بهشت مادی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazarzadeh: جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'

2026-05-11T13:24:41Z

جایگزینی متن - 'بحارالانوار' به 'بحار الانوار'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۵۴
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	== حکمت توصیف به مادیات ==		== حکمت توصیف به مادیات ==
	با وجود برتری نعمت‌های روحانی، این نکته قابل توجه است که توصیفات قرآن از بهشت بیشتر با اوصاف مادی بیان شده است. در این رابطه حدیث نبوی قدسی نیز آمده است که خداوند برای بندگان خود چیزهایی آماده کرده که نه چشمی دیده و نه گوشی شنیده و نه به قلب بشری خطور کرده است. و دلیل این امر به محدودیت ادراک مخاطب برمی‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=~~بحارالانوار~~\|سال=1404\|نام=محمدتقی\|نام خانوادگی=علامه مجلسی\|ناشر=موسسة الوفاء\|جلد=8\|صفحه=92\|مکان=بیروت}}</ref>		با وجود برتری نعمت‌های روحانی، این نکته قابل توجه است که توصیفات قرآن از بهشت بیشتر با اوصاف مادی بیان شده است. در این رابطه حدیث نبوی قدسی نیز آمده است که خداوند برای بندگان خود چیزهایی آماده کرده که نه چشمی دیده و نه گوشی شنیده و نه به قلب بشری خطور کرده است. و دلیل این امر به محدودیت ادراک مخاطب برمی‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الانوار\|سال=1404\|نام=محمدتقی\|نام خانوادگی=علامه مجلسی\|ناشر=موسسة الوفاء\|جلد=8\|صفحه=92\|مکان=بیروت}}</ref>

	مفسران و متکلمان هم حکمت توصیف گسترده نعمت‌های بهشت به امور مادی در قرآن کریم را تمثیل و مثال‌هایی برای نزدیک ساختن حقایق عظیم اخروی به ذهن انسان می‌دانند.		مفسران و متکلمان هم حکمت توصیف گسترده نعمت‌های بهشت به امور مادی در قرآن کریم را تمثیل و مثال‌هایی برای نزدیک ساختن حقایق عظیم اخروی به ذهن انسان می‌دانند.

Shahroudi در ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۶

2026-04-14T14:56:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۶
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	\| درگاه = <!--خالی \| شد-->		\| درگاه = <!--خالی \| شد-->
	\| ادبیات = شد		\| ادبیات = شد
	\| پیوند = ~~<!--خالی \|~~ شد~~-->~~		\| پیوند = شد
	\| ناوبری = ~~<!--خالی \|~~ شد~~-->~~		\| ناوبری = شد
	\| تغییرمسیر = ~~<!--خالی \|~~ شد~~-->~~		\| تغییرمسیر = شد
	\| ارجاعات = شد		\| ارجاعات = شد
	\| ارزیابی کمی = شد		\| ارزیابی کمی = شد
	\| ارزیابی کیفی = ~~<!--خالی \|~~ شد~~-->~~		\| ارزیابی کیفی = شد
	\| اولویت = الف		\| اولویت = الف
	\| کیفیت = ~~<!--خیلی‌خوب \| خوب \| متوسط \|~~ ضعیف~~-->~~		\| کیفیت = ضعیف
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Shahroudi: Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:بهشت را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به بهشت مادی منتقل کرد

2026-04-14T14:55:18Z

Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:بهشت را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به بهشت مادی منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۵
(بدون تفاوت)

Mohammadaminrazi در ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۹

2025-11-22T18:29:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۹
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	مرتضی مطهری بیان می‌دارد که بهشت پاداشی مجزا از وجود انسان نیست، بلکه تجسم و تحقق عینی همان اعمال اختیاری است که فرد در دنیا انجام داده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=6\|صفحه‌ها=127و128}}</ref> به این ترتیب، وجود بهشت به‌عنوان پاداش، وابسته به فعل ارادی انسان است و در غیاب کنش‌های نیکوی اختیاری، بهشتی نیز متصور نخواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=6\|صفحه‌ها=127و128}}</ref>		مرتضی مطهری بیان می‌دارد که بهشت پاداشی مجزا از وجود انسان نیست، بلکه تجسم و تحقق عینی همان اعمال اختیاری است که فرد در دنیا انجام داده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=6\|صفحه‌ها=127و128}}</ref> به این ترتیب، وجود بهشت به‌عنوان پاداش، وابسته به فعل ارادی انسان است و در غیاب کنش‌های نیکوی اختیاری، بهشتی نیز متصور نخواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=6\|صفحه‌ها=127و128}}</ref>

	== ~~ابعاد و مراتب بهشت~~ ==		== نعمت های بهشتی ==
	توصیفات قرآن کریم از بهشت شامل هر دو جنبه جسمانی(مادی) و روحانی(معنوی) است. قرآن گاهی با ذکر مصادیق محسوس و مادی بهشت را وصف می‌کند تا مفهوم کلی نعمت‌ها را برای عموم قابل تصور سازد همچون: ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎		توصیفات قرآن کریم از بهشت شامل هر دو جنبه جسمانی(مادی) و روحانی(معنوی) است. قرآن گاهی با ذکر مصادیق محسوس و مادی بهشت را وصف می‌کند تا مفهوم کلی نعمت‌ها را برای عموم قابل تصور سازد همچون: ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

Mohammadaminrazi در ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۴

2025-11-22T17:54:25Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۴
خط ۱۴:		خط ۱۴:

	== ابعاد و مراتب بهشت ==		== ابعاد و مراتب بهشت ==
	توصیفات قرآن کریم از بهشت شامل هر دو جنبه جسمانی(مادی) و روحانی(معنوی) است. قرآن گاهی با ذکر مصادیق محسوس و مادی بهشت را وصف می‌کند تا مفهوم کلی نعمت‌ها را برای عموم قابل تصور سازد همچون:		توصیفات قرآن کریم از بهشت شامل هر دو جنبه جسمانی(مادی) و روحانی(معنوی) است. قرآن گاهی با ذکر مصادیق محسوس و مادی بهشت را وصف می‌کند تا مفهوم کلی نعمت‌ها را برای عموم قابل تصور سازد همچون: ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

	* '''باغ‌ها و نهرها:''' {{قرآن\|فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ\|فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ\|سوره=غاشیه\|آیه=10و12}} و آیه {{قرآن\|وَجَنَّاتٍ أَلْفَافًا\|سوره=نبأ\|آیه=16}} و همچنین آیه {{قرآن\|جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا\|سوره=نساء\|آیه=13}} ‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎		* '''باغ‌ها و نهرها:''' {{قرآن\|فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ\|فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ\|سوره=غاشیه\|آیه=10و12}} و آیه {{قرآن\|وَجَنَّاتٍ أَلْفَافًا\|سوره=نبأ\|آیه=16}} و همچنین آیه {{قرآن\|جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا\|سوره=نساء\|آیه=13}} ‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
	* '''میوه‌ها و خوراکی‌ها:''' فَأَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ مومنون:19 ~~/ «وَجَنَّاتٍ~~ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ ~~وَالرُّمَّانَ» (~~انعام: 99~~) /~~ فِيهِمَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ الرحمن: ۶۸		* '''میوه‌ها و خوراکی‌ها:''' {{قرآن\|فَأَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ\|سوره=مومنون\|آیه=19}} و آیه {{قرآن\|وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ\|سوره=انعام\|آیه=99}} و همچنین {{قرآن\|فِيهِمَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ\|سوره=الرحمن\|آیه=۶۸}}‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
	* '''لباس و زیورآلات فاخر:''' ~~«یُحَلَّوْنَ فِیهَا~~ مِنْ أَسَاوِرَ ~~مِن~~ ذَهَبٍ ~~وَلُؤْلُؤًا» (~~حج~~: ۲۳)~~ و ~~«وَیَلْبَسُونَ ثِیَابًا~~ خُضْرًا ~~مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ» (~~کهف: ۳۱).		* '''لباس و زیورآلات فاخر:''' {{قرآن\|تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يُحَلَّوْنَ فِيهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا ۖ وَلِبَاسُهُمْ فِيهَا حَرِيرٌ\|سوره=حج و فاطر\|آیه=۲۳_33}} و آیه {{قرآن\|يَلْبَسُونَ ثِيَابًا خُضْرًا مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَّكِئِينَ فِيهَا عَلَى الْأَرَائِكِ ۚ نِعْمَ الثَّوَابُ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا\|سوره=کهف\|آیه=۳۱}} ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
	* '''ظروف و شراب طهور:''' ~~«یُطَافُ~~ عَلَیْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ ~~وَأَكْوَابٍ» (~~زخرف: ۷۱) و ~~«وَسَقَاهُمْ~~ رَبُّهُمْ شَرَابًا ~~طَهُورًا» (~~انسان: ~~۲۱).~~		* '''ظروف و شراب طهور:''' {{قرآن\|یُطَافُ عَلَیْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ وَأَكْوَابٍ\|سوره=زخرف\|آیه=۷۱}} و {{قرآن\|وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا\|سوره=انسان\|آیه=۲۱}} ‎ ‎ ‎ ‎
			قرآن بالاترین مقام بهشت را فراتر از لذات جسمانی می‌داند که مخصوص گروهی خاص از مؤمنان است:
			* '''رضوان الهی:''' {{قرآن\|وَ رِضْوَانٌ مِّنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ\|سوره=توبه\|آیه=۷۲}} ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
			* '''نشاط و امنیت باطنی:''' {{قرآن\|فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ\|سوره=سجده\|آیه=۱۷}} ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

	* '''نعمت‌های معنوی و ~~روحانی~~:~~'''~~ قرآن ~~بالاترین مقام~~ بهشت ~~را فراتر از لذات جسمانی می‌داند~~ که ~~مخصوص گروهی خاص از مؤمنان است:~~		برای بهشت نام‌هایی ذکر شده که اشاره به مراتب و درجات متفاوت آن دارد. در روایتی از [[امام باقر(ع)]] آمده است: «بهشت‌هایی که در قرآن مطرح‌اند عبارت اند از: بهشت عدن، بهشت فردوس، بهشت نعیم، بهشت مأوی». استناد به روایت در کنار آیات، برای تأکید بر آن است که این نام‌ها مفاهیم قرآنی مستقلی هستند که بر اساس تفسیر معصومین، به بهشت‌های چندگانه یا مراتب اشاره دارند، نه صرفاً مترادف‌های یک مکان.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|سال=1362\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=نشر اسلامیه\|جلد=8\|صفحه=100\|مکان=تهران}}</ref>

	~~# '''رضوان الهی~~:~~''' «وَ '''رِضْوَانٌ مِّنَ اللَّهِ أَكْبَرُ''' ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ»~~ (~~توبه: ۷۲).~~		لازم است ذکر شود که برخی از مراتب بهشت روحانی، مانند نعمت‌های مادی، برای همه مؤمنان نیست و مخصوص گروهی خاص از آنان است. چنان‌که قرآن در سوره معارج، می‌فرماید: {{قرآن\|أَیَطْمَعُ کُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ یُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِیمٍ\|کَلَّا ۖ إِنَّا خَلَقْنَاهُمْ مِمَّا یَعْلَمُونَ\|ترجمه=آیا هر یک از آنان طمع دارد که او را در بهشت پرنعمت درآورند؟! این چنین نیست، ما آنان را از آنچه خود می‌دانند (آبی گندیده و بی‌مقدار) آفریدیم.\|سوره=معارج\|آیه=۳۸و۳۹}}
	~~# '''نشاط~~ و امنیت باطنی (قُرَّةُ أَعْیُنٍ):''' «فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ '''قُرَّةِ أَعْیُنٍ'''» (سجده: ۱۷).

	~~'''نام‌ها و مراتب~~ بهشت~~:'''~~		== حکمت توصیف به مادیات ==
			با وجود برتری نعمت‌های روحانی، این نکته قابل توجه است که توصیفات قرآن از بهشت بیشتر با اوصاف مادی بیان شده است. در این رابطه حدیث نبوی قدسی نیز آمده است که خداوند برای بندگان خود چیزهایی آماده کرده که نه چشمی دیده و نه گوشی شنیده و نه به قلب بشری خطور کرده است. و دلیل این امر به محدودیت ادراک مخاطب برمی‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحارالانوار\|سال=1404\|نام=محمدتقی\|نام خانوادگی=علامه مجلسی\|ناشر=موسسة الوفاء\|جلد=8\|صفحه=92\|مکان=بیروت}}</ref>
	در ~~متون دینی،~~ برای ~~بهشت نام‌هایی ذکر شده~~ که ~~اشاره~~ به ~~'''مراتب~~ و ~~درجات متفاوت''' آن دارد~~. ~~از جمله این نام‌ها که در قرآن آمده‌اند:~~

	* '''جَنَّتُ عَدْن:''' (توبه: ۷۲، رعد: ۲۳)
	* '''جَنَّتُ فِردَوس:''' (کهف: ۱۰۷، مؤمنون: ۱۱)
	* '''جَنَّتُ نَعِیم:''' (واقعه: ۱۲، حج: ۵۶)
	* '''جَنَّتُ المَأوی:''' (نجم: ۱۵)

	'''توضیح استناد به روایت:''' استناد به روایتی از امام باقر(ع) (مانند آنچه در متن قبلی بود) در کنار آیات، برای تأکید بر آن است که این نام‌ها '''مفاهیم قرآنی مستقلی''' هستند که بر اساس تفسیر معصومین، به '''بهشت‌های چندگانه''' یا '''مراتب''' اشاره دارند، نه صرفاً مترادف‌های یک مکان.		مفسران و متکلمان هم حکمت توصیف گسترده نعمت‌های بهشت به امور مادی در قرآن کریم را تمثیل و مثال‌هایی برای نزدیک ساختن حقایق عظیم اخروی به ذهن انسان می‌دانند.

	~~توصیفات قرآن کریم از جهان پس از مرگ، شامل هر دو جنبه مادی~~ و ~~روحانی است. قرآن گاهی با ذکر~~ نعمت‌های مادی نظیر باغ‌های دل‌انگیز،{{مدرک\|date=آبان1404}} سایه‌های فرح‌بخش،{{مدرک\|date=آبان1404}} خوراکی‌ها،{{مدرک\|date=آبان1404}} ظروف باشکوه،{{مدرک\|date=آبان1404}} شراب طهور،{{مدرک\|date=آبان1404}} لباس‌ها و زیورآلات فاخر و همسران زیبا،{{مدرک\|date=آبان1404}} بهشت را وصف می‌کند. و گاهی نیز بر نعمت‌های معنوی مانند رضوان الهی{{مدرک\|date=آبان1404}} و نشاط باطنی{{مدرک\|date=آبان1404}} تأکید می‌ورزد. بهشت با چهار نام ذکر شده است: جنت عدن، جنت فردوس، جنت نعیم و جنت مأوی. در روایتی از [[امام باقر(ع)]] آمده است: «بهشت‌هایی که در قرآن مطرح‌اند عبارت اند از: بهشت عدن، بهشت فردوس، بهشت نعیم، بهشت مأوی».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|سال=1362\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=نشر اسلامیه\|جلد=8\|صفحه=100\|مکان=تهران}}</ref>

	~~بهشت روحانی از نظر رتبه و مقام، فراتر از بهشت مادی و لذات جسمانی قرار دارد.~~ قرآن کریم پس از ذکر نعمت‌های مادی در سوره توبه، می‌فرماید: {{قرآن\|و رضوانٌ مِن اللهِ اکبر\|ترجمه=مقام رضایت و خشنودی پروردگار از تمام نعمت‌های مادی مذکور برتر است.\|سوره=توبه\|آیه=۷۲}} لازم است ذکر شود که برخی از مراتب بهشت روحانی، مانند نعمت‌های مادی، برای همه مؤمنان نیست و مخصوص گروهی خاص از آنان است. چنان‌که قرآن در سوره معارج، می‌فرماید: {{قرآن\|أَیَطْمَعُ کُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ یُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِیمٍ\|کَلَّا ۖ إِنَّا خَلَقْنَاهُمْ مِمَّا یَعْلَمُونَ\|ترجمه=آیا هر یک از آنان طمع دارد که او را ~~در بهشت پرنعمت درآورند؟! این چنین نیست، ما آنان را از آنچه خود می‌دانند (آبی گندیده~~ و ~~بی‌مقدار) آفریدیم.\|سوره=معارج\|آیه=۳۸و۳۹}}~~

	~~== حکمت توصیف به مادیات ==~~
	با وجود برتری نعمت‌های روحانی، این نکته قابل توجه است که توصیفات قرآن از بهشت بیشتر با اوصاف مادی بیان شده است. در این رابطه حدیث نبوی قدسی نیز آمده است که خداوند برای ~~بندگان خود چیزهایی آماده کرده که «نه چشمی دیده و نه گوشی شنیده و نه~~ به ~~قلب بشری خطور کرده است»~~. دلیل این امر به محدودیت ادراک مخاطب برمی‌گردد:<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحارالانوار\|سال=1404\|نام=محمدتقی\|نام خانوادگی=علامه مجلسی\|ناشر=موسسة الوفاء\|جلد=8\|صفحه=92\|مکان=بیروت}}</ref>
	# '''انس با مادیات:''' ذهن اغلب انسان‌ها به دلیل انس با امور دنیوی و مادی، برای تصور و شناخت بهشت از طریق اوصاف صرفاً معنوی و روحانی، دچار مشکل و حتی عجز است.		# '''انس با مادیات:''' ذهن اغلب انسان‌ها به دلیل انس با امور دنیوی و مادی، برای تصور و شناخت بهشت از طریق اوصاف صرفاً معنوی و روحانی، دچار مشکل و حتی عجز است.
	# '''عجز از درک ~~مقامات~~:''' بیشتر افراد توانایی درک و تصور مقامات و مفاهیم معنوی بهشت را که ~~در درجه بالایی قرار دارند، ندارند.~~		# '''عجز از درک حقیقت:''' بیشتر افراد توانایی درک و تصور مقامات و مفاهیم معنوی بهشت را ندارند، چرا که حقیقت کامل نعمات اخروی از ما پنهان است و در قالب مفاهیم دنیوی نمی‌گنجد. قرآن هم این واقعیت را تأیید می‌کند: {{قرآن\|فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ\|ترجمه=هیچ‌کس نمی‌داند چه پاداش‌هایی که مایه روشنایی چشم‌هاست برای آنان نهفته شده\|سوره=سجده\|آیه=۱۷}}.
	~~# '''پنهان بودن حقیقت:'''~~ حقیقت کامل ~~نعمت‌های~~ اخروی از ما پنهان است. قرآن ~~می‌فرماید~~: {{قرآن\|فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ\|ترجمه=هیچ‌کس نمی‌داند چه پاداش‌هایی که مایه روشنایی چشم‌هاست برای آنان نهفته شده\|سوره=سجده\|آیه=۱۷}}

	از این‌رو، خداوند متعال برای فهم همگانی، از بیان نعمت‌های مادی که قابل درک برای عموم هستند، استفاده کرده و در مقابل، لذت‌ها و نعمت‌های روحانی را به‌صورت کلی و مجمل مورد اشاره قرار داده است.		از این‌رو، خداوند متعال برای فهم همگانی، از بیان نعمت‌های مادی که قابل درک برای عموم هستند، استفاده کرده و در مقابل، لذت‌ها و نعمت‌های روحانی را به‌صورت کلی و مجمل مورد اشاره قرار داده است.

Mohammadaminrazi در ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۰

2025-11-22T17:10:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۰
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	توصیفات قرآن کریم از بهشت شامل هر دو جنبه جسمانی(مادی) و روحانی(معنوی) است. قرآن گاهی با ذکر مصادیق محسوس و مادی بهشت را وصف می‌کند تا مفهوم کلی نعمت‌ها را برای عموم قابل تصور سازد همچون:		توصیفات قرآن کریم از بهشت شامل هر دو جنبه جسمانی(مادی) و روحانی(معنوی) است. قرآن گاهی با ذکر مصادیق محسوس و مادی بهشت را وصف می‌کند تا مفهوم کلی نعمت‌ها را برای عموم قابل تصور سازد همچون:

	* '''باغ‌ها و نهرها:''' {{قرآن\|فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ\|فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ\|سوره=غاشیه\|آیه=10و12}} و آیه {{قرآن\|وَجَنَّاتٍ أَلْفَافًا\|سوره=نبأ\|آیه=16}} و همچنین آیه {{قرآن\|جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا\|سوره=نساء\|آیه=13}} ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎		* '''باغ‌ها و نهرها:''' {{قرآن\|فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ\|فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ\|سوره=غاشیه\|آیه=10و12}} و آیه {{قرآن\|وَجَنَّاتٍ أَلْفَافًا\|سوره=نبأ\|آیه=16}} و همچنین آیه {{قرآن\|جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا\|سوره=نساء\|آیه=13}} ‎ ‎‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
	* '''میوه‌ها و خوراکی‌ها:''' فَأَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ مومنون:19 / «وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ» (انعام: 99) / فِيهِمَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ الرحمن: ۶۸		* '''میوه‌ها و خوراکی‌ها:''' فَأَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ مومنون:19 / «وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ» (انعام: 99) / فِيهِمَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ الرحمن: ۶۸
	* '''لباس و زیورآلات فاخر:''' «یُحَلَّوْنَ فِیهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا» (حج: ۲۳) و «وَیَلْبَسُونَ ثِیَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ» (کهف: ۳۱).		* '''لباس و زیورآلات فاخر:''' «یُحَلَّوْنَ فِیهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا» (حج: ۲۳) و «وَیَلْبَسُونَ ثِیَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ» (کهف: ۳۱).

Mohammadaminrazi در ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۰

2025-11-22T17:10:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۰
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	توصیفات قرآن کریم از بهشت شامل هر دو جنبه جسمانی(مادی) و روحانی(معنوی) است. قرآن گاهی با ذکر مصادیق محسوس و مادی بهشت را وصف می‌کند تا مفهوم کلی نعمت‌ها را برای عموم قابل تصور سازد همچون:		توصیفات قرآن کریم از بهشت شامل هر دو جنبه جسمانی(مادی) و روحانی(معنوی) است. قرآن گاهی با ذکر مصادیق محسوس و مادی بهشت را وصف می‌کند تا مفهوم کلی نعمت‌ها را برای عموم قابل تصور سازد همچون:

	* '''باغ‌ها و نهرها:''' {{قرآن\|فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ\|فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ\|سوره=غاشیه\|آیه=10و12}} و آیه {{قرآن\|وَجَنَّاتٍ أَلْفَافًا\|سوره=نبأ\|آیه=16}} و همچنین آیه {{قرآن\|جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا\|سوره=نساء\|آیه=13}} ‎		* '''باغ‌ها و نهرها:''' {{قرآن\|فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ\|فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ\|سوره=غاشیه\|آیه=10و12}} و آیه {{قرآن\|وَجَنَّاتٍ أَلْفَافًا\|سوره=نبأ\|آیه=16}} و همچنین آیه {{قرآن\|جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا\|سوره=نساء\|آیه=13}} ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
	* '''میوه‌ها و خوراکی‌ها:''' فَأَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ مومنون:19 / «وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ» (انعام: 99) / فِيهِمَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ الرحمن: ۶۸		* '''میوه‌ها و خوراکی‌ها:''' فَأَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ مومنون:19 / «وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ» (انعام: 99) / فِيهِمَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ الرحمن: ۶۸
	* '''لباس و زیورآلات فاخر:''' «یُحَلَّوْنَ فِیهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا» (حج: ۲۳) و «وَیَلْبَسُونَ ثِیَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ» (کهف: ۳۱).		* '''لباس و زیورآلات فاخر:''' «یُحَلَّوْنَ فِیهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا» (حج: ۲۳) و «وَیَلْبَسُونَ ثِیَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ» (کهف: ۳۱).

Mohammadaminrazi در ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۹

2025-11-22T17:09:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۹
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	توصیفات قرآن کریم از بهشت شامل هر دو جنبه جسمانی(مادی) و روحانی(معنوی) است. قرآن گاهی با ذکر مصادیق محسوس و مادی بهشت را وصف می‌کند تا مفهوم کلی نعمت‌ها را برای عموم قابل تصور سازد همچون:		توصیفات قرآن کریم از بهشت شامل هر دو جنبه جسمانی(مادی) و روحانی(معنوی) است. قرآن گاهی با ذکر مصادیق محسوس و مادی بهشت را وصف می‌کند تا مفهوم کلی نعمت‌ها را برای عموم قابل تصور سازد همچون:

	* '''باغ‌ها و نهرها:''' ~~مانند: «جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن~~ تَحْتِهَا ~~الْأَنْهَارُ» (آل‌عمران: ۱۵، بقره: ۲۵).~~		* '''باغ‌ها و نهرها:''' {{قرآن\|فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ\|فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ\|سوره=غاشیه\|آیه=10و12}} و آیه {{قرآن\|وَجَنَّاتٍ أَلْفَافًا\|سوره=نبأ\|آیه=16}} و همچنین آیه {{قرآن\|جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا\|سوره=نساء\|آیه=13}} ‎
	* '''میوه‌ها و خوراکی‌ها:''' فَأَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ / ~~«فِیهَا~~ فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ ~~وَرُمَّانٌ» (~~الرحمن: ۶۸)		* '''میوه‌ها و خوراکی‌ها:''' فَأَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ مومنون:19 / «وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ» (انعام: 99) / فِيهِمَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ الرحمن: ۶۸
	* '''لباس و زیورآلات فاخر:''' «یُحَلَّوْنَ فِیهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا» (حج: ۲۳) و «وَیَلْبَسُونَ ثِیَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ» (کهف: ۳۱).		* '''لباس و زیورآلات فاخر:''' «یُحَلَّوْنَ فِیهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا» (حج: ۲۳) و «وَیَلْبَسُونَ ثِیَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ» (کهف: ۳۱).
	* '''ظروف و شراب طهور:''' «یُطَافُ عَلَیْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ وَأَكْوَابٍ» (زخرف: ۷۱) و «وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا» (انسان: ۲۱).		* '''ظروف و شراب طهور:''' «یُطَافُ عَلَیْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ وَأَكْوَابٍ» (زخرف: ۷۱) و «وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا» (انسان: ۲۱).

Mohammadaminrazi در ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۴

2025-11-22T16:54:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۴
خط ۴:		خط ۴:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	'''بهشت'''، ~~که در متون دینی غالباً با واژه عربی جنّت از آن یاد می‌شود، جایگاهی است که~~ بر اساس وعده‌های ~~الهی،~~ در ~~عالم آخرت~~ برای ~~پاداش~~ مؤمنان و ~~صالحان در نظر گرفته شده~~ است. ~~بیش از دویست آیه در قرآن کریم و همچنین حجم گسترده‌ای از روایات منقول از معصومان، به توصیف~~ این ~~مکان اختصاص یافته‌اند. این منابع به ابعادی از بهشت نظیر وسعت~~ و ~~گستره مکانی، ساختار~~ و ~~تعدد احتمالی آن، انواع نعمت‌های مهیا~~ و ~~ویژگی‌های مادی~~ و ~~غیرمادی این مواهب می‌پردازند. بهشت~~ به عنوان ~~محلی عاری از هرگونه ملال، نقص یا محدودیت معرفی شده است. نعمت‌های آن نامحدود توصیف گشته~~ و ~~وسعت~~ آن ~~فراتر از ظرفیت ادراک بشری دانسته~~ شده است.		'''بهشت''' (جنّت)، بر اساس وعده‌های الهی در متون اسلامی، سرای جاودانه و پاداش اخروی برای [[مؤمن و دنیا\|مؤمنان]] و نیکوکاران است. این جایگاه، اوج کمال معنوی و مقصد غایی سیر بشری محسوب می‌شود و در روایات، رضوان و خشنودی تامّ خداوند از [[بندگی و اخلاق\|بندگان]]، به عنوان والاترین و برترین نعمت آن ذکر شده است.

	~~ساکنان بهشت، مشهور به بهشتیان، به هرآنچه که تمایل داشته باشند دسترسی خواهند داشت.~~ با این ~~حال، والاترین موهبت و نعمت در بهشت، دستیابی به مقام رضوان و خشنودی تامّ خداوند~~ از ~~بندگان مؤمن برشمرده شده است. همچنین، بر اساس متون دینی، بهشت دارای درجات و مراتبی~~ است که متناسب با جایگاه معنوی و اعمال افراد تقسیم‌بندی شده و افراد در این موهبت‌ها یکسان نیستند. در ادبیات روایی، در خصوص تعداد درهای ورودی بهشت اعداد متفاوتی ذکر شده، که عالمان دینی آن را دلیلی بر وجود تفاوت در مسیرها و مراتب معنوی ورود به ~~این ساحت الهی دانسته‌اند. نعمت‌های بهشت شامل هر دو بخش جسمانی و معنوی است. بنا~~ بر ~~احادیث معصومان، زندگی در بهشت فاقد هرگونه تکلیف شرعی است و احکام حرام و واجب در آنجا جاری نیست.~~		با وجود این هدف والا، یکی از پرسش‌های کلیدی این است که چرا توصیفات قرآنی از بهشت، به طور گسترده‌ای بر نعمات مادی نظیر باغ‌ها، نهرها، خوراکی‌ها، و همسران تمرکز دارد. دلیل این امر نه در محدودیت بهشت به امور دنیوی، بلکه در محدودیت ادراک و توانایی ذهنی انسان‌های دنیا نهفته است. چون ذهن انسان بیشتر با محسوسات و مادیات مأنوس است، خداوند برای فهم همه انسان‌ها، از نمونه‌های دنیوی برای ترسیم نعمت‌های اخروی استفاده می‌کند تا تصور کلی از عظمت بهشت برای همه ممکن شود. در واقع، نعمت‌های مادی مذکور در قرآن، اشاره‌ای قابل درک به حقایقی بسیار والاتر و ناشناخته مانند قرب الهی و لذت‌های روحی هستند که حقیقت آن‌ها با هیچ معیار مادی یا ذهنی دنیوی قابل توصیف نیست.

	~~توصیف بهشت با لذات~~ مادی ~~مانند~~ باغ‌ها، ~~نهرها~~ و ~~غذاها~~ نه ~~به دلیل محدود بودن~~ بهشت به امور ~~مادی،~~ بلکه ~~به دلیل~~ محدودیت ~~درک~~ و ~~تصور~~ انسان‌های ~~دنیایی~~ است. ~~هدف غایی دین، رسیدن به کمال معنوی و رضوان و لقاء الهی است که بالاترین مقام بهشت است؛ اما~~ چون ذهن انسان بیشتر با محسوسات و مادیات مأنوس است، خداوند برای فهم همه انسان‌ها، از نمونه‌های دنیوی برای ترسیم نعمت‌های اخروی استفاده می‌کند تا تصور کلی از عظمت بهشت برای همه ممکن شود. در واقع، نعمت‌های مادی مذکور در قرآن، اشاره‌ای قابل درک به حقایقی بسیار والاتر و ناشناخته مانند قرب الهی و لذت‌های روحی هستند که حقیقت آن‌ها با هیچ معیار مادی یا ذهنی دنیوی قابل توصیف نیست.

	== بهشت جایگاه ابدی نیکوکاران ==		== بهشت جایگاه ابدی نیکوکاران ==
	در دین اسلام، بهشت به‌عنوان اقامتگاه جاودانه و ابدی نیکوکاران پس از حیات دنیوی شناخته می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر موضوعی قرآن کریم\|نام=عبدالله\|نام خانوادگی=جوادی آملی\|ناشر=اسراء\|جلد=5\|صفحه=229\|مکان=قم}}</ref> دستیابی به این ساحت والا، در حقیقت، میراثی است که در پیوند با اعمال اختیاری و صالح انسان‌ها به آنان واگذار می‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=5\|صفحه=44}}</ref> این منزلگاه در متون دینی کراراً با عنوان بهشت موعود مورد اشاره قرار گرفته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=المیزان\|سال=۱۳۹۳\|نام=سید محمدحسین\|نام خانوادگی=طباطبائی\|جلد=6\|صفحه=251}}</ref> بهشت به مثابه مقصد نهایی و غایت کمال سیر معنوی بشر محسوب می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|صفحه=281}}</ref> این عالَم برتر که وصول به آن مستلزم گذر از عوالم مادون است، تجلی کامل سعادت، خیر، نعیم و سرور تلقی می‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=6\|صفحه‌ها=105و109}}</ref> بر اساس دیدگاه کلامی، هدف اصلی از آفرینش ~~انسان،~~ در نهایت، وصول به همین مقام جاودانه است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=11\|صفحه=179}}</ref>		در دین اسلام، بهشت به‌عنوان اقامتگاه جاودانه و ابدی نیکوکاران پس از حیات دنیوی شناخته می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر موضوعی قرآن کریم\|نام=عبدالله\|نام خانوادگی=جوادی آملی\|ناشر=اسراء\|جلد=5\|صفحه=229\|مکان=قم}}</ref> دستیابی به این ساحت والا، در حقیقت، میراثی است که در پیوند با اعمال اختیاری و صالح انسان‌ها به آنان واگذار می‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=5\|صفحه=44}}</ref> این منزلگاه در متون دینی کراراً با عنوان بهشت موعود مورد اشاره قرار گرفته است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=المیزان\|سال=۱۳۹۳\|نام=سید محمدحسین\|نام خانوادگی=طباطبائی\|جلد=6\|صفحه=251}}</ref> بهشت به مثابه مقصد نهایی و غایت کمال سیر معنوی بشر محسوب می‌شود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عدل الهی\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|صفحه=281}}</ref> این عالَم برتر که وصول به آن مستلزم گذر از عوالم مادون است، تجلی کامل سعادت، خیر، نعیم و سرور تلقی می‌گردد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=6\|صفحه‌ها=105و109}}</ref> بر اساس دیدگاه کلامی، هدف اصلی از آفرینش [[انسان]]، در نهایت، وصول به همین مقام جاودانه است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=11\|صفحه=179}}</ref>

	مرتضی مطهری بیان می‌دارد که بهشت پاداشی مجزا از وجود انسان نیست، بلکه تجسم و تحقق عینی همان اعمال اختیاری است که فرد در دنیا انجام داده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=6\|صفحه‌ها=127و128}}</ref> به این ترتیب، وجود بهشت به‌عنوان پاداش، وابسته به فعل ارادی انسان است و در غیاب کنش‌های نیکوی اختیاری، بهشتی نیز متصور نخواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=6\|صفحه‌ها=127و128}}</ref>		مرتضی مطهری بیان می‌دارد که بهشت پاداشی مجزا از وجود انسان نیست، بلکه تجسم و تحقق عینی همان اعمال اختیاری است که فرد در دنیا انجام داده است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=6\|صفحه‌ها=127و128}}</ref> به این ترتیب، وجود بهشت به‌عنوان پاداش، وابسته به فعل ارادی انسان است و در غیاب کنش‌های نیکوی اختیاری، بهشتی نیز متصور نخواهد بود.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=آشنایی با قرآن\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=مطهری\|جلد=6\|صفحه‌ها=127و128}}</ref>

	== ابعاد و مراتب بهشت ==		== ابعاد و مراتب بهشت ==
			توصیفات قرآن کریم از بهشت شامل هر دو جنبه جسمانی(مادی) و روحانی(معنوی) است. قرآن گاهی با ذکر مصادیق محسوس و مادی بهشت را وصف می‌کند تا مفهوم کلی نعمت‌ها را برای عموم قابل تصور سازد همچون:

			* '''باغ‌ها و نهرها:''' مانند: «جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ» (آل‌عمران: ۱۵، بقره: ۲۵).
			* '''میوه‌ها و خوراکی‌ها:''' فَأَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ / «فِیهَا فَاكِهَةٌ وَنَخْلٌ وَرُمَّانٌ» (الرحمن: ۶۸)
			* '''لباس و زیورآلات فاخر:''' «یُحَلَّوْنَ فِیهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَبٍ وَلُؤْلُؤًا» (حج: ۲۳) و «وَیَلْبَسُونَ ثِیَابًا خُضْرًا مِّن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ» (کهف: ۳۱).
			* '''ظروف و شراب طهور:''' «یُطَافُ عَلَیْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ وَأَكْوَابٍ» (زخرف: ۷۱) و «وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا» (انسان: ۲۱).

			* '''نعمت‌های معنوی و روحانی:''' قرآن بالاترین مقام بهشت را فراتر از لذات جسمانی می‌داند که مخصوص گروهی خاص از مؤمنان است:

			# '''رضوان الهی:''' «وَ '''رِضْوَانٌ مِّنَ اللَّهِ أَكْبَرُ''' ذَٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ» (توبه: ۷۲).
			# '''نشاط و امنیت باطنی (قُرَّةُ أَعْیُنٍ):''' «فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ '''قُرَّةِ أَعْیُنٍ'''» (سجده: ۱۷).

			'''نام‌ها و مراتب بهشت:'''

			در متون دینی، برای بهشت نام‌هایی ذکر شده که اشاره به '''مراتب و درجات متفاوت''' آن دارد. از جمله این نام‌ها که در قرآن آمده‌اند:

			* '''جَنَّتُ عَدْن:''' (توبه: ۷۲، رعد: ۲۳)
			* '''جَنَّتُ فِردَوس:''' (کهف: ۱۰۷، مؤمنون: ۱۱)
			* '''جَنَّتُ نَعِیم:''' (واقعه: ۱۲، حج: ۵۶)
			* '''جَنَّتُ المَأوی:''' (نجم: ۱۵)

			'''توضیح استناد به روایت:''' استناد به روایتی از امام باقر(ع) (مانند آنچه در متن قبلی بود) در کنار آیات، برای تأکید بر آن است که این نام‌ها '''مفاهیم قرآنی مستقلی''' هستند که بر اساس تفسیر معصومین، به '''بهشت‌های چندگانه''' یا '''مراتب''' اشاره دارند، نه صرفاً مترادف‌های یک مکان.

	توصیفات قرآن کریم از جهان پس از مرگ، شامل هر دو جنبه مادی و روحانی است. قرآن گاهی با ذکر نعمت‌های مادی نظیر باغ‌های دل‌انگیز،{{مدرک\|date=آبان1404}} سایه‌های فرح‌بخش،{{مدرک\|date=آبان1404}} خوراکی‌ها،{{مدرک\|date=آبان1404}} ظروف باشکوه،{{مدرک\|date=آبان1404}} شراب طهور،{{مدرک\|date=آبان1404}} لباس‌ها و زیورآلات فاخر و همسران زیبا،{{مدرک\|date=آبان1404}} بهشت را وصف می‌کند. و گاهی نیز بر نعمت‌های معنوی مانند رضوان الهی{{مدرک\|date=آبان1404}} و نشاط باطنی{{مدرک\|date=آبان1404}} تأکید می‌ورزد. بهشت با چهار نام ذکر شده است: جنت عدن، جنت فردوس، جنت نعیم و جنت مأوی. در روایتی از [[امام باقر(ع)]] آمده است: «بهشت‌هایی که در قرآن مطرح‌اند عبارت اند از: بهشت عدن، بهشت فردوس، بهشت نعیم، بهشت مأوی».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|سال=1362\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=نشر اسلامیه\|جلد=8\|صفحه=100\|مکان=تهران}}</ref>		توصیفات قرآن کریم از جهان پس از مرگ، شامل هر دو جنبه مادی و روحانی است. قرآن گاهی با ذکر نعمت‌های مادی نظیر باغ‌های دل‌انگیز،{{مدرک\|date=آبان1404}} سایه‌های فرح‌بخش،{{مدرک\|date=آبان1404}} خوراکی‌ها،{{مدرک\|date=آبان1404}} ظروف باشکوه،{{مدرک\|date=آبان1404}} شراب طهور،{{مدرک\|date=آبان1404}} لباس‌ها و زیورآلات فاخر و همسران زیبا،{{مدرک\|date=آبان1404}} بهشت را وصف می‌کند. و گاهی نیز بر نعمت‌های معنوی مانند رضوان الهی{{مدرک\|date=آبان1404}} و نشاط باطنی{{مدرک\|date=آبان1404}} تأکید می‌ورزد. بهشت با چهار نام ذکر شده است: جنت عدن، جنت فردوس، جنت نعیم و جنت مأوی. در روایتی از [[امام باقر(ع)]] آمده است: «بهشت‌هایی که در قرآن مطرح‌اند عبارت اند از: بهشت عدن، بهشت فردوس، بهشت نعیم، بهشت مأوی».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|سال=1362\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=نشر اسلامیه\|جلد=8\|صفحه=100\|مکان=تهران}}</ref>

Fabbasi در ‏۱۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۵

2025-11-19T07:35:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۵
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	== ابعاد و مراتب بهشت ==		== ابعاد و مراتب بهشت ==
	توصیفات قرآن کریم از جهان پس از مرگ، شامل هر دو جنبه مادی و روحانی است. قرآن گاهی با ذکر نعمت‌های مادی نظیر باغ‌های دل‌انگیز، سایه‌های فرح‌بخش، خوراکی‌ها، ظروف باشکوه، شراب طهور، لباس‌ها و زیورآلات فاخر و همسران زیبا، بهشت را وصف می‌کند. و گاهی نیز بر نعمت‌های معنوی مانند رضوان الهی و نشاط باطنی تأکید می‌ورزد. بهشت با چهار نام ذکر شده است: جنت عدن، جنت فردوس، جنت نعیم و جنت مأوی. در روایتی از [[امام باقر(ع)]] آمده است: «بهشت‌هایی که در قرآن مطرح‌اند عبارت اند از: بهشت عدن، بهشت فردوس، بهشت نعیم، بهشت مأوی».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|سال=1362\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=نشر اسلامیه\|جلد=8\|صفحه=100\|مکان=تهران}}</ref>		توصیفات قرآن کریم از جهان پس از مرگ، شامل هر دو جنبه مادی و روحانی است. قرآن گاهی با ذکر نعمت‌های مادی نظیر باغ‌های دل‌انگیز،{{مدرک\|date=آبان1404}} سایه‌های فرح‌بخش،{{مدرک\|date=آبان1404}} خوراکی‌ها،{{مدرک\|date=آبان1404}} ظروف باشکوه،{{مدرک\|date=آبان1404}} شراب طهور،{{مدرک\|date=آبان1404}} لباس‌ها و زیورآلات فاخر و همسران زیبا،{{مدرک\|date=آبان1404}} بهشت را وصف می‌کند. و گاهی نیز بر نعمت‌های معنوی مانند رضوان الهی{{مدرک\|date=آبان1404}} و نشاط باطنی{{مدرک\|date=آبان1404}} تأکید می‌ورزد. بهشت با چهار نام ذکر شده است: جنت عدن، جنت فردوس، جنت نعیم و جنت مأوی. در روایتی از [[امام باقر(ع)]] آمده است: «بهشت‌هایی که در قرآن مطرح‌اند عبارت اند از: بهشت عدن، بهشت فردوس، بهشت نعیم، بهشت مأوی».<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|سال=1362\|نام=محمدبن یعقوب\|نام خانوادگی=کلینی\|ناشر=نشر اسلامیه\|جلد=8\|صفحه=100\|مکان=تهران}}</ref>

	بهشت روحانی از نظر رتبه و مقام، فراتر از بهشت مادی و لذات جسمانی قرار دارد. قرآن کریم پس از ذکر نعمت‌های مادی در سوره توبه، می‌فرماید: {{قرآن\|و رضوانٌ مِن اللهِ اکبر\|ترجمه=مقام رضایت و خشنودی پروردگار از تمام نعمت‌های مادی مذکور برتر است.\|سوره=توبه\|آیه=۷۲}} لازم است ذکر شود که برخی از مراتب بهشت روحانی، مانند نعمت‌های مادی، برای همه مؤمنان نیست و مخصوص گروهی خاص از آنان است. چنان‌که قرآن در سوره معارج، می‌فرماید: {{قرآن\|أَیَطْمَعُ کُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ یُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِیمٍ\|کَلَّا ۖ إِنَّا خَلَقْنَاهُمْ مِمَّا یَعْلَمُونَ\|ترجمه=آیا هر یک از آنان طمع دارد که او را در بهشت پرنعمت درآورند؟! این چنین نیست، ما آنان را از آنچه خود می‌دانند (آبی گندیده و بی‌مقدار) آفریدیم.\|سوره=معارج\|آیه=۳۸و۳۹}}		بهشت روحانی از نظر رتبه و مقام، فراتر از بهشت مادی و لذات جسمانی قرار دارد. قرآن کریم پس از ذکر نعمت‌های مادی در سوره توبه، می‌فرماید: {{قرآن\|و رضوانٌ مِن اللهِ اکبر\|ترجمه=مقام رضایت و خشنودی پروردگار از تمام نعمت‌های مادی مذکور برتر است.\|سوره=توبه\|آیه=۷۲}} لازم است ذکر شود که برخی از مراتب بهشت روحانی، مانند نعمت‌های مادی، برای همه مؤمنان نیست و مخصوص گروهی خاص از آنان است. چنان‌که قرآن در سوره معارج، می‌فرماید: {{قرآن\|أَیَطْمَعُ کُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ یُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِیمٍ\|کَلَّا ۖ إِنَّا خَلَقْنَاهُمْ مِمَّا یَعْلَمُونَ\|ترجمه=آیا هر یک از آنان طمع دارد که او را در بهشت پرنعمت درآورند؟! این چنین نیست، ما آنان را از آنچه خود می‌دانند (آبی گندیده و بی‌مقدار) آفریدیم.\|سوره=معارج\|آیه=۳۸و۳۹}}