اعتبار من لایحضره الفقیه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Nazarzadeh: جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

2024-09-29T06:32:34Z

جایگزینی متن - ' | بازبینی =' به ' | ارزیابی کمی ='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۲
خط ۹۷:		خط ۹۷:
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی نویسنده =		\| بازبینی نویسنده =
	\| ~~بازبینی~~ =شد		\| ارزیابی کمی =شد
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =ج		\| اولویت =ج

Rezapour: /* ویژگی‌ها */

2024-01-23T07:04:44Z

ویژگی‌ها

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۴
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	'''اعتبار من لایحضره الفقیه''' شیخ صدوق به‌عنوان دومین کتاب از [[کتب اربعه شیعه]] از سوی بسیاری از عالمان برجسته شیعه تأیید شده است. در میان کتب اربعه شیعه، این کتاب از نظر اعتبار پس از [[اعتبار کتاب کافی\|کتاب کافی]] قرار گرفته است. نویسنده کتاب من لایحضره الفقیه، [[شیخ صدوق]]، از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته است.		'''اعتبار من لایحضره الفقیه''' شیخ صدوق به‌عنوان دومین کتاب از [[کتب اربعه شیعه]] از سوی بسیاری از عالمان برجسته شیعه تأیید شده است. در میان کتب اربعه شیعه، این کتاب از نظر اعتبار پس از [[اعتبار کتاب کافی\|کتاب کافی]] قرار گرفته است. نویسنده کتاب من لایحضره الفقیه، [[شیخ صدوق]]، از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته است.

	شیخ صدوق کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. این کتاب شامل ۴ جزء و مشتمل بر ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث است. در این کتاب، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن ~~آن، به‌رغم پرفایده‌بودن ذکر اسناد،~~ از ذکر ~~آنها~~ پرهیز کرده و در پایان کتاب اسناد را تحت عنوان مَشیخِه آورده است. ~~این مشیخه به‌خاطر توثیقی که~~ شیخ صدوق از ~~رجال اسناد به‌دست داده به‌عنوان یکی~~ از ~~نخستین~~ [[~~فهرست آثار رجالی شیعه\|منابع رجالی شیعه~~]] ~~بر شمرده شده~~ است.		شیخ صدوق کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. این کتاب شامل ۴ جزء و مشتمل بر ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث است. در این کتاب، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن از ذکر اسناد پرهیز کرده و در پایان کتاب اسناد را تحت عنوان مَشیخِه آورده است. شیخ صدوق از روی غفلت یا فراموشی در حدود ۲۰۰۰ روایت را بدون ذکر راوی یا معصوم(ع) آورده است. محققان معتقدند که این موضوع بیش از ۲۰۰۰ روایت این کتاب (یک‌سوم کتاب) را [[مرسل]] کرده است.

	محققان برای کتاب من لایحضره الفقیه امتیازاتی چون استناد به آیات قرآن، جمع میان روایات متناقض، تفسیر و ابهام‌زدایی از روایات، توجه به جایگاه [[سند حدیث\|سند]]، اهتمام به اختلاف و نقل‌ها و نسخه‌ها و یادکرد از دیدگاه‌های کلامی و معارفی برشمرده‌اند.		محققان برای کتاب من لایحضره الفقیه امتیازاتی چون استناد به آیات قرآن، جمع میان روایات متناقض، تفسیر و ابهام‌زدایی از روایات، توجه به جایگاه [[سند حدیث\|سند]]، اهتمام به اختلاف و نقل‌ها و نسخه‌ها و یادکرد از دیدگاه‌های کلامی و معارفی برشمرده‌اند.
خط ۵۵:		خط ۵۵:

	== ویژگی‌ها ==		== ویژگی‌ها ==
	[[شیخ صدوق]] کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. ~~در منطقه‌ای به نام ایلاق،~~ بزرگی با اشاره به کتاب محمد بن زکریا رازی با نام من لایحضره الطبیب (کسی که به طبیب دسترسی ندارد) از شیخ صدوق می‌خواهد که کتابی درباره موضوعات مختلف فقه شیعه بنویسد و نام آن را من لایحضره الفقیه بگذارد تا در وقت عدم دسترسی به فقیه به آن مراجعه شود.<ref>صدوق، من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۲-۳.</ref> کتاب من لایحضره الفقیه شامل ۴ جزء ~~دانسته‌اند~~ که ~~شامل~~ ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث ~~است~~.<ref>بحرانی، یوسف بن احمد، لولوة البحرین، نجف، دارالنعمان، ۱۳۸۶ق، ص۳۹۵.</ref>		[[شیخ صدوق]] کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. بزرگی با اشاره به کتاب محمد بن زکریا رازی با نام من لایحضره الطبیب (کسی که به طبیب دسترسی ندارد) از شیخ صدوق می‌خواهد که کتابی درباره موضوعات مختلف فقه شیعه بنویسد و نام آن را من لایحضره الفقیه بگذارد تا در وقت عدم دسترسی به فقیه به آن مراجعه شود.<ref>صدوق، من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۲-۳.</ref> کتاب من لایحضره الفقیه شامل ۴ جزء است که ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث را در بر دارد.<ref>بحرانی، یوسف بن احمد، لولوة البحرین، نجف، دارالنعمان، ۱۳۸۶ق، ص۳۹۵.</ref>

	در کتاب من لایحضره الفقیه، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن ~~آن، به‌رغم پرفایده‌بودن~~ ذکر [[سلسله حدیث\|اسناد]]~~، از ذکر آنها~~ پرهیز کرده و در پایان کتاب در فصلی گسترده اسناد خود را تحت عنوان مَشیخِه آورده است. این مشیخه به‌خاطر توثیقی که شیخ صدوق از رجال اسناد به‌دست داده به‌عنوان یکی از نخستین [[فهرست آثار رجالی شیعه\|منابع رجالی شیعه]] بر شمرده شده است.<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۸۶.</ref> در مشیخه این کتاب شیخ صدوق از روی غفلت یا فراموشی طریق خود به ۱۲۰ تن از راویان را نیاورده و در حدود ۲۰۰۰ روایت هم بدون ذکر راوی یا معصوم(ع) آمده است. محققان معتقدند که این موضوع بیش از ۲۰۰۰ روایت این کتاب (یک‌سوم کتاب) را [[مرسل]] کرده است. برای حل این مشکلِ کتاب من لایحضره الفقیه پیشنهادهایی ارائه شده است.<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۹۶-۹۷.</ref>		در کتاب من لایحضره الفقیه، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن از ذکر [[سلسله حدیث\|اسناد]] پرهیز کرده و در پایان کتاب در فصلی گسترده اسناد خود را تحت عنوان مَشیخِه آورده است. این مشیخه به‌خاطر توثیقی که شیخ صدوق از رجال اسناد به‌دست داده به‌عنوان یکی از نخستین [[فهرست آثار رجالی شیعه\|منابع رجالی شیعه]] بر شمرده شده است.<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۸۶.</ref> در مشیخه این کتاب شیخ صدوق از روی غفلت یا فراموشی طریق خود به ۱۲۰ تن از راویان را نیاورده و در حدود ۲۰۰۰ روایت هم بدون ذکر راوی یا معصوم(ع) آمده است. محققان معتقدند که این موضوع بیش از ۲۰۰۰ روایت این کتاب (یک‌سوم کتاب) را [[مرسل]] کرده است. برای حل این مشکلِ کتاب من لایحضره الفقیه پیشنهادهایی ارائه شده است.<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۹۶-۹۷.</ref>

	شیخ صدوق برای کتاب من لایحضره الفقیه چهار ویژگی برشمرده است:		شیخ صدوق برای کتاب من لایحضره الفقیه چهار ویژگی برشمرده است:
خط ۶۷:		خط ۶۷:

	== امتیازات ==		== امتیازات ==
	برخی محققان امتیازاتی برای کتاب من لایحضره الفقیه ~~برشمرده‌اند؛ از جمله~~:		برخی محققان امتیازاتی برای کتاب من لایحضره الفقیه برشمرده‌اند:
	{{ستون\|۲}}		{{ستون\|۲}}
	* استناد به آیات قرآن		* استناد به آیات قرآن
خط ۹۷:		خط ۹۷:
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی نویسنده =		\| بازبینی نویسنده =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =شد
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =ج		\| اولویت =ج

Rezapour در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۴۹

2024-01-23T06:49:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۹
خط ۵۲:		خط ۵۲:
	[[شیخ صدوق]] (۳۰۵-۳۸۱ق) از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته است.<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۷۴.</ref> اعتبار شیخ صدوق از احترام و بزرگداشت او توسط عالمان و فقیهان شیعه استنباط شده است.<ref>حجت، جوامع حدیثی شیعه، ص۸۰.</ref> نجاشی شیخ صدوق را فقیه بزرگ شیعه و چهره برجسته شیعه در خراسان بر می‌شمرد.<ref>نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۱۶ق، ص۲۷۶.</ref> [[شیخ طوسی]] شیخ صدوق را حافظ روایات، آگاه به فقه و [[رجال]]، و حدیث‌شناس معرفی می‌کند.<ref>طوسی، محمد بن حسن، رجال الطوسی، تحقیق جواد قیومی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۱۵ق، ص۴۳۹.</ref>		[[شیخ صدوق]] (۳۰۵-۳۸۱ق) از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته است.<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۷۴.</ref> اعتبار شیخ صدوق از احترام و بزرگداشت او توسط عالمان و فقیهان شیعه استنباط شده است.<ref>حجت، جوامع حدیثی شیعه، ص۸۰.</ref> نجاشی شیخ صدوق را فقیه بزرگ شیعه و چهره برجسته شیعه در خراسان بر می‌شمرد.<ref>نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۱۶ق، ص۲۷۶.</ref> [[شیخ طوسی]] شیخ صدوق را حافظ روایات، آگاه به فقه و [[رجال]]، و حدیث‌شناس معرفی می‌کند.<ref>طوسی، محمد بن حسن، رجال الطوسی، تحقیق جواد قیومی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۱۵ق، ص۴۳۹.</ref>

	ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی، مشهور به شیخ صدوق، از علمای قرن چهارم قمری بوده است. پدر او، مشهور به شیخ القمیین، از علمای قم بود. به نقل منابع، شیخ صدوق به دعای [[امام زمان (ع)]] متولد شد.<ref>شیخ طوسی، محمد بن حسن، الغیبه، تحقیق عبادالله تهرانى و علی‌احمد ناصح، قم، دارالمعارف الإسلامية، ۱۴۱۱ق، ص۲۰۹.</ref> شیخ صدوق برای کسب علم در شهرهای مختلف ~~در محضر بیش از ۲۶۰ نفر رسید~~.<ref>شیخ صدوق، کتاب من لایحضره الفقیه، تحقیق علی‌اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامى، ۱۴۱۳ق، مقدمه محقق، ج۱، ص۶.</ref> حدود ۳۰۰ اثر علمی به شیخ صدوق نسبت داده‌ شده است. ~~به‌جز~~ کتاب من لایحضره الفقیه، معانی الاخبار، [[عیون اخبار الرضا\|عیون اخبار الرضاء،]] الخصال، علل الشرائع و صفات الشیعة از آثار مهم او به‌شمار رفته است.<ref>حجت، جوامع حدیثی شیعه، ص۸۱-۸۳.</ref>		ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی، مشهور به شیخ صدوق، از علمای قرن چهارم قمری بوده است. پدر او، مشهور به شیخ القمیین، از علمای قم بود. به نقل برخی منابع، شیخ صدوق به دعای [[امام زمان (ع)\|امام زمان(ع)]] متولد شد.<ref>شیخ طوسی، محمد بن حسن، الغیبه، تحقیق عبادالله تهرانى و علی‌احمد ناصح، قم، دارالمعارف الإسلامية، ۱۴۱۱ق، ص۲۰۹.</ref> شیخ صدوق برای کسب علم به شهرهای مختلف سفر کرد.<ref>شیخ صدوق، کتاب من لایحضره الفقیه، تحقیق علی‌اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامى، ۱۴۱۳ق، مقدمه محقق، ج۱، ص۶.</ref> حدود ۳۰۰ اثر علمی به شیخ صدوق نسبت داده‌ شده است. کتاب من لایحضره الفقیه، معانی الاخبار، [[عیون اخبار الرضا\|عیون اخبار الرضاء،]] الخصال، علل الشرائع و صفات الشیعة از آثار مهم او به‌شمار رفته است.<ref>حجت، جوامع حدیثی شیعه، ص۸۱-۸۳.</ref>

	== ویژگی‌ها ==		== ویژگی‌ها ==

Rezapour در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۳۹

2024-01-23T06:39:51Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۰۹
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	}}		}}

	'''اعتبار من لایحضره الفقیه''' شیخ صدوق به‌عنوان دومین کتاب از [[کتب اربعه شیعه]] از سوی بسیاری از عالمان برجسته شیعه تأیید شده است. در میان کتب اربعه شیعه، این کتاب از نظر اعتبار پس از [[اعتبار کتاب کافی\|کتاب کافی]] قرار گرفته است. نویسنده کتاب من لایحضره الفقیه، [[شیخ صدوق]]، از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته ~~است. اعتبار شیخ صدوق از احترام و بزرگداشت او توسط عالمان و فقیهان شیعه استنباط شده~~ است.		'''اعتبار من لایحضره الفقیه''' شیخ صدوق به‌عنوان دومین کتاب از [[کتب اربعه شیعه]] از سوی بسیاری از عالمان برجسته شیعه تأیید شده است. در میان کتب اربعه شیعه، این کتاب از نظر اعتبار پس از [[اعتبار کتاب کافی\|کتاب کافی]] قرار گرفته است. نویسنده کتاب من لایحضره الفقیه، [[شیخ صدوق]]، از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته است.

	شیخ صدوق کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. این کتاب را شامل ۴ جزء ~~دانسته‌اند که~~ مشتمل بر ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث است. در این کتاب، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن آن، به‌رغم پرفایده‌بودن ذکر اسناد، از ذکر آنها پرهیز کرده و در پایان کتاب اسناد را تحت عنوان مَشیخِه آورده است. این مشیخه به‌خاطر توثیقی که شیخ صدوق از رجال اسناد به‌دست داده به‌عنوان یکی از نخستین [[فهرست آثار رجالی شیعه\|منابع رجالی شیعه]] بر شمرده شده است.		شیخ صدوق کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. این کتاب شامل ۴ جزء و مشتمل بر ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث است. در این کتاب، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن آن، به‌رغم پرفایده‌بودن ذکر اسناد، از ذکر آنها پرهیز کرده و در پایان کتاب اسناد را تحت عنوان مَشیخِه آورده است. این مشیخه به‌خاطر توثیقی که شیخ صدوق از رجال اسناد به‌دست داده به‌عنوان یکی از نخستین [[فهرست آثار رجالی شیعه\|منابع رجالی شیعه]] بر شمرده شده است.

	محققان برای کتاب من لایحضره الفقیه امتیازاتی چون استناد به آیات قرآن، جمع میان روایات متناقض، تفسیر و ابهام‌زدایی از روایات، توجه به جایگاه [[سند حدیث\|سند]]، اهتمام به اختلاف و نقل‌ها و نسخه‌ها و یادکرد از دیدگاه‌های کلامی و معارفی برشمرده‌اند.		محققان برای کتاب من لایحضره الفقیه امتیازاتی چون استناد به آیات قرآن، جمع میان روایات متناقض، تفسیر و ابهام‌زدایی از روایات، توجه به جایگاه [[سند حدیث\|سند]]، اهتمام به اختلاف و نقل‌ها و نسخه‌ها و یادکرد از دیدگاه‌های کلامی و معارفی برشمرده‌اند.

	== جایگاه ==		== جایگاه ==
	کتاب من لایحضره الفقیه (کتاب کسی که فقیه در نزدش حاضر نیست) شیخ صدوق دومین کتاب از [[کتب اربعه شیعه]] است. در میان کتب اربعه شیعه، این کتاب از نظر اعتبار پس از [[اعتبار کتاب کافی\|کتاب کافی]] قرار گرفته است.<ref>نصیری، علی، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)، ۱۳۹۸ش، ص۷۳.</ref> کتاب من لایحضره الفقیه را از معتبرترین کتاب‌های روایی شیعه و مأخذ علمی معتبری در احکام شرعی شیعه دانسته‌اند. این ~~کتاب، که بیش از نه قرن از نگارش آن گذشته، هنوز~~ مورد توجه و رجوع عالمان شیعه قلمداد ~~کرده‌اند~~.<ref>حجت، هادی، جوامع حدیثی شیعه، تهران، انتشارات سمت و دانشگاه قرآن و حدیث، ۱۳۹۸ش، ص۸۸.</ref>		کتاب من لایحضره الفقیه (کتاب کسی که فقیه در نزدش حاضر نیست) نوشته شیخ صدوق دومین کتاب از [[کتب اربعه شیعه]] است. در میان کتب اربعه شیعه، این کتاب از نظر اعتبار پس از [[اعتبار کتاب کافی\|کتاب کافی]] قرار گرفته است.<ref>نصیری، علی، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)، ۱۳۹۸ش، ص۷۳.</ref> کتاب من لایحضره الفقیه را از معتبرترین کتاب‌های روایی شیعه و مأخذ علمی معتبری در احکام شرعی شیعه دانسته‌اند. این کتاب مورد توجه و رجوع عالمان شیعه قلمداد بوده است.<ref>حجت، هادی، جوامع حدیثی شیعه، تهران، انتشارات سمت و دانشگاه قرآن و حدیث، ۱۳۹۸ش، ص۸۸.</ref>

	سید بن طاووس کتاب من لایحضره الفقیه را بسیار موثق و قابل اعتماد خوانده است.<ref>سید بن طاووس، علی بن موسی، کشف المحجة لثمرة المهجة، نجف، مطبعة الحیدریة، ۱۳۷۰ق، ص۱۲۲.</ref> محدث نوری معتقد است که بنا بر تصریح اهل فن این کتاب پس از کتاب کافی صحیح‌ترین و استوارترین کتاب روایی شیعه است.<ref>نوری، حسن بن محمدتقی، خاتمة مستدرک الوسائل، قم، مؤسسة آل البیت لاحیا‌ء التراث، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۲۹.</ref> برخی عالمان شیعه، با توجه به جایگاه [[شیخ صدوق]] و تصریح خود او به اعتبار روایات کتاب من لایحضره الفقیه، ~~معتقد شدند~~ که احادیث این کتاب همگی از شرایط صحت برخوردار ~~هستند~~ و برای هر عصر و زمانی قابل اعتماد هستند.<ref>حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بیروت، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۳ق، ج۲۰، ص۶۲.</ref>		سید بن طاووس کتاب من لایحضره الفقیه را بسیار موثق و قابل اعتماد خوانده است.<ref>سید بن طاووس، علی بن موسی، کشف المحجة لثمرة المهجة، نجف، مطبعة الحیدریة، ۱۳۷۰ق، ص۱۲۲.</ref> محدث نوری معتقد است که بنا بر تصریح اهل فن این کتاب پس از کتاب کافی صحیح‌ترین و استوارترین کتاب روایی شیعه است.<ref>نوری، حسن بن محمدتقی، خاتمة مستدرک الوسائل، قم، مؤسسة آل البیت لاحیا‌ء التراث، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۲۹.</ref> برخی عالمان شیعه، با توجه به جایگاه [[شیخ صدوق]] و تصریح خود او به اعتبار روایات کتاب من لایحضره الفقیه، معتقدند که احادیث این کتاب همگی از شرایط صحت برخوردار بوده و برای هر عصر و زمانی قابل اعتماد هستند.<ref>حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بیروت، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۳ق، ج۲۰، ص۶۲.</ref>

	== اعتبار مؤلف ==		== اعتبار مؤلف ==

Shamloo در ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۹

2023-12-28T11:19:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در دست ویرایش\|کاربر=Shamloo }}~~
	{{سوال}}		{{سوال}}
	آیا روایات کتاب من لایحضره الفقیه معتبر است؟		آیا روایات کتاب من لایحضره الفقیه معتبر است؟

Shamloo در ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۵

2023-12-28T11:15:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۴۵
خط ۸۹:		خط ۸۹:
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله
	\| شناسه =		\| شناسه =شد
	\| تیترها =		\| تیترها =شد
	\| ویرایش =		\| ویرایش =شد
	\| لینک‌دهی =		\| لینک‌دهی =شد
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه =
	\| تغییر مسیر =		\| تغییر مسیر =شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| بازبینی نویسنده =		\| بازبینی نویسنده =
	\| بازبینی =		\| بازبینی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =		\| اولویت =ج
	\| کیفیت =		\| کیفیت =ب
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Shamloo: /* امتیازات */

2023-12-28T11:15:20Z

امتیازات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۴۵
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	== امتیازات ==		== امتیازات ==
	برخی محققان امتیازاتی برای کتاب من لایحضره الفقیه برشمرده‌اند؛ از جمله:		برخی محققان امتیازاتی برای کتاب من لایحضره الفقیه برشمرده‌اند؛ از جمله:
			{{ستون\|۲}}
	* استناد به آیات قرآن		* استناد به آیات قرآن
	* جمع میان روایات متناقض		* جمع میان روایات متناقض
خط ۷۸:		خط ۷۸:
	* انعکاس مباحث تاریخی در ضمن مطالب کتاب		* انعکاس مباحث تاریخی در ضمن مطالب کتاب
	* انعکاس روایات در زمینه آداب، اخلاق، دعا و زیارات<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۸۸-۹۶.</ref>		* انعکاس روایات در زمینه آداب، اخلاق، دعا و زیارات<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۸۸-۹۶.</ref>
			{{پایان}}

	== منابع ==		== منابع ==

Shamloo: /* جایگاه */

2023-12-28T11:14:46Z

جایگاه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۴۴
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	'''اعتبار من لایحضره الفقیه''' شیخ صدوق به‌عنوان دومین کتاب از [[کتب اربعه شیعه]] از سوی بسیاری از عالمان برجسته شیعه تأیید شده است. در میان کتب اربعه شیعه، این کتاب از نظر اعتبار پس از [[اعتبار کتاب کافی\|کتاب کافی]] قرار گرفته است. نویسنده کتاب من لایحضره الفقیه، [[شیخ صدوق]]، از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته است. اعتبار شیخ صدوق از احترام و بزرگداشت او توسط عالمان و فقیهان شیعه استنباط شده است.		'''اعتبار من لایحضره الفقیه''' شیخ صدوق به‌عنوان دومین کتاب از [[کتب اربعه شیعه]] از سوی بسیاری از عالمان برجسته شیعه تأیید شده است. در میان کتب اربعه شیعه، این کتاب از نظر اعتبار پس از [[اعتبار کتاب کافی\|کتاب کافی]] قرار گرفته است. نویسنده کتاب من لایحضره الفقیه، [[شیخ صدوق]]، از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته است. اعتبار شیخ صدوق از احترام و بزرگداشت او توسط عالمان و فقیهان شیعه استنباط شده است.

	شیخ صدوق کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. این کتاب را شامل ۴ جزء دانسته‌اند که مشتمل بر ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث است. در این کتاب، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن آن، به‌رغم پرفایده‌بودن ذکر اسناد، از ذکر آنها پرهیز کرده و در پایان کتاب اسناد را تحت عنوان ~~مشیخه~~ آورده است. این مشیخه به‌خاطر توثیقی که شیخ صدوق از رجال اسناد به‌دست داده به‌عنوان یکی از منابع ~~نخستین~~ رجالی بر شمرده شده است.		شیخ صدوق کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. این کتاب را شامل ۴ جزء دانسته‌اند که مشتمل بر ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث است. در این کتاب، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن آن، به‌رغم پرفایده‌بودن ذکر اسناد، از ذکر آنها پرهیز کرده و در پایان کتاب اسناد را تحت عنوان مَشیخِه آورده است. این مشیخه به‌خاطر توثیقی که شیخ صدوق از رجال اسناد به‌دست داده به‌عنوان یکی از نخستین [[فهرست آثار رجالی شیعه\|منابع رجالی شیعه]] بر شمرده شده است.

	محققان برای کتاب من لایحضره الفقیه امتیازاتی چون استناد به آیات قرآن، جمع میان روایات متناقض، تفسیر و ابهام‌زدایی از روایات، توجه به جایگاه [[سند حدیث\|سند]]، اهتمام به اختلاف و نقل‌ها و نسخه‌ها و یادکرد از دیدگاه‌های کلامی و معارفی برشمرده‌اند.		محققان برای کتاب من لایحضره الفقیه امتیازاتی چون استناد به آیات قرآن، جمع میان روایات متناقض، تفسیر و ابهام‌زدایی از روایات، توجه به جایگاه [[سند حدیث\|سند]]، اهتمام به اختلاف و نقل‌ها و نسخه‌ها و یادکرد از دیدگاه‌های کلامی و معارفی برشمرده‌اند.

	== جایگاه ==		== جایگاه ==
	کتاب من لایحضره الفقیه (کتاب کسی که فقیه در نزدش حاضر نیست) شیخ صدوق دومین کتاب از کتب اربعه شیعه است. در میان کتب اربعه ~~شیعه~~ این کتاب از نظر اعتبار پس از کتاب کافی قرار گرفته است.<ref>نصیری، علی، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)، ۱۳۹۸ش، ص۷۳.</ref> کتاب من لایحضره الفقیه را از معتبرترین کتاب‌های روایی شیعه و مأخذ علمی معتبری در احکام شرعی شیعه دانسته‌اند. این ~~کتاب~~ که بیش از نه قرن از نگارش آن ~~گذشته~~ هنوز مورد توجه و رجوع عالمان شیعه قلمداد کرده‌اند.<ref>حجت، هادی، جوامع حدیثی شیعه، تهران، انتشارات سمت و دانشگاه قرآن و حدیث، ۱۳۹۸ش، ص۸۸.</ref>		کتاب من لایحضره الفقیه (کتاب کسی که فقیه در نزدش حاضر نیست) شیخ صدوق دومین کتاب از [[کتب اربعه شیعه]] است. در میان کتب اربعه شیعه، این کتاب از نظر اعتبار پس از [[اعتبار کتاب کافی\|کتاب کافی]] قرار گرفته است.<ref>نصیری، علی، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)، ۱۳۹۸ش، ص۷۳.</ref> کتاب من لایحضره الفقیه را از معتبرترین کتاب‌های روایی شیعه و مأخذ علمی معتبری در احکام شرعی شیعه دانسته‌اند. این کتاب، که بیش از نه قرن از نگارش آن گذشته، هنوز مورد توجه و رجوع عالمان شیعه قلمداد کرده‌اند.<ref>حجت، هادی، جوامع حدیثی شیعه، تهران، انتشارات سمت و دانشگاه قرآن و حدیث، ۱۳۹۸ش، ص۸۸.</ref>

	سید بن طاووس کتاب من لایحضره الفقیه را بسیار موثق و قابل اعتماد خوانده است.<ref>سید بن طاووس، علی بن موسی، کشف المحجة لثمرة المهجة، نجف، مطبعة الحیدریة، ۱۳۷۰ق، ص۱۲۲.</ref> محدث نوری معتقد است که بنا بر تصریح اهل فن این کتاب پس از کتاب کافی صحیح‌ترین و استوارترین کتاب روایی شیعه است.<ref>نوری، حسن بن محمدتقی، خاتمة مستدرک الوسائل، قم، مؤسسة آل البیت لاحیا‌ء التراث، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۲۹.</ref> برخی عالمان شیعه، با توجه به جایگاه شیخ صدوق و تصریح خود او به اعتبار روایات کتاب من لایحضره الفقیه، معتقد شدند که احادیث این کتاب همگی از شرایط صحت برخوردار هستند و برای هر عصر و زمانی قابل اعتماد هستند.<ref>حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بیروت، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۳ق، ج۲۰، ص۶۲.</ref>		سید بن طاووس کتاب من لایحضره الفقیه را بسیار موثق و قابل اعتماد خوانده است.<ref>سید بن طاووس، علی بن موسی، کشف المحجة لثمرة المهجة، نجف، مطبعة الحیدریة، ۱۳۷۰ق، ص۱۲۲.</ref> محدث نوری معتقد است که بنا بر تصریح اهل فن این کتاب پس از کتاب کافی صحیح‌ترین و استوارترین کتاب روایی شیعه است.<ref>نوری، حسن بن محمدتقی، خاتمة مستدرک الوسائل، قم، مؤسسة آل البیت لاحیا‌ء التراث، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۲۹.</ref> برخی عالمان شیعه، با توجه به جایگاه [[شیخ صدوق]] و تصریح خود او به اعتبار روایات کتاب من لایحضره الفقیه، معتقد شدند که احادیث این کتاب همگی از شرایط صحت برخوردار هستند و برای هر عصر و زمانی قابل اعتماد هستند.<ref>حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بیروت، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۳ق، ج۲۰، ص۶۲.</ref>

	== اعتبار مؤلف ==		== اعتبار مؤلف ==
	شیخ صدوق (۳۰۵-۳۸۱ق) از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته است.<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۷۴.</ref> اعتبار شیخ صدوق از احترام و بزرگداشت او توسط عالمان و فقیهان شیعه استنباط شده است.<ref>حجت، جوامع حدیثی شیعه، ص۸۰.</ref> نجاشی شیخ صدوق را فقیه بزرگ شیعه و چهره برجسته شیعه در خراسان بر می‌شمرد.<ref>نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۱۶ق، ص۲۷۶.</ref> شیخ طوسی شیخ صدوق را حافظ روایات، آگاه به فقه و [[رجال]]، و حدیث‌شناس معرفی می‌کند.<ref>طوسی، محمد بن حسن، رجال الطوسی، تحقیق جواد قیومی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۱۵ق، ص۴۳۹.</ref>		[[شیخ صدوق]] (۳۰۵-۳۸۱ق) از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته است.<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۷۴.</ref> اعتبار شیخ صدوق از احترام و بزرگداشت او توسط عالمان و فقیهان شیعه استنباط شده است.<ref>حجت، جوامع حدیثی شیعه، ص۸۰.</ref> نجاشی شیخ صدوق را فقیه بزرگ شیعه و چهره برجسته شیعه در خراسان بر می‌شمرد.<ref>نجاشی، احمد بن علی، رجال النجاشی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۱۶ق، ص۲۷۶.</ref> [[شیخ طوسی]] شیخ صدوق را حافظ روایات، آگاه به فقه و [[رجال]]، و حدیث‌شناس معرفی می‌کند.<ref>طوسی، محمد بن حسن، رجال الطوسی، تحقیق جواد قیومی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۱۵ق، ص۴۳۹.</ref>

	ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی، مشهور به شیخ صدوق، از علمای قرن چهارم قمری بوده است. پدر ~~او علی بن حسین،~~ مشهور به شیخ القمیین، از علمای قم بود. به نقل منابع، شیخ صدوق به دعای امام زمان (ع) متولد شد.<ref>شیخ طوسی، محمد بن حسن، الغیبه، تحقیق عبادالله تهرانى و علی‌احمد ناصح، قم، دارالمعارف الإسلامية، ۱۴۱۱ق، ص۲۰۹.</ref> شیخ صدوق برای کسب علم در شهرهای مختلف در محضر بیش از ۲۶۰ نفر رسید.<ref>شیخ صدوق، کتاب من لایحضره الفقیه، تحقیق علی‌اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامى، ۱۴۱۳ق، مقدمه محقق، ج۱، ص۶.</ref> حدود ۳۰۰ اثر علمی به شیخ صدوق نسبت داده‌ شده است. به‌جز کتاب من لایحضره الفقیه، معانی الاخبار، [[عیون اخبار الرضا\|عیون اخبار الرضاء،]] الخصال، علل الشرائع و صفات الشیعة از آثار مهم او به‌شمار رفته است.<ref>حجت، جوامع حدیثی شیعه، ص۸۱-۸۳.</ref>		ابوجعفر محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی، مشهور به شیخ صدوق، از علمای قرن چهارم قمری بوده است. پدر او، مشهور به شیخ القمیین، از علمای قم بود. به نقل منابع، شیخ صدوق به دعای [[امام زمان (ع)]] متولد شد.<ref>شیخ طوسی، محمد بن حسن، الغیبه، تحقیق عبادالله تهرانى و علی‌احمد ناصح، قم، دارالمعارف الإسلامية، ۱۴۱۱ق، ص۲۰۹.</ref> شیخ صدوق برای کسب علم در شهرهای مختلف در محضر بیش از ۲۶۰ نفر رسید.<ref>شیخ صدوق، کتاب من لایحضره الفقیه، تحقیق علی‌اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامى، ۱۴۱۳ق، مقدمه محقق، ج۱، ص۶.</ref> حدود ۳۰۰ اثر علمی به شیخ صدوق نسبت داده‌ شده است. به‌جز کتاب من لایحضره الفقیه، معانی الاخبار، [[عیون اخبار الرضا\|عیون اخبار الرضاء،]] الخصال، علل الشرائع و صفات الشیعة از آثار مهم او به‌شمار رفته است.<ref>حجت، جوامع حدیثی شیعه، ص۸۱-۸۳.</ref>

	== ویژگی‌ها ==		== ویژگی‌ها ==
	شیخ صدوق کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. در منطقه‌ای به نام ایلاق، بزرگی با اشاره به کتاب محمد بن زکریا رازی با نام من لایحضره الطبیب (کسی که به طبیب دسترسی ندارد) از شیخ صدوق می‌خواهد که کتابی درباره موضوعات مختلف فقه شیعه بنویسد و نام آن را من لایحضره الفقیه بگذارد تا در وقت عدم دسترسی به فقیه به آن مراجعه شود.<ref>صدوق، من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۲-۳.</ref> کتاب من لایحضره الفقیه شامل ۴ جزء دانسته‌اند که شامل ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث است.<ref>بحرانی، یوسف بن احمد، لولوة البحرین، نجف، دارالنعمان، ۱۳۸۶ق، ص۳۹۵.</ref>		[[شیخ صدوق]] کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. در منطقه‌ای به نام ایلاق، بزرگی با اشاره به کتاب محمد بن زکریا رازی با نام من لایحضره الطبیب (کسی که به طبیب دسترسی ندارد) از شیخ صدوق می‌خواهد که کتابی درباره موضوعات مختلف فقه شیعه بنویسد و نام آن را من لایحضره الفقیه بگذارد تا در وقت عدم دسترسی به فقیه به آن مراجعه شود.<ref>صدوق، من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۲-۳.</ref> کتاب من لایحضره الفقیه شامل ۴ جزء دانسته‌اند که شامل ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث است.<ref>بحرانی، یوسف بن احمد، لولوة البحرین، نجف، دارالنعمان، ۱۳۸۶ق، ص۳۹۵.</ref>

	در کتاب من لایحضره الفقیه، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن آن، به‌رغم پرفایده‌بودن ذکر ~~اسناد،~~ از ذکر آنها پرهیز کرده و در پایان کتاب در فصلی گسترده اسناد خود را تحت عنوان ~~مشیخه~~ آورده است. این مشیخه به‌خاطر توثیقی که شیخ صدوق از رجال اسناد به‌دست داده به‌عنوان یکی از منابع ~~نخستین~~ رجالی بر شمرده شده است.<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۸۶.</ref> در مشیخه این کتاب شیخ صدوق از روی غفلت یا فراموشی طریق خود به ۱۲۰ تن از راویان را نیاورده و در حدود ۲۰۰۰ روایت هم بدون ذکر راوی یا ~~مروی عنه~~ آمده است. محققان معتقدند که این موضوع بیش از ۲۰۰۰ روایت این کتاب (یک‌سوم کتاب) را مرسل کرده است. برای حل این ~~مشکل~~ کتاب من لایحضره الفقیه پیشنهادهایی ارائه شده است.<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۹۶-۹۷.</ref>		در کتاب من لایحضره الفقیه، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن آن، به‌رغم پرفایده‌بودن ذکر [[سلسله حدیث\|اسناد]]، از ذکر آنها پرهیز کرده و در پایان کتاب در فصلی گسترده اسناد خود را تحت عنوان مَشیخِه آورده است. این مشیخه به‌خاطر توثیقی که شیخ صدوق از رجال اسناد به‌دست داده به‌عنوان یکی از نخستین [[فهرست آثار رجالی شیعه\|منابع رجالی شیعه]] بر شمرده شده است.<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۸۶.</ref> در مشیخه این کتاب شیخ صدوق از روی غفلت یا فراموشی طریق خود به ۱۲۰ تن از راویان را نیاورده و در حدود ۲۰۰۰ روایت هم بدون ذکر راوی یا معصوم(ع) آمده است. محققان معتقدند که این موضوع بیش از ۲۰۰۰ روایت این کتاب (یک‌سوم کتاب) را [[مرسل]] کرده است. برای حل این مشکلِ کتاب من لایحضره الفقیه پیشنهادهایی ارائه شده است.<ref>نصیری، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، ص۹۶-۹۷.</ref>

	شیخ صدوق برای کتاب من لایحضره الفقیه چهار ویژگی برشمرده است:		شیخ صدوق برای کتاب من لایحضره الفقیه چهار ویژگی برشمرده است:

	* اینکه مطالب کتاب فتواهای فقهی او هست؛		* اینکه مطالب کتاب فتواهای فقهی او هست؛
	* اینکه روایات این کتاب از نظر ~~صدوق~~ صحیح است؛		* اینکه روایات این کتاب از نظر او صحیح است؛
	* اینکه ~~صدوق~~ محتوای کتاب خود را حجت میان خود و پروردگارش دانسته است؛		* اینکه محتوای کتاب خود را حجت میان خود و پروردگارش دانسته است؛
	* اینکه تمام روایات این کتاب از کتاب‌های مرجع و قابل اعتماد گرفته شده است.<ref>شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص۳.</ref>		* اینکه تمام روایات این کتاب از کتاب‌های مرجع و قابل اعتماد گرفته شده است.<ref>شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج۱، ص۳.</ref>

خط ۷۲:		خط ۷۲:
	* استناد به آیات قرآن		* استناد به آیات قرآن
	* جمع میان روایات متناقض		* جمع میان روایات متناقض
	* تفسیر و ~~ابهام زدایی~~ از روایات		* تفسیر و ابهام‌زدایی از روایات
	* توجه به جایگاه سند		* توجه به جایگاه [[سلسله حدیث\|سند]]
	* اهتمام به اختلاف و نقل‌ها و نسخه‌ها		* اهتمام به اختلاف و نقل‌ها و نسخه‌ها
	* یادکرد از دیدگاه‌های کلامی و معارفی		* یادکرد از دیدگاه‌های کلامی و معارفی

Shamloo در ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۶

2023-12-28T11:06:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۳۶
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	}}		}}

	'''اعتبار من لایحضره الفقیه''' شیخ صدوق به‌عنوان دومین کتاب از [[کتب اربعه شیعه]] از سوی بسیاری از عالمان برجسته شیعه تأیید شده است. در میان کتب اربعه شیعه، این کتاب از نظر اعتبار پس از کتاب کافی قرار گرفته است. نویسنده کتاب من لایحضره الفقیه، شیخ ~~صدوق،~~ از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته است. اعتبار شیخ صدوق از احترام و بزرگداشت او توسط عالمان و فقیهان شیعه استنباط شده است.		'''اعتبار من لایحضره الفقیه''' شیخ صدوق به‌عنوان دومین کتاب از [[کتب اربعه شیعه]] از سوی بسیاری از عالمان برجسته شیعه تأیید شده است. در میان کتب اربعه شیعه، این کتاب از نظر اعتبار پس از [[اعتبار کتاب کافی\|کتاب کافی]] قرار گرفته است. نویسنده کتاب من لایحضره الفقیه، [[شیخ صدوق]]، از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته است. اعتبار شیخ صدوق از احترام و بزرگداشت او توسط عالمان و فقیهان شیعه استنباط شده است.

	شیخ صدوق کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. این کتاب را شامل ۴ جزء دانسته‌اند که مشتمل بر ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث است. در این کتاب، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن آن، به‌رغم پرفایده‌بودن ذکر اسناد، از ذکر آنها پرهیز کرده و در پایان کتاب اسناد ~~خود~~ را تحت عنوان مشیخه آورده است. این مشیخه به‌خاطر توثیقی که شیخ صدوق از رجال اسناد به‌دست داده به‌عنوان یکی از منابع نخستین رجالی بر شمرده شده است.		شیخ صدوق کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. این کتاب را شامل ۴ جزء دانسته‌اند که مشتمل بر ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث است. در این کتاب، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن آن، به‌رغم پرفایده‌بودن ذکر اسناد، از ذکر آنها پرهیز کرده و در پایان کتاب اسناد را تحت عنوان مشیخه آورده است. این مشیخه به‌خاطر توثیقی که شیخ صدوق از رجال اسناد به‌دست داده به‌عنوان یکی از منابع نخستین رجالی بر شمرده شده است.

	محققان برای کتاب من لایحضره الفقیه امتیازاتی چون استناد به آیات قرآن، جمع میان روایات ~~متناق،~~ تفسیر و ابهام‌زدایی از روایات، توجه به جایگاه ~~سند،~~ اهتمام به اختلاف و نقل‌ها و ~~نسخه‌ه~~ و یادکرد از دیدگاه‌های کلامی و معارفی برشمرده‌اند.		محققان برای کتاب من لایحضره الفقیه امتیازاتی چون استناد به آیات قرآن، جمع میان روایات متناقض، تفسیر و ابهام‌زدایی از روایات، توجه به جایگاه [[سند حدیث\|سند]]، اهتمام به اختلاف و نقل‌ها و نسخه‌ها و یادکرد از دیدگاه‌های کلامی و معارفی برشمرده‌اند.

	== جایگاه ==		== جایگاه ==

Shamloo در ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۴

2023-12-28T11:04:36Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۳۴
خط ۳۹:		خط ۳۹:
	}}		}}

	اعتبار من لایحضره الفقیه ~~به عنوان~~ دومین کتاب از کتب اربعه شیعه از سوی بسیاری از عالمان برجسته شیعه تأیید شده است.		'''اعتبار من لایحضره الفقیه''' شیخ صدوق به‌عنوان دومین کتاب از [[کتب اربعه شیعه]] از سوی بسیاری از عالمان برجسته شیعه تأیید شده است. در میان کتب اربعه شیعه، این کتاب از نظر اعتبار پس از کتاب کافی قرار گرفته است. نویسنده کتاب من لایحضره الفقیه، شیخ صدوق، از مشهورترین فقیهان و محدثان شیعه به‌شمار رفته است. اعتبار شیخ صدوق از احترام و بزرگداشت او توسط عالمان و فقیهان شیعه استنباط شده است.

			شیخ صدوق کتاب من لایحضره الفقیه را در سال ۳۶۸ق در سفر خود به خراسان در شهر بلخ نگاشته است. این کتاب را شامل ۴ جزء دانسته‌اند که مشتمل بر ۶۳۶ یا ۶۶۶ باب و ۵۹۹۸ حدیث است. در این کتاب، مؤلف برای پرهیز از طولانی‌شدن آن، به‌رغم پرفایده‌بودن ذکر اسناد، از ذکر آنها پرهیز کرده و در پایان کتاب اسناد خود را تحت عنوان مشیخه آورده است. این مشیخه به‌خاطر توثیقی که شیخ صدوق از رجال اسناد به‌دست داده به‌عنوان یکی از منابع نخستین رجالی بر شمرده شده است.

			محققان برای کتاب من لایحضره الفقیه امتیازاتی چون استناد به آیات قرآن، جمع میان روایات متناق، تفسیر و ابهام‌زدایی از روایات، توجه به جایگاه سند، اهتمام به اختلاف و نقل‌ها و نسخه‌ه و یادکرد از دیدگاه‌های کلامی و معارفی برشمرده‌اند.

	== جایگاه ==		== جایگاه ==
	کتاب من لایحضره الفقیه شیخ صدوق دومین کتاب از کتب اربعه شیعه است. در میان کتب اربعه شیعه این کتاب از نظر اعتبار پس از کتاب کافی قرار گرفته است.<ref>نصیری، علی، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)، ۱۳۹۸ش، ص۷۳.</ref> کتاب من لایحضره الفقیه را از معتبرترین کتاب‌های روایی شیعه و مأخذ علمی معتبری در احکام شرعی شیعه دانسته‌اند. این کتاب که بیش از نه قرن از نگارش آن گذشته هنوز مورد توجه و رجوع عالمان شیعه قلمداد کرده‌اند.<ref>حجت، هادی، جوامع حدیثی شیعه، تهران، انتشارات سمت و دانشگاه قرآن و حدیث، ۱۳۹۸ش، ص۸۸.</ref>		کتاب من لایحضره الفقیه (کتاب کسی که فقیه در نزدش حاضر نیست) شیخ صدوق دومین کتاب از کتب اربعه شیعه است. در میان کتب اربعه شیعه این کتاب از نظر اعتبار پس از کتاب کافی قرار گرفته است.<ref>نصیری، علی، آشنایی با جوامع حدیثی شیعه و اهل‌سنت، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)، ۱۳۹۸ش، ص۷۳.</ref> کتاب من لایحضره الفقیه را از معتبرترین کتاب‌های روایی شیعه و مأخذ علمی معتبری در احکام شرعی شیعه دانسته‌اند. این کتاب که بیش از نه قرن از نگارش آن گذشته هنوز مورد توجه و رجوع عالمان شیعه قلمداد کرده‌اند.<ref>حجت، هادی، جوامع حدیثی شیعه، تهران، انتشارات سمت و دانشگاه قرآن و حدیث، ۱۳۹۸ش، ص۸۸.</ref>

	سید بن طاووس کتاب من لایحضره الفقیه را بسیار موثق و قابل اعتماد خوانده است.<ref>سید بن طاووس، علی بن موسی، کشف المحجة لثمرة المهجة، نجف، مطبعة الحیدریة، ۱۳۷۰ق، ص۱۲۲.</ref> محدث نوری معتقد است که بنا بر تصریح اهل فن این کتاب پس از کتاب کافی صحیح‌ترین و استوارترین کتاب روایی شیعه است.<ref>نوری، حسن بن محمدتقی، خاتمة مستدرک الوسائل، قم، مؤسسة آل البیت لاحیا‌ء التراث، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۲۹.</ref> برخی عالمان شیعه، با توجه به جایگاه شیخ صدوق و تصریح خود او به اعتبار روایات کتاب من لایحضره الفقیه، معتقد شدند که احادیث این کتاب همگی از شرایط صحت برخوردار هستند و برای هر عصر و زمانی قابل اعتماد هستند.<ref>حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بیروت، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۳ق، ج۲۰، ص۶۲.</ref>		سید بن طاووس کتاب من لایحضره الفقیه را بسیار موثق و قابل اعتماد خوانده است.<ref>سید بن طاووس، علی بن موسی، کشف المحجة لثمرة المهجة، نجف، مطبعة الحیدریة، ۱۳۷۰ق، ص۱۲۲.</ref> محدث نوری معتقد است که بنا بر تصریح اهل فن این کتاب پس از کتاب کافی صحیح‌ترین و استوارترین کتاب روایی شیعه است.<ref>نوری، حسن بن محمدتقی، خاتمة مستدرک الوسائل، قم، مؤسسة آل البیت لاحیا‌ء التراث، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۲۲۹.</ref> برخی عالمان شیعه، با توجه به جایگاه شیخ صدوق و تصریح خود او به اعتبار روایات کتاب من لایحضره الفقیه، معتقد شدند که احادیث این کتاب همگی از شرایط صحت برخوردار هستند و برای هر عصر و زمانی قابل اعتماد هستند.<ref>حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، بیروت، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۱۳ق، ج۲۰، ص۶۲.</ref>