امام صادق(ع) در کتب اهل سنت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Rafiei در ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۰۶

2025-01-04T06:06:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۶
خط ۵۱:		خط ۵۱:
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی = ادیان و مذاهب		\| شاخه اصلی = ادیان و مذاهب
	\| شاخه فرعی۱ = ~~شیعه امامیه~~		\| شاخه فرعی۱ = اسلام
	\| شاخه فرعی۲ = ~~امامان~~ شیعه		\| شاخه فرعی۲ = شیعه امامیه
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =امامان شیعه
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله

Rafiei در ‏۱۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۵

2024-11-14T10:15:34Z

نمایش تغییرات

Rafiei در ‏۱۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۴

2024-11-14T10:04:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۳۴
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	== علم و فضل امام صادق(ع) ==		== علم و فضل امام صادق(ع) ==
	محمد بستی از اهل سنت می‌گوید: {{متن عربی\|و کان من سادات اهل البیت فقها و علما و فضلا روی عنه الثوری و مالک و شعبه و…\|ترجمه= و از نظر فقه، علم و فضل از سادات اهل بیت بود. ثوری، مالک، شعبه و راویان زیاد دیگر از او نقل حدیث ~~کرده‌اند»~~.<ref>بستی، محمد بن حبان، الثقات، دارالفکر، چاپ اول، ۱۳۹۵ق-۱۹۷۵م، ج۶ص۱۳۱.</ref>		محمد بستی از اهل سنت می‌گوید: {{متن عربی\|و کان من سادات اهل البیت فقها و علما و فضلا روی عنه الثوری و مالک و شعبه و…\|ترجمه= و از نظر فقه، علم و فضل از سادات اهل بیت بود. ثوری، مالک، شعبه و راویان زیاد دیگر از او نقل حدیث کرده‌اند}}.<ref>بستی، محمد بن حبان، الثقات، دارالفکر، چاپ اول، ۱۳۹۵ق-۱۹۷۵م، ج۶ص۱۳۱.</ref>

	ابو حنیفه رئیس مذهب حنفی، امام صادق(ع) را فقیه‌ترین کسی معرفی نموده که در زندگی‌اش دیده است. حسن بن زیاد می‌گوید از ابو حنیفه از فقیه‌ترین کسی که او را دیده است سؤال شد، او در جواب گفت: هیچ‌کسی را فقیه‌تر از جعفر بن محمد ندیده است. این مطلب را زمانی متوجه شده که امام صادق را به دستور منصور خلیفه عباسی آزموده است، منصور از ابوحنیفه می‌خواهد چهل سؤال مشکل را آماده کرده و از امام صادق بپرسد، ابوحنیفه چنین می‌کند و بعد از پاسخ‌های امام صادق(ع) بر مبنا و نظرهای تمام مذاهب اسلامی، ابوحنیفه می‌گوید: من قبلاً روایت کرده بودم که داناترین مردم، عالم‌تر آنان به اختلاف مردم است.<ref>قرشی، عبدالقادر بن ابی الوفا، الجواهر المضیئه فی طبقات الحنفیه، کراچی، میر محمد کتاب‌خانه، ج۱ص۲۸۶. جرجانی، عبدالله بن عدی، الکامل فی ضعفاأ الرجال، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۹ق-۱۹۸۸م، ج۱ص۱۳۲. مزی، یوسف بن زکی، تهذیب الکمال، بیروت، مؤسسه الرساله، چاپ اول، ۱۴۰۰ق-۱۹۸۰م، ج۵ص۷۹. ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، بیروت، مؤسسه الرساله، چاپ نهم، ۱۴۱۳ق، ج۶ص۲۵۷.</ref> مراد ابوحنیفه این است که هر کسی که مسلط بر آراء و نظرات تمام مذاهب اسلامی بوده و بر اختلافات در بین آنان آگاهی داشته باشد، عالم‌ترین فقیه اسلامی می‌باشد و امام صادق(ع) چون علم کامل بر اختلاف آراء و فتاوی همه مذاهب داشته است پس او فقیه‌تر از همه بوده است.		ابو حنیفه رئیس مذهب حنفی، امام صادق(ع) را فقیه‌ترین کسی معرفی نموده که در زندگی‌اش دیده است. حسن بن زیاد می‌گوید از ابو حنیفه از فقیه‌ترین کسی که او را دیده است سؤال شد، او در جواب گفت: هیچ‌کسی را فقیه‌تر از جعفر بن محمد ندیده است. این مطلب را زمانی متوجه شده که امام صادق را به دستور منصور خلیفه عباسی آزموده است، منصور از ابوحنیفه می‌خواهد چهل سؤال مشکل را آماده کرده و از امام صادق بپرسد، ابوحنیفه چنین می‌کند و بعد از پاسخ‌های امام صادق(ع) بر مبنا و نظرهای تمام مذاهب اسلامی، ابوحنیفه می‌گوید: من قبلاً روایت کرده بودم که داناترین مردم، عالم‌تر آنان به اختلاف مردم است.<ref>قرشی، عبدالقادر بن ابی الوفا، الجواهر المضیئه فی طبقات الحنفیه، کراچی، میر محمد کتاب‌خانه، ج۱ص۲۸۶. جرجانی، عبدالله بن عدی، الکامل فی ضعفاأ الرجال، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۹ق-۱۹۸۸م، ج۱ص۱۳۲. مزی، یوسف بن زکی، تهذیب الکمال، بیروت، مؤسسه الرساله، چاپ اول، ۱۴۰۰ق-۱۹۸۰م، ج۵ص۷۹. ذهبی، محمد بن احمد، سیر اعلام النبلاء، بیروت، مؤسسه الرساله، چاپ نهم، ۱۴۱۳ق، ج۶ص۲۵۷.</ref> مراد ابوحنیفه این است که هر کسی که مسلط بر آراء و نظرات تمام مذاهب اسلامی بوده و بر اختلافات در بین آنان آگاهی داشته باشد، عالم‌ترین فقیه اسلامی می‌باشد و امام صادق(ع) چون علم کامل بر اختلاف آراء و فتاوی همه مذاهب داشته است پس او فقیه‌تر از همه بوده است.

Nazarzadeh: جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

2024-09-29T06:39:54Z

جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۹
خط ۶۴:		خط ۶۴:
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| ~~بازبینی~~ =		\| ارزیابی کمی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت = ب		\| اولویت = ب

Fabbasi در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۲۸

2024-05-14T07:28:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۸
خط ۴۲:		خط ۴۲:

	امام صادق(ع) استحکام روابط اجتماعی و ایجاد اعتماد و برادری بین افراد جامعه را بر نفی ظلم و دروغ و وعده خلافی مشروط می‌داند و می‌گوید: {{متن عربی\|کسی که سه خصلت در او باشد، چهار چیز نسبت به او بر مردم واجب می‌گردد: در هنگام معاشرت با آنها بر آنان ظلم نکند؛ در هنگام سخن گفتن با آنها به آنان دروغ نگوید؛ در هنگام وعده دادن به آنها با آنان وعده خلافی نکند. در این صورت بر مردم است که عدل او را آشکار سازد و مروّت او را به کمال رساند و برادری او بر آنان واجب می‌گردد و غیبتش بر آنان حرام می‌شود.}}<ref>بستی، محمد بن حبان، روضه العقلاء، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۳۹۷ق-۱۹۷۷م، ج۱، ص۱۰۲.</ref>		امام صادق(ع) استحکام روابط اجتماعی و ایجاد اعتماد و برادری بین افراد جامعه را بر نفی ظلم و دروغ و وعده خلافی مشروط می‌داند و می‌گوید: {{متن عربی\|کسی که سه خصلت در او باشد، چهار چیز نسبت به او بر مردم واجب می‌گردد: در هنگام معاشرت با آنها بر آنان ظلم نکند؛ در هنگام سخن گفتن با آنها به آنان دروغ نگوید؛ در هنگام وعده دادن به آنها با آنان وعده خلافی نکند. در این صورت بر مردم است که عدل او را آشکار سازد و مروّت او را به کمال رساند و برادری او بر آنان واجب می‌گردد و غیبتش بر آنان حرام می‌شود.}}<ref>بستی، محمد بن حبان، روضه العقلاء، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۳۹۷ق-۱۹۷۷م، ج۱، ص۱۰۲.</ref>

			== جستارهای وابسته ==
			* [[شاگردی پیشوایان مذاهب اهل‌سنت نزد امام صادق(ع)]]
			* [[امام صادق(ع) پایه‌گذار مکتب شیعه]]

	== منابع ==		== منابع ==

Fabbasi: /* عبادت و تقوای امام صادق(ع) */

2024-05-14T07:23:12Z

عبادت و تقوای امام صادق(ع)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۳
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	== عبادت و تقوای امام صادق(ع) ==		== عبادت و تقوای امام صادق(ع) ==
	مالک بن انس در عبادت آن حضرت می‌گوید: من ندیدم او را مگر بر سه خصلت، یا نماز گزار بود یا روزه‌گیر یا این‌که قرآن می‌خواند. ندیدم او را که بدون طهارت (وضو) حدیثی از رسول‌الله(ص) نقل کند. در باره چیزی که سودی نداشت، سخن نمی‌گفت. او از عالمان عابد و زاهدی بود که از خداوند می‌ترسند. همانا سالی با او حج انجام دادم و چون به شجره {{یادداشت\|شجره، محلی است که حاجبان در آن جا احرام می‌بندند. وجه تسمیه آن به شجره این است که پیامبر اکرم در جریان سفر سال ششم هجرت که منتهی به امضای معاهده حدیبیه شد. در این مکان، کنار درختی (شجره) به نام ‹‹سَمَره›› فرود آمده و احرام بستند. همین‌طور در سال هفتم جهت عمرة القضاء و نیز درسال دهم برای حجة الوداع در این مسجد احرام پوشید. «جعفریان، رسول، آثار اسلامی مکه و مدینه، تهران، نشر مشعر، چاپ سوم، ۱۳۸۴ش، ص۲۷۵.»}} رسید، محرم شد پس هرگاه می‌خواست تهلیل بگوید حالت غش و بی هوشی بر او عارض می‌گردید. من به او گفتم آیا این حالت حتماً باید بر تو عارض شود؟ او گفت: ای پسر ابی عامر من می‌ترسم از این‌که بگویم {{متن عربی\|لبَّيك اللّهمّ لبَّيك}} خداوند بگوید {{متن عربی\|لا لَبَّيْكَ ولا سَعْدَيْكَ}}<ref>ابن عبد البر نمری، یوسف بن عبدالله، التمهید لابن عبدالبر، مغرب، وزارت عموم اوقاف و شئون اسلامی، ۱۳۸۷ق، ج۲، ص۶۷.</ref>		مالک بن انس در عبادت آن حضرت می‌گوید: من ندیدم او را مگر بر سه خصلت، یا نماز گزار بود یا روزه‌گیر یا این‌که قرآن می‌خواند. ندیدم او را که بدون طهارت (وضو) حدیثی از رسول‌الله(ص) نقل کند. در باره چیزی که سودی نداشت، سخن نمی‌گفت. او از عالمان عابد و زاهدی بود که از خداوند می‌ترسند. همانا سالی با او حج انجام دادم و چون به شجره {{یادداشت\|شجره یا مسجد شجره، محلی است که حاجبان در آن جا احرام می‌بندند. وجه تسمیه آن به شجره این است که پیامبر اکرم در جریان سفر سال ششم هجرت که منتهی به امضای معاهده حدیبیه شد. در این مکان، کنار درختی (شجره) به نام ‹‹سَمَره›› فرود آمده و احرام بستند. همین‌طور در سال هفتم جهت عمرة القضاء و نیز درسال دهم برای حجة الوداع در این مسجد احرام پوشید. «جعفریان، رسول، آثار اسلامی مکه و مدینه، تهران، نشر مشعر، چاپ سوم، ۱۳۸۴ش، ص۲۷۵.»}} رسید، محرم شد پس هرگاه می‌خواست تهلیل بگوید حالت غش و بی هوشی بر او عارض می‌گردید. من به او گفتم آیا این حالت حتماً باید بر تو عارض شود؟ او گفت: ای پسر ابی عامر من می‌ترسم از این‌که بگویم {{متن عربی\|لبَّيك اللّهمّ لبَّيك}} خداوند بگوید {{متن عربی\|لا لَبَّيْكَ ولا سَعْدَيْكَ}}<ref>ابن عبد البر نمری، یوسف بن عبدالله، التمهید لابن عبدالبر، مغرب، وزارت عموم اوقاف و شئون اسلامی، ۱۳۸۷ق، ج۲، ص۶۷.</ref>

	به گفته ابو نعیم، ابو عبدالله جعفر بن محمد صادق امام ناطق بود و صاحب زمام ولایت بود که به عبادت و فروتنی رو آورده و عزلت و خشوع را اختیار کرده بود.<ref>ابونُعَیمِ اصفهانی، احمد بن عبدالله، حلیه الاولیاء و طبقات الاوصیاء، بیروت، دارالکتاب العربی، چاپ چهارم، ۱۴۰۵ق، ج۳ص۱۹۲.</ref>		به گفته ابو نعیم، ابو عبدالله جعفر بن محمد صادق امام ناطق بود و صاحب زمام ولایت بود که به عبادت و فروتنی رو آورده و عزلت و خشوع را اختیار کرده بود.<ref>ابونُعَیمِ اصفهانی، احمد بن عبدالله، حلیه الاولیاء و طبقات الاوصیاء، بیروت، دارالکتاب العربی، چاپ چهارم، ۱۴۰۵ق، ج۳ص۱۹۲.</ref>

Fabbasi: تکمیل اولیه مدخل

2024-05-14T07:20:25Z

تکمیل اولیه مدخل

نمایش تغییرات

Fabbasi در ‏۲ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۰

2024-05-02T09:40:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{در دست ویرایش\|کاربر=Fabbasi }}		{{در دست ویرایش\|کاربر=Fabbasi}}
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}

Fabbasi در ‏۲ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۲۴

2024-05-02T09:24:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۴
خط ۵:		خط ۵:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	امام صادق(ع) به دلیل این‌که از اهل بیت رسول خدا(ص) می باشد و از اساتید بدون واسطه یا با واسطه مذاهب اربعه اهل سنت به شمار می آید، دانشمندان اهل سنت مطالبی را در باره او بیان داشته اند که در باره هیچ یکی از شخصیت‌های علمی خود ~~نگفته اند~~.
			اهل سنت در بیان حسب و نسب امام صادق(ع)، آن حضرت را از سلاله پیامبران دانسته‌اند که بیانگر شرافت و منزلت والای آن حضرت می‌باشد. بزرگان اهل سنت امام صادق را در تقوا، زهد و بندگی خدا سرآمد همگان معرفی می‌کردند که با جان و دل بنده واقعی خداوند بود. لحظه¬ای از عبادت خدا غافل نبوده است. یا در حال نماز بود یا روزه داشت و یا قرآن می‌خواند. بدون وضو حدیث نقل نمی‌کرد. آن حضرت نزد علمای اهل سنت، امام ناطق، صاحب زمام ولایت بود که به عبادت و فروتنی رو آورده بود.

			علمای اهل سنت امام صادق(ع) را از نظر فقه، علم و فضل از سادات اهل بیت دانسته‌اند که راویان زیادی از او نقل حدیث کرده اند. در نگاه ابی حنیفه رئیس مذهب حنفی، امام صادق(ع) فقیه‌ترین شخصیت عصر خود بود و بر مبانی دینی همه مذاهب آشنایی داشت. برجستگی علمی امام صادق(ع) چنان بود که بزرگانی از اهل سنت مانند سیوطی، سمرقندی، سمعانی و ... تفسیر آیات قرآن را به سخنان آن حضرت مستند می‌کردند. در کتاب‌های روایی اهل سنت نیز سخنان امام صادق(ع) در حوزه های اعتقادی، اخلاقی، عبادی، اجتماعی و علمی درخشش خاصی دارد.

			امام صادق(ع) به دلیل این‌که از اهل بیت رسول خدا(ص) می باشد و از اساتید بدون واسطه یا با واسطه مذاهب اربعه اهل سنت به شمار می آید، دانشمندان اهل سنت مطالبی را در باره او بیان داشته اند که در باره هیچ یکی از شخصیت‌های علمی خود نگفته‌اند.


	==اوصاف امام صادق(ع)==		==اوصاف امام صادق(ع)==
خط ۵۲:		خط ۵۸:
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله
	\| شناسه =		\| شناسه = شد
	\| تیترها =		\| تیترها = شد
	\| ویرایش =		\| ویرایش =
	\| لینک‌دهی =		\| لینک‌دهی = شد
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه =

Fabbasi: ایجاد مدخل : امام صادق(ع) در کتب اهل سنت

2024-05-02T08:39:40Z

ایجاد مدخل : امام صادق(ع) در کتب اهل سنت

صفحهٔ تازه

{{در دست ویرایش|کاربر=Fabbasi }}
{{شروع متن}}
{{سوال}}
آیا در کتابهای اهل سنت از امام صادق(ع) سخنی مبنی بر علم، تقوا و زهد آن حضرت سخنی گفته شده است؟
{{پایان سوال}}
{{پاسخ}}
امام صادق(ع) به دلیل این‌که از اهل بیت رسول خدا(ص) می باشد و از اساتید بدون واسطه یا با واسطه مذاهب اربعه اهل سنت به شمار می آید، دانشمندان اهل سنت مطالبی را در باره او بیان داشته اند که در باره هیچ یکی از شخصیت‌های علمی خود نگفته اند.

==اوصاف امام صادق(ع)==
در کتاب‌های اهل سنت افزون بر ذکر فضایل اهل بیت، امام صادق(ع) با عباراتی بزرگ و پر معنایی توصیف شده است. این اوصاف حاکی از بزرگواری او در نسب و حسب می¬باشد. بر مقام فوق العاده معنوی و علمی او نیز دلالت دارد.

ابن عبد البر می¬گوید: جعفر بن محمد بن علی بن ابی طالب رضی الله عنهم کنیه اش ابو عبدالله و مادرش فروه دختر قاسم پسر محمد بن ابی بکر صدیق است و او آن جعفری است که معروف به صادق می¬باشد و او ثقه، امین، عاقل، حکیم، بسیار با تقوا و صاحب فضلی بوده که مذهب جعفری منسوب به اوست.<ref>ابو عمر یوسف بن عبدالله، التمهید لابن عبدالبر، ج۲ص۶۶، مغرب، وزارت عموم اوقاف و شئون اسلامی، ۱۳۸۷ق.</ref>

نووی دانشمند معروف اهل سنت امام صادق(ع) را این¬گونه توصیف می¬کند: او امام ابو عبدالله جعفر بن محمد بن علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب رضی الله عنهم، هاشمی، مدنی و صادق است. محمد بن اسحاق و یحیی انصاری و مالک و ابن جریح و شعبه و یحیی القطان و دیگران از او نقل حدیث کرده اند و همگی اتفاق بر امامت و جلالت و سیادت او دارند. عمرو بن ابی المقدام گفته است که هرگاه به جعفر بن محمد نظر می¬کردم می¬دانستم که او از سلاله انبیاست.<ref>نووی، محی الدین بن شرف، تهذیب الاسماء واللغات،ج۱ص۱۵۵، بیروت، دارالفکر، اول، ۱۹۹۶م.</ref>

== عبادت و تقوای امام صادق(ع) ==
امام جعقر صادق(ع) با جان و دل بنده واقعی خداوند بود و لحظه¬ای از عبادت خدا غافل نبوده است.

مالک بن انس در باره عبادت آن حضرت می¬گوید: من ندیدم او را مگر بر سه خصلت، یا نماز گزار بود یا روزه‌گیر و یا این¬که قرآن می¬خواند. ندیدم او را که بدون طهارت(وضو) حدیثی از رسول الله(ص) نقل کند. در باره چیزی که سودی نداشت، سخن نمی¬گفت. او از عالمان عابد و زاهدی بود که از خداوند می¬ترسند. همانا سالی با او حج انجام دادم و چون به شجره<ref>محلی است در اطراف مکه که حاجبان در آن¬ جا احرام می بندند.</ref> رسید محرم شد پس هرگاه می¬خواست تهلیل بگوید حالت غش و بی هوشی بر او عارض می-گردید. من به او گفتم آیا این حالت حتما باید بر تو عارض شود؟ او با اکرام و چهره شادمان به من گفت: ای پسر ابی عامر من می¬ترسم از این¬که بگویم {{متن عربی|لبیک اللهم لبیک}} خداوند بگوید {{متن عربی|لا لبیک و لا سعدیک}}<ref>التمهید لابن عبدالبر، ج۲ص۶۷.</ref>

به گفته ابو نعیم، ابو عبدالله جعفر بن محمد صادق امام ناطق بود و صاحب زمام ولایت بود که به عبادت و فروتنی رو آورده و عزلت و خشوع را اختیار کرده بود.<ref>احمد بن عبدالله، ابو نعیم، حلیه الاولیاء و طبقات الاوصیاء، ج۳ص۱۹۲، بیروت، دارالکتاب العربی، چهارم، ۱۴۰۵ق.</ref>

== علم و فضل امام صادق(ع) ==
محمد بستی از اهل سنت می¬گوید: «و کان من سادات اهل البیت فقها و علما و فضلا روی عنه الثوری و مالک و شعبه و...؛ و از نظر فقه، علم و فضل از سادات اهل بیت بود. ثوری، مالک، شعبه و راویان زیاد دیگر از او نقل حدیث کرده اند».<ref>بستی، محمد بن حبان، الثقات، ج۶ص۱۳۱، دارالفکر، اول، ۱۳۹۵ق-۱۹۷۵م.</ref>

ابو حنیفه رئیس مذهب حنفی، او را فقیه ترین کسی معرفی نموده که در زندگی‌اش دیده است. حسن بن زیاد می¬گوید از ابو حنیفه از فقیه¬ترین کسی که او را دیده است سوال شد، او در جواب گفت: {{متن عربی|ما رأیت احدا افقه من جعفر بن محمد}} هیچ کسی را فقیه¬تر از جعفر بن محمد ندیده است. این مطلب را زمانی متوجه شده که امام صادق را به دستور منصور خلیفه عباسی آزموده است، منصور از ابوحنیفه می¬خواهد چهل سوال مشکل را آماده کرده و از امام صادق بپرسد، ابوحنیفه چنین می¬کند و بعد از پاسخ¬های امام صادق(ع) بر مبنا و نظرهای تمام مذاهب اسلامی، ابوحنیفه می¬گوید: من قبلا روایت کرده بودم که داناترین مردم عالم-تر آنان به اختلاف مردم است.<ref>قرشی، عبدالقادر بن ابی الوفا، الجواهر المضیئه فی طبقات الحنفیه، ج۱ص۲۸۶، کراچی، میر محمد کتاب خانه؛ عبدالله بن عدی جرجانی، الکامل فی ضعفاأ الرجال، ج۱ص۱۳۲، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۹ق-۱۹۸۸م؛ یوسف بن زکی مزی، تهذیب الکمال، ج۵ص۷۹، بیروت، موسسه الرساله، اول، ۱۴۰۰ق-۱۹۸۰م ؛ محمد بن احمد ذهبی،، سیر اعلام النبلاء، ج۶ص۲۵۷، بیروت، موسسه الرساله، نهم، ۱۴۱۳ق.</ref> مراد ابوحنیفه این است که هر کسی که مسلط بر آراء و انظار تمام مذاهب اسلامی بوده و بر اختلافات در بین آنان آگاهی داشته باشد، عالم¬ترین فقیه اسلامی می¬باشد و امام صادق چون علم کامل بر اختلاف آراء و فتاوی همه مذاهب داشته است پس او فقیه¬تر از همه بوده است.

سیوطی در ذیل آیه {{قرآن|وَاشْكُرُوا لِي وَلا تَكْفُرُونِ|سوره= بقره|آیه= ۱۵۲}} سخنی از امام صادق(ع) نقل می¬کند که آن حضرت فرمود: شکر کسی را که به شما نعمت می¬دهد انجام دهید؛ زیرا هنگامی که شکر منعم را انجام دهی نعمت¬ها بی¬پایان می¬گردد و اگر کفران ورزی نعمت¬ها بقا پیدا نمی¬کند. شکر موجب فراوانی در نعمت و امان از غیر می¬شود.<ref>سیوطی، عبدالرحمن جلال الدین، الدرالمنثور ، بیروت، دارالفکر، ۱۹۹۳م، ج۱، ص۳۷۴.</ref>

سمرقندی در تفسیر آیات آخر سوره آل عمران که شامل دعاهای متعددی می¬شود و به {{قرآن|إِنَّكَ لا تُخْلِفُ الْمِيعَادَ|سوره= آل عمران|آیه=۱۹۴}} ختم می¬گردد، این سخن را از امام صادق نقل می¬کند که هر که خدا را به این دعاها بخواند حتما دعاهایش به اجابت می¬رسد؛ زیرا خداوند به دعا کننده¬ها فرموده است: {{قرآن|أَنِّي لا أُضِيعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْكُمْ|سوره=آل عمران|آیه=۱۹۵}} یعنی ثواب عمل کسی را که در طاعت من آن را انجام داده است باطل نمی¬کنم حالا می¬خواهد این کس مرد باشد یا زن.<ref>سمرقندی نصر بن محمد ابو لیث، تفسیر سمرقندی، ج۱ص۳۰۰، بیروت، دارالفکر.</ref>

سمعانی در ذیل آیه {{قرآن|لَوْلا أَنْ رَأَى بُرْهَانَ رَبِّهِ|سوره=یوسف |آیه=۲۴}} که در داستان حضرت یوسف آمده، می¬گوید که امام صادق گفته است معنای برهان در این آیه اینست که در خانه زن(زلیخا) بتی وجود داشت و او برخاست با پارچه¬ای آنرا پوشاند. حضرت یوسف به او گفت چرا این کار را کردی؟ او پاسخ داد که من از آن حیا می¬کنم مرا ببیند که مرتکب معصیت می¬شوم. حضرت یوسف گفت پس شایسته تر است من از پروردگارم حیا کنم. و این را گفت و فرار کرد.<ref>سمعانی، منصور بن محمد، تفسیر سمعانی، ج۳ص۲۳، ریاض، دارالوطن، اول، ۱۴۱۸ق-۱۹۹۷م.</ref>

سیوطی به نقل از ابن عباس و ابن عمر می¬گوید پیامبر(ص) فرمود که خداوند دارای ۹۹ اسم است هرکه آنها را برشمرد داخل بهشت می¬شود. از جعفر بن محمد صادق از این اسم¬های نودونه گانه پرسیده شد او در جواب گفت تمام این اسم¬ها در قرآن است. در سوره فاتحه پنج اسم که عبارت اند از «یا الله، یارب، یارحمن، یارحیم، یامالک»و در سوره بقره سی و سه اسم است...<ref>الدرالمنثور، -۳ص۶۱۵.</ref> همین¬طور تا آخر قرآن ۹۹ اسم خدا را از سوره¬های آن برشمرده است که مجالی برای ذکر آن¬ها در این مقاله وجود ندارد.

== سخنان و نصایح امام صادق(ع) ==
سخنان امام صادق(ع) شامل حوزه های اعتقادی، اخلاقی، عبادی، اجتماعی و علمی می¬شود.

از جعفر بن محمد از کیفیت خدا پرسیده شد، در جواب گفت: نور لا ظلمه فیه و علم لا جهل فیه و حیات لا موت فیه<ref>ابوالفاسم حسین بن محمد، محاضرات الادباء، ج۲ص۴۱۰، بیروت، دارالقلم، ۱۴۲۰ق.</ref> یعنی خدا نوری است که هیچ تاریکی¬ای در آن نیست و علمی است که جهلی در آن وجود ندارد و زندگی است که مرگی در آن نیست.

امام صادق(ع) مردم را به جلب رضای خدا توصیه نموده می¬گوید: مردم را با چیزی که خدا را به سخط می¬آورد راضی نکنید و آنان را به خاطر چیزی که خدا به شما نداده است نکوهش و مذمت نکنید و آنان را به خاطر رزقی که خداوند به آنان داده ستایش نکنید؛ زیرا رزق و روزی چبزی است که به وسیله حرص حریص به دست نمی¬آید و به وسیله تنفر متنفر رد نمی¬شود. اگر یکی از شما از رزق فرار کند همان¬گونه که از مرگ فرار می¬کند، همانا رزقش او را درک خواهد نمود همانند مرگ که او را درک می¬کند.<ref>مالکی، ابوبکر احمد بن مروان، المجالسه و جواهر العلم، ج۱ص۴۹۴، بیروت، دار ابن حزم، ۱۴۲۳ق.</ref>

امام صادق(ع) در استحکام روابط اجتماعی و ایجاد اعتماد و برادری بین افراد جامعه را بر نفی ظلم و دروغ و وعده خلافی منوط می¬داند و می¬گوید: کسی¬که سه خصلت در او باشد چهار چیز نسبت به او بر مردم واجب می¬گردد: در هنگام معاشرت با آنها بر آنان ظلم نکند و در هنگام سخن گفتن با آنها به آنان دروغ نگوید و در هنگام وعده دادن به آنها با آنان وعده خلافی نکند، و در این صورت بر مردم است که عدل او را آشکار سازد و مروّت او را به کمال رساند و برادری او بر آنان واجب می¬گردد و غیبتش بر آنان حرام می-شود.<ref>بستی، محمد بن حبان، روضه العقلاء ج۱ص۱۰۲، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۳۹۷ق-۱۹۷۷م.</ref>

==منابع==
<references />
{{شاخه
| شاخه اصلی = ادیان و مذاهب
| شاخه فرعی۱ = شیعه امامیه
| شاخه فرعی۲ = امامان شیعه
| شاخه فرعی۳ =
}}
{{تکمیل مقاله
| شناسه =
| تیترها =
| ویرایش =
| لینک‌دهی =
| ناوبری =
| نمایه =
| تغییر مسیر =
| ارجاعات =
| بازبینی =
| تکمیل =
| اولویت = ب
| کیفیت = ج
}}
{{پایان متن}}