تعداد شهیدان واقعه کربلا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Fabbasi: /* گزارش آثار معاصرین */

2025-09-07T07:09:07Z

گزارش آثار معاصرین

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۹
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	* [[سید محسن امین]] اسامی شهدای [[نهضت عاشورا]] را از آغاز تا پایان ۱۳۹ نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=اعیان الشیعة\|سال=۱۴۰۳\|نام=سیدمحسن\|نام خانوادگی=امین\|ناشر=دارالتعارف للمطبوعات\|جلد=۱\|صفحه‌ها=۶۱۰–۶۱۲\|مکان=بیروت}}</ref>		* [[سید محسن امین]] اسامی شهدای [[نهضت عاشورا]] را از آغاز تا پایان ۱۳۹ نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=اعیان الشیعة\|سال=۱۴۰۳\|نام=سیدمحسن\|نام خانوادگی=امین\|ناشر=دارالتعارف للمطبوعات\|جلد=۱\|صفحه‌ها=۶۱۰–۶۱۲\|مکان=بیروت}}</ref>
	* [[محمدمهدی شمس‌الدین]] پس از بحثی تحلیلی در این باره، تعداد شهدای کربلا را کمی بیش از ۱۰۰ نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=انصارالحسین(ع)\|ترجمه عنوان=ناصرهاشم‌زاده\|سال=۱۳۶۴\|نام=محمدمهدی\|نام خانوادگی=شمس‌الدین\|ناشر=امیرکبیر\|صفحه=۵۷\|مکان=تهران}}</ref>		* [[محمدمهدی شمس‌الدین]] پس از بحثی تحلیلی در این باره، تعداد شهدای کربلا را کمی بیش از ۱۰۰ نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=انصارالحسین(ع)\|ترجمه عنوان=ناصرهاشم‌زاده\|سال=۱۳۶۴\|نام=محمدمهدی\|نام خانوادگی=شمس‌الدین\|ناشر=امیرکبیر\|صفحه=۵۷\|مکان=تهران}}</ref>
	* [[ذبیح‌الله محلاتی]] این آمار رو (از آغاز تا پایان نهضت، وحتی با احتساب [[عبدالله بن عفیف ازدی]] که در زمان حضور اسرا در [[کوفه]] شهید شد) تا ۲۲۸ نفر رسانده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرسان الهیجاء\|نام=ذبیح‌الله\|نام خانوادگی=محلاتی\|جلد=۲\|صفحه=۱۵۴\|مکان=تهران}}</ref>		* [[ذبیح‌الله محلاتی]] این آمار را (از آغاز تا پایان نهضت، وحتی با احتساب [[عبدالله بن عفیف ازدی]] که در زمان حضور اسرا در [[کوفه]] شهید شد) تا ۲۲۸ نفر رسانده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرسان الهیجاء\|نام=ذبیح‌الله\|نام خانوادگی=محلاتی\|جلد=۲\|صفحه=۱۵۴\|مکان=تهران}}</ref>
	* نویسندگان کتاب [[مقتل جامع سیدالشهداء]] نیز قول ۷۲نفر را پذیرفته‌اند، با این بیان که:		* نویسندگان کتاب [[مقتل جامع سیدالشهداء]] نیز قول ۷۲نفر را پذیرفته‌اند، با این بیان که:
	<blockquote>با توجه به قدمت و شهرت قول ۷۲ نفر و تطابق آن با آمار یاران امام در روز ~~عاشوراء،~~ این قول پذیرفتنی‌تر از اقوال دیگر می‌نماید.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء\|سال=۱۳۹۱\|نام=زیر نظر مهدی پیشوائی\|نام خانوادگی=گروهی از تاریخ پژوهان\|ناشر=موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی\|جلد=۲\|صفحه=۴۸۵\|مکان=قم}}</ref></blockquote>		<blockquote>با توجه به قدمت و شهرت قول ۷۲ نفر و تطابق آن با آمار یاران امام در روز عاشورا، این قول پذیرفتنی‌تر از اقوال دیگر می‌نماید.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء\|سال=۱۳۹۱\|نام=زیر نظر مهدی پیشوائی\|نام خانوادگی=گروهی از تاریخ پژوهان\|ناشر=موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی\|جلد=۲\|صفحه=۴۸۵\|مکان=قم}}</ref></blockquote>
	* [[دانشنامه امام حسین(ع)]] آمار شهیدان کربلا را ۱۵۵ نفر دانسته است و اینگونه بیان کرده است که:		* [[دانشنامه امام حسین(ع)]] آمار شهیدان کربلا را ۱۵۵ نفر دانسته است و اینگونه بیان کرده است که:
	<blockquote>افزون بر ~~اساس~~ اسامی یاد شده، افراد دیگری نیز جزو شهدای کربلا گزارش شده‌اند که به دلیل معتبر نبودن منابع گزارش‌ها، از ذکرآن‌ها صرف نظر می‌کنیم.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=دانشنامه امام حسین(ع)\|سال=۱۳۹۲\|نام=محمد\|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری\|ناشر=موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث\|جلد=۷\|صفحه‌ها=۲۸۱–۲۹۱\|مکان=قم}}</ref></blockquote>{{پایان پاسخ}}		<blockquote>افزون بر اسامی یاد شده، افراد دیگری نیز جزو شهدای کربلا گزارش شده‌اند که به دلیل معتبر نبودن منابع گزارش‌ها، از ذکرآن‌ها صرف نظر می‌کنیم.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=دانشنامه امام حسین(ع)\|سال=۱۳۹۲\|نام=محمد\|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری\|ناشر=موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث\|جلد=۷\|صفحه‌ها=۲۸۱–۲۹۱\|مکان=قم}}</ref></blockquote>{{پایان پاسخ}}

	== منابع ==		== منابع ==

Shahroudi: انتقال از رده:تاریخ به رده:تاریخ و سیره رده‌انبوه

2025-05-27T02:09:31Z

انتقال از رده:تاریخ به رده:تاریخ و سیره رده‌انبوه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۹
خط ۴۳:		خط ۴۳:
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
	[[رده:تاریخ]]		[[رده:تاریخ و سیره]]

Shahroudi: Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:تعداد شهدای کربلا را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به تعداد شهیدان واقعه کربلا منتقل کرد

2024-11-07T05:14:17Z

Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:تعداد شهدای کربلا را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به تعداد شهیدان واقعه کربلا منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۴
(بدون تفاوت)

Shahroudi: ابرابزار

2024-11-07T05:13:20Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۳
خط ۳:		خط ۳:
	شهدای کربلا چند نفر بودند؟		شهدای کربلا چند نفر بودند؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
			{{درگاه\|امام حسین}}
			{{پاسخ}}
	تعداد دقیق [[شهداء کربلا]]، مشخص نیست و منابع تعداد آنان را از ۷۲ نفر تا ۲۲۸ نفر ذکر کرده‌اند.		تعداد دقیق [[شهداء کربلا]]، مشخص نیست و منابع تعداد آنان را از ۷۲ نفر تا ۲۲۸ نفر ذکر کرده‌اند.

	~~{{پاسخ}}~~		== گزارش آثار کهن و متأخرین ==
	~~{{درگاه\|امام حسین}}~~		گزارش‌ها درباره تعداد کل [[شهیدان کربلا]] متفاوت است:
			* مشهورترین گزارش در این باره هفتاد و دو نفر است.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الأمم و الملوک\|نام=ابوجعفر محمدبن‌جریر\|نام خانوادگی=طبری\|ناشر=روائع التراث العربی\|جلد=۵\|صفحه=۴۵۵\|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=انساب الاشراف\|سال=۱۴۱۷\|نام=أحمد بن یحیی\|نام خانوادگی=البلاذری\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۳\|صفحه=۴۱۱\|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاج الموالید\|سال=۱۴۰۶\|نام=ابومنصور احمدبن‌علی\|نام خانوادگی=طبرسی\|ناشر=مکتبة آیةالله العظمی مرعشی نجفی\|صفحه=۳۱\|مکان=قم}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مقتل الحسین\|سال=1367\|نام=موفق‌بن‌احمد مکی\|نام خانوادگی=خوارزمی\|ناشر=مطبعة الزهراء\|جلد=2\|صفحه=44\|مکان=نجف}}</ref> شیخ مفید تعداد سرهای جداشده شهدای کربلا را به جز [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] که به کوفه فرستاده شدند، ۷۲ نفر ذکر کرده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد\|سال=۱۴۱۳\|نام=محمد بن محمد\|نام خانوادگی=مفید\|ناشر=مؤسسة آل البیت(ع)\|جلد=۲\|صفحه=۱۱۳\|مکان=قم}}</ref>
	==گزارش آثار کهن و متأخرین==		* [[فضیل بن زبیر]] (از اصحاب [[امام باقر(ع)]] و [[امام صادق(ع)]]، آمار شهدا را از آغاز تا پایان نهضت با احتساب مجروحانی که بعدها شهید شدند، ۱۰۶ نفر نوشته است.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=۱۴۰۶\|دوره=سال‌اول\|شماره=۲\|نام=فضیل\|نام خانوادگی=بن زبیر\|عنوان=تسمیة من قتل مع الحسین\|صفحه=۱۴۹–۱۵۶\|ژورنال=فصلنامه تراثنا}}</ref>
	گزارش‌ها درباره تعداد کل [[شهیدان کربلا]] متفاوت است:		* [[ابومخنف]] به نقل از [[زحر بن قیس]] آمار شهدا را به جز امام حسین(ع) ۷۸ نفر گفته است.<ref name=":02">{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الأمم و الملوک\|نام=ابوجعفر محمدبن‌جریر\|نام خانوادگی=طبری\|ناشر=روائع التراث العربی\|جلد=۵\|صفحه=۴۵۹\|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد\|سال=۱۴۱۳\|نام=محمد بن محمد\|نام خانوادگی=مفید\|جلد=۲\|صفحه=۱۱۸\|مکان=قم\|ناشر=مؤسسة آل البیت(ع)}}</ref> اما مورخان دیگر با استناد به گزارش زحر، آمار شهدا را ۳۲ نفر،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الفتوح\|سال=1372\|نام=ابومحمد احمدبن‌اعثم\|نام خانوادگی=ابن‌اعثم\|جلد=۵\|صفحه=۱۲۷\|مکان=تهران\|ناشر=آموزش و پرورش انقلاب اسلامی}}</ref> ۷۰ نفر،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تذکرة الخواص\|سال=۱۴۲۶\|نام=سبط‌بن‌جوزی\|نام خانوادگی=یوسف‌بن‌قزغلی بغدادی\|ناشر=المجمع العالمی لاهل البیت\|صفحه=260\|مکان=قم}}</ref> ۷۷ نفر،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=العقد الفرید\|نام=ابن‌عبدربه اندلسی\|نام خانوادگی=احمدبن‌محمد\|ناشر=دار احیاء التراث العربی\|جلد=۴\|صفحه=۳۵۷\|مکان=بیروت}}</ref> ۸۲ نفر<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مقتل الحسین\|سال=۱۳۶۷\|نام=موفق‌بن‌احمد مکی\|نام خانوادگی=خوارزمی\|ناشر=مطبعة الزهراء\|جلد=۲\|صفحه=۶۲\|مکان=نجف}}</ref> و ۸۸ نفر نوشته‌اند.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=۱۴۰۸\|دوره=سال سوم\|شماره=۱۰\|نام=محمد\|نام خانوادگی=ابن‌سعد\|عنوان=ترجمة الحسین و مقتله من کتاب الطبقات الکبیر لابن سعد\|صفحه=۱۹۰\|ژورنال=فصلنامه تراثنا}}</ref>
	*مشهورترین گزارش در این باره هفتاد و دو نفر است.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الأمم و الملوک\|نام=ابوجعفر محمدبن‌جریر\|نام خانوادگی=طبری\|ناشر=روائع التراث العربی\|جلد=۵\|صفحه=۴۵۵\|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=انساب الاشراف\|سال=۱۴۱۷\|نام=أحمد بن یحیی\|نام خانوادگی=البلاذری\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۳\|صفحه=۴۱۱\|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاج الموالید\|سال=۱۴۰۶\|نام=ابومنصور احمدبن‌علی\|نام خانوادگی=طبرسی\|ناشر=مکتبة آیةالله العظمی مرعشی نجفی\|صفحه=۳۱\|مکان=قم}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مقتل الحسین\|سال=1367\|نام=موفق‌بن‌احمد مکی\|نام خانوادگی=خوارزمی\|ناشر=مطبعة الزهراء\|جلد=2\|صفحه=44\|مکان=نجف}}</ref> شیخ مفید تعداد سرهای جداشده شهدای کربلا را به جز [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] که به کوفه فرستاده شدند، ۷۲ نفر ذکر کرده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد\|سال=۱۴۱۳\|نام=محمد بن محمد\|نام خانوادگی=مفید\|ناشر=مؤسسة آل البیت(ع)\|جلد=۲\|صفحه=۱۱۳\|مکان=قم}}</ref>		* [[بلخی]]، [[مسعودی]] و [[مقدسی]] تعداد شهدا را ۸۷ نفر نگاشتند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مروج الذهب و معادن الجوهر\|سال=۱۳۸۴\|نام=ابوالحسن علی‌بن‌الحسین\|نام خانوادگی=مسعودی\|ناشر=السعادة\|جلد=۳\|صفحه=۷۱\|مکان=قاهره}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=البدء و التاریخ\|نام=مطهربن‌طاهر\|نام خانوادگی=مقدسی\|ناشر=مکتبة الثقافة الدینیة\|جلد=۶\|صفحه=11}}</ref>
	*[[فضیل بن زبیر]] (از اصحاب [[امام باقر(ع)]] و [[امام صادق(ع)]]، آمار شهدا را از آغاز تا پایان نهضت با احتساب مجروحانی که بعدها شهید شدند، ۱۰۶ نفر نوشته است.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=۱۴۰۶\|دوره=سال‌اول\|شماره=۲\|نام=فضیل\|نام خانوادگی=بن زبیر\|عنوان=تسمیة من قتل مع الحسین\|صفحه=۱۴۹–۱۵۶\|ژورنال=فصلنامه تراثنا}}</ref>		* مستوفی تعداد شهدا را ۱۴۱ نفر نگاشته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ گزیده\|سال=1364\|نام=حمدالله\|نام خانوادگی=مستوفی\|ناشر=امیرکبیر\|صفحه=265\|مکان=تهران}}</ref>
	*[[ابومخنف]] به نقل از [[زحر بن قیس]] آمار شهدا را به جز امام حسین(ع) ۷۸ نفر گفته است.<ref name=":02">{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الأمم و الملوک\|نام=ابوجعفر محمدبن‌جریر\|نام خانوادگی=طبری\|ناشر=روائع التراث العربی\|جلد=۵\|صفحه=۴۵۹\|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد\|سال=۱۴۱۳\|نام=محمد بن محمد\|نام خانوادگی=مفید\|جلد=۲\|صفحه=۱۱۸\|مکان=قم\|ناشر=مؤسسة آل البیت(ع)}}</ref> اما مورخان دیگر با استناد به گزارش زحر، آمار شهدا را ۳۲ نفر،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الفتوح\|سال=1372\|نام=ابومحمد احمدبن‌اعثم\|نام خانوادگی=ابن‌اعثم\|جلد=۵\|صفحه=۱۲۷\|مکان=تهران\|ناشر=آموزش و پرورش انقلاب اسلامی}}</ref> ۷۰ نفر،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تذکرة الخواص\|سال=۱۴۲۶\|نام=سبط‌بن‌جوزی\|نام خانوادگی=یوسف‌بن‌قزغلی بغدادی\|ناشر=المجمع العالمی لاهل البیت\|صفحه=260\|مکان=قم}}</ref> ۷۷ نفر،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=العقد الفرید\|نام=ابن‌عبدربه اندلسی\|نام خانوادگی=احمدبن‌محمد\|ناشر=دار احیاء التراث العربی\|جلد=۴\|صفحه=۳۵۷\|مکان=بیروت}}</ref> ۸۲ نفر<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مقتل الحسین\|سال=۱۳۶۷\|نام=موفق‌بن‌احمد مکی\|نام خانوادگی=خوارزمی\|ناشر=مطبعة الزهراء\|جلد=۲\|صفحه=۶۲\|مکان=نجف}}</ref> و ۸۸ نفر نوشته‌اند.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=۱۴۰۸\|دوره=سال سوم\|شماره=۱۰\|نام=محمد\|نام خانوادگی=ابن‌سعد\|عنوان=ترجمة الحسین و مقتله من کتاب الطبقات الکبیر لابن سعد\|صفحه=۱۹۰\|ژورنال=فصلنامه تراثنا}}</ref>
	*[[بلخی]]، [[مسعودی]] و [[مقدسی]] تعداد شهدا را ۸۷ نفر نگاشتند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مروج الذهب و معادن الجوهر\|سال=۱۳۸۴\|نام=ابوالحسن علی‌بن‌الحسین\|نام خانوادگی=مسعودی\|ناشر=السعادة\|جلد=۳\|صفحه=۷۱\|مکان=قاهره}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=البدء و التاریخ\|نام=مطهربن‌طاهر\|نام خانوادگی=مقدسی\|ناشر=مکتبة الثقافة الدینیة\|جلد=۶\|صفحه=11}}</ref>
	*مستوفی تعداد شهدا را ۱۴۱ نفر نگاشته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ گزیده\|سال=1364\|نام=حمدالله\|نام خانوادگی=مستوفی\|ناشر=امیرکبیر\|صفحه=265\|مکان=تهران}}</ref>

	===تصحیف در قول ابن اعثم===		=== تصحیف در قول ابن اعثم ===
	با توجه به اینکه در گزارش [[خوارزمی]] که هم گزارش [[ابن اعثم]] است، به جای «ثلاثین_سی نفر»، «ثمانین_هشتاد نفر» آمده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مقتل الحسین\|سال=۱۳۶۷\|نام=موفق‌بن‌احمد مکی\|نام خانوادگی=خوارزمی\|ناشر=مطبعة الزهراء\|جلد=۲\|صفحه=۶۲\|مکان=نجف}}</ref> به نظر می‌رسد واژه «ثلاثین» در گزارش ابن اعثم، تصحیف «ثمانین» است؛ به ویژه اینکه این آمار ۳۲ نفری به هیچ رو با آمارهای دیگر سازگاری ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء\|سال=۱۳۹۱\|نام=زیر نظر مهدی پیشوائی\|نام خانوادگی=گروهی از تاریخ پژوهان\|ناشر=موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی\|جلد=۲\|صفحه=۴۸۴\|مکان=قم}}</ref>		با توجه به اینکه در گزارش [[خوارزمی]] که هم گزارش [[ابن اعثم]] است، به جای «ثلاثین_سی نفر»، «ثمانین_هشتاد نفر» آمده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مقتل الحسین\|سال=۱۳۶۷\|نام=موفق‌بن‌احمد مکی\|نام خانوادگی=خوارزمی\|ناشر=مطبعة الزهراء\|جلد=۲\|صفحه=۶۲\|مکان=نجف}}</ref> به نظر می‌رسد واژه «ثلاثین» در گزارش ابن اعثم، تصحیف «ثمانین» است؛ به ویژه اینکه این آمار ۳۲ نفری به هیچ رو با آمارهای دیگر سازگاری ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء\|سال=۱۳۹۱\|نام=زیر نظر مهدی پیشوائی\|نام خانوادگی=گروهی از تاریخ پژوهان\|ناشر=موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی\|جلد=۲\|صفحه=۴۸۴\|مکان=قم}}</ref>

	==گزارش آثار معاصرین==		== گزارش آثار معاصرین ==
	محققان معاصر نیز با بررسی و تحلیل منابع کهن و جدید و حتی گاهی منابع غیرمعتبر، به آمارهای متفاوتی رسیدند:		محققان معاصر نیز با بررسی و تحلیل منابع کهن و جدید و حتی گاهی منابع غیرمعتبر، به آمارهای متفاوتی رسیدند:
	* [[سید محسن امین]] اسامی شهدای [[نهضت عاشورا]] را از آغاز تا پایان ۱۳۹ نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=اعیان الشیعة\|سال=۱۴۰۳\|نام=سیدمحسن\|نام خانوادگی=امین\|ناشر=دارالتعارف للمطبوعات\|جلد=۱\|صفحه‌ها=~~۶۱۰-۶۱۲~~\|مکان=بیروت}}</ref>		* [[سید محسن امین]] اسامی شهدای [[نهضت عاشورا]] را از آغاز تا پایان ۱۳۹ نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=اعیان الشیعة\|سال=۱۴۰۳\|نام=سیدمحسن\|نام خانوادگی=امین\|ناشر=دارالتعارف للمطبوعات\|جلد=۱\|صفحه‌ها=۶۱۰–۶۱۲\|مکان=بیروت}}</ref>
	* [[محمدمهدی شمس‌الدین]] پس از بحثی تحلیلی در این باره، تعداد شهدای کربلا را کمی بیش از ۱۰۰ نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=انصارالحسین(ع)\|ترجمه عنوان=ناصرهاشم‌زاده\|سال=۱۳۶۴\|نام=محمدمهدی\|نام خانوادگی=شمس‌الدین\|ناشر=امیرکبیر\|صفحه=۵۷\|مکان=تهران}}</ref>		* [[محمدمهدی شمس‌الدین]] پس از بحثی تحلیلی در این باره، تعداد شهدای کربلا را کمی بیش از ۱۰۰ نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=انصارالحسین(ع)\|ترجمه عنوان=ناصرهاشم‌زاده\|سال=۱۳۶۴\|نام=محمدمهدی\|نام خانوادگی=شمس‌الدین\|ناشر=امیرکبیر\|صفحه=۵۷\|مکان=تهران}}</ref>
	*[[ذبیح‌الله محلاتی]] این آمار رو (از آغاز تا پایان نهضت، وحتی با احتساب [[عبدالله بن عفیف ازدی]] که در زمان حضور اسرا در [[کوفه]] شهید شد) تا ۲۲۸ نفر رسانده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرسان الهیجاء\|نام=ذبیح‌الله\|نام خانوادگی=محلاتی\|جلد=۲\|صفحه=۱۵۴\|مکان=تهران}}</ref>		* [[ذبیح‌الله محلاتی]] این آمار رو (از آغاز تا پایان نهضت، وحتی با احتساب [[عبدالله بن عفیف ازدی]] که در زمان حضور اسرا در [[کوفه]] شهید شد) تا ۲۲۸ نفر رسانده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرسان الهیجاء\|نام=ذبیح‌الله\|نام خانوادگی=محلاتی\|جلد=۲\|صفحه=۱۵۴\|مکان=تهران}}</ref>
	*نویسندگان کتاب [[مقتل جامع سیدالشهداء]] نیز قول ۷۲نفر را پذیرفته‌اند، با این بیان که:		* نویسندگان کتاب [[مقتل جامع سیدالشهداء]] نیز قول ۷۲نفر را پذیرفته‌اند، با این بیان که:
	<blockquote>با توجه به قدمت و شهرت قول ۷۲ نفر و تطابق آن با آمار یاران امام در روز عاشوراء، این قول پذیرفتنی‌تر از اقوال دیگر می‌نماید.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء\|سال=۱۳۹۱\|نام=زیر نظر مهدی پیشوائی\|نام خانوادگی=گروهی از تاریخ پژوهان\|ناشر=موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی\|جلد=۲\|صفحه=۴۸۵\|مکان=قم}}</ref></blockquote>		<blockquote>با توجه به قدمت و شهرت قول ۷۲ نفر و تطابق آن با آمار یاران امام در روز عاشوراء، این قول پذیرفتنی‌تر از اقوال دیگر می‌نماید.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء\|سال=۱۳۹۱\|نام=زیر نظر مهدی پیشوائی\|نام خانوادگی=گروهی از تاریخ پژوهان\|ناشر=موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی\|جلد=۲\|صفحه=۴۸۵\|مکان=قم}}</ref></blockquote>
	*[[دانشنامه امام حسین(ع)]] آمار شهیدان کربلا را ۱۵۵ نفر دانسته است و اینگونه بیان کرده است که:		* [[دانشنامه امام حسین(ع)]] آمار شهیدان کربلا را ۱۵۵ نفر دانسته است و اینگونه بیان کرده است که:
	<blockquote>افزون بر اساس اسامی یاد شده، افراد دیگری نیز جزو شهدای کربلا گزارش شده‌اند که به دلیل معتبر نبودن منابع گزارش‌ها، از ذکرآن‌ها صرف نظر می‌کنیم.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=دانشنامه امام حسین(ع)\|سال=۱۳۹۲\|نام=محمد\|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری\|ناشر=موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث\|جلد=۷\|صفحه‌ها=~~۲۸۱-۲۹۱~~\|مکان=قم}}</ref></blockquote>{{پایان پاسخ}}		<blockquote>افزون بر اساس اسامی یاد شده، افراد دیگری نیز جزو شهدای کربلا گزارش شده‌اند که به دلیل معتبر نبودن منابع گزارش‌ها، از ذکرآن‌ها صرف نظر می‌کنیم.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=دانشنامه امام حسین(ع)\|سال=۱۳۹۲\|نام=محمد\|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری\|ناشر=موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث\|جلد=۷\|صفحه‌ها=۲۸۱–۲۹۱\|مکان=قم}}</ref></blockquote>{{پایان پاسخ}}

	==منابع==		== منابع ==
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}

خط ۳۷:		خط ۳۵:
	\| شاخه فرعی۱ = تاریخ و سیره معصومان		\| شاخه فرعی۱ = تاریخ و سیره معصومان
	\| شاخه فرعی۲ = امام حسین(ع)		\| شاخه فرعی۲ = امام حسین(ع)
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}

Shahroudi در ‏۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۲

2024-11-07T05:12:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{پیش نویس\|تکمیل}}~~

	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۶:		خط ۴:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}

	تعداد دقیق [[شهداء کربلا]]، مشخص ~~نمی‌باشد~~ و از ۷۲ نفر تا ۲۲۸ نفر ذکر ~~شده است~~.		تعداد دقیق [[شهداء کربلا]]، مشخص نیست و منابع تعداد آنان را از ۷۲ نفر تا ۲۲۸ نفر ذکر کرده‌اند.

	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
خط ۱۴:		خط ۱۲:
	گزارش‌ها درباره تعداد کل [[شهیدان کربلا]] متفاوت است:		گزارش‌ها درباره تعداد کل [[شهیدان کربلا]] متفاوت است:
	*مشهورترین گزارش در این باره هفتاد و دو نفر است.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الأمم و الملوک\|نام=ابوجعفر محمدبن‌جریر\|نام خانوادگی=طبری\|ناشر=روائع التراث العربی\|جلد=۵\|صفحه=۴۵۵\|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=انساب الاشراف\|سال=۱۴۱۷\|نام=أحمد بن یحیی\|نام خانوادگی=البلاذری\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۳\|صفحه=۴۱۱\|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاج الموالید\|سال=۱۴۰۶\|نام=ابومنصور احمدبن‌علی\|نام خانوادگی=طبرسی\|ناشر=مکتبة آیةالله العظمی مرعشی نجفی\|صفحه=۳۱\|مکان=قم}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مقتل الحسین\|سال=1367\|نام=موفق‌بن‌احمد مکی\|نام خانوادگی=خوارزمی\|ناشر=مطبعة الزهراء\|جلد=2\|صفحه=44\|مکان=نجف}}</ref> شیخ مفید تعداد سرهای جداشده شهدای کربلا را به جز [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] که به کوفه فرستاده شدند، ۷۲ نفر ذکر کرده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد\|سال=۱۴۱۳\|نام=محمد بن محمد\|نام خانوادگی=مفید\|ناشر=مؤسسة آل البیت(ع)\|جلد=۲\|صفحه=۱۱۳\|مکان=قم}}</ref>		*مشهورترین گزارش در این باره هفتاد و دو نفر است.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الأمم و الملوک\|نام=ابوجعفر محمدبن‌جریر\|نام خانوادگی=طبری\|ناشر=روائع التراث العربی\|جلد=۵\|صفحه=۴۵۵\|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=انساب الاشراف\|سال=۱۴۱۷\|نام=أحمد بن یحیی\|نام خانوادگی=البلاذری\|ناشر=دارالفکر\|جلد=۳\|صفحه=۴۱۱\|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاج الموالید\|سال=۱۴۰۶\|نام=ابومنصور احمدبن‌علی\|نام خانوادگی=طبرسی\|ناشر=مکتبة آیةالله العظمی مرعشی نجفی\|صفحه=۳۱\|مکان=قم}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مقتل الحسین\|سال=1367\|نام=موفق‌بن‌احمد مکی\|نام خانوادگی=خوارزمی\|ناشر=مطبعة الزهراء\|جلد=2\|صفحه=44\|مکان=نجف}}</ref> شیخ مفید تعداد سرهای جداشده شهدای کربلا را به جز [[امام حسین علیه‌السلام\|امام حسین(ع)]] که به کوفه فرستاده شدند، ۷۲ نفر ذکر کرده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد\|سال=۱۴۱۳\|نام=محمد بن محمد\|نام خانوادگی=مفید\|ناشر=مؤسسة آل البیت(ع)\|جلد=۲\|صفحه=۱۱۳\|مکان=قم}}</ref>
	*فضیل بن زبیر (از اصحاب [[امام باقر(ع)]] و [[امام صادق(ع)]]، آمار شهدا را از آغاز تا پایان نهضت با احتساب مجروحانی که ~~بعد~~ شهید ~~شدند~~ ۱۰۶ نفر نوشته است.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=۱۴۰۶\|دوره=سال‌اول\|شماره=۲\|نام=فضیل\|نام خانوادگی=بن زبیر\|عنوان=تسمیة من قتل مع الحسین\|صفحه=۱۴۹–۱۵۶\|ژورنال=فصلنامه تراثنا}}</ref>		*[[فضیل بن زبیر]] (از اصحاب [[امام باقر(ع)]] و [[امام صادق(ع)]]، آمار شهدا را از آغاز تا پایان نهضت با احتساب مجروحانی که بعدها شهید شدند، ۱۰۶ نفر نوشته است.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=۱۴۰۶\|دوره=سال‌اول\|شماره=۲\|نام=فضیل\|نام خانوادگی=بن زبیر\|عنوان=تسمیة من قتل مع الحسین\|صفحه=۱۴۹–۱۵۶\|ژورنال=فصلنامه تراثنا}}</ref>
	*ابومخنف به نقل از زحر بن قیس آمار شهدا را به جز امام حسین(ع) ۷۸ نفر گفته است.<ref name=":02">{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الأمم و الملوک\|نام=ابوجعفر محمدبن‌جریر\|نام خانوادگی=طبری\|ناشر=روائع التراث العربی\|جلد=۵\|صفحه=۴۵۹\|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد\|سال=۱۴۱۳\|نام=محمد بن محمد\|نام خانوادگی=مفید\|جلد=۲\|صفحه=۱۱۸\|مکان=قم\|ناشر=مؤسسة آل البیت(ع)}}</ref> اما مورخان دیگر با استناد به گزارش زحر، آمار شهدا را ~~۳۲نفر،~~<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الفتوح\|سال=1372\|نام=ابومحمد احمدبن‌اعثم\|نام خانوادگی=ابن‌اعثم\|جلد=۵\|صفحه=۱۲۷\|مکان=تهران\|ناشر=آموزش و پرورش انقلاب اسلامی}}</ref> ~~۷۰نفر،~~<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تذکرة الخواص\|سال=۱۴۲۶\|نام=سبط‌بن‌جوزی\|نام خانوادگی=یوسف‌بن‌قزغلی بغدادی\|ناشر=المجمع العالمی لاهل البیت\|صفحه=260\|مکان=قم}}</ref> ~~۷۷نفر،~~<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=العقد الفرید\|نام=ابن‌عبدربه اندلسی\|نام خانوادگی=احمدبن‌محمد\|ناشر=دار احیاء التراث العربی\|جلد=۴\|صفحه=۳۵۷\|مکان=بیروت}}</ref> ~~۸۲نفر~~<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مقتل الحسین\|سال=۱۳۶۷\|نام=موفق‌بن‌احمد مکی\|نام خانوادگی=خوارزمی\|ناشر=مطبعة الزهراء\|جلد=۲\|صفحه=۶۲\|مکان=نجف}}</ref>و ~~۸۸نفر~~<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=۱۴۰۸\|دوره=سال سوم\|شماره=۱۰\|نام=محمد\|نام خانوادگی=ابن‌سعد\|عنوان=ترجمة الحسین و مقتله من کتاب الطبقات الکبیر لابن سعد\|صفحه=۱۹۰\|ژورنال=فصلنامه تراثنا}}</ref> ~~نوشته‌اند.~~		*[[ابومخنف]] به نقل از [[زحر بن قیس]] آمار شهدا را به جز امام حسین(ع) ۷۸ نفر گفته است.<ref name=":02">{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الأمم و الملوک\|نام=ابوجعفر محمدبن‌جریر\|نام خانوادگی=طبری\|ناشر=روائع التراث العربی\|جلد=۵\|صفحه=۴۵۹\|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد\|سال=۱۴۱۳\|نام=محمد بن محمد\|نام خانوادگی=مفید\|جلد=۲\|صفحه=۱۱۸\|مکان=قم\|ناشر=مؤسسة آل البیت(ع)}}</ref> اما مورخان دیگر با استناد به گزارش زحر، آمار شهدا را ۳۲ نفر،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الفتوح\|سال=1372\|نام=ابومحمد احمدبن‌اعثم\|نام خانوادگی=ابن‌اعثم\|جلد=۵\|صفحه=۱۲۷\|مکان=تهران\|ناشر=آموزش و پرورش انقلاب اسلامی}}</ref> ۷۰ نفر،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تذکرة الخواص\|سال=۱۴۲۶\|نام=سبط‌بن‌جوزی\|نام خانوادگی=یوسف‌بن‌قزغلی بغدادی\|ناشر=المجمع العالمی لاهل البیت\|صفحه=260\|مکان=قم}}</ref> ۷۷ نفر،<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=العقد الفرید\|نام=ابن‌عبدربه اندلسی\|نام خانوادگی=احمدبن‌محمد\|ناشر=دار احیاء التراث العربی\|جلد=۴\|صفحه=۳۵۷\|مکان=بیروت}}</ref> ۸۲ نفر<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مقتل الحسین\|سال=۱۳۶۷\|نام=موفق‌بن‌احمد مکی\|نام خانوادگی=خوارزمی\|ناشر=مطبعة الزهراء\|جلد=۲\|صفحه=۶۲\|مکان=نجف}}</ref> و ۸۸ نفر نوشته‌اند.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=۱۴۰۸\|دوره=سال سوم\|شماره=۱۰\|نام=محمد\|نام خانوادگی=ابن‌سعد\|عنوان=ترجمة الحسین و مقتله من کتاب الطبقات الکبیر لابن سعد\|صفحه=۱۹۰\|ژورنال=فصلنامه تراثنا}}</ref>
	*~~بلخی،~~ مسعودی و مقدسی تعداد شهدا را ۸۷ نفر نگاشتند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مروج الذهب و معادن الجوهر\|سال=۱۳۸۴\|نام=ابوالحسن علی‌بن‌الحسین\|نام خانوادگی=مسعودی\|ناشر=السعادة\|جلد=۳\|صفحه=۷۱\|مکان=قاهره}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=البدء و التاریخ\|نام=مطهربن‌طاهر\|نام خانوادگی=مقدسی\|ناشر=مکتبة الثقافة الدینیة\|جلد=۶\|صفحه=11}}</ref>		*[[بلخی]]، [[مسعودی]] و [[مقدسی]] تعداد شهدا را ۸۷ نفر نگاشتند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مروج الذهب و معادن الجوهر\|سال=۱۳۸۴\|نام=ابوالحسن علی‌بن‌الحسین\|نام خانوادگی=مسعودی\|ناشر=السعادة\|جلد=۳\|صفحه=۷۱\|مکان=قاهره}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=البدء و التاریخ\|نام=مطهربن‌طاهر\|نام خانوادگی=مقدسی\|ناشر=مکتبة الثقافة الدینیة\|جلد=۶\|صفحه=11}}</ref>
	*مستوفی تعداد شهدا را ۱۴۱ نفر نگاشته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ گزیده\|سال=1364\|نام=حمدالله\|نام خانوادگی=مستوفی\|ناشر=امیرکبیر\|صفحه=265\|مکان=تهران}}</ref>		*مستوفی تعداد شهدا را ۱۴۱ نفر نگاشته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ گزیده\|سال=1364\|نام=حمدالله\|نام خانوادگی=مستوفی\|ناشر=امیرکبیر\|صفحه=265\|مکان=تهران}}</ref>

	===تصحیف در قول اعثم===		===تصحیف در قول ابن اعثم===
	با توجه به ~~آنکه~~ در گزارش خوارزمی که هم گزارش ابن اعثم است، به جای «ثلاثین_سی نفر»، «ثمانین_هشتاد نفر» آمده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مقتل الحسین\|سال=۱۳۶۷\|نام=موفق‌بن‌احمد مکی\|نام خانوادگی=خوارزمی\|ناشر=مطبعة الزهراء\|جلد=۲\|صفحه=۶۲\|مکان=نجف}}</ref> به نظر می‌رسد واژه «ثلاثین» در گزارش ابن اعثم، تصحیف «ثمانین» است؛ به ویژه اینکه این آمار ۳۲ نفری به هیچ رو با آمارهای دیگر سازگاری ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء\|سال=۱۳۹۱\|نام=زیر نظر مهدی پیشوائی\|نام خانوادگی=گروهی از تاریخ پژوهان\|ناشر=موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی\|جلد=۲\|صفحه=۴۸۴\|مکان=قم}}</ref>		با توجه به اینکه در گزارش [[خوارزمی]] که هم گزارش [[ابن اعثم]] است، به جای «ثلاثین_سی نفر»، «ثمانین_هشتاد نفر» آمده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=مقتل الحسین\|سال=۱۳۶۷\|نام=موفق‌بن‌احمد مکی\|نام خانوادگی=خوارزمی\|ناشر=مطبعة الزهراء\|جلد=۲\|صفحه=۶۲\|مکان=نجف}}</ref> به نظر می‌رسد واژه «ثلاثین» در گزارش ابن اعثم، تصحیف «ثمانین» است؛ به ویژه اینکه این آمار ۳۲ نفری به هیچ رو با آمارهای دیگر سازگاری ندارد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء\|سال=۱۳۹۱\|نام=زیر نظر مهدی پیشوائی\|نام خانوادگی=گروهی از تاریخ پژوهان\|ناشر=موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی\|جلد=۲\|صفحه=۴۸۴\|مکان=قم}}</ref>

	==گزارش آثار معاصرین==		==گزارش آثار معاصرین==
	محققان معاصر نیز با بررسی و تحلیل منابع کهن و جدید و حتی گاهی منابع غیرمعتبر، به آمارهای متفاوتی رسیدند:		محققان معاصر نیز با بررسی و تحلیل منابع کهن و جدید و حتی گاهی منابع غیرمعتبر، به آمارهای متفاوتی رسیدند:
	* سید محسن امین اسامی شهدای ~~نهضت~~ [[عاشورا]] را از آغاز تا پایان ۱۳۹ نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=اعیان الشیعة\|سال=۱۴۰۳\|نام=سیدمحسن\|نام خانوادگی=امین\|ناشر=دارالتعارف للمطبوعات\|جلد=۱\|صفحه‌ها=۶۱۰-۶۱۲\|مکان=بیروت}}</ref>		* [[سید محسن امین]] اسامی شهدای [[نهضت عاشورا]] را از آغاز تا پایان ۱۳۹ نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=اعیان الشیعة\|سال=۱۴۰۳\|نام=سیدمحسن\|نام خانوادگی=امین\|ناشر=دارالتعارف للمطبوعات\|جلد=۱\|صفحه‌ها=۶۱۰-۶۱۲\|مکان=بیروت}}</ref>
	* محمدمهدی شمس‌الدین پس از بحثی تحلیلی در این باره، تعداد شهدای کربلا را کمی بیش از ۱۰۰ نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=انصارالحسین(ع)\|ترجمه عنوان=ناصرهاشم‌زاده\|سال=۱۳۶۴\|نام=محمدمهدی\|نام خانوادگی=شمس‌الدین\|ناشر=امیرکبیر\|صفحه=۵۷\|مکان=تهران}}</ref>		* [[محمدمهدی شمس‌الدین]] پس از بحثی تحلیلی در این باره، تعداد شهدای کربلا را کمی بیش از ۱۰۰ نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=انصارالحسین(ع)\|ترجمه عنوان=ناصرهاشم‌زاده\|سال=۱۳۶۴\|نام=محمدمهدی\|نام خانوادگی=شمس‌الدین\|ناشر=امیرکبیر\|صفحه=۵۷\|مکان=تهران}}</ref>
	*ذبیح‌الله محلاتی این آمار رو (از آغاز تا پایان نهضت، وحتی با احتساب عبدالله بن عفیف ازدی که در زمان حضور اسرا در کوفه شهید شد) تا ۲۲۸ نفر رسانده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرسان الهیجاء\|نام=ذبیح‌الله\|نام خانوادگی=محلاتی\|جلد=۲\|صفحه=۱۵۴\|مکان=تهران}}</ref>		*[[ذبیح‌الله محلاتی]] این آمار رو (از آغاز تا پایان نهضت، وحتی با احتساب [[عبدالله بن عفیف ازدی]] که در زمان حضور اسرا در [[کوفه]] شهید شد) تا ۲۲۸ نفر رسانده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرسان الهیجاء\|نام=ذبیح‌الله\|نام خانوادگی=محلاتی\|جلد=۲\|صفحه=۱۵۴\|مکان=تهران}}</ref>
	*نویسندگان کتاب مقتل جامع [[سیدالشهداء]] نیز قول ۷۲نفر را پذیرفته‌اند، با این بیان که:		*نویسندگان کتاب [[مقتل جامع سیدالشهداء]] نیز قول ۷۲نفر را پذیرفته‌اند، با این بیان که:
	<blockquote>با توجه به قدمت و شهرت قول ۷۲ نفر و تطابق آن با آمار یاران امام در روز عاشوراء، این قول پذیرفتنی‌تر از اقوال دیگر می‌نماید.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء\|سال=۱۳۹۱\|نام=زیر نظر مهدی پیشوائی\|نام خانوادگی=گروهی از تاریخ پژوهان\|ناشر=موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی\|جلد=۲\|صفحه=۴۸۵\|مکان=قم}}</ref></blockquote>		<blockquote>با توجه به قدمت و شهرت قول ۷۲ نفر و تطابق آن با آمار یاران امام در روز عاشوراء، این قول پذیرفتنی‌تر از اقوال دیگر می‌نماید.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء\|سال=۱۳۹۱\|نام=زیر نظر مهدی پیشوائی\|نام خانوادگی=گروهی از تاریخ پژوهان\|ناشر=موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی\|جلد=۲\|صفحه=۴۸۵\|مکان=قم}}</ref></blockquote>
	*دانشنامه امام حسین(ع) آمار شهیدان کربلا را ۱۵۵ نفر دانسته است و اینگونه بیان کرده است که:		*[[دانشنامه امام حسین(ع)]] آمار شهیدان کربلا را ۱۵۵ نفر دانسته است و اینگونه بیان کرده است که:
	<blockquote>افزون بر اساس اسامی یاد شده، افراد دیگری نیز جزو شهدای کربلا گزارش شده‌اند که به دلیل معتبر نبودن منابع گزارش‌ها، از ذکرآن‌ها صرف نظر می‌کنیم.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=دانشنامه امام حسین(ع)\|سال=۱۳۹۲\|نام=محمد\|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری\|ناشر=موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث\|جلد=۷\|صفحه‌ها=۲۸۱-۲۹۱\|مکان=قم}}</ref></blockquote>{{پایان پاسخ}}		<blockquote>افزون بر اساس اسامی یاد شده، افراد دیگری نیز جزو شهدای کربلا گزارش شده‌اند که به دلیل معتبر نبودن منابع گزارش‌ها، از ذکرآن‌ها صرف نظر می‌کنیم.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=دانشنامه امام حسین(ع)\|سال=۱۳۹۲\|نام=محمد\|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری\|ناشر=موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث\|جلد=۷\|صفحه‌ها=۲۸۱-۲۹۱\|مکان=قم}}</ref></blockquote>{{پایان پاسخ}}

Meysamhasani در ‏۲۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۰

2024-10-28T04:40:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{پیش نویس\|~~نیازمند به ویرایش~~}}		{{پیش نویس\|تکمیل}}

	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}

Meysamhasani: ابرابزار، اصلاح ارقام

2024-10-27T15:18:06Z

ابرابزار، اصلاح ارقام

نمایش تغییرات

Meysamhasani در ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۹

2024-10-27T09:19:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۹
خط ۹:		خط ۹:

	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|امام حسین}}		{{درگاه\|امام حسین}}درباره تعداد شهداء کربلاء بین مورخین قدیم و مورخین حال حاضر اختلاف

	==گزارش آثار کهن و متأخرین==		==گزارش آثار کهن و متأخرین==
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	محققان معاصر نیز با بررسی و تحلیل منابع کهن به آمارهای متفاوتی رسیدند:		محققان معاصر نیز با بررسی و تحلیل منابع کهن به آمارهای متفاوتی رسیدند:

	* سید محسن امین اسامی شهدای نهضت عاشورا را از آغاز تا پایان 139 نفر دانسته است.		* سید محسن امین اسامی شهدای نهضت عاشورا را از آغاز تا پایان 139 نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=اعیان الشیعة\|سال=1403\|نام=سیدمحسن\|نام خانوادگی=امین\|ناشر=دارالتعارف للمطبوعات\|جلد=1\|صفحه‌ها=610-612\|مکان=بیروت}}</ref>
	* ~~محمد مهدی شمس الدین~~ پس از بحثی تحلیلی در این ~~باره~~ تعداد شهدای کربلا را کمی بیش از صد نفر دانسته است.		* محمدمهدی شمس‌الدین پس از بحثی تحلیلی در این باره، تعداد شهدای کربلا را کمی بیش از 100 نفر دانسته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=انصارالحسین(ع)\|ترجمه عنوان=ناصرهاشم‌زاده\|سال=1364\|نام=محمدمهدی\|نام خانوادگی=شمس‌الدین\|ناشر=امیرکبیر\|صفحه=57\|مکان=تهران}}</ref>
	* ذبیح الله محلاتی این آمار رو ~~تا بیست و دویست و بیست و هشت نفر رسانده است~~		* ذبیح الله محلاتی این آمار رو (از آغاز تا پایان نهضت) تا 228 نفر رسانده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=فرسان الهیجاء\|نام=ذبیح‌الله\|نام خانوادگی=محلاتی\|جلد=2\|صفحه=154\|مکان=تهران}}</ref>
	* نویسنده دیگری هم گزارش شهادت 182 نفر از شهدا را از آغاز تا پایان نهضت ~~عاشورا به تفصیل نگاشته~~ است.		* نویسندگان کتاب مقتل جامع سیدالشهداء نیز قول 72نفر راپذیرفته‌اند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ قیام و مقتل جامع سید الشهداء\|سال=1391\|نام=زیر نظر مهدی پیشوائی\|نام خانوادگی=گروهی از تاریخ پژوهان\|ناشر=موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی\|جلد=2\|صفحه=485\|مکان=قم}}</ref>
	{{~~پایان پاسخ~~}}~~البته! در اینجا اقوال مختلف درباره تعداد شهدای کربلا را~~ از ~~متن جدا کرده~~ و ~~بازنویسی می‌کنم:~~

	1. ~~مشهورترین گزارش: هفتاد و دو نفر~~		* دانشنامه امام حسین(ع) آمار شهیدان کربلا را ۱۵۵ نفر دانسته است و بیشتر از این تعداد را دارای منابع معتبر نمی‌داند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=دانشنامه امام حسین(ع)\|سال=1392\|نام=محمد\|نام خانوادگی=محمدی ری‌شهری\|ناشر=موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث\|جلد=7\|صفحه‌ها=281-291\|مکان=قم}}</ref>

	~~2. فضل بن زبیر: صد و شش نفر (با احتساب مجروحانی که بعد شهید شدند)~~		{{پایان پاسخ}}

	~~3. زهر بن قیس: هفتاد و هشت نفر (بیست نفر از بنی هاشم و هشتاد و شش نفر از اصحاب ابومخنف)~~

	~~4. برخی مورخان: سی و دو نفر، هفتاد نفر، هفتاد و هفت نفر، هشتاد و دو نفر و هشتاد و هشت نفر~~

	~~5. مسعودی و مقدسی: هشتاد و هفت نفر~~

	~~6. مستعفی: صد و چهل و یک نفر~~

	~~7. سید محسن امین: صد و سی و نه نفر~~

	~~8. محمد مهدی شمس الدین: کمی بیش از صد نفر~~

	~~9. ذبیح الله محلاتی: بین بیست و دو تا بیست و هشت نفر~~

	~~10. نویسنده دیگری: صد و هشتاد و دو نفر~~

	~~اگر سوال دیگری دارید یا نیاز به اطلاعات بیشتری است، خوشحال می‌شوم کمک کنم!~~

	~~<br />~~
	==منابع==		==منابع==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Meysamhasani: صفحه‌ای تازه حاوی «{{پیش نویس|نیازمند به ویرایش}} {{شروع متن}} {{سوال}} شهدای کربلا چند نفر بودند ؟ {{پایان سوال}} 123 {{پاسخ}} {{درگاه|امام حسین}} ==گزارش آثار کهن و متأخرین== گزارش‌ها درباره تعداد کل شهیدان کربلا متفاوت است: *مشهورترین گزارش در این باره هفتاد و دو نفر اس...» ایجاد کرد

2024-10-27T08:23:14Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{پیش نویس|نیازمند به ویرایش}} {{شروع متن}} {{سوال}} شهدای کربلا چند نفر بودند ؟ {{پایان سوال}} 123 {{پاسخ}} {{درگاه|امام حسین}} ==گزارش آثار کهن و متأخرین== گزارش‌ها درباره تعداد کل شهیدان کربلا متفاوت است: *مشهورترین گزارش در این باره هفتاد و دو نفر اس...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{پیش نویس|نیازمند به ویرایش}}

{{شروع متن}}
{{سوال}}
شهدای کربلا چند نفر بودند ؟
{{پایان سوال}}

123

{{پاسخ}}
{{درگاه|امام حسین}}

==گزارش آثار کهن و متأخرین==
گزارش‌ها درباره تعداد کل شهیدان کربلا متفاوت است:

*مشهورترین گزارش در این باره هفتاد و دو نفر است.<ref name=":0">{{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ الأمم و الملوک|نام=ابوجعفر محمدبن‌جریر|نام خانوادگی=طبری|ناشر=روائع التراث العربی|جلد=5|صفحه=455|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=انساب الاشراف|سال=1417|نام=أحمد بن يحيى|نام خانوادگی=البلاذری|ناشر=دارالفکر|جلد=3|صفحه=411|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=تاج الموالید|سال=1406|نام=ابومنصور احمد‌بن‌علی|نام خانوادگی=طبرسی|ناشر=مکتبة آیةالله العظمی مرعشی نجفی|صفحه=31|مکان=قم}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مقتل الحسین|سال=1367|نام=موفق‌بن‌احمد مکی|نام خانوادگی=خوارزمی|ناشر=مطبعة الزهراء|جلد=2|صفحه=44|مکان=نجف}}</ref> شیخ مفید تعداد سرهای جداشده شهدای کربلا را به جز امام حسین(ع) که به کوفه فرستاده شدند، ۷۲ نفر ذکر کرده است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد|سال=1413|نام=محمد بن محمد|نام خانوادگی=مفيد|ناشر=مؤسسة آل البيت(ع)|جلد=2|صفحه=113|مکان=قم}}</ref>

*فضیل بن زبیر (از اصحاب امام باقر(ع) و امام صادق(ع)، آمار شهدا را از آغاز تا پایان نهضت با احتساب مجروحانی که بعد شهید شدند 106 نفر نوشته است.<ref>{{یادکرد ژورنال|سال=1406|دوره=سال‌اول|شماره=2|نام=فضیل‌|نام خانوادگی=بن‌ زبیر|عنوان=تسمیة من‌ قتل‌ مع‌ الحسین|صفحه=149-156|ژورنال=فصلنامه‌ تراثنا}}</ref>
*ابومخنف به نقل از زحر بن قیس آمار شهدا را به جز امام حسین(ع) 78 نفر گفته است.<ref name=":02">{{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ الأمم و الملوک|نام=ابوجعفر محمدبن‌جریر|نام خانوادگی=طبری|ناشر=روائع التراث العربی|جلد=5|صفحه=459|مکان=بیروت}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد|سال=1413|نام=محمد بن محمد|نام خانوادگی=مفيد|جلد=2|صفحه=118|مکان=قم|ناشر=مؤسسة آل البيت(ع)}}</ref> اما مورخان دیگر با استناد به گزارش زحر، آمار شهدا را 32نفر،<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=الفتوح|سال=1372|نام=ابومحمد احمدبن‌اعثم|نام خانوادگی=ابن‌اعثم|جلد=5|صفحه=127|مکان=تهران|ناشر=آموزش و پرورش انقلاب اسلامی|پی‌نوشت=به نظر می‌رسد واژه «ثلاثین» در گزارش ابن‌اعثم، تصحیف «ثمانین» است.}}</ref> 70نفر،<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=تذکرة الخواص|سال=1426|نام=سبط‌بن‌جوزی|نام خانوادگی=یوسف‌بن‌قزغلی بغدادی|ناشر=المجمع العالمی لاهل البیت|صفحه=260|مکان=قم}}</ref> 77نفر،<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=العقد الفرید|نام=ابن‌عبدربه اندلسی|نام خانوادگی=احمدبن‌محمد|ناشر=دار احیاء التراث العربی|جلد=4|صفحه=357|مکان=بیروت}}</ref> 82نفر<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مقتل الحسین|سال=1367|نام=موفق‌بن‌احمد مکی|نام خانوادگی=خوارزمی|ناشر=مطبعة الزهراء|جلد=2|صفحه=62|مکان=نجف}}</ref>و 88نفر<ref>{{یادکرد ژورنال|سال=1408|دوره=سال سوم|شماره=10|نام=محمد|نام خانوادگی=ابن‌سعد|عنوان=ترجمة الحسین و مقتله من کتاب الطبقات الکبیر لابن سعد|صفحه=190|ژورنال=فصلنامه تراثنا}}</ref> نوشته اند.
*بلخی، مسعودی و مقدسی تعداد شهدا را 87 نفر نگاشتند.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=مروج الذهب و معادن الجوهر|سال=1384|نام=ابوالحسن علی‌بن‌الحسین|نام خانوادگی=مسعودی|ناشر=السعادة|جلد=3|صفحه=71|مکان=قاهره}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=البدء و التاریخ|نام=مطهربن‌طاهر|نام خانوادگی=مقدسی|ناشر=مکتبة الثقافة الدینیة|جلد=6|صفحه=11}}</ref>
*مستوفی تعداد شهدا را 141 نفر نگاشته است.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=تاریخ گزیده|سال=1364|نام=حمدالله|نام خانوادگی=مستوفی|ناشر=امیرکبیر|صفحه=265|مکان=تهران}}</ref>

==گزارش آثار معاصرین==
محققان معاصر نیز با بررسی و تحلیل منابع کهن به آمارهای متفاوتی رسیدند:

* سید محسن امین اسامی شهدای نهضت عاشورا را از آغاز تا پایان 139 نفر دانسته است.
* محمد مهدی شمس الدین پس از بحثی تحلیلی در این باره تعداد شهدای کربلا را کمی بیش از صد نفر دانسته است.
* ذبیح الله محلاتی این آمار رو تا بیست و دویست و بیست و هشت نفر رسانده است
* نویسنده دیگری هم گزارش شهادت 182 نفر از شهدا را از آغاز تا پایان نهضت عاشورا به تفصیل نگاشته است.
{{پایان پاسخ}}البته! در اینجا اقوال مختلف درباره تعداد شهدای کربلا را از متن جدا کرده و بازنویسی می‌کنم:

1. مشهورترین گزارش: هفتاد و دو نفر

2. فضل بن زبیر: صد و شش نفر (با احتساب مجروحانی که بعد شهید شدند)

3. زهر بن قیس: هفتاد و هشت نفر (بیست نفر از بنی هاشم و هشتاد و شش نفر از اصحاب ابومخنف)

4. برخی مورخان: سی و دو نفر، هفتاد نفر، هفتاد و هفت نفر، هشتاد و دو نفر و هشتاد و هشت نفر

5. مسعودی و مقدسی: هشتاد و هفت نفر

6. مستعفی: صد و چهل و یک نفر

7. سید محسن امین: صد و سی و نه نفر

8. محمد مهدی شمس الدین: کمی بیش از صد نفر

9. ذبیح الله محلاتی: بین بیست و دو تا بیست و هشت نفر

10. نویسنده دیگری: صد و هشتاد و دو نفر

اگر سوال دیگری دارید یا نیاز به اطلاعات بیشتری است، خوشحال می‌شوم کمک کنم!

<br />
==منابع==
{{پانویس}}

{{شاخه
| شاخه اصلی = تاریخ
| شاخه فرعی۱ = تاریخ و سیره معصومان
| شاخه فرعی۲ = امام حسین(ع)
| شاخه فرعی۳ =
}}

{{تکمیل مقاله

| اولویت = ج
| کیفیت = ج
}}
{{پایان متن}}
[[رده:تاریخ]]