اوقات نماز و روزه در قطب شمال و جنوب - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Fabbasi: اصلاح ارقام

2025-12-17T10:18:42Z

اصلاح ارقام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش\|کاربر=Golpoor }}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۸:		خط ۷:
	قرآن کریم به‌طور کلی اصول و معیارهای کلی را بیان کرده و در جزئیات وارد نشده است. در بسیاری از موارد، ائمه به توضیح و تکمیل این اصول پرداخته‌اند. یکی از مسائل جدید، مسئله عبادت در مناطق نزدیک به قطب است. برای تعیین تکلیف شرعی در این مناطق، لازم است که به معیارها و اصول کلی که در کتب فقهی ذکر شده توجه شود.		قرآن کریم به‌طور کلی اصول و معیارهای کلی را بیان کرده و در جزئیات وارد نشده است. در بسیاری از موارد، ائمه به توضیح و تکمیل این اصول پرداخته‌اند. یکی از مسائل جدید، مسئله عبادت در مناطق نزدیک به قطب است. برای تعیین تکلیف شرعی در این مناطق، لازم است که به معیارها و اصول کلی که در کتب فقهی ذکر شده توجه شود.

	آیه ~~187~~ سوره بقره که درباره آغاز وقت روزه صحبت می‌کند، بیشتر به مناطقی اشاره دارد که وضعیت زمانی معمولی دارند و در موارد خاص، از جمله مناطق قطبی، حکم قرآن به‌طور مستقیم قابل تطبیق نیست. عدم تطابق این حکم در مناطق نادر، آسیبی به جامعیت قرآن وارد نمی‌کند.		آیه ۱۸۷ سوره بقره که درباره آغاز وقت روزه صحبت می‌کند، بیشتر به مناطقی اشاره دارد که وضعیت زمانی معمولی دارند و در موارد خاص، از جمله مناطق قطبی، حکم قرآن به‌طور مستقیم قابل تطبیق نیست. عدم تطابق این حکم در مناطق نادر، آسیبی به جامعیت قرآن وارد نمی‌کند.

	برای انجام عبادات مانند روزه و نماز، شناخت دقیق زمان‌ها مانند طلوع فجر، زوال، غروب و طلوع آفتاب ضروری است. متخصصان دینی با استناد به اصول و قواعد کلی دین، وظیفه دارند تا تکلیف مکلفین را در این زمینه روشن کنند.		برای انجام عبادات مانند روزه و نماز، شناخت دقیق زمان‌ها مانند طلوع فجر، زوال، غروب و طلوع آفتاب ضروری است. متخصصان دینی با استناد به اصول و قواعد کلی دین، وظیفه دارند تا تکلیف مکلفین را در این زمینه روشن کنند.
خط ۲۴:		خط ۲۳:
	مسئله سکونت در مناطق قطبی، شناسایی اوقات نماز و روزه، و تعیین تکلیف افراد ساکن در این مناطق از دسته دوم است.		مسئله سکونت در مناطق قطبی، شناسایی اوقات نماز و روزه، و تعیین تکلیف افراد ساکن در این مناطق از دسته دوم است.

	این مناطق به‌دلیل شرایط خاص جغرافیایی، شب و روز معمولی ندارند. در حالی که در قرآن و روایات، نماز و روزه به‌عنوان عبادات زمان‌دار معرفی شده‌اند، زمان‌های مشخصی برای آن‌ها تعیین شده است؛ از جمله طلوع فجر، زوال آفتاب، غروب و شب.<ref>~~أقم الصلوه لدلوک الشمس الی غسق اللیل و~~ قرآن ~~الفجرإن قرآن الفجر کان مشهودا.(~~اسراء/۷۸)</ref> <ref>~~بقره/۱۸۷~~</ref>		این مناطق به‌دلیل شرایط خاص جغرافیایی، شب و روز معمولی ندارند. در حالی که در قرآن و روایات، نماز و روزه به‌عنوان عبادات زمان‌دار معرفی شده‌اند، زمان‌های مشخصی برای آن‌ها تعیین شده است؛ از جمله طلوع فجر، زوال آفتاب، غروب و شب.<ref>{{قرآن\|أَقِمِ الصَّلَاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلَىٰ غَسَقِ اللَّيْلِ وَقُرْآنَ الْفَجْرِ ۖ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا\|سورره=اسراء\|آیه=۷۸}}</ref> <ref>سوره بقره، آیه۱۸۷.</ref>

	در مورد روزه، باید از خوردن و آشامیدن از طلوع فجر تا غروب آفتاب خودداری کرد~~.<ref>کلوا واشربوا حتی یتبین لکم الخیط الابیض من الخیط الاسود من الفجر(~~بقره/۱۸۷~~)</ref>~~ این زمان‌ها در بیشتر مناطق قابل شناسایی هستند؛ اما در مناطق قطبی که شب و روز معمولی وجود ندارد، تطبیق این زمان‌ها با آموزه‌های دینی مشکل است. قرآن و روایات به‌طور کلی برای تعیین اوقات عبادات، به معیارهای جهانی و زمان‌های معمولی شب و روز اشاره دارند و مقیاس دیگری برای این اوقات در نظر نگرفته‌اند.		در مورد روزه، باید از خوردن و آشامیدن از طلوع فجر تا غروب آفتاب خودداری کرد:{{قرآن\|وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ\|ترجمه=و بخورید و بیاشامید تا رشته سپید صبح از رشته سیاه شب برای شما آشکار شود\|سوره=بقره\|آیه=۱۸۷}} این زمان‌ها در بیشتر مناطق قابل شناسایی هستند؛ اما در مناطق قطبی که شب و روز معمولی وجود ندارد، تطبیق این زمان‌ها با آموزه‌های دینی مشکل است. قرآن و روایات به‌طور کلی برای تعیین اوقات عبادات، به معیارهای جهانی و زمان‌های معمولی شب و روز اشاره دارند و مقیاس دیگری برای این اوقات در نظر نگرفته‌اند.

	در فقه اسلامی، وقتی در مورد زمان یا مقیاس خاصی صحبت می‌شود، اگر شرایط خاصی وجود داشته باشد که از حد معمول خارج است، باید از معیارهای متعارف استفاده کرد. به‌عنوان مثال، در بحث وضو، باید صورت را از رستنگاه مو تا چانه شست؛ اگر کسی رستنگاه مو یا اندازه صورت غیر معمولی داشته باشد، باید بر اساس مقیاس‌های معمول عمل کند. همین قاعده در مورد اندازه‌گیری‌های دیگر نیز صادق است.		در فقه اسلامی، وقتی در مورد زمان یا مقیاس خاصی صحبت می‌شود، اگر شرایط خاصی وجود داشته باشد که از حد معمول خارج است، باید از معیارهای متعارف استفاده کرد. به‌عنوان مثال، در بحث وضو، باید صورت را از رستنگاه مو تا چانه شست؛ اگر کسی رستنگاه مو یا اندازه صورت غیر معمولی داشته باشد، باید بر اساس مقیاس‌های معمول عمل کند. همین قاعده در مورد اندازه‌گیری‌های دیگر نیز صادق است.

	بر این اساس، آیات و روایاتی که زمان شروع و پایان روزه و نماز را بیان می‌کنند، مانند آیه: {{قرآن\|وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ\|ترجمه=و بخورید و بیاشامید تا رشته سپید صبح از رشته سیاه شب برای شما آشکار شود\|سوره=بقره\|آیه=~~187~~}} بیشتر به شب و روز معمولی اشاره دارند و به مناطق قطبی که شرایط شب و روز متفاوت دارند، قابل تطبیق نیستند. این عدم تطابق هیچ اشکالی ندارد، چون هدف از این آیات و روایات، تعیین زمان‌های خاص برای انجام عبادات است که در شرایط معمولی تحقق می‌یابند.		بر این اساس، آیات و روایاتی که زمان شروع و پایان روزه و نماز را بیان می‌کنند، مانند آیه: {{قرآن\|وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ\|ترجمه=و بخورید و بیاشامید تا رشته سپید صبح از رشته سیاه شب برای شما آشکار شود\|سوره=بقره\|آیه=۱۸۷}} بیشتر به شب و روز معمولی اشاره دارند و به مناطق قطبی که شرایط شب و روز متفاوت دارند، قابل تطبیق نیستند. این عدم تطابق هیچ اشکالی ندارد، چون هدف از این آیات و روایات، تعیین زمان‌های خاص برای انجام عبادات است که در شرایط معمولی تحقق می‌یابند.

	عدم تطبیق این زمان‌ها در قطب‌ها باعث سردرگمی یا مشکل در تعیین تکلیف نمی‌شود. حتی در این شرایط خاص، با توجه به اصول کلی دین، فقهاء می‌توانند حکم مناسب را برای ساکنان این مناطق تعیین کنند.		عدم تطبیق این زمان‌ها در قطب‌ها باعث سردرگمی یا مشکل در تعیین تکلیف نمی‌شود. حتی در این شرایط خاص، با توجه به اصول کلی دین، فقهاء می‌توانند حکم مناسب را برای ساکنان این مناطق تعیین کنند.

	در نهایت، قرآن کریم اصول کلی را بیان کرده و جزئیات را به‌عهده پیامبر و جانشینان ایشان، یعنی ائمه گذاشته است<ref>~~و أنزلنا الذکر لتبیّن للناس ما نزّل الیهم الیک (~~نحل/۴۴)</ref> و امر و نهی ایشان را حجت قرار داده<ref>~~ما آتیکم الرسول فخذوه و مانیهکم عنه فانتهوا (~~حشر/۷)</ref> و نیز به رسول خود دستور داده<ref>~~مائده/۶۷~~</ref> که جانشینان بعد از خود را برای حفظ و تبیین شریعت معرفی نماید و آنان نیز فقهاء را به عنوان نائبان خویش معرفی کرده‌اند تا با عنایت به آموزه‌های کلی دین در امور مختلف زندگی پاسخگو و راهگشاى امور دنيوی و اخروی مردم باشند. تا در پاسخ به مسائل جدید و مستحدثه، با در نظر گرفتن معیارهای دینی و فقهی مناسب، تکالیف شرعی را مشخص کنند. یکی از این مسائل، عبادت در مناطق قطبی است که برای تعیین تکلیف شرعی در این مناطق، باید به همین اصول کلی توجه کرد و در کتب فقهی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.		در نهایت، قرآن کریم اصول کلی را بیان کرده و جزئیات را به‌عهده پیامبر و جانشینان ایشان، یعنی ائمه گذاشته است<ref>{{قرآن\|وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ\|سوره=نحل\|آیه=۴۴}}</ref> و امر و نهی ایشان را حجت قرار داده<ref>{{قرآن\|وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا\|سوره=حشر\|آیه=۷}}</ref> و نیز به رسول خود دستور داده<ref>سوره مائده، آیه۶۷</ref> که جانشینان بعد از خود را برای حفظ و تبیین شریعت معرفی نماید و آنان نیز فقهاء را به عنوان نائبان خویش معرفی کرده‌اند تا با عنایت به آموزه‌های کلی دین در امور مختلف زندگی پاسخگو و راهگشاى امور دنيوی و اخروی مردم باشند. تا در پاسخ به مسائل جدید و مستحدثه، با در نظر گرفتن معیارهای دینی و فقهی مناسب، تکالیف شرعی را مشخص کنند. یکی از این مسائل، عبادت در مناطق قطبی است که برای تعیین تکلیف شرعی در این مناطق، باید به همین اصول کلی توجه کرد و در کتب فقهی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

	فقها در این‌باره نظرات مختلفی را مطرح کرده‌اند:		فقها در این‌باره نظرات مختلفی را مطرح کرده‌اند:
			* وجوب هجرت در صورت امکان و یا خواندن نمازهای پنجگانه در هر۲۴ ساعت.<ref>خویی، ابوالقاسم، المستند فی شرح العروه الوثقی (الصوم)، تقریر: مرتضی بروجردی ،بی نا، بی تا، ج۲،ص ۱۴۳.
	* وجوب هجرت در صورت امکان و یا خواندن نمازهای پنجگانه در هر۲۴ ساعت.<ref>~~رک:~~ خویی، ابوالقاسم، المستند فی شرح العروه الوثقی (الصوم)، تقریر: مرتضی بروجردی ،بی نا، بی تا، ج۲،ص ~~۱۴۳؛~~ وحید خراسانی، حسین، منهاج الصالحین، ج۲،ص ~~۴۹۰؛~~ کابلی، محمد اسحاق فیاض، تعالیق مبسوطه علی العروه الوثقی، قم، محلاتی، بی تا، ج۵،ص۲۰۷.</ref>		</ref> <ref>وحید خراسانی، حسین، منهاج الصالحین، ج۲،ص ۴۹۰</ref> <ref>کابلی، محمد اسحاق فیاض، تعالیق مبسوطه علی العروه الوثقی، قم، محلاتی، بی تا، ج۵،ص۲۰۷.</ref>
	* رعایت افق مناطق معتدل دیگر.<ref>یزدی، محمد کاظم طباطبایی، العروه الوثقی ،بیروت، مؤسسه الاعلمی، چاپ دوم،۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۲۸.</ref>		* رعایت افق مناطق معتدل دیگر.<ref>یزدی، محمد کاظم طباطبایی، العروه الوثقی ،بیروت، مؤسسه الاعلمی، چاپ دوم،۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۲۸.</ref>
	* صحیخ نبودن [[نماز از نگاه مولانا\|نماز]] و [[روزه از نگاه قرآن\|روزه]] در این مکان‌ها.<ref>خمینی، روح الله، تحریر الوسیله،بیروت، الدار الاسلامیه، بی تا، ج۲،ص ۵۷۳.</ref>		* صحیخ نبودن [[نماز از نگاه مولانا\|نماز]] و [[روزه از نگاه قرآن\|روزه]] در این مکان‌ها.<ref>خمینی، روح الله، تحریر الوسیله،بیروت، الدار الاسلامیه، بی تا، ج۲،ص ۵۷۳.</ref>
خط ۴۸:		خط ۴۷:

	==مطالعه بیشتر ==		==مطالعه بیشتر ==

	* مکارم شیرازی، ناصر، بحوث فقهیه هامه، ص۸۱.		* مکارم شیرازی، ناصر، بحوث فقهیه هامه، ص۸۱.
	* مکارم شیرازی، ناصر؛ همه می خواهند بدانند.		* مکارم شیرازی، ناصر؛ همه می خواهند بدانند.
خط ۵۷:		خط ۵۵:
	<references />		<references />
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی =		\| شاخه اصلی = علوم و معارف قرآن
	\| شاخه فرعی۱ =		\| شاخه فرعی۱ = عبادت در قرآن
	\| شاخه فرعی۲ =		\| شاخه فرعی۲ =
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله
	\| شناسه =		\| شناسه = شد
	\| تیترها =		\| تیترها = شد
	\| ویرایش =		\| ویرایش =
	\| لینک‌دهی =		\| لینک‌دهی =

Fabbasi: /* عبادت در قطب شمال و جنوب از مسائل جدید */

2025-12-17T10:09:34Z

عبادت در قطب شمال و جنوب از مسائل جدید

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۹
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	# موضوعاتی که حکم آنها به‌طور صریح ذکر نشده و باید بر اساس اصول و قواعد کلی دین، حکم آنها استنباط شود.		# موضوعاتی که حکم آنها به‌طور صریح ذکر نشده و باید بر اساس اصول و قواعد کلی دین، حکم آنها استنباط شود.

	~~<nowiki>:</nowiki>~~		مسئله سکونت در مناطق قطبی، شناسایی اوقات نماز و روزه، و تعیین تکلیف افراد ساکن در این مناطق از دسته دوم است.

	مسئله سکونت در مناطق قطبی، شناسایی اوقات نماز و روزه، و تعیین تکلیف افراد ساکن در این مناطق از دسته دوم است.

	این مناطق به‌دلیل شرایط خاص جغرافیایی، شب و روز معمولی ندارند. در حالی که در قرآن و روایات، نماز و روزه به‌عنوان عبادات زمان‌دار معرفی شده‌اند، زمان‌های مشخصی برای آن‌ها تعیین شده است؛ از جمله طلوع فجر، زوال آفتاب، غروب و شب.<ref>أقم الصلوه لدلوک الشمس الی غسق اللیل و قرآن الفجرإن قرآن الفجر کان مشهودا.(اسراء/۷۸)</ref> <ref>بقره/۱۸۷</ref>		این مناطق به‌دلیل شرایط خاص جغرافیایی، شب و روز معمولی ندارند. در حالی که در قرآن و روایات، نماز و روزه به‌عنوان عبادات زمان‌دار معرفی شده‌اند، زمان‌های مشخصی برای آن‌ها تعیین شده است؛ از جمله طلوع فجر، زوال آفتاب، غروب و شب.<ref>أقم الصلوه لدلوک الشمس الی غسق اللیل و قرآن الفجرإن قرآن الفجر کان مشهودا.(اسراء/۷۸)</ref> <ref>بقره/۱۸۷</ref>

Fabbasi در ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۹

2025-12-17T10:09:07Z

نمایش تغییرات

Fabbasi: /* مطالعه بیشتر */

2025-12-17T09:46:56Z

مطالعه بیشتر

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۶
خط ۳۷:		خط ۳۷:

	==مطالعه بیشتر ==		==مطالعه بیشتر ==
	~~معرفی منابع برای مطالعه بیشتر:~~
	1. مکارم شیرازی، ناصر، بحوث فقهیه هامه، ص۸۱.		* مکارم شیرازی، ناصر، بحوث فقهیه هامه، ص۸۱.
	2. مکارم شیرازی، ناصر؛ همه می خواهند بدانند.		* مکارم شیرازی، ناصر؛ همه می خواهند بدانند.
	3. سبحانی جعفر، مجله فقه اهل بیت، شماره ۳۰، تابستان۱۳۸۱، ص۵۰-۵۷ ، مقاله: نماز و روزه در قطب.		* سبحانی جعفر، مجله فقه اهل بیت، شماره ۳۰، تابستان۱۳۸۱، ص۵۰-۵۷ ، مقاله: نماز و روزه در قطب.
	{{پایان مطالعه بیشتر}}		{{پایان مطالعه بیشتر}}

Aliazad در ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۶

2025-12-16T05:36:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۶
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
			{{#seo:
			\|title=حکم نماز و روزه در قطب شمال و جنوب - نماز در قطب شمال - ویکی پاسخ
			\|title_mode=Replaced Title
			\|keywords=عبادت در قطب شمال و جنوب
			\|description=حکم نماز و روزه در مناطق نزدیک به قطب شمال و جنوب چیست؟ دیدگاه فقها درباره عبادت در شب و روزهای غیرمتعارف و پاسخ به شبهه تبیان بودن قرآن.
			}}

Aliazad در ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۳۴

2025-12-16T05:34:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۴
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	برای انجام تکلیف و روزه و نماز فهمیدن طلوع فجر و همینطور زوال، غروب و طلوع آفتاب ضروری است و متخصصین مسائل دینی با توجه به اصول، معیارها و قواعد کلی برگرفته از آموزه‌های دین، وظیفه مشخص کردن تکلیف مکلف را به‌ عهده دارند.		برای انجام تکلیف و روزه و نماز فهمیدن طلوع فجر و همینطور زوال، غروب و طلوع آفتاب ضروری است و متخصصین مسائل دینی با توجه به اصول، معیارها و قواعد کلی برگرفته از آموزه‌های دین، وظیفه مشخص کردن تکلیف مکلف را به‌ عهده دارند.

	فقها در این‌باره نظرات مختلفی را مطرح کرده‌اند از جمله: وجوب هجرت در صورت امکان و یا خواندن نمازهای پنجگانه در هر۲۴ ساعت،<ref>رک: خویی، ابوالقاسم، المستند فی شرح العروه الوثقی (الصوم)، تقریر: مرتضی بروجردی ،بی نا، بی تا، ج۲،ص ۱۴۳؛ وحید خراسانی، حسین، منهاج الصالحین، ج۲،ص ۴۹۰؛ کابلی، محمد اسحاق فیاض، تعالیق مبسوطه علی العروه الوثقی، قم، محلاتی، بی تا، ج۵،ص۲۰۷.</ref> رعایت افق مناطق معتدل دیگر،<ref>یزدی، محمد کاظم طباطبایی، العروه الوثقی ،بیروت، مؤسسه الاعلمی، چاپ دوم،۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۲۸.</ref> عدم صحت نماز و روزه<ref>خمینی، روح الله، تحریر الوسیله،بیروت، الدار الاسلامیه، بی تا، ج۲،ص ۵۷۳.</ref> و یا ساقط بودن نماز و روزه.<ref>آملی، محمدتقی، مصباح الهدی فی شرح العروه الوثقی، تهران، مؤلف، چاپ اول،۱۳۸۰ق.</ref>		فقها در این‌باره نظرات مختلفی را مطرح کرده‌اند از جمله: وجوب هجرت در صورت امکان و یا خواندن نمازهای پنجگانه در هر۲۴ ساعت،<ref>رک: خویی، ابوالقاسم، المستند فی شرح العروه الوثقی (الصوم)، تقریر: مرتضی بروجردی ،بی نا، بی تا، ج۲،ص ۱۴۳؛ وحید خراسانی، حسین، منهاج الصالحین، ج۲،ص ۴۹۰؛ کابلی، محمد اسحاق فیاض، تعالیق مبسوطه علی العروه الوثقی، قم، محلاتی، بی تا، ج۵،ص۲۰۷.</ref> رعایت افق مناطق معتدل دیگر،<ref>یزدی، محمد کاظم طباطبایی، العروه الوثقی ،بیروت، مؤسسه الاعلمی، چاپ دوم،۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۲۸.</ref> عدم صحت [[نماز از نگاه مولانا\|نماز]] و [[روزه از نگاه قرآن\|روزه]]<ref>خمینی، روح الله، تحریر الوسیله،بیروت، الدار الاسلامیه، بی تا، ج۲،ص ۵۷۳.</ref> و یا ساقط بودن نماز و روزه.<ref>آملی، محمدتقی، مصباح الهدی فی شرح العروه الوثقی، تهران، مؤلف، چاپ اول،۱۳۸۰ق.</ref>

	== عبادت در قطب شمال و جنوب از مسائل جدید ==		== عبادت در قطب شمال و جنوب از مسائل جدید ==
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	بر این اساس آیات و روایاتی که ابتدا و انتهای وقت نماز و روزه را بیان می‌کند از جمله آیه «کلوا و اشربوا حتی یتبیّن لکم الخیط الابیض من الخیط الاسود من الفجر ثم أتموا الصیام الی اللیل»<ref>بقره/۱۸۷</ref> شامل شب و روز شش ماهه نمی‌شود و انصراف به شب و روز متعارف داشته و آغاز و پایان روزه اغلب موارد و مناطق را بیان می‌کند و هیچ اشکالی هم ندارد که آیه شریفه در قطب شمال و جنوب مصداق نداشته باشد چون شناخت هنگام ظهر، مغرب و فجر، اول ماه و آخر ماه مقدمه است برای انجام تکالیف الهی که در این زمان‌های خاص بر عهده مکلف می‌آید و لازمه مصداق نداشتن نشانه بیان شده در آیه فوق و عدم انطباق آن بر مورد نادر، بخاطر عدم تحقق شب و روز متعارف، باعث حیرت و سردر گمی ساکن دو قطب از حیث تکلیف نمی‌باشد یعنی اینطور نیست که حتی با معیار‌های کلی دینی هم نتوان تکلیف ساکنین دو قطب را معلوم کرد بلکه فقهاء و متخصصین امور دین می‌توانند حکم آن مورد نادر و جدید را با در نظر گرفتن معیارهای اعتقادی، فقهی و غیره مشخص کنند.		بر این اساس آیات و روایاتی که ابتدا و انتهای وقت نماز و روزه را بیان می‌کند از جمله آیه «کلوا و اشربوا حتی یتبیّن لکم الخیط الابیض من الخیط الاسود من الفجر ثم أتموا الصیام الی اللیل»<ref>بقره/۱۸۷</ref> شامل شب و روز شش ماهه نمی‌شود و انصراف به شب و روز متعارف داشته و آغاز و پایان روزه اغلب موارد و مناطق را بیان می‌کند و هیچ اشکالی هم ندارد که آیه شریفه در قطب شمال و جنوب مصداق نداشته باشد چون شناخت هنگام ظهر، مغرب و فجر، اول ماه و آخر ماه مقدمه است برای انجام تکالیف الهی که در این زمان‌های خاص بر عهده مکلف می‌آید و لازمه مصداق نداشتن نشانه بیان شده در آیه فوق و عدم انطباق آن بر مورد نادر، بخاطر عدم تحقق شب و روز متعارف، باعث حیرت و سردر گمی ساکن دو قطب از حیث تکلیف نمی‌باشد یعنی اینطور نیست که حتی با معیار‌های کلی دینی هم نتوان تکلیف ساکنین دو قطب را معلوم کرد بلکه فقهاء و متخصصین امور دین می‌توانند حکم آن مورد نادر و جدید را با در نظر گرفتن معیارهای اعتقادی، فقهی و غیره مشخص کنند.

	بنابر این قرآن کریم عهده دار بیان جزئیات نبوده بلکه در بسیاری موارد معیارهای کلی را بیان کرده و خداوند از رسول خود به عنوان مبین قرآن یاد کرده<ref>و أنزلنا الذکر لتبیّن للناس ما نزّل الیهم الیک (نحل/۴۴)</ref> و امر و نهی ایشان را حجت قرار داده<ref>ما آتیکم الرسول فخذوه و مانیهکم عنه فانتهوا (حشر/۷)</ref> و نیز به رسول خود دستور داده<ref>مائده/۶۷</ref> که جانشینان بعد از خود را برای حفظ و تبیین شریعت معرفی نماید و آنان نیز فقهاء را به عنوان نائبان خویش معرفی کرده‌اند تا با عنایت به آموزه‌های کلی دین در امور مختلف زندگی پاسخگو و راهگشاى امور دنيوی و اخروی مردم باشند. یکی از این مسائل، مسأله عبادت در دو قطب است که برای بدست آوردن تکلیف شرعی، مد نظر قرار دادن مباحث و معیارهایی ضروری می‌باشد که در کتب فقهی به موجب همین معیارها بحث شده است.		بنابر این قرآن کریم عهده دار بیان جزئیات نبوده بلکه در بسیاری موارد معیارهای کلی را بیان کرده و خداوند از رسول خود به عنوان مبین قرآن یاد کرده<ref>و أنزلنا الذکر لتبیّن للناس ما نزّل الیهم الیک (نحل/۴۴)</ref> و امر و نهی ایشان را حجت قرار داده<ref>ما آتیکم الرسول فخذوه و مانیهکم عنه فانتهوا (حشر/۷)</ref> و نیز به رسول خود دستور داده<ref>مائده/۶۷</ref> که جانشینان بعد از خود را برای حفظ و تبیین شریعت معرفی نماید و آنان نیز فقهاء را به عنوان نائبان خویش معرفی کرده‌اند تا با عنایت به آموزه‌های کلی دین در امور مختلف زندگی پاسخگو و راهگشاى امور دنيوی و اخروی مردم باشند. یکی از این مسائل، مسأله عبادت در دو قطب است که برای بدست آوردن تکلیف شرعی، مد نظر قرار دادن مباحث و معیارهایی ضروری می‌باشد که در کتب فقهی به موجب همین معیارها بحث شده است.
	{{پایان پاسخ}}		{{پایان پاسخ}}

Nazarzadeh: جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

2024-09-29T06:45:34Z

جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۵
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| ~~بازبینی~~ =		\| ارزیابی کمی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =		\| اولویت =

Golpoor در ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۷

2023-05-23T10:57:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۲۷
خط ۶:		خط ۶:

	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	قرآن کریم عهده‌دار بیان جزئیات نبوده بلکه در بسیاری موارد معیارهای کلی را بیان کرده است و ائمه اصول مکمل را ذکر کرده‌اند و در این میان یکی از مسائل مستحدثه مسئله عبادت در مناطق نزدیک به قطب است که برای بدست آوردن تکلیف شرعی، مد نظر قرار دادن مباحث و معیارهایی ضروری ~~می‌باشد~~ که در کتب فقهی به موجب همین معیارها بحث شده است.		قرآن کریم عهده‌دار بیان جزئیات نبوده بلکه در بسیاری موارد معیارهای کلی را بیان کرده است و ائمه اصول مکمل را ذکر کرده‌اند و در این میان یکی از مسائل مستحدثه مسئله عبادت در مناطق نزدیک به قطب است که برای بدست آوردن تکلیف شرعی، مد نظر قرار دادن مباحث و معیارهایی ضروری است که در کتب فقهی به موجب همین معیارها بحث شده است.

	~~== پاسخ تفصیلی ==~~		آیه شریفه در صدد بیان ابتدای وقت روزه اغلب مناطق بوده و به موارد متعارف انصراف دارد، بنابراین عدم انطباق حکم به مناطق قطبی به عنوان مناطق نادر لطمه‌ای به تبیان بودن قرآن نمی‌زند.
	آیه شریفه در صدد بیان ابتدای وقت روزه اغلب مناطق بوده و به موارد متعارف انصراف دارد، بنابراین عدم انطباق حکم به مناطق قطبی به عنوان مناطق نادر لطمه‌ای به تبیان بودن قرآن ~~نمی‌زند؛ زیرا~~ فهمیدن طلوع فجر و همینطور زوال، غروب و طلوع آفتاب ~~و ... برای انجام تکلیف و روزه و نماز~~ است و متخصصین ~~مسایل~~ دینی با توجه به اصول، معیارها و قواعد کلی ~~بر گرفته~~ از آموزه‌های دین، وظیفه و تکلیف مکلف را ~~به‌دست آورند~~. ~~( اعم~~ از وجوب هجرت در صورت امکان و خواندن نمازهای پنجگانه در هر۲۴ ~~ساعت با ممکن نبودن مهاجرت از آن مکان،~~<ref>رک: خویی، ابوالقاسم، المستند فی شرح العروه الوثقی (الصوم)، تقریر: مرتضی بروجردی ،بی نا، بی تا، ج۲،ص ۱۴۳؛ وحید خراسانی، حسین، منهاج الصالحین، ج۲،ص ۴۹۰؛ کابلی، محمد اسحاق فیاض، تعالیق مبسوطه علی العروه الوثقی، قم، محلاتی، بی تا، ج۵،ص۲۰۷.</ref> رعایت افق مناطق معتدل دیگر،<ref>یزدی، محمد کاظم طباطبایی، العروه الوثقی ،بیروت، مؤسسه الاعلمی، چاپ دوم،۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۲۸.</ref> عدم صحت نماز و روزه<ref>خمینی، روح الله، تحریر الوسیله،بیروت، الدار الاسلامیه، بی تا، ج۲،ص ۵۷۳.</ref> و یا ساقط بودن نماز و روزه<ref>آملی، محمدتقی، مصباح الهدی فی شرح العروه الوثقی، تهران، مؤلف، چاپ اول،۱۳۸۰ق.</ref> ~~کسی که در قطبین به سر می‌برد و نیز ابتدا و انتهای وقت تکلیف).~~
	باز هم می‌توان گفت هدف قرآن که فهمیدن و انجام تکلیف می باشد، تحقق یافته و حکم شرعی از منابع آن استخراج شده و در منایع دین هر چند بصورت کلی آمده است.		برای انجام تکلیف و روزه و نماز فهمیدن طلوع فجر و همینطور زوال، غروب و طلوع آفتاب ضروری است و متخصصین مسائل دینی با توجه به اصول، معیارها و قواعد کلی برگرفته از آموزه‌های دین، وظیفه مشخص کردن تکلیف مکلف را به‌ عهده دارند.

			فقها در این‌باره نظرات مختلفی را مطرح کرده‌اند از جمله: وجوب هجرت در صورت امکان و یا خواندن نمازهای پنجگانه در هر۲۴ ساعت،<ref>رک: خویی، ابوالقاسم، المستند فی شرح العروه الوثقی (الصوم)، تقریر: مرتضی بروجردی ،بی نا، بی تا، ج۲،ص ۱۴۳؛ وحید خراسانی، حسین، منهاج الصالحین، ج۲،ص ۴۹۰؛ کابلی، محمد اسحاق فیاض، تعالیق مبسوطه علی العروه الوثقی، قم، محلاتی، بی تا، ج۵،ص۲۰۷.</ref> رعایت افق مناطق معتدل دیگر،<ref>یزدی، محمد کاظم طباطبایی، العروه الوثقی ،بیروت، مؤسسه الاعلمی، چاپ دوم،۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۲۸.</ref> عدم صحت نماز و روزه<ref>خمینی، روح الله، تحریر الوسیله،بیروت، الدار الاسلامیه، بی تا، ج۲،ص ۵۷۳.</ref> و یا ساقط بودن نماز و روزه.<ref>آملی، محمدتقی، مصباح الهدی فی شرح العروه الوثقی، تهران، مؤلف، چاپ اول،۱۳۸۰ق.</ref>

	== عبادت در قطب شمال و جنوب از مسائل جدید ==		== عبادت در قطب شمال و جنوب از مسائل جدید ==
	در دو قطب جایی آباد برای زندگی وجود ندارد و در صدر اسلام نیز کسی در آن مکان‌ها زندگی نمی‌کرد تا اسلام تکلیف آنها را روشن کند؛‌ از این‌رو عبادت در مناطق نزدیک به دو قطب یکی از مسائل مستحدثه است که در قرن‌های اخیر بخاطر رفت و آمد محققان و~~. . .~~ به‌وجود آمده است و می‌توان گفت که حکم این مسئله هر چند به‌صورت نص در منابع فقه نیامده، اما بصورت کلی بیان شده است.		عبادت در مناطق نزدیک به دو قطب یکی از مسائل مستحدثه است که در قرن‌های اخیر بخاطر رفت و آمد محققان و مردمان دیگر به‌وجود آمده است و می‌توان گفت که حکم این مسئله هر چند به‌صورت نص در منابع فقه نیامده، اما بصورت کلی بیان شده است.

	موضوعاتی که دارای حکم شرعی است بر دو قسم اند:		موضوعاتی که دارای حکم شرعی است بر دو قسم اند:

خط ۲۰:		خط ۲۳:
	۲. موضوعاتی که حکم آنها صریحا ذکر نشده و به قواعد کلی اسلامی باید مراجعه و حکم آن را استنباط کرد.		۲. موضوعاتی که حکم آنها صریحا ذکر نشده و به قواعد کلی اسلامی باید مراجعه و حکم آن را استنباط کرد.

	موضوع سکونت در قطبین، شناخت وقت نماز و روزه و حکم این‌گونه تکالیف که وقت خاص دارد و بیان تکلیف انسان‌هایی که ~~به هر دلیلی عبورشان به~~ دو قطب جنوبی و شمالی ~~می‌افتد و در آنجا برای مدتی هر چند کوتاه می‌مانند،~~ از قسم دوم است ~~زیرا~~ این ~~گونه افراد~~ شب، روز، ~~طلوع،~~ غروب آفتاب از نوع معمولی آن را ندارند در حالی که بر اساس آیات و روایات، نماز ~~وروزه~~ از واجبات ~~موّقت~~ بوده و وقت نماز<ref>أقم الصلوه لدلوک الشمس الی غسق اللیل و قرآن الفجرإن قرآن الفجر کان مشهودا.(اسراء/۷۸)</ref>و روزه<ref>بقره/۱۸۷</ref> بر اساس تغییر زمان، روز، شب، ~~فجرصادق،~~ زوال، طلوع و غروب آفتاب معین شده است یعنی در روزه، خودداری از چیزهایی که روزه را باطل می‌کنند از طلوع فجر تا غروب خورشید معتبر می‌ باشد<ref>کلوا واشربوا حتی یتبین لکم الخیط الابیض من الخیط الاسود من الفجر(بقره/۱۸۷)</ref> و شناخت این نشانه‌ها و اوقات برای نمازها و روزه‌های اغلب مردم و مناطقی که دارای روز و شب و طلوع و غروب آفتاب متعارف ~~و. . .~~ می‌باشد، امکان‌پذیر است؛ ~~ولی~~ در قطب شمال و جنوب قابل تطبیق نمی‌باشد و قرآن و روایات که از مهم‌ترین منابع به شمار می‌رود، جز مقیاس‌های جهانی که طلوع و غروب آفتاب و شب و روز عرفی است، مقیاس دیگری را برای وقت نماز و روزه نمی‌پذیرد.		موضوع سکونت در قطبین، شناخت وقت نماز و روزه و حکم این‌گونه تکالیف که وقت خاص دارد و بیان تکلیف انسان‌هایی که در دو قطب جنوبی و شمالی زندگی می‌کنند از قسم دوم است

			این مناطق شب، روز، طلوع و غروب آفتاب از نوع معمولی آن را ندارند در حالی که بر اساس آیات و روایات، نماز و روزه از واجبات موقت بوده و وقت نماز<ref>أقم الصلوه لدلوک الشمس الی غسق اللیل و قرآن الفجرإن قرآن الفجر کان مشهودا.(اسراء/۷۸)</ref>و روزه<ref>بقره/۱۸۷</ref> بر اساس تغییر زمان، روز، شب، فجر صادق، زوال، طلوع و غروب آفتاب معین شده است یعنی در روزه، خودداری از چیزهایی که روزه را باطل می‌کنند از طلوع فجر تا غروب خورشید معتبر می‌ باشد<ref>کلوا واشربوا حتی یتبین لکم الخیط الابیض من الخیط الاسود من الفجر(بقره/۱۸۷)</ref> و شناخت این نشانه‌ها و اوقات برای نمازها و روزه‌های اغلب مردم و مناطقی که دارای روز و شب و طلوع و غروب آفتاب متعارف می‌باشد، امکان‌پذیر است؛ اما در قطب شمال و جنوب قابل تطبیق نمی‌باشد و قرآن و روایات که از مهم‌ترین منابع به شمار می‌رود، جز مقیاس‌های جهانی که طلوع و غروب آفتاب و شب و روز عرفی است، مقیاس دیگری را برای وقت نماز و روزه نمی‌پذیرد.

	اصولا در هر بابی وقتی که مقیاس و اندازه‌ای بیان می‌شود، حال اگر مورد مبتلابه به هر علتی بیرون از حد متعارف باشد، باید مقیاس و اندازه متعارف مدّ نظر قرار داده شود و این قاعده‌ای است که درسراسر فقه اسلامی نمونه‌های فراوانی دارد؛ مثلا در باب وضو واجب است صورت را از رستنگاه مو تا چانه شست حالا کسی که در شستن صورت برای وضو رستنگاه موی سر آنان غیر معمولی است باید به روش کسانی عمل کند که رستنگاه موی سر به شکل متعارف دارند و همینطور اگر پهنای دست یا صورتش غیر معمولی است و هم چنین برای اندازه گیری آب کر کسانی که وجب غیر معمولی دارند باید به مقیاس و اندازه وجب دیگران اندازه گیری کنند.		اصولا در هر بابی وقتی که مقیاس و اندازه‌ای بیان می‌شود، حال اگر مورد مبتلابه به هر علتی بیرون از حد متعارف باشد، باید مقیاس و اندازه متعارف مدّ نظر قرار داده شود و این قاعده‌ای است که درسراسر فقه اسلامی نمونه‌های فراوانی دارد؛ مثلا در باب وضو واجب است صورت را از رستنگاه مو تا چانه شست حالا کسی که در شستن صورت برای وضو رستنگاه موی سر آنان غیر معمولی است باید به روش کسانی عمل کند که رستنگاه موی سر به شکل متعارف دارند و همینطور اگر پهنای دست یا صورتش غیر معمولی است و هم چنین برای اندازه گیری آب کر کسانی که وجب غیر معمولی دارند باید به مقیاس و اندازه وجب دیگران اندازه گیری کنند.

Golpoor در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۲

2023-05-14T09:12:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۲
خط ۶:		خط ۶:

	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	قرآن کریم عهده‌دار بیان جزئیات نبوده بلکه در بسیاری موارد معیارهای کلی را بیان کرده است و ائمه اصول مکمل را ذکر کرده‌اند و در این میان یکی از مسائل مستحدثه ~~مسأله~~ عبادت در مناطق نزدیک به قطب است که برای بدست آوردن تکلیف شرعی، مد نظر قرار دادن مباحث و معیارهایی ضروری می‌باشد که در کتب فقهی به موجب همین معیارها بحث شده است.		قرآن کریم عهده‌دار بیان جزئیات نبوده بلکه در بسیاری موارد معیارهای کلی را بیان کرده است و ائمه اصول مکمل را ذکر کرده‌اند و در این میان یکی از مسائل مستحدثه مسئله عبادت در مناطق نزدیک به قطب است که برای بدست آوردن تکلیف شرعی، مد نظر قرار دادن مباحث و معیارهایی ضروری می‌باشد که در کتب فقهی به موجب همین معیارها بحث شده است.
	پاسخ تفصیلی:
	آیه شریفه ~~که در سوال فوق آمده~~ در صدد بیان ابتدای وقت روزه اغلب مناطق بوده و به موارد متعارف انصراف دارد، ~~لذا~~ عدم انطباق ~~نشانه‌ای که در آیه بیان شده بر مورد~~ نادر ~~یعنی ابتدای وقت روزه در دو قطب~~ لطمه‌ای به تبیان بودن قرآن ~~نمی‌زند چون~~ فهمیدن طلوع فجر و همینطور زوال، غروب ~~وطلوع~~ آفتاب و. . . . برای انجام تکلیف و ~~از جمله~~ روزه و نماز است ~~بنابر این اگر~~ متخصصین مسایل دینی با توجه به اصول، معیارها و قواعد کلی بر گرفته از آموزه‌های دین، وظیفه و تکلیف مکلف را به‌دست آورند. ( اعم از وجوب هجرت در صورت امکان و خواندن نمازهای پنجگانه در هر۲۴ ساعت با ممکن نبودن مهاجرت از آن ~~مکان~~<ref>رک: خویی، ابوالقاسم، المستند فی شرح العروه الوثقی (الصوم)، تقریر: مرتضی بروجردی ،بی نا، بی تا، ج۲،ص ۱۴۳؛ وحید خراسانی، حسین، منهاج الصالحین، ج۲،ص ۴۹۰؛ کابلی، محمد اسحاق فیاض، تعالیق مبسوطه علی العروه الوثقی، قم، محلاتی، بی تا، ج۵،ص۲۰۷.</ref>، رعایت افق مناطق معتدل ~~دیگر~~<ref>یزدی، محمد کاظم طباطبایی، العروه الوثقی ،بیروت، مؤسسه الاعلمی، چاپ دوم،۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۲۸.</ref>، عدم صحت نماز و روزه<ref>خمینی، روح الله، تحریر الوسیله،بیروت، الدار الاسلامیه، بی تا، ج۲،ص ۵۷۳.</ref> و یا ساقط بودن نماز و روزه<ref>آملی، محمدتقی، مصباح الهدی فی شرح العروه الوثقی، تهران، مؤلف، چاپ اول،۱۳۸۰ق.</ref> کسی که در قطبین به سر می‌برد و نیز ابتدا و انتهای وقت تکلیف).		== پاسخ تفصیلی ==
			آیه شریفه در صدد بیان ابتدای وقت روزه اغلب مناطق بوده و به موارد متعارف انصراف دارد، بنابراین عدم انطباق حکم به مناطق قطبی به عنوان مناطق نادر لطمه‌ای به تبیان بودن قرآن نمی‌زند؛ زیرا فهمیدن طلوع فجر و همینطور زوال، غروب و طلوع آفتاب و ... برای انجام تکلیف و روزه و نماز است و متخصصین مسایل دینی با توجه به اصول، معیارها و قواعد کلی بر گرفته از آموزه‌های دین، وظیفه و تکلیف مکلف را به‌دست آورند. ( اعم از وجوب هجرت در صورت امکان و خواندن نمازهای پنجگانه در هر۲۴ ساعت با ممکن نبودن مهاجرت از آن مکان،<ref>رک: خویی، ابوالقاسم، المستند فی شرح العروه الوثقی (الصوم)، تقریر: مرتضی بروجردی ،بی نا، بی تا، ج۲،ص ۱۴۳؛ وحید خراسانی، حسین، منهاج الصالحین، ج۲،ص ۴۹۰؛ کابلی، محمد اسحاق فیاض، تعالیق مبسوطه علی العروه الوثقی، قم، محلاتی، بی تا، ج۵،ص۲۰۷.</ref> رعایت افق مناطق معتدل دیگر،<ref>یزدی، محمد کاظم طباطبایی، العروه الوثقی ،بیروت، مؤسسه الاعلمی، چاپ دوم،۱۴۰۹ق، ج۲، ص۲۲۸.</ref> عدم صحت نماز و روزه<ref>خمینی، روح الله، تحریر الوسیله،بیروت، الدار الاسلامیه، بی تا، ج۲،ص ۵۷۳.</ref> و یا ساقط بودن نماز و روزه<ref>آملی، محمدتقی، مصباح الهدی فی شرح العروه الوثقی، تهران، مؤلف، چاپ اول،۱۳۸۰ق.</ref> کسی که در قطبین به سر می‌برد و نیز ابتدا و انتهای وقت تکلیف).
	باز هم می‌توان گفت هدف قرآن که فهمیدن و انجام تکلیف می باشد، تحقق یافته و حکم شرعی از منابع آن استخراج شده و در منایع دین هر چند بصورت کلی آمده است.		باز هم می‌توان گفت هدف قرآن که فهمیدن و انجام تکلیف می باشد، تحقق یافته و حکم شرعی از منابع آن استخراج شده و در منایع دین هر چند بصورت کلی آمده است.
	عبادت در قطب شمال و جنوب از مسائل جدید
	در دو قطب جایی آباد برای زندگی وجود ندارد و در صدر اسلام نیز کسی در آن مکان‌ها زندگی نمی‌کرد تا اسلام تکلیف آنها را روشن کند؛‌ از این‌رو عبادت در مناطق نزدیک به دو قطب یکی از مسائل مستحدثه است که در قرن‌های اخیر بخاطر رفت و آمد محققان و. . . ~~بوجود~~ آمده است و می‌توان گفت که حکم این ~~مسأله~~ هر چند ~~بصورت~~ نص در منابع فقه نیامده، اما بصورت کلی بیان شده است ~~چون~~ موضوعاتی که دارای حکم شرعی است بر دو قسم اند:		== عبادت در قطب شمال و جنوب از مسائل جدید ==
			در دو قطب جایی آباد برای زندگی وجود ندارد و در صدر اسلام نیز کسی در آن مکان‌ها زندگی نمی‌کرد تا اسلام تکلیف آنها را روشن کند؛‌ از این‌رو عبادت در مناطق نزدیک به دو قطب یکی از مسائل مستحدثه است که در قرن‌های اخیر بخاطر رفت و آمد محققان و. . . به‌وجود آمده است و می‌توان گفت که حکم این مسئله هر چند به‌صورت نص در منابع فقه نیامده، اما بصورت کلی بیان شده است.
			موضوعاتی که دارای حکم شرعی است بر دو قسم اند:

	۱. موضوعاتی که حکم مخصوص به خود دارد و در مدارک اسلامی صریحا ذکر شده است و به اصطلاح علمی منصوص هستند.		۱. موضوعاتی که حکم مخصوص به خود دارد و در مدارک اسلامی صریحا ذکر شده است و به اصطلاح علمی منصوص هستند.

	۲. موضوعاتی که حکم آنها صریحا ذکر نشده و به قواعد کلی اسلامی باید مراجعه و حکم آن را استنباط کرد.		۲. موضوعاتی که حکم آنها صریحا ذکر نشده و به قواعد کلی اسلامی باید مراجعه و حکم آن را استنباط کرد.
	موضوع سکونت در قطبین، شناخت وقت نماز و روزه و حکم ~~این گونه~~ تکالیف که وقت خاص دارد و بیان تکلیف ~~انسان‌های~~ که به هر دلیلی عبورشان به دو قطب جنوبی و شمالی می‌افتد و در آنجا برای مدتی هر چند کوتاه می‌مانند، از قسم دوم است زیرا این گونه افراد شب، روز، طلوع، غروب آفتاب از نوع معمولی آن را ندارند در حالی که بر اساس آیات و روایات، نماز وروزه از واجبات موّقت بوده و وقت نماز<ref>أقم الصلوه لدلوک الشمس الی غسق اللیل و قرآن الفجرإن قرآن الفجر کان مشهودا.(اسراء/۷۸)</ref>و روزه<ref>بقره/۱۸۷</ref> بر اساس تغییر زمان، روز، شب، فجرصادق، زوال، طلوع و غروب آفتاب معین شده است یعنی در روزه، خودداری از چیزهایی که روزه را باطل می‌کنند از طلوع فجر تا غروب خورشید معتبر می‌ باشد<ref>کلوا واشربوا حتی یتبین لکم الخیط الابیض من الخیط الاسود من الفجر(بقره/۱۸۷)</ref> و شناخت این نشانه‌ها و اوقات برای نمازها و روزه‌های اغلب مردم و مناطقی که دارای روز و شب و طلوع و غروب آفتاب متعارف و. . . می‌باشد، امکان‌پذیر است؛ ولی در قطب شمال و جنوب قابل تطبیق نمی‌باشد و قرآن و روایات که از ~~مهم ترین~~ منابع به شمار می‌رود، جز مقیاس‌های جهانی که طلوع و غروب آفتاب و شب و روز عرفی است، مقیاس دیگری را برای وقت نماز و روزه نمی‌پذیرد.
			موضوع سکونت در قطبین، شناخت وقت نماز و روزه و حکم این‌گونه تکالیف که وقت خاص دارد و بیان تکلیف انسان‌هایی که به هر دلیلی عبورشان به دو قطب جنوبی و شمالی می‌افتد و در آنجا برای مدتی هر چند کوتاه می‌مانند، از قسم دوم است زیرا این گونه افراد شب، روز، طلوع، غروب آفتاب از نوع معمولی آن را ندارند در حالی که بر اساس آیات و روایات، نماز وروزه از واجبات موّقت بوده و وقت نماز<ref>أقم الصلوه لدلوک الشمس الی غسق اللیل و قرآن الفجرإن قرآن الفجر کان مشهودا.(اسراء/۷۸)</ref>و روزه<ref>بقره/۱۸۷</ref> بر اساس تغییر زمان، روز، شب، فجرصادق، زوال، طلوع و غروب آفتاب معین شده است یعنی در روزه، خودداری از چیزهایی که روزه را باطل می‌کنند از طلوع فجر تا غروب خورشید معتبر می‌ باشد<ref>کلوا واشربوا حتی یتبین لکم الخیط الابیض من الخیط الاسود من الفجر(بقره/۱۸۷)</ref> و شناخت این نشانه‌ها و اوقات برای نمازها و روزه‌های اغلب مردم و مناطقی که دارای روز و شب و طلوع و غروب آفتاب متعارف و. . . می‌باشد، امکان‌پذیر است؛ ولی در قطب شمال و جنوب قابل تطبیق نمی‌باشد و قرآن و روایات که از مهم‌ترین منابع به شمار می‌رود، جز مقیاس‌های جهانی که طلوع و غروب آفتاب و شب و روز عرفی است، مقیاس دیگری را برای وقت نماز و روزه نمی‌پذیرد.

	اصولا در هر بابی وقتی که مقیاس و اندازه‌ای بیان می‌شود، حال اگر مورد مبتلابه به هر علتی بیرون از حد متعارف باشد، باید مقیاس و اندازه متعارف مدّ نظر قرار داده شود و این قاعده‌ای است که درسراسر فقه اسلامی نمونه‌های فراوانی دارد؛ مثلا در باب وضو واجب است صورت را از رستنگاه مو تا چانه شست حالا کسی که در شستن صورت برای وضو رستنگاه موی سر آنان غیر معمولی است باید به روش کسانی عمل کند که رستنگاه موی سر به شکل متعارف دارند و همینطور اگر پهنای دست یا صورتش غیر معمولی است و هم چنین برای اندازه گیری آب کر کسانی که وجب غیر معمولی دارند باید به مقیاس و اندازه وجب دیگران اندازه گیری کنند.		اصولا در هر بابی وقتی که مقیاس و اندازه‌ای بیان می‌شود، حال اگر مورد مبتلابه به هر علتی بیرون از حد متعارف باشد، باید مقیاس و اندازه متعارف مدّ نظر قرار داده شود و این قاعده‌ای است که درسراسر فقه اسلامی نمونه‌های فراوانی دارد؛ مثلا در باب وضو واجب است صورت را از رستنگاه مو تا چانه شست حالا کسی که در شستن صورت برای وضو رستنگاه موی سر آنان غیر معمولی است باید به روش کسانی عمل کند که رستنگاه موی سر به شکل متعارف دارند و همینطور اگر پهنای دست یا صورتش غیر معمولی است و هم چنین برای اندازه گیری آب کر کسانی که وجب غیر معمولی دارند باید به مقیاس و اندازه وجب دیگران اندازه گیری کنند.
	بر این اساس آیات و روایاتی که ابتدا و انتهای وقت نماز و روزه را بیان می‌کند از جمله آیه ~~« کلوا~~ و اشربوا حتی یتبیّن لکم الخیط الابیض من الخیط الاسود من الفجر ثم أتموا الصیام الی اللیل»<ref>بقره/۱۸۷</ref> شامل شب و روز شش ماهه نمی‌شود و انصراف به شب و روز متعارف داشته و آغاز و پایان روزه اغلب موارد و مناطق را بیان می‌کند و هیچ اشکالی هم ندارد که آیه شریفه در قطب شمال و جنوب مصداق نداشته باشد چون شناخت هنگام ظهر، مغرب و فجر، اول ماه و آخر ماه مقدمه است برای انجام ~~تکالیفی~~ الهی که در این زمان‌های خاص بر عهده مکلف می‌آید و لازمه مصداق نداشتن نشانه بیان شده در آیه فوق و عدم انطباق آن بر مورد نادر، بخاطر عدم تحقق شب و روز متعارف، باعث حیرت و سردر گمی ساکن دو قطب از حیث تکلیف نمی‌باشد یعنی اینطور نیست که حتی با معیار‌های کلی دینی هم نتوان تکلیف ساکنین دو قطب را معلوم کرد بلکه فقهاء و متخصصین امور دین می‌توانند حکم آن مورد نادر و جدید را با در نظر گرفتن معیارهای اعتقادی، فقهی و غیره مشخص کنند.
			بر این اساس آیات و روایاتی که ابتدا و انتهای وقت نماز و روزه را بیان می‌کند از جمله آیه «کلوا و اشربوا حتی یتبیّن لکم الخیط الابیض من الخیط الاسود من الفجر ثم أتموا الصیام الی اللیل»<ref>بقره/۱۸۷</ref> شامل شب و روز شش ماهه نمی‌شود و انصراف به شب و روز متعارف داشته و آغاز و پایان روزه اغلب موارد و مناطق را بیان می‌کند و هیچ اشکالی هم ندارد که آیه شریفه در قطب شمال و جنوب مصداق نداشته باشد چون شناخت هنگام ظهر، مغرب و فجر، اول ماه و آخر ماه مقدمه است برای انجام تکالیف الهی که در این زمان‌های خاص بر عهده مکلف می‌آید و لازمه مصداق نداشتن نشانه بیان شده در آیه فوق و عدم انطباق آن بر مورد نادر، بخاطر عدم تحقق شب و روز متعارف، باعث حیرت و سردر گمی ساکن دو قطب از حیث تکلیف نمی‌باشد یعنی اینطور نیست که حتی با معیار‌های کلی دینی هم نتوان تکلیف ساکنین دو قطب را معلوم کرد بلکه فقهاء و متخصصین امور دین می‌توانند حکم آن مورد نادر و جدید را با در نظر گرفتن معیارهای اعتقادی، فقهی و غیره مشخص کنند.

	بنابر این قرآن کریم عهده دار بیان جزئیات نبوده بلکه در بسیاری موارد معیارهای کلی را بیان کرده و خداوند از رسول خود به عنوان مبین قرآن یاد کرده<ref>و أنزلنا الذکر لتبیّن للناس ما نزّل الیهم الیک (نحل/۴۴)</ref> و امر و نهی ایشان را حجت قرار داده<ref>ما آتیکم الرسول فخذوه و مانیهکم عنه فانتهوا (حشر/۷)</ref> و نیز به رسول خود دستور داده<ref>مائده/۶۷</ref> که جانشینان بعد از خود را برای حفظ و تبیین شریعت معرفی نماید و آنان نیز فقهاء را به عنوان نائبان خویش معرفی کرده‌اند تا با عنایت به آموزه‌های کلی دین در امور مختلف زندگی پاسخگو و راهگشاى امور دنيوی و اخروی مردم باشند. یکی از این مسائل، مسأله عبادت در دو قطب است که برای بدست آوردن تکلیف شرعی، مد نظر قرار دادن مباحث و معیارهایی ضروری می‌باشد که در کتب فقهی به موجب همین معیارها بحث شده است.		بنابر این قرآن کریم عهده دار بیان جزئیات نبوده بلکه در بسیاری موارد معیارهای کلی را بیان کرده و خداوند از رسول خود به عنوان مبین قرآن یاد کرده<ref>و أنزلنا الذکر لتبیّن للناس ما نزّل الیهم الیک (نحل/۴۴)</ref> و امر و نهی ایشان را حجت قرار داده<ref>ما آتیکم الرسول فخذوه و مانیهکم عنه فانتهوا (حشر/۷)</ref> و نیز به رسول خود دستور داده<ref>مائده/۶۷</ref> که جانشینان بعد از خود را برای حفظ و تبیین شریعت معرفی نماید و آنان نیز فقهاء را به عنوان نائبان خویش معرفی کرده‌اند تا با عنایت به آموزه‌های کلی دین در امور مختلف زندگی پاسخگو و راهگشاى امور دنيوی و اخروی مردم باشند. یکی از این مسائل، مسأله عبادت در دو قطب است که برای بدست آوردن تکلیف شرعی، مد نظر قرار دادن مباحث و معیارهایی ضروری می‌باشد که در کتب فقهی به موجب همین معیارها بحث شده است.
	{{پایان پاسخ}}		{{پایان پاسخ}}

Golpoor در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۹

2023-05-14T08:09:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{در دست ویرایش\|کاربر=Golpoor }}		{{در دست ویرایش\|کاربر=Golpoor }}
	{{شروع متن}}سؤال: در آيه ۱۸۷ سوره بقره در مورد روزه‌دارن مي‌فرمايد: «كُلُواْ وَاشْرَبُواْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ» با توجه به كروي بودن زمين، جاهايي هست كه چند ماه كامل شب يا روز است و اين آيه براي آنها صدق نمي‌كند. پس چرا خداوند درباره روزه‌داران آن مناطق چيزي نفرموده است؟		{{شروع متن}}
	پاسخ ~~اجمالی:~~		{{سوال}}
			سؤال: در آيه ۱۸۷ سوره بقره در مورد روزه‌دارن مي‌فرمايد: «كُلُواْ وَاشْرَبُواْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ» با توجه به كروي بودن زمين، جاهايي هست كه چند ماه كامل شب يا روز است و اين آيه براي آنها صدق نمي‌كند. پس چرا خداوند درباره روزه‌داران آن مناطق چيزي نفرموده است؟
			{{پایان سوال}}

			{{پاسخ}}
	قرآن کریم عهده‌دار بیان جزئیات نبوده بلکه در بسیاری موارد معیارهای کلی را بیان کرده است و ائمه اصول مکمل را ذکر کرده‌اند و در این میان یکی از مسائل مستحدثه مسأله عبادت در مناطق نزدیک به قطب است که برای بدست آوردن تکلیف شرعی، مد نظر قرار دادن مباحث و معیارهایی ضروری می‌باشد که در کتب فقهی به موجب همین معیارها بحث شده است.		قرآن کریم عهده‌دار بیان جزئیات نبوده بلکه در بسیاری موارد معیارهای کلی را بیان کرده است و ائمه اصول مکمل را ذکر کرده‌اند و در این میان یکی از مسائل مستحدثه مسأله عبادت در مناطق نزدیک به قطب است که برای بدست آوردن تکلیف شرعی، مد نظر قرار دادن مباحث و معیارهایی ضروری می‌باشد که در کتب فقهی به موجب همین معیارها بحث شده است.
	پاسخ تفصیلی:		پاسخ تفصیلی:
خط ۱۴:		خط ۱۸:
	بر این اساس آیات و روایاتی که ابتدا و انتهای وقت نماز و روزه را بیان می‌کند از جمله آیه « کلوا و اشربوا حتی یتبیّن لکم الخیط الابیض من الخیط الاسود من الفجر ثم أتموا الصیام الی اللیل»<ref>بقره/۱۸۷</ref> شامل شب و روز شش ماهه نمی‌شود و انصراف به شب و روز متعارف داشته و آغاز و پایان روزه اغلب موارد و مناطق را بیان می‌کند و هیچ اشکالی هم ندارد که آیه شریفه در قطب شمال و جنوب مصداق نداشته باشد چون شناخت هنگام ظهر، مغرب و فجر، اول ماه و آخر ماه مقدمه است برای انجام تکالیفی الهی که در این زمان‌های خاص بر عهده مکلف می‌آید و لازمه مصداق نداشتن نشانه بیان شده در آیه فوق و عدم انطباق آن بر مورد نادر، بخاطر عدم تحقق شب و روز متعارف، باعث حیرت و سردر گمی ساکن دو قطب از حیث تکلیف نمی‌باشد یعنی اینطور نیست که حتی با معیار‌های کلی دینی هم نتوان تکلیف ساکنین دو قطب را معلوم کرد بلکه فقهاء و متخصصین امور دین می‌توانند حکم آن مورد نادر و جدید را با در نظر گرفتن معیارهای اعتقادی، فقهی و غیره مشخص کنند.		بر این اساس آیات و روایاتی که ابتدا و انتهای وقت نماز و روزه را بیان می‌کند از جمله آیه « کلوا و اشربوا حتی یتبیّن لکم الخیط الابیض من الخیط الاسود من الفجر ثم أتموا الصیام الی اللیل»<ref>بقره/۱۸۷</ref> شامل شب و روز شش ماهه نمی‌شود و انصراف به شب و روز متعارف داشته و آغاز و پایان روزه اغلب موارد و مناطق را بیان می‌کند و هیچ اشکالی هم ندارد که آیه شریفه در قطب شمال و جنوب مصداق نداشته باشد چون شناخت هنگام ظهر، مغرب و فجر، اول ماه و آخر ماه مقدمه است برای انجام تکالیفی الهی که در این زمان‌های خاص بر عهده مکلف می‌آید و لازمه مصداق نداشتن نشانه بیان شده در آیه فوق و عدم انطباق آن بر مورد نادر، بخاطر عدم تحقق شب و روز متعارف، باعث حیرت و سردر گمی ساکن دو قطب از حیث تکلیف نمی‌باشد یعنی اینطور نیست که حتی با معیار‌های کلی دینی هم نتوان تکلیف ساکنین دو قطب را معلوم کرد بلکه فقهاء و متخصصین امور دین می‌توانند حکم آن مورد نادر و جدید را با در نظر گرفتن معیارهای اعتقادی، فقهی و غیره مشخص کنند.
	بنابر این قرآن کریم عهده دار بیان جزئیات نبوده بلکه در بسیاری موارد معیارهای کلی را بیان کرده و خداوند از رسول خود به عنوان مبین قرآن یاد کرده<ref>و أنزلنا الذکر لتبیّن للناس ما نزّل الیهم الیک (نحل/۴۴)</ref> و امر و نهی ایشان را حجت قرار داده<ref>ما آتیکم الرسول فخذوه و مانیهکم عنه فانتهوا (حشر/۷)</ref> و نیز به رسول خود دستور داده<ref>مائده/۶۷</ref> که جانشینان بعد از خود را برای حفظ و تبیین شریعت معرفی نماید و آنان نیز فقهاء را به عنوان نائبان خویش معرفی کرده‌اند تا با عنایت به آموزه‌های کلی دین در امور مختلف زندگی پاسخگو و راهگشاى امور دنيوی و اخروی مردم باشند. یکی از این مسائل، مسأله عبادت در دو قطب است که برای بدست آوردن تکلیف شرعی، مد نظر قرار دادن مباحث و معیارهایی ضروری می‌باشد که در کتب فقهی به موجب همین معیارها بحث شده است.		بنابر این قرآن کریم عهده دار بیان جزئیات نبوده بلکه در بسیاری موارد معیارهای کلی را بیان کرده و خداوند از رسول خود به عنوان مبین قرآن یاد کرده<ref>و أنزلنا الذکر لتبیّن للناس ما نزّل الیهم الیک (نحل/۴۴)</ref> و امر و نهی ایشان را حجت قرار داده<ref>ما آتیکم الرسول فخذوه و مانیهکم عنه فانتهوا (حشر/۷)</ref> و نیز به رسول خود دستور داده<ref>مائده/۶۷</ref> که جانشینان بعد از خود را برای حفظ و تبیین شریعت معرفی نماید و آنان نیز فقهاء را به عنوان نائبان خویش معرفی کرده‌اند تا با عنایت به آموزه‌های کلی دین در امور مختلف زندگی پاسخگو و راهگشاى امور دنيوی و اخروی مردم باشند. یکی از این مسائل، مسأله عبادت در دو قطب است که برای بدست آوردن تکلیف شرعی، مد نظر قرار دادن مباحث و معیارهایی ضروری می‌باشد که در کتب فقهی به موجب همین معیارها بحث شده است.
			{{پایان پاسخ}}

			{{مطالعه بیشتر}}

			==مطالعه بیشتر ==
	معرفی منابع برای مطالعه بیشتر:		معرفی منابع برای مطالعه بیشتر:
	1. مکارم شیرازی، ناصر، بحوث فقهیه هامه، ص۸۱.		1. مکارم شیرازی، ناصر، بحوث فقهیه هامه، ص۸۱.
	2. مکارم شیرازی، ناصر؛ همه می خواهند بدانند.		2. مکارم شیرازی، ناصر؛ همه می خواهند بدانند.
	3. سبحانی جعفر، مجله فقه اهل بیت، شماره ۳۰، تابستان۱۳۸۱، ص۵۰-۵۷ ، مقاله: نماز و روزه در قطب.		3. سبحانی جعفر، مجله فقه اهل بیت، شماره ۳۰، تابستان۱۳۸۱، ص۵۰-۵۷ ، مقاله: نماز و روزه در قطب.
	4.		{{پایان مطالعه بیشتر}}

	==منابع==		==منابع==
	<references />		<references />