Aliazad در ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۰

2025-07-29T09:30:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۰
خط ۷۳:		خط ۷۳:
	[[es:Principios de la religión]]		[[es:Principios de la religión]]
	[[bn:ইসলাম ধর্মের মূলনীতি (উসুলে দ্বীন)]]		[[bn:ইসলাম ধর্মের মূলনীতি (উসুলে দ্বীন)]]
			{{#seo:
			\|title=اصول دین - تعریف و فهرست اصول دین در اسلام - ویکی پاسخ
			\|title_mode=Replaced Title
			\|keywords=اصول دین
			\|description=اصول دین شامل باورهای بنیادین اسلامی است که پذیرش آن‌ها برای هر مسلمان ضروری است. در این نوشتار با مفهوم و اقسام آن آشنا شوید.
			}}

Aliazad در ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۸

2025-07-29T09:28:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۸
خط ۵:		خط ۵:
	{{پاسخ}}'''اصول دین''' اسلام را [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]] دانسته‌اند. گفته شده این سه اصل اساس و بنیان دین است. عالمان شیعه، اصل [[عدل]] و [[امامت]] را به این سه اصل اضافه کرده‌اند؛ از این جهت اصول دین نزد شیعه، پنج اصل است. عدم شناخت و اعتقاد به اصول دین انسان را از اسلام خارج می‌سازد.		{{پاسخ}}'''اصول دین''' اسلام را [[توحید]]، [[نبوت]] و [[معاد]] دانسته‌اند. گفته شده این سه اصل اساس و بنیان دین است. عالمان شیعه، اصل [[عدل]] و [[امامت]] را به این سه اصل اضافه کرده‌اند؛ از این جهت اصول دین نزد شیعه، پنج اصل است. عدم شناخت و اعتقاد به اصول دین انسان را از اسلام خارج می‌سازد.

	اصطلاح اصول دین در قرآن و احادیث نیامده است و این اصطلاح را برخی از متکلمان وضع کرده‌اند. مشخص نیست که اصطلاح اصول دین از چه زمانی متداول شده و چه کسی آن را وضع کرده است. واضعان این اصطلاح از این‌رو این اعتقادات را اصول دین نامیده‌اند که به نظر ایشان علوم دینی مثل حدیث، فقه و تفسیر مبتنی بر آنهاست.		اصطلاح اصول دین در قرآن و احادیث نیامده است و این اصطلاح را برخی از متکلمان وضع کرده‌اند. مشخص نیست که اصطلاح اصول دین از چه زمانی متداول شده و چه کسی آن را وضع کرده است. واضعان این اصطلاح از این‌رو این اعتقادات را اصول دین نامیده‌اند که به نظر ایشان علوم دینی مثل حدیث، فقه و [[تفسیر]] مبتنی بر آنهاست.

	== تاریخچه اصطلاح ==		== تاریخچه اصطلاح ==
	اصطلاح اصول دین شهرت بسیاری دارد و در تاریخ اندیشه‌های دینی در اسلام نقش برجسته‌ای ایفا کرده است، اما در ''قرآن'' و در احادیث شیعه و اهل سنت، چیزی به‌عنوان تقسیم‌بندی معارف دینی به‌صورت اصول و فروع وجود ندارد. این امر نشان می‌دهد که این دو اصطلاح را برخی از متکلمان وضع کرده‌اند. برخی از دانشمندان مسلمان مانند [[ابن‌تیمیه]] (درگذشته ۷۲۸ق) که اساساً علم کلام و علوم عقلی و فلسفی را مخالف دین و دینداری می‌انگارند و در این زمینه دیدگاهی بسیار افراطی دارند، به این دلیل که اصول دین تعبیری قرآنی یا حدیثی نیست، وضع چنین اصطلاحی را مخالف با تعالیم [[پیامبر(ص)]] می‌دانند.{{مدرک\|date=آبان۱۴۰۳}} به هر حال، مشخص نیست که اصطلاح اصول دین از چه زمانی متداول شده و چه کسی آن را وضع کرده است. ابن‌ندیم نیز رساله‌ای با نام ''اصول الدین'' به ابوموسی مردار نسبت داده است و این امر نشان می‌دهد که این اصطلاح در اوایل قرن ۳ قمری تعبیری آشنا و جاافتاده بوده است.<ref>گذشته، ناصر، «اصول دین»، دانشنامه ایران، تهران، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج۴، ذیل مدخل.</ref>		اصطلاح اصول دین شهرت بسیاری دارد و در تاریخ اندیشه‌های دینی در اسلام نقش برجسته‌ای ایفا کرده است، اما در ''قرآن'' و در احادیث شیعه و اهل سنت، چیزی به‌عنوان تقسیم‌بندی معارف دینی به‌صورت اصول و [[فروع دین\|فروع]] وجود ندارد. این امر نشان می‌دهد که این دو اصطلاح را برخی از متکلمان وضع کرده‌اند. برخی از دانشمندان مسلمان مانند [[ابن‌تیمیه]] (درگذشته ۷۲۸ق) که اساساً علم کلام و علوم عقلی و فلسفی را مخالف دین و دینداری می‌انگارند و در این زمینه دیدگاهی بسیار افراطی دارند، به این دلیل که اصول دین تعبیری قرآنی یا حدیثی نیست، وضع چنین اصطلاحی را مخالف با تعالیم [[پیامبر(ص)]] می‌دانند.{{مدرک\|date=آبان۱۴۰۳}} به هر حال، مشخص نیست که اصطلاح اصول دین از چه زمانی متداول شده و چه کسی آن را وضع کرده است. ابن‌ندیم نیز رساله‌ای با نام ''اصول الدین'' به ابوموسی مردار نسبت داده است و این امر نشان می‌دهد که این اصطلاح در اوایل قرن ۳ قمری تعبیری آشنا و جاافتاده بوده است.<ref>گذشته، ناصر، «اصول دین»، دانشنامه ایران، تهران، مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج۴، ذیل مدخل.</ref>

	== جایگاه ==		== جایگاه ==
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	=== نبوت ===		=== نبوت ===
	باور به نبوت به این معناست که حضرت محمد(ص) پیام آور و فرستاده خداست و به دنبال زنجیره‌ای از پیامبران و به عنوان واپسین آنها از سوی خداوند برگزیده شده است. قرآن کریم مجموعه‌ای از گفتارهای خداوند است که به او وحی گردیده است.<ref>جمعی از نویسندگان، «اسلام»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۸، ذیل مدخل.</ref>		باور به نبوت به این معناست که حضرت محمد(ص) پیام آور و فرستاده خداست و به دنبال زنجیره‌ای از پیامبران و به عنوان واپسین آنها از سوی خداوند برگزیده شده است. قرآن کریم مجموعه‌ای از گفتارهای خداوند است که به او [[وحیانی بودن الفاظ قرآن\|وحی]] گردیده است.<ref>جمعی از نویسندگان، «اسلام»، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج۸، ذیل مدخل.</ref>

	=== معاد ===		=== معاد ===
	معاد یعنی بازگشت.{{مدرک\|date=آبان۱۴۰۳}} مراد از معاد در کلمات متکلمان و فلاسفه، حیات بعد از مرگ است که انسان دوباره زنده می‌شود. معاد را روزی گویند که به اعمال انسان‌ها رسیدگی می‌شود و نیکوکاران پاداش نیکوکاری خود را گرفته و بدکاران به کیفر اعمال زشت خود می‌رسند و عذاب شوند. یکی از مسائل مهم که از دیر زمان مورد توجه ادیان و متکلمان و فلاسفه قرار گرفته است همان مسئله زندگی بعد از مرگ و معاد است. پیروان ادیان معتقد به زندگی بعد از مرگ بوده و یکی از اساسی‌ترین مسائل مذهبی بحساب می‌آورند.<ref>سجادی، جعفر، فرهنگ معارف اسلامی، ج۳، ص۱۸۱۵.</ref>		[[معاد در قرآن\|معاد]] یعنی بازگشت.{{مدرک\|date=آبان۱۴۰۳}} مراد از معاد در کلمات متکلمان و فلاسفه، حیات بعد از مرگ است که انسان دوباره زنده می‌شود. معاد را روزی گویند که به اعمال انسان‌ها رسیدگی می‌شود و نیکوکاران پاداش نیکوکاری خود را گرفته و بدکاران به کیفر اعمال زشت خود می‌رسند و عذاب شوند. یکی از مسائل مهم که از دیر زمان مورد توجه ادیان و متکلمان و فلاسفه قرار گرفته است همان مسئله زندگی بعد از مرگ و معاد است. پیروان ادیان معتقد به زندگی بعد از مرگ بوده و یکی از اساسی‌ترین مسائل مذهبی بحساب می‌آورند.<ref>سجادی، جعفر، فرهنگ معارف اسلامی، ج۳، ص۱۸۱۵.</ref>

	=== عدل ===		=== عدل ===
	گرچه صفت ~~«عدل»~~ نیز یکی از صفات فعل خداست؛ ولی اهمیت و پررنگ شدنش به خاطر نزاع شدیدی بود که میان اشاعره با شیعه و معتزله درباره آن درگرفت و این بحث باعث شد تا معتزله و شیعه به عدلیه مشهور شده و کم‌کم اصل عدالت در کنار امامت جزو مشخصات مذهب شیعه قرار بگیرد. ضمن اینکه بسیاری از صفات فعل خدا در حقیقت به ریشه عدل بازمی‌گردد و با توجه به مفهوم گسترده عدل که شامل عدالت اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی می‌شود زیبنده است چنین اصل اعتقادی به عنوان یکی از ارکان اسلام معرفی شود.<ref>«[http://www.makarem.ir/main.aspx?typeinfo=42&lid=0&mid=412783&catid=-2 عدل از اصول دین]»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی، انتشار: ۱۰ مهر ۱۳۹۷ش، بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.</ref>		گرچه صفت «[[عدل الهی\|عدل]]» نیز یکی از صفات فعل خداست؛ ولی اهمیت و پررنگ شدنش به خاطر نزاع شدیدی بود که میان اشاعره با شیعه و معتزله درباره آن درگرفت و این بحث باعث شد تا معتزله و شیعه به عدلیه مشهور شده و کم‌کم اصل عدالت در کنار امامت جزو مشخصات مذهب شیعه قرار بگیرد. ضمن اینکه بسیاری از صفات فعل خدا در حقیقت به ریشه عدل بازمی‌گردد و با توجه به مفهوم گسترده عدل که شامل عدالت اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی می‌شود زیبنده است چنین اصل اعتقادی به عنوان یکی از ارکان اسلام معرفی شود.<ref>«[http://www.makarem.ir/main.aspx?typeinfo=42&lid=0&mid=412783&catid=-2 عدل از اصول دین]»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی، انتشار: ۱۰ مهر ۱۳۹۷ش، بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.</ref>

	=== امامت ===		=== امامت ===
	امامت یک منصب الهی بوده و تمام وظایف انبیاء _بجز دریافت وحی و آنچه شبیه آن است_ برای امامان ثابت است. از این رو عصمت که شرط نبوت می‌باشد در امام نیز هست. این تفاوت موجب می‌شود ما امامت را جزء اصول دین بدانیم.<ref>«[https://makarem.ir/main.aspx?lid=0&typeinfo=43&mid=393448 تعریف امامت]»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی، انتشار: ۲۹ فروردین ۱۳۹۵ش، بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.</ref> امامت بی‌تردید محوری‌ترین جایگاه و نقش را در منظومة اندیشة کلامی شیعة امامیه داراست. اعتقاد به «نص‌ّ» و ~~«عصمت»~~ از یک سو، و نقشی که امامیه برای جایگاه معنوی امام، یعنی مرجعیت انحصاری دینی امامان قائل بوده‌اند، می‌تواند نشانگر اهمیت این جایگاه باشد.<ref>انصاری، حسن، «امامت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ذیل مدخل.</ref>		امامت یک منصب الهی بوده و تمام وظایف انبیاء _بجز دریافت وحی و آنچه شبیه آن است_ برای امامان ثابت است. از این رو عصمت که شرط نبوت می‌باشد در امام نیز هست. این تفاوت موجب می‌شود ما امامت را جزء اصول دین بدانیم.<ref>«[https://makarem.ir/main.aspx?lid=0&typeinfo=43&mid=393448 تعریف امامت]»، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت الله مکارم شیرازی، انتشار: ۲۹ فروردین ۱۳۹۵ش، بازدید: ۹ آبان ۱۴۰۲ش.</ref> امامت بی‌تردید محوری‌ترین جایگاه و نقش را در منظومة اندیشة کلامی شیعة امامیه داراست. اعتقاد به «نص‌ّ» و «[[عصمت انبیا\|عصمت]]» از یک سو، و نقشی که امامیه برای جایگاه معنوی امام، یعنی مرجعیت انحصاری دینی امامان قائل بوده‌اند، می‌تواند نشانگر اهمیت این جایگاه باشد.<ref>انصاری، حسن، «امامت»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ذیل مدخل.</ref>

	== مطالعه بیشتر ==		== مطالعه بیشتر ==

Yrahimi: /* منابع */

2025-02-28T20:57:24Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۲۷
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
	[[ar:أصول الدين]]		[[ar:أصول الدين]]
			[[ps:د دین اصول]]
	[[fr:Principes fondementaux de la religion]]		[[fr:Principes fondementaux de la religion]]
	[[ms:Ushuluddin]]		[[ms:Ushuluddin]]

Yrahimi: /* منابع */

2025-02-25T13:58:56Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۸
خط ۷۱:		خط ۷۱:
	[[en:Fundamental Principles of Religion]]		[[en:Fundamental Principles of Religion]]
	[[es:Principios de la religión]]		[[es:Principios de la religión]]
			[[bn:ইসলাম ধর্মের মূলনীতি (উসুলে দ্বীন)]]

Yrahimi: /* منابع */

2025-02-20T18:10:50Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۰
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	[[ru:Основы религии]]		[[ru:Основы религии]]
	[[en:Fundamental Principles of Religion]]		[[en:Fundamental Principles of Religion]]
			[[es:Principios de la religión]]

Yrahimi: /* منابع */

2025-02-19T01:54:34Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۴
خط ۶۷:		خط ۶۷:
	[[ar:أصول الدين]]		[[ar:أصول الدين]]
	[[fr:Principes fondementaux de la religion]]		[[fr:Principes fondementaux de la religion]]
			[[ms:Ushuluddin]]
	[[ru:Основы религии]]		[[ru:Основы религии]]
	[[en:Fundamental Principles of Religion]]		[[en:Fundamental Principles of Religion]]

Yrahimi: /* منابع */

2025-02-16T21:08:09Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۳۸
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	[[fr:Principes fondementaux de la religion]]		[[fr:Principes fondementaux de la religion]]
	[[ru:Основы религии]]		[[ru:Основы религии]]
			[[en:Fundamental Principles of Religion]]

Yrahimi: /* منابع */

2025-02-01T09:51:49Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۱
خط ۶۷:		خط ۶۷:
	[[ar:أصول الدين]]		[[ar:أصول الدين]]
	[[fr:Principes fondementaux de la religion]]		[[fr:Principes fondementaux de la religion]]
			[[ru:Основы религии]]

Yrahimi: /* منابع */

2025-01-28T21:12:00Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۴۲
خط ۶۶:		خط ۶۶:
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
	[[ar:أصول الدين]]		[[ar:أصول الدين]]
			[[fr:Principes fondementaux de la religion]]

Yrahimi: /* منابع */

2025-01-23T10:33:02Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۰۳
خط ۶۵:		خط ۶۵:
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}
			[[ar:أصول الدين]]

اصول دین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Aliazad در ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۰

Aliazad در ‏۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۸

Yrahimi: /* منابع */

Yrahimi: /* منابع */

Yrahimi: /* منابع */

Yrahimi: /* منابع */

Yrahimi: /* منابع */

Yrahimi: /* منابع */

Yrahimi: /* منابع */

Yrahimi: /* منابع */