08:57:05Z

جن بودن ابلیس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۷
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش\|کاربر=A.rezapour }}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	ابلیس فرشته بود یا جن؟{{پایان سوال}}		ابلیس فرشته بود یا جن؟{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}در ماهیت ابلیس که جن یا فرشته بود میان مفسران اختلاف است. عده‌ای از این جهت که در چند جای قرآن ابلیس از فرشتگان استثنا شده است، او را فرشته می‌دانند. ~~در مقابل، گفته~~ شده است که قرآن به صراحت می‌گوید ابلیس از جن بوده و او از آتش خلق شده در حالی که خلقت فرشتگان این گونه نیست و معصیت ~~نمی کنند~~. اما ابلیس دارای اختیار بود و تمرد کرد.		{{پاسخ}}در ماهیت [[ابلیس]] که جن یا فرشته بود میان مفسران اختلاف است. عده‌ای از این جهت که در چند جای قرآن ابلیس از فرشتگان استثنا شده است، او را فرشته می‌دانند. اما پاسخ داده شده که این استثنا منقطع است نه متصل که لازم آید ابلیس از فرشتگان باشد. و نیز قرآن به صراحت می‌گوید ابلیس از جن بوده و او از آتش خلق شده در حالی که خلقت فرشتگان این گونه نیست و معصیت نمی‌کنند. اما ابلیس دارای اختیار بود و تمرد کرد.

	== جن بودن ابلیس ==		== جن بودن ابلیس ==
خط ۱۸:		خط ۱۷:
	۵ـ ابلیس از جن بود، در قرآن به این موضوع تصریح شده است.<ref>کهف/۵۰.</ref>		۵ـ ابلیس از جن بود، در قرآن به این موضوع تصریح شده است.<ref>کهف/۵۰.</ref>

	۶ـ روایاتی از پیامبر اکرم(ص) و امامان معصوم(ع) وجود دارد که صداقت بر جن بودن ابلیس دارد. از جمله در کتاب عیون الاخبار از امام رضا(ع) می‌خوانیم: فرشتگان همگی معصومند و محفوظ از کفر و زشتی‌ها به لطف پروردگار .راوی حدیث می‌گوید به امام عرض کردم: مگر ابلیس فرشته نبود؟ فرمود: نه او از جن بود؛ آیا سخن خدا را نشنیده‌اید که می‌فرماید: {{قرآن\|وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ\|ترجمه=[ياد كن‌] هنگامى را كه به فرشتگان گفتيم: «آدم را سجده كنيد،» پس [همه‌] -جز ابليس- سجده كردند، كه از [گروه‌] جن بود\|سوره=کهف\|آیه=۵۰}}~~.(کهف/۵۰)~~<ref>تفسیر نور الثقلین، ج۳، ص۲۶۷.</ref>		۶ـ روایاتی از [[پیامبر اکرم(ص)]] و امامان معصوم(ع) وجود دارد که صداقت بر جن بودن ابلیس دارد. از جمله در کتاب عیون الاخبار از امام رضا(ع) می‌خوانیم: فرشتگان همگی معصومند و محفوظ از کفر و زشتی‌ها به لطف پروردگار .راوی حدیث می‌گوید به امام عرض کردم: مگر ابلیس فرشته نبود؟ فرمود: نه او از جن بود؛ آیا سخن خدا را نشنیده‌اید که می‌فرماید: {{قرآن\|وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ\|ترجمه=[ياد كن‌] هنگامى را كه به فرشتگان گفتيم: «آدم را سجده كنيد،» پس [همه‌] -جز ابليس- سجده كردند، كه از [گروه‌] جن بود\|سوره=کهف\|آیه=۵۰}}<ref>تفسیر نور الثقلین، ج۳، ص۲۶۷.</ref>

	در حدیث دیگری از امام صادق(ع) نقل شده است که آن حضرت در پاسخ به یکی از یارانش که درباره ابلیس سؤال کرد فرمود: او از جن بود ولی همراه فرشتگان بود. آن‌چنان‌که آن‌ها فکر می‌کردند از جنس آنان است به خاطر عبادت و قربش نسبت به پروردگار، ولی خدا می‌دانست از آن‌ها نیست هنگامی که فرمان سجود صادر شد آنچه می‌دانیم تحقق یافت پرده‌ها کنار رفت و ماهیت ابلیس آشکار گردید.<ref>همان.</ref>		در حدیث دیگری از [[امام صادق(ع)]] نقل شده است که آن حضرت در پاسخ به یکی از یارانش که درباره ابلیس سؤال کرد فرمود: او از جن بود ولی همراه فرشتگان بود. آن‌چنان‌که آن‌ها فکر می‌کردند از جنس آنان است به خاطر عبادت و قربش نسبت به پروردگار، ولی خدا می‌دانست از آن‌ها نیست هنگامی که فرمان سجود صادر شد آنچه می‌دانیم تحقق یافت پرده‌ها کنار رفت و ماهیت ابلیس آشکار گردید.<ref>همان.</ref>

	=== ادله فرشته بودن ابلیس ===		=== ادله فرشته بودن ابلیس ===
	دلایل کسانی که به فرشته بودن ابلیس معتقدند:		دلایل کسانی که به فرشته بودن ابلیس معتقدند:

	۱ـ خداوند در آیه ~~{{قرآن\|فسجدوا الا ابلیس}}<ref>فاطر/۱.</ref>~~ ابلیس را از فرشتگان استثنا نموده است و همین استثنا دلیل بر این است که ابلیس از فرشتگان است، زیرا استثنا ظهور در اتصال دارد نه انقطاع و انفصال.		۱ـ خداوند در آیه ۵ [[سوره کهف]]، ابلیس را از فرشتگان استثنا نموده است و همین استثنا دلیل بر این است که ابلیس از فرشتگان است، زیرا استثنا ظهور در اتصال دارد نه انقطاع و انفصال. در پاسخ گفته شده است: در آیه قرینه وجود دارد که استثنا منقطع است نه متصل، بنابراین لازمه استثنا این نیست که ابلیس از جنس ملائکه باشد چنان‌که در آیه تصریح شده که ابلیس از جنیان است.

	۲ـ اگر ابلیس از فرشتگان نبود امر خدا در آیه «اسجدوا لآدم» شامل او نمی‌شد و اگر مشمول این امر نمی‌گشت غیرممکن بود که خودداری او از فرمان سجده سرکشی و عصیان به حساب آید و همین دلیل بر این است که ابلیس از جنس ملائکه بوده است.		۲ـ اگر ابلیس از فرشتگان نبود امر خدا در آیه «اسجدوا لآدم» شامل او نمی‌شد و اگر مشمول این امر نمی‌گشت غیرممکن بود که خودداری او از فرمان سجده سرکشی و عصیان به حساب آید و همین دلیل بر این است که ابلیس از جنس ملائکه بوده است. اما پاسخ داده شده که: ابلیس در این امر از باب غلبه داخل بود زیرا او با ملائکه همنشینی داشت و ظاهر امر شامل او نیز شده است اما این دلیل نمی‌شود که او از جنس ملائکه باشد همان‌طور که منافقان در خطاب «یا ایها الذین امنوا» داخلند با آن که ایمان ندارند.<ref>رجایی تهرانی، علی‌رضا، جن و شیطان، قم، نبوغ، ۱۳۷۵، ج۱، ص۲۹، ۳۱، و رجایی تهران، علی‌رضا، فرشتگان، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۶،

	~~'''پاسخ:'''~~		ج ۱، ص۳۹، ۴۱.</ref> ولی از آن جا که در صف آن‌ها قرار داشت و آن‌قدر خدا را پرستش کرده بود که به مقام فرشتگان مقرب خدا تکیه زده بود، مشمول خطاب آن‌ها در مسئله سجده بر آدم شد و سرپیچی او، به صورت یک استثنا در آیات قرآن بیان گردیده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۳۶۱، ج۱۲، ص۴۶۶.</ref>{{پایان پاسخ}}

	در پاسخ به دلیل اول باید گفت: در آیه قرینه وجود دارد که استثنا منقطع است نه متصل، بنابراین لازمه استثنا این نیست که ابلیس از جنس ملائکه باشد چنان‌که در آیه تصریح شده که ابلیس از جنیان است.

	از دلیل دوم پاسخ داده شده که: ابلیس در این امر از باب غلبه داخل بود زیرا او با ملائکه همنشینی داشت و ظاهر امر شامل او نیز شده است اما این دلیل نمی‌شود که او از جنس ملائکه باشد همان‌طور که منافقان در خطاب {{قرآن\|یا ایها الذین امنوا}} داخلند با آن که ایمان ندارند.<ref>رجایی تهرانی، علی‌رضا، جن و شیطان، قم، نبوغ، ۱۳۷۵، ج۱، ص۲۹، ۳۱، و رجایی تهران، علی‌رضا، فرشتگان، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۶،

	ج ۱، ص۳۹، ۴۱.</ref>

	از مجموع آنچه گفته شد، و هم چنین با توجه به ساختمان جوهره فرشتگان، به خوبی گواهی می‌دهد که ابلیس هرگز فرشته نبوده ولی از آن جا که در صف آن‌ها قرار داشت و آن‌قدر خدا را پرستش کرده بود که به مقام فرشتگان مقرب خدا تکیه زده بود، مشمول خطاب آن‌ها در مسئله سجده بر آدم شد و سرپیچی او، به صورت یک استثنا در آیات قرآن بیان گردیده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۳۶۱، ج۱۲، ص۴۶۶.</ref>

	~~مکلف بودن ملائکه~~

	از آیه ۶ سوره تحریم استنباط می‌شود که ملائکه محض اطاعتند و در آن‌ها معصیت وجود ندارد و اطلاق در آیه شامل دنیا و آخرت می‌شود. پس آنان نه در دنیا عصیان دارند و نه در آخرت و تکلیف فرشتگان از سنخ تکلیف در اجتماع بشری نیست، زیرا تکلیف آن است که تکلیف کننده اراده خود را متعلق به فصل مکلف می‌کند و این تعلیق امری است اعتباری که به دنبال آن پای ثواب و عقاب به میان می‌آید که در صورت اطاعت متعلق به پاداش و در صورت عصیان سزاوار کیفر می‌گردد زیرا انسان موجودی مختار آفریده شده است اما در غیر ظرف اجتماع، مثلاً در میان ملائکه که زندگی آن‌ها اجتماعی نیست و اعتبار در آن راه ندارد و مختار به معصیت نیستند و فرض طاعت و معصیت در مورد آن‌ها مصداق پیدا نمی‌کند. آری فرشتگان نیز از آفریده‌های نورانی الهی هستند که اراده نمی‌کنند مگر آنچه را که خدا اراده کرده باشد.{{قرآن\|بل عباد مکرمون لا یسبقونه بالقول و هم بامره یعملون}}<ref>انبیاء/۲۶، ۲۷.</ref> به همین دلیل در عالم فرشتگان جزا و پاداشی نیست و در حقیقت مکلف به تکالیف تکوینی‌اند نه تشریعی که مکلف بودن آنان نیز به دلیل اختلاف درجات آن‌ها گوناگون است. چنان‌چه می‌فرماید: {{قرآن\|و ما منا الا له مقام معلوم}}.<ref>صافات/۱۶۴، طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان، ج۱۹، ص۳۳۴، نقل از اکبر دهقان، هزار و یک نکته از قرآن کریم، تهران، مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، ص۵۴۳، ۵۴۴.</ref>
	{{پایان پاسخ}}
	{{مطالعه بیشتر}}		{{مطالعه بیشتر}}

A.rezapour در ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۷

2022-01-15T08:47:36Z

A.rezapour در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۶

2022-01-12T08:26:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۵۶
خط ۲:		خط ۲:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	~~اینکه گفته می‌شود~~ ابلیس ~~از جن بوده است اشتباه است بلکه از فرشتگان بوده است {{قرآن\|اذقال الملائکه اسجدوا}} پس ملائکه نیز تکلیف دارند؟~~		ابلیس فرشته بود یا جن؟{{پایان سوال}}
	{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}

خط ۱۳:		خط ۱۲:
	۲ـ فرشتگان معصومند، چنان‌که در قرآن نیز تصریح شده است.<ref>تحریم/۶.</ref> در حالی که ابلیس چنین نیست لذا لازم است از جنس فرشتگان باشد.		۲ـ فرشتگان معصومند، چنان‌که در قرآن نیز تصریح شده است.<ref>تحریم/۶.</ref> در حالی که ابلیس چنین نیست لذا لازم است از جنس فرشتگان باشد.

	۳ـ ابلیس از آتش آفریده شده است.<ref>اعراف/۱۲.</ref> اما فرشتگان از نور آفریده شده‌اند چنان‌که در روایتی از رسول اکرم~~- صلی الله علیه و سلم-~~ به این مطلب اشاره شده است.		۳ـ ابلیس از آتش آفریده شده است.<ref>اعراف/۱۲.</ref> اما فرشتگان از نور آفریده شده‌اند چنان‌که در روایتی از رسول اکرم ص به این مطلب اشاره شده است.

	۴ـ فرشتگان رسولان الهی‌اند،<ref>فاطر/۱.</ref> و رسولان الهی معصوم از خطا هستند و چون ابلیس چنین نبود پس از فرشتگان نیست.		۴ـ فرشتگان رسولان الهی‌اند،<ref>فاطر/۱.</ref> و رسولان الهی معصوم از خطا هستند و چون ابلیس چنین نبود پس از فرشتگان نیست.
خط ۱۹:		خط ۱۸:
	۵ـ ابلیس از جن بود، در قرآن به این موضوع تصریح شده است.<ref>کهف/۵۰.</ref>		۵ـ ابلیس از جن بود، در قرآن به این موضوع تصریح شده است.<ref>کهف/۵۰.</ref>

			۶ـ روایاتی از پیامبر اکرم(ص) و امامان معصوم(ع) به ما رسیده که صداقت بر جن بودن ابلیس دارد. از جمله در کتاب عیون الاخبار از امام رضا(ع) می‌خوانیم: فرشتگان همگی معصومند و محفوظ از کفر و زشتی‌ها به لطف پروردگار راوی حدیث می‌گوید به امام عرض کردم: مگر ابلیس فرشته نبود؟ فرمود: نه او از جن بود؛ آیا سخن خدا را نشنیده‌اید که می‌فرماید: {{قرآن\|و اذ قلنا للملائکه اسجدوا لآدم فسجدوا الا ابلیس کان من الجن}}.(کهف/۵۰)<ref>تفسیر نور الثقلین، ج۳، ص۲۶۷.</ref>

			در حدیث دیگری از امام صادق(ع) نقل شده است که آن حضرت در پاسخ به یکی از یارانش که درباره ابلیس سؤال کرد فرمود: او از جن بود ولی همراه فرشتگان بود. آن‌چنان‌که آن‌ها فکر می‌کردند از جنس آنان است به خاطر عبادت و قربش نسبت به پروردگار، ولی خدا می‌دانست از آن‌ها نیست هنگامی که فرمان سجود صادر شد آنچه می‌دانیم تحقق یافت پرده‌ها کنار رفت و ماهیت ابلیس آشکار گردید.<ref>همان.</ref>

			=== ادله فرشته بودن ابلیس ===
	دلایل کسانی که به فرشته بودن ابلیس معتقدند:		دلایل کسانی که به فرشته بودن ابلیس معتقدند:

خط ۲۴:		خط ۲۸:

	۲ـ اگر ابلیس از فرشتگان نبود امر خدا در آیه «اسجدوا لآدم» شامل او نمی‌شد و اگر مشمول این امر نمی‌گشت غیرممکن بود که خودداری او از فرمان سجده سرکشی و عصیان به حساب آید و همین دلیل بر این است که ابلیس از جنس ملائکه بوده است.		۲ـ اگر ابلیس از فرشتگان نبود امر خدا در آیه «اسجدوا لآدم» شامل او نمی‌شد و اگر مشمول این امر نمی‌گشت غیرممکن بود که خودداری او از فرمان سجده سرکشی و عصیان به حساب آید و همین دلیل بر این است که ابلیس از جنس ملائکه بوده است.

			'''پاسخ:'''

	در پاسخ به دلیل اول باید گفت: در آیه قرینه وجود دارد که استثنا منقطع است نه متصل، بنابراین لازمه استثنا این نیست که ابلیس از جنس ملائکه باشد چنان‌که در آیه تصریح شده که ابلیس از جنیان است.		در پاسخ به دلیل اول باید گفت: در آیه قرینه وجود دارد که استثنا منقطع است نه متصل، بنابراین لازمه استثنا این نیست که ابلیس از جنس ملائکه باشد چنان‌که در آیه تصریح شده که ابلیس از جنیان است.
خط ۳۲:		خط ۳۸:

	از مجموع آنچه گفته شد، و هم چنین با توجه به ساختمان جوهره فرشتگان، به خوبی گواهی می‌دهد که ابلیس هرگز فرشته نبوده ولی از آن جا که در صف آن‌ها قرار داشت و آن‌قدر خدا را پرستش کرده بود که به مقام فرشتگان مقرب خدا تکیه زده بود، مشمول خطاب آن‌ها در مسئله سجده بر آدم شد و سرپیچی او، به صورت یک استثنا در آیات قرآن بیان گردیده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۳۶۱، ج۱۲، ص۴۶۶.</ref>		از مجموع آنچه گفته شد، و هم چنین با توجه به ساختمان جوهره فرشتگان، به خوبی گواهی می‌دهد که ابلیس هرگز فرشته نبوده ولی از آن جا که در صف آن‌ها قرار داشت و آن‌قدر خدا را پرستش کرده بود که به مقام فرشتگان مقرب خدا تکیه زده بود، مشمول خطاب آن‌ها در مسئله سجده بر آدم شد و سرپیچی او، به صورت یک استثنا در آیات قرآن بیان گردیده است.<ref>مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ دوم، ۱۳۶۱، ج۱۲، ص۴۶۶.</ref>

	۶ـ روایاتی از پیامبر اکرم - صلی الله علیه و سلم- و امامان معصوم سلام الله علیهم به ما رسیده که صداقت بر جن بودن ابلیس دارد. از جمله در کتاب عیون الاخبار از امام علی بن موسی الرضا- علیه السلام- می‌خوانیم: فرشتگان همگی معصومند و محفوظ از کفر و زشتی‌ها به لطف پروردگار راوی حدیث می‌گوید به امام عرض کردم: مگر ابلیس فرشته نبود؟ فرمود: نه او از جن بود؛ آیا سخن خدا را نشنیده‌اید که می‌فرماید: {{قرآن\|و اذ قلنا للملائکه اسجدوا لآدم فسجدوا الا ابلیس کان من الجن}}.(کهف/۵۰)<ref>تفسیر نور الثقلین، ج۳، ص۲۶۷.</ref>

	در حدیث دیگری از امام صادق(ع) نقل شده است که آن حضرت در پاسخ یکی از یارانش که درباره ابلیس سؤال کرد فرمود: او از جن بود ولی همراه فرشتگان بود. آن‌چنان‌که آن‌ها فکر می‌کردند از جنس آنان است به خاطر عبادت و قربش نسبت به پروردگار، ولی خدا می‌دانست از آن‌ها نیست هنگامی که فرمان سجود صادر شد آنچه می‌دانیم تحقق یافت پرده‌ها کنار رفت و ماهیت ابلیس آشکار گردید.<ref>همان.</ref>

	مکلف بودن ملائکه		مکلف بودن ملائکه

A.rezapour در ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۹

2022-01-12T08:19:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۴۹
خط ۹:		خط ۹:
	به دلایل زیر می‌توان گفت ابلیس از جنس فرشتگان نبود، بلکه از طایفه جن بوده است:		به دلایل زیر می‌توان گفت ابلیس از جنس فرشتگان نبود، بلکه از طایفه جن بوده است:

	۱ـ ابلیس دارای اولاد و ذریه است و فرشتگان فرزند ندارند.}}<ref>کهف/۵۰.</ref>		۱ـ ابلیس دارای اولاد و ذریه است و فرشتگان فرزند ندارند.<ref>کهف/۵۰.</ref>

	۲ـ فرشتگان معصومند، چنان‌که در قرآن نیز تصریح شده است.<ref>تحریم/۶.</ref> در حالی که ابلیس چنین نیست لذا لازم است از جنس فرشتگان باشد.		۲ـ فرشتگان معصومند، چنان‌که در قرآن نیز تصریح شده است.<ref>تحریم/۶.</ref> در حالی که ابلیس چنین نیست لذا لازم است از جنس فرشتگان باشد.
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	دلایل کسانی که به فرشته بودن ابلیس معتقدند:		دلایل کسانی که به فرشته بودن ابلیس معتقدند:

	۱ـ خداوند در آیه {{قرآن\|فسجدوا الا ~~ابلیس…~~<ref>فاطر/۱.</ref> ابلیس را از فرشتگان استثنا نموده است و همین استثنا دلیل بر این است که ابلیس از فرشتگان است، زیرا استثنا ظهور در اتصال دارد نه انقطاع و انفصال.		۱ـ خداوند در آیه {{قرآن\|فسجدوا الا ابلیس}}<ref>فاطر/۱.</ref> ابلیس را از فرشتگان استثنا نموده است و همین استثنا دلیل بر این است که ابلیس از فرشتگان است، زیرا استثنا ظهور در اتصال دارد نه انقطاع و انفصال.

	۲ـ اگر ابلیس از فرشتگان نبود امر خدا در آیه «اسجدوا لآدم» شامل او نمی‌شد و اگر مشمول این امر نمی‌گشت غیرممکن بود که خودداری او از فرمان سجده سرکشی و عصیان به حساب آید و همین دلیل بر این است که ابلیس از جنس ملائکه بوده است.		۲ـ اگر ابلیس از فرشتگان نبود امر خدا در آیه «اسجدوا لآدم» شامل او نمی‌شد و اگر مشمول این امر نمی‌گشت غیرممکن بود که خودداری او از فرمان سجده سرکشی و عصیان به حساب آید و همین دلیل بر این است که ابلیس از جنس ملائکه بوده است.
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	در پاسخ به دلیل اول باید گفت: در آیه قرینه وجود دارد که استثنا منقطع است نه متصل، بنابراین لازمه استثنا این نیست که ابلیس از جنس ملائکه باشد چنان‌که در آیه تصریح شده که ابلیس از جنیان است.		در پاسخ به دلیل اول باید گفت: در آیه قرینه وجود دارد که استثنا منقطع است نه متصل، بنابراین لازمه استثنا این نیست که ابلیس از جنس ملائکه باشد چنان‌که در آیه تصریح شده که ابلیس از جنیان است.

	از دلیل دوم پاسخ داده شده که: ابلیس در این امر از باب غلبه داخل بود زیرا او با ملائکه همنشینی داشت و ظاهر امر شامل او نیز شده است اما این دلیل نمی‌شود که او از جنس ملائکه باشد همان‌طور که منافقان در خطاب {{قرآن\|یا ایها الذین امنوا}} داخلند با آن که ایمان ندارند.}}<ref>رجایی تهرانی، علی‌رضا، جن و شیطان، قم، نبوغ، ۱۳۷۵، ج۱، ص۲۹، ۳۱، و رجایی تهران، علی‌رضا، فرشتگان، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۶،		از دلیل دوم پاسخ داده شده که: ابلیس در این امر از باب غلبه داخل بود زیرا او با ملائکه همنشینی داشت و ظاهر امر شامل او نیز شده است اما این دلیل نمی‌شود که او از جنس ملائکه باشد همان‌طور که منافقان در خطاب {{قرآن\|یا ایها الذین امنوا}} داخلند با آن که ایمان ندارند.<ref>رجایی تهرانی، علی‌رضا، جن و شیطان، قم، نبوغ، ۱۳۷۵، ج۱، ص۲۹، ۳۱، و رجایی تهران، علی‌رضا، فرشتگان، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۶،

	ج ۱، ص۳۹، ۴۱.</ref>		ج ۱، ص۳۹، ۴۱.</ref>
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	مکلف بودن ملائکه		مکلف بودن ملائکه

	از آیه ۶ سوره تحریم استنباط می‌شود که ملائکه محض اطاعتند و در آن‌ها معصیت وجود ندارد و اطلاق در آیه شامل دنیا و آخرت می‌شود. پس آنان نه در دنیا عصیان دارند و نه در آخرت و تکلیف فرشتگان از سنخ تکلیف در اجتماع بشری نیست، زیرا تکلیف آن است که تکلیف کننده اراده خود را متعلق به فصل مکلف می‌کند و این تعلیق امری است اعتباری که به دنبال آن پای ثواب و عقاب به میان می‌آید که در صورت اطاعت متعلق به پاداش و در صورت عصیان سزاوار کیفر می‌گردد زیرا انسان موجودی مختار آفریده شده است اما در غیر ظرف اجتماع، مثلاً در میان ملائکه که زندگی آن‌ها اجتماعی نیست و اعتبار در آن راه ندارد و مختار به معصیت نیستند و فرض طاعت و معصیت در مورد آن‌ها مصداق پیدا نمی‌کند. آری فرشتگان نیز از آفریده‌های نورانی الهی هستند که اراده نمی‌کنند مگر آنچه را که خدا اراده کرده باشد.{{قرآن\|بل عباد مکرمون لا یسبقونه بالقول و هم بامره یعملون.<ref>انبیاء/۲۶، ۲۷.</ref> به همین دلیل در عالم فرشتگان جزا و پاداشی نیست و در حقیقت مکلف به تکالیف تکوینی‌اند نه تشریعی که مکلف بودن آنان نیز به دلیل اختلاف درجات آن‌ها گوناگون است. چنان‌چه می‌فرماید: {{قرآن\|و ما منا الا له مقام معلوم}}.<ref>صافات/۱۶۴، طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان، ج۱۹، ص۳۳۴، نقل از اکبر دهقان، هزار و یک نکته از قرآن کریم، تهران، مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، ص۵۴۳، ۵۴۴.</ref>		از آیه ۶ سوره تحریم استنباط می‌شود که ملائکه محض اطاعتند و در آن‌ها معصیت وجود ندارد و اطلاق در آیه شامل دنیا و آخرت می‌شود. پس آنان نه در دنیا عصیان دارند و نه در آخرت و تکلیف فرشتگان از سنخ تکلیف در اجتماع بشری نیست، زیرا تکلیف آن است که تکلیف کننده اراده خود را متعلق به فصل مکلف می‌کند و این تعلیق امری است اعتباری که به دنبال آن پای ثواب و عقاب به میان می‌آید که در صورت اطاعت متعلق به پاداش و در صورت عصیان سزاوار کیفر می‌گردد زیرا انسان موجودی مختار آفریده شده است اما در غیر ظرف اجتماع، مثلاً در میان ملائکه که زندگی آن‌ها اجتماعی نیست و اعتبار در آن راه ندارد و مختار به معصیت نیستند و فرض طاعت و معصیت در مورد آن‌ها مصداق پیدا نمی‌کند. آری فرشتگان نیز از آفریده‌های نورانی الهی هستند که اراده نمی‌کنند مگر آنچه را که خدا اراده کرده باشد.{{قرآن\|بل عباد مکرمون لا یسبقونه بالقول و هم بامره یعملون}}<ref>انبیاء/۲۶، ۲۷.</ref> به همین دلیل در عالم فرشتگان جزا و پاداشی نیست و در حقیقت مکلف به تکالیف تکوینی‌اند نه تشریعی که مکلف بودن آنان نیز به دلیل اختلاف درجات آن‌ها گوناگون است. چنان‌چه می‌فرماید: {{قرآن\|و ما منا الا له مقام معلوم}}.<ref>صافات/۱۶۴، طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان، ج۱۹، ص۳۳۴، نقل از اکبر دهقان، هزار و یک نکته از قرآن کریم، تهران، مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، ص۵۴۳، ۵۴۴.</ref>
	{{پایان پاسخ}}		{{پایان پاسخ}}
	{{مطالعه بیشتر}}		{{مطالعه بیشتر}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۱۷
خط ۳:		خط ۳:
	{{سوال}}		{{سوال}}
	ابلیس فرشته بود یا جن؟{{پایان سوال}}		ابلیس فرشته بود یا جن؟{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}در ماهیت ابلیس که جن یا فرشته بود میان مفسران اختلاف است. عده‌ای از این جهت که در چند جای قرآن ابلیس از فرشتگان استثنا شده است، او را فرشته می‌دانند. در مقابل، گفته شده است که قرآن به صراحت می‌گوید ابلیس از جن بوده و او از آتش خلق شده در حالی که خلقت فرشتگان این گونه نیست و معصیت نمی کنند. اما ابلیس دارای اختیار بود و تمرد کرد.

	== جن بودن ابلیس ==		== جن بودن ابلیس ==
	به ~~دلایل زیر می‌توان گفت~~ ابلیس از جنس فرشتگان نبود، بلکه از طایفه جن بوده است:		به چند دلیل ابلیس از جنس فرشتگان نبود، بلکه از طایفه جن بوده است:

	۱ـ ابلیس دارای اولاد و ذریه است و فرشتگان فرزند ندارند.<ref>کهف/۵۰.</ref>		۱ـ ابلیس دارای اولاد و ذریه است و فرشتگان فرزند ندارند.<ref>کهف/۵۰.</ref>

	۲ـ فرشتگان معصومند، چنان‌که در قرآن نیز تصریح شده است.<ref>تحریم/۶.</ref> در حالی که ابلیس چنین نیست ~~لذا لازم است از جنس فرشتگان باشد~~.		۲ـ فرشتگان معصومند، چنان‌که در قرآن نیز تصریح شده است.<ref>تحریم/۶.</ref> در حالی که ابلیس چنین نیست.

	۳ـ ابلیس از آتش آفریده شده است.<ref>اعراف/۱۲.</ref> اما فرشتگان از نور آفریده شده‌اند ~~چنان‌که در روایتی از رسول اکرم ص به این مطلب اشاره شده است~~.		۳ـ ابلیس از آتش آفریده شده است.<ref>اعراف/۱۲.</ref> اما فرشتگان از نور آفریده شده‌اند.

	۴ـ فرشتگان رسولان الهی‌اند،<ref>فاطر/۱.</ref> و رسولان الهی معصوم از خطا هستند و چون ابلیس چنین نبود پس از فرشتگان نیست.		۴ـ فرشتگان رسولان الهی‌اند،<ref>فاطر/۱.</ref> و رسولان الهی معصوم از خطا هستند و چون ابلیس چنین نبود پس از فرشتگان نیست.
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	۵ـ ابلیس از جن بود، در قرآن به این موضوع تصریح شده است.<ref>کهف/۵۰.</ref>		۵ـ ابلیس از جن بود، در قرآن به این موضوع تصریح شده است.<ref>کهف/۵۰.</ref>

	۶ـ روایاتی از پیامبر اکرم(ص) و امامان معصوم(ع) ~~به ما رسیده~~ که صداقت بر جن بودن ابلیس دارد. از جمله در کتاب عیون الاخبار از امام رضا(ع) می‌خوانیم: فرشتگان همگی معصومند و محفوظ از کفر و زشتی‌ها به لطف پروردگار راوی حدیث می‌گوید به امام عرض کردم: مگر ابلیس فرشته نبود؟ فرمود: نه او از جن بود؛ آیا سخن خدا را نشنیده‌اید که می‌فرماید: {{قرآن\|~~و اذ قلنا للملائکه اسجدوا لآدم فسجدوا الا ابلیس کان من الجن~~}}.(کهف/۵۰)<ref>تفسیر نور الثقلین، ج۳، ص۲۶۷.</ref>		۶ـ روایاتی از پیامبر اکرم(ص) و امامان معصوم(ع) وجود دارد که صداقت بر جن بودن ابلیس دارد. از جمله در کتاب عیون الاخبار از امام رضا(ع) می‌خوانیم: فرشتگان همگی معصومند و محفوظ از کفر و زشتی‌ها به لطف پروردگار .راوی حدیث می‌گوید به امام عرض کردم: مگر ابلیس فرشته نبود؟ فرمود: نه او از جن بود؛ آیا سخن خدا را نشنیده‌اید که می‌فرماید: {{قرآن\|وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ\|ترجمه=[ياد كن‌] هنگامى را كه به فرشتگان گفتيم: «آدم را سجده كنيد،» پس [همه‌] -جز ابليس- سجده كردند، كه از [گروه‌] جن بود\|سوره=کهف\|آیه=۵۰}}.(کهف/۵۰)<ref>تفسیر نور الثقلین، ج۳، ص۲۶۷.</ref>

	در حدیث دیگری از امام صادق(ع) نقل شده است که آن حضرت در پاسخ به یکی از یارانش که درباره ابلیس سؤال کرد فرمود: او از جن بود ولی همراه فرشتگان بود. آن‌چنان‌که آن‌ها فکر می‌کردند از جنس آنان است به خاطر عبادت و قربش نسبت به پروردگار، ولی خدا می‌دانست از آن‌ها نیست هنگامی که فرمان سجود صادر شد آنچه می‌دانیم تحقق یافت پرده‌ها کنار رفت و ماهیت ابلیس آشکار گردید.<ref>همان.</ref>		در حدیث دیگری از امام صادق(ع) نقل شده است که آن حضرت در پاسخ به یکی از یارانش که درباره ابلیس سؤال کرد فرمود: او از جن بود ولی همراه فرشتگان بود. آن‌چنان‌که آن‌ها فکر می‌کردند از جنس آنان است به خاطر عبادت و قربش نسبت به پروردگار، ولی خدا می‌دانست از آن‌ها نیست هنگامی که فرمان سجود صادر شد آنچه می‌دانیم تحقق یافت پرده‌ها کنار رفت و ماهیت ابلیس آشکار گردید.<ref>همان.</ref>