استجابت دعای امام - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi: Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:استجابت دعای امام را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به استجابت دعای امام منتقل کرد

2025-09-10T11:57:29Z

Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:استجابت دعای امام را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به استجابت دعای امام منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۷
(بدون تفاوت)

Shahroudi در ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۶

2025-09-10T11:56:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{پیش نویس\|تکمیل}}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۷:		خط ۶:

	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	[[مفهوم غیبت امام زمان(ع)\|غیبت امام زمان(عج)]] یکی از رازهای الهی بوده و در برخی روایات آمده که حکمت آن پس از [[ظهور امام زمان\|ظهور]] روشن می شود. در [[اجابت دعا]] عوامل و شرايط مختلفی تأثير گذار است. برخی شرائط به زمان و مکان دعا يا اجابت مربوط است . برخی به دعا کننده و برخی نيز به دعا شونده، مربوط است. انبيا و ائمه به عنوان دعاکننده، مستجاب الدعوه هستند ليکن دعا شوندگان يک سری لياقت‌ها و شايستگی‌هايی بايد داشته باشند تا دعا در حق آنان مستجاب گردد. در غير اين‌صورت دعای آنان نيز موثر نخواهد شد، و اين نقص دعاشونده است نه دعا کننده. همچنین در اجابت دعا فوريت زمانی مطرح نيست؛ گاهی ممکن است دعا اجابت گردد ليکن زمان تحقق و برخورداری از آن به خاطر منافع بيشتر و مصالح مهم‌تر به تأخير بیافتد.		[[مفهوم غیبت امام زمان(ع)\|غیبت امام زمان(عج)]] یکی از رازهای الهی بوده و در برخی روایات آمده که حکمت آن پس از [[ظهور امام زمان\|ظهور]] روشن می شود. در [[اجابت دعا]] عوامل و شرايط مختلفی تأثير گذار است. برخی شرائط به زمان و مکان دعا يا اجابت مربوط است . برخی به دعا کننده و برخی نيز به دعا شونده، مربوط است. انبيا و ائمه به عنوان دعاکننده، [[مستجاب الدعوه]] هستند ليکن دعا شوندگان يک سری لياقت‌ها و شايستگی‌هايی بايد داشته باشند تا دعا در حق آنان مستجاب گردد. در غير اين‌صورت دعای آنان نيز موثر نخواهد شد، و اين نقص دعاشونده است نه دعا کننده. همچنین در اجابت دعا فوريت زمانی مطرح نيست؛ گاهی ممکن است دعا اجابت گردد ليکن زمان تحقق و برخورداری از آن به خاطر منافع بيشتر و مصالح مهم‌تر به تأخير بیافتد.

	دعا يکی از عوامل شکل‌دهنده و تأثيرگذار در حوادث جهان است و در کنار حوادث و علل ديگر عمل می‌کند. اگر قرار باشد که با دعا همه چيز در جهان حادث شده و اتفاق افتد، پس علل و اسباب ديگر و قوانين و سنت‌های خداوند چه نقشی خواهند داشت؟ اگر قرار باشد که با دعا، تمام بيماران شفا يابند، بايد تمام نظام و اسباب عالم برچيده شود و همه انسان‌ها تا ابد در دنيا زنده بمانند، در حالی که مرگ و رفتن از دنيا يک سنت قطعی و تخلف‌ناپذير الهی است. بنابراين دعاها در چنين موردی، در کنار عوامل ديگر تحقق می‌‌پذيرد.		[[دعا]] يکی از عوامل شکل‌دهنده و تأثيرگذار در حوادث جهان است و در کنار حوادث و علل ديگر عمل می‌کند. اگر قرار باشد که با دعا همه چيز در جهان حادث شده و اتفاق افتد، پس علل و اسباب ديگر و قوانين و سنت‌های خداوند چه نقشی خواهند داشت؟ اگر قرار باشد که با دعا، تمام بيماران شفا يابند، بايد تمام نظام و اسباب عالم برچيده شود و همه انسان‌ها تا ابد در دنيا زنده بمانند، در حالی که مرگ و رفتن از دنيا يک سنت قطعی و تخلف‌ناپذير الهی است. بنابراين دعاها در چنين موردی، در کنار عوامل ديگر تحقق می‌‌پذيرد.

	و اجابت دعا هميشه به معنای آن نيست که طبق خواست شخص دعاکننده اتفاق بیافتد، بلکه دعا فوايد بسياری دارد و نحوه اجابت آن مختلف است. دعا باعث ارتباط بنده با خدا، موجب ثواب و پاداش الهی، دفع ضرری که مقرر شده بود، خير و مصلحت ديگری برای دعا کننده و دعا شونده است و چيزهای بسيار ديگر که در روايات آمده است.		و اجابت دعا هميشه به معنای آن نيست که طبق خواست شخص دعاکننده اتفاق بیافتد، بلکه دعا فوايد بسياری دارد و نحوه اجابت آن مختلف است. دعا باعث ارتباط بنده با خدا، موجب ثواب و پاداش الهی، دفع ضرری که مقرر شده بود، خير و مصلحت ديگری برای دعا کننده و دعا شونده است و چيزهای بسيار ديگر که در روايات آمده است.

Mohammadaminrazi: اصلاح ارقام

2025-06-01T12:47:57Z

اصلاح ارقام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۷
خط ۴۱:		خط ۴۱:
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی =~~کلام~~		\| شاخه اصلی =علوم و معارف
	\| شاخه فرعی۱ =~~مهدویت~~		\| شاخه فرعی۱ = کلام و اعتقادات
	\| شاخه فرعی۲ =		\| شاخه فرعی۲ = منجی‌گرایی
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ = مهدویت
			\| شاخه فرعی۴ =
			\| شاخه فرعی۵ =
			\| شاخه فرعی۶ =
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله

Mohammadaminrazi در ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۷

2025-05-29T21:27:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
			{{پیش نویس\|تکمیل}}
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۵:		خط ۶:
	{{درگاه\|مهدویت}}		{{درگاه\|مهدویت}}

	{{پاسخ}}[[مفهوم غیبت امام زمان(ع)\|غیبت امام زمان(عج)]] یکی از رازهای الهی بوده و در برخی روایات آمده که حکمت آن پس از [[ظهور امام زمان\|ظهور]] روشن می شود. در [[اجابت دعا]] عوامل و شرايط مختلفی تأثير گذار است. برخی شرائط به زمان و مکان دعا يا اجابت مربوط است . برخی به دعا کننده و برخی نيز به دعا شونده، مربوط است. انبيا و ائمه به عنوان دعاکننده، مستجاب الدعوه هستند ليکن دعا شوندگان يک سری لياقت‌ها و شايستگی‌هايی بايد داشته باشند تا دعا در حق آنان مستجاب گردد. در غير اين‌صورت دعای آنان نيز موثر نخواهد شد، و اين نقص دعاشونده است نه دعا کننده. همچنین در اجابت دعا فوريت زمانی مطرح نيست؛ گاهی ممکن است دعا اجابت گردد ليکن زمان تحقق و برخورداری از آن به خاطر منافع بيشتر و مصالح مهم‌تر به تأخير بیافتد.		{{پاسخ}}
			[[مفهوم غیبت امام زمان(ع)\|غیبت امام زمان(عج)]] یکی از رازهای الهی بوده و در برخی روایات آمده که حکمت آن پس از [[ظهور امام زمان\|ظهور]] روشن می شود. در [[اجابت دعا]] عوامل و شرايط مختلفی تأثير گذار است. برخی شرائط به زمان و مکان دعا يا اجابت مربوط است . برخی به دعا کننده و برخی نيز به دعا شونده، مربوط است. انبيا و ائمه به عنوان دعاکننده، مستجاب الدعوه هستند ليکن دعا شوندگان يک سری لياقت‌ها و شايستگی‌هايی بايد داشته باشند تا دعا در حق آنان مستجاب گردد. در غير اين‌صورت دعای آنان نيز موثر نخواهد شد، و اين نقص دعاشونده است نه دعا کننده. همچنین در اجابت دعا فوريت زمانی مطرح نيست؛ گاهی ممکن است دعا اجابت گردد ليکن زمان تحقق و برخورداری از آن به خاطر منافع بيشتر و مصالح مهم‌تر به تأخير بیافتد.

	دعا يکی از عوامل شکل‌دهنده و تأثيرگذار در حوادث جهان است و در کنار حوادث و علل ديگر عمل می‌کند. اگر قرار باشد که با دعا همه چيز در جهان حادث شده و اتفاق افتد، پس علل و اسباب ديگر و قوانين و سنت‌های خداوند چه نقشی خواهند داشت؟ اگر قرار باشد که با دعا، تمام بيماران شفا يابند، بايد تمام نظام و اسباب عالم برچيده شود و همه انسان‌ها تا ابد در دنيا زنده بمانند، در حالی که مرگ و رفتن از دنيا يک سنت قطعی و تخلف‌ناپذير الهی است. بنابراين دعاها در چنين موردی، در کنار عوامل ديگر تحقق می‌‌پذيرد.		دعا يکی از عوامل شکل‌دهنده و تأثيرگذار در حوادث جهان است و در کنار حوادث و علل ديگر عمل می‌کند. اگر قرار باشد که با دعا همه چيز در جهان حادث شده و اتفاق افتد، پس علل و اسباب ديگر و قوانين و سنت‌های خداوند چه نقشی خواهند داشت؟ اگر قرار باشد که با دعا، تمام بيماران شفا يابند، بايد تمام نظام و اسباب عالم برچيده شود و همه انسان‌ها تا ابد در دنيا زنده بمانند، در حالی که مرگ و رفتن از دنيا يک سنت قطعی و تخلف‌ناپذير الهی است. بنابراين دعاها در چنين موردی، در کنار عوامل ديگر تحقق می‌‌پذيرد.

Mohammadaminrazi در ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۵

2025-05-16T17:35:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۵
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	اما کسی که چنین اشکالی را مطرح می‌کند توجه ندارد که اراده الهی بر آن تعلق گرفته است که ظهور در زمانی رخ دهد که تمام مردم جهان آمادگی پذیرش آن منجی الهی را داشته باشند و متنبه شده باشند. به عبارت دیگر، [[امام زمان(ع)]] زمانی ظهور می‌کند که تمام عالم دستشان از همه جا کوتاه و برای اصلاح ظلم و فساد جهان، دست به دامان یک منجی الهی بزنند و از همه چیز و همه کس دل بکنند و قدر وجود امام را بدانند، آن موقع است که ظهور واقع می‌شود، لذا ملاحظه می‌شود که در راوایات شیعه به این نکته اشاره شده است که زمان ظهور، همزمان با ناامیدی سراسری تمام بشر است.		اما کسی که چنین اشکالی را مطرح می‌کند توجه ندارد که اراده الهی بر آن تعلق گرفته است که ظهور در زمانی رخ دهد که تمام مردم جهان آمادگی پذیرش آن منجی الهی را داشته باشند و متنبه شده باشند. به عبارت دیگر، [[امام زمان(ع)]] زمانی ظهور می‌کند که تمام عالم دستشان از همه جا کوتاه و برای اصلاح ظلم و فساد جهان، دست به دامان یک منجی الهی بزنند و از همه چیز و همه کس دل بکنند و قدر وجود امام را بدانند، آن موقع است که ظهور واقع می‌شود، لذا ملاحظه می‌شود که در راوایات شیعه به این نکته اشاره شده است که زمان ظهور، همزمان با ناامیدی سراسری تمام بشر است.

	== علت طولانی شدن غیبت ==		== علت طولانی شدن غیبت امام زمان ==
	[[امام مهدی در احادیث پیامبر\|امام مهدی]] در توقیعی که به [[شیخ مفید]] نوشت در مورد چرایی طولانی شدن [[غیبت امام زمان(ع)\|غیبت]] فرمود: {{متن عربی\|وَلَوْ اَنَّ اشْیاعَنا ـ وَفَّقَهُمُ اللّهُ لِطاعَتِهِ ـ عَلَی اجْتِماع مِنَ الْقُلُوبِ فِی الْوَفاءِ بِالْعَهْدِ عَلَیْهِمْ لَما تَاَخَّرَ عَنْهُمُ الْیُمْنَ بِلِقائِنا، وَلَتَعَجَّلَتْ لَهُمُ السَّعادَةُ بِمُشاهَدَتِنا عَلی حَقِّ الْمَعْرِفَةِ وَصِدْقِها مِنْهُمْ بِنا، فَما یَحْبِسُنا عَنْهُمْ اِلاّ ما یَتَّصِلُ بِنا مِمّا نَکْرَهُهُ وَلا نُؤْثِرُهُ مِنْهُمْ\|ترجمه=اگر پیروان ما بر عهد خود، یکدل و وفادار بودند، میمنت دیدار ما برایشان به تاخیر نمی‌افتاد و ساعت مشاهده ما با حقیقت و معرفت و صداقت، براشان زودتر حاصل می‌شد، که ما را از ایشان باز نداشته است، جز آنچه از ایشان به ما می‌رسد و آن را ناپسند و ناشایسته ایشان می‌دانیم}}<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الاحتجاج\|نام=ابومنصور احمد بن علی\|نام خانوادگی=طبرسی\|جلد=2\|صفحه=499}}</ref>		[[امام مهدی در احادیث پیامبر\|امام مهدی]] در توقیعی که به [[شیخ مفید]] نوشت در مورد چرایی طولانی شدن [[غیبت امام زمان(ع)\|غیبت]] فرمود: {{متن عربی\|وَلَوْ اَنَّ اشْیاعَنا ـ وَفَّقَهُمُ اللّهُ لِطاعَتِهِ ـ عَلَی اجْتِماع مِنَ الْقُلُوبِ فِی الْوَفاءِ بِالْعَهْدِ عَلَیْهِمْ لَما تَاَخَّرَ عَنْهُمُ الْیُمْنَ بِلِقائِنا، وَلَتَعَجَّلَتْ لَهُمُ السَّعادَةُ بِمُشاهَدَتِنا عَلی حَقِّ الْمَعْرِفَةِ وَصِدْقِها مِنْهُمْ بِنا، فَما یَحْبِسُنا عَنْهُمْ اِلاّ ما یَتَّصِلُ بِنا مِمّا نَکْرَهُهُ وَلا نُؤْثِرُهُ مِنْهُمْ\|ترجمه=اگر پیروان ما بر عهد خود، یکدل و وفادار بودند، میمنت دیدار ما برایشان به تاخیر نمی‌افتاد و ساعت مشاهده ما با حقیقت و معرفت و صداقت، براشان زودتر حاصل می‌شد، که ما را از ایشان باز نداشته است، جز آنچه از ایشان به ما می‌رسد و آن را ناپسند و ناشایسته ایشان می‌دانیم}}<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الاحتجاج\|نام=ابومنصور احمد بن علی\|نام خانوادگی=طبرسی\|جلد=2\|صفحه=499}}</ref>

Mohammadaminrazi در ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۴

2025-05-16T17:34:47Z

نمایش تغییرات

Shahroudi در ‏۱۰ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۴

2025-03-10T10:14:05Z

نمایش تغییرات

Mohammadaminrazi در ‏۶ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۳:۳۲

2025-03-06T03:32:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۲
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{در حال ویرایش}}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۴۸:		خط ۴۷:
	بنابراین اراده الهی بر آن تعلق گرفته است که ظهور در زمان آمادگی و پذیرش مردم واقع می‌شود و وقتی خداوند چنان اراده‌ای دار، امام مهدی(ع) هم مطیع محض الهی است و اراده‌ای جز اراده الهی ندارد، چنان که [[امام کاظم(ع)]] فرمودند: {{متن عربی\|ان الله جعل قلوب الائمه موردا لارادته، فاذا شاء الله شيئا، شاءوه...\|ترجمه=خداوند قلوب امامان را محل اراده و خواست خودش قرار داده است. هر زمان خداوند چیزی را بخواهد آنان هم می‌خواهند و بدون اذن خداوند کاری نمی کنند}}<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر قمی\|نام=علی بن ابراهیم\|نام خانوادگی=قمی\|جلد=2\|صفحه=409}}</ref> <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الانوار\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|جلد=5\|صفحه=114}}</ref>		بنابراین اراده الهی بر آن تعلق گرفته است که ظهور در زمان آمادگی و پذیرش مردم واقع می‌شود و وقتی خداوند چنان اراده‌ای دار، امام مهدی(ع) هم مطیع محض الهی است و اراده‌ای جز اراده الهی ندارد، چنان که [[امام کاظم(ع)]] فرمودند: {{متن عربی\|ان الله جعل قلوب الائمه موردا لارادته، فاذا شاء الله شيئا، شاءوه...\|ترجمه=خداوند قلوب امامان را محل اراده و خواست خودش قرار داده است. هر زمان خداوند چیزی را بخواهد آنان هم می‌خواهند و بدون اذن خداوند کاری نمی کنند}}<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر قمی\|نام=علی بن ابراهیم\|نام خانوادگی=قمی\|جلد=2\|صفحه=409}}</ref> <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الانوار\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|جلد=5\|صفحه=114}}</ref>

	اما این که در اشکال آمد که امام مهدی در جوار کعبه دعا می کند، این دعا کردن مربوط به زمان ظهور است و خداوند هم دعای امام را مستجاب می‌کند، چنان که در [[تفسیر القمی]] به نقل از [[صالح بن عقبة\|صالح بن عقب''ة'']]، درباره سخن خدای متعال یا کسی که چون مضطر گرفتار او را بخواند، پاسخش می دهد و مشکلش را حل می‌کند و شما را خلفای زمین قرار می‌دهد از امام صادق آمده است که فرمود:		اما این که در اشکال آمد که امام مهدی در جوار کعبه دعا می کند، این دعا کردن مربوط به زمان ظهور است و خداوند هم دعای امام را مستجاب می‌کند، چنان که در [[تفسیر القمی]] به نقل از [[صالح بن عقبة\|صالح بن عقب''ة'']]، درباره سخن خدای متعال یا کسی که چون مضطر گرفتار او را بخواند، پاسخش می دهد و مشکلش را حل می‌کند و شما را خلفای زمین قرار می‌دهد از امام صادق آمده است که فرمود:<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر قمی\|جلد=2\|صفحه=129\|نام=علی بن ابراهیم\|نام خانوادگی=قمی}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الانوار\|جلد=51\|صفحه=48\|نام خانوادگی=مجلسی\|نام=محمد باقر\|فصل=حکایت 11}}</ref>

	{{متن عربی\|عن صالح بن عقبة عن أبي عبد الله الصادق] - في قوله تعالى: (أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاءَ الْأَرْضِ نَزَلَت فِي القَائِمِ مِن آلِ مُحَمَّدٍ ، هُوَ وَاللهِ المُضطر إذا صَلَّى في المقامِ رَكَعَتَينِ، ودَعَا اللَّهَ فَأَجَابَهُ، وَيَكشِفُ السّوءَ، وَيَجْعَلُهُ خَليفَةً فِي الْأَرْضِ.\|ترجمه=این آیه درباره قائم خاندان محمد فرود آمده است. به خدا سوگند مضطر (گرفتار اوست، هنگامی که نزد مقام ابراهیم در مسجد الحرام] دو رکعت نماز می گزارد و خدا را می خواند و او پاسخش را می دهد و مشکلش را حل میکند و خلیفه زمینش می‌نماید.}}<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر قمی\|جلد=2\|صفحه=129\|نام=علی بن ابراهیم\|نام خانوادگی=قمی}}</ref> <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الانوار\|جلد=51\|صفحه=48\|نام خانوادگی=مجلسی\|نام=محمد باقر\|فصل=حکایت 11}}</ref>		{{متن عربی\|عن صالح بن عقبة عن أبي عبد الله الصادق] - في قوله تعالى: (أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاءَ الْأَرْضِ نَزَلَت فِي القَائِمِ مِن آلِ مُحَمَّدٍ ، هُوَ وَاللهِ المُضطر إذا صَلَّى في المقامِ رَكَعَتَينِ، ودَعَا اللَّهَ فَأَجَابَهُ، وَيَكشِفُ السّوءَ، وَيَجْعَلُهُ خَليفَةً فِي الْأَرْضِ.\|ترجمه=این آیه درباره قائم خاندان محمد فرود آمده است. به خدا سوگند مضطر (گرفتار اوست، هنگامی که نزد مقام ابراهیم در مسجد الحرام] دو رکعت نماز می گزارد و خدا را می خواند و او پاسخش را می دهد و مشکلش را حل میکند و خلیفه زمینش می‌نماید.}}

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Mohammadaminrazi در ‏۵ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۷

2025-03-05T16:57:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۷
خط ۴۰:		خط ۴۰:

	== نقش دعا و عمل در تسریع ظهور ==		== نقش دعا و عمل در تسریع ظهور ==
	اگر ما ماموریم که برای ظهور دعا کنیم، روشن است که مقصود دعایی است که اصلاح عمل برای ما در پی داشته باشد تا با اصلاح عمل زمینه ظهور امام ~~مهدی~~(ع) ~~مهیاتر شود~~.		[[امام علی(ع) جمع کننده قرآن\|علی(ع)]] فرمودند: دعا کننده بدون عمل و تلاش مانند تیر انداز بدون «زه» است.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=نهج البلاغه\|فصل=حکمت337}}</ref>

	-		از آنجایی که زه عامل حرکت و وسیله پیش راندن تیر به سوی هدف است روشن میشود که تلاش و کوشش نیز جزو شرایط اساسی برای استجابت دعا است. لذا می بینیم در روایات متعددی ویژگی اصلی منتظرين [[مهدویت در قرآن\|ظهور]] [[امام مهدی در احادیث پیامبر\|امام مهدی]] پایبندی به فرامین الهی و سعی و تلاش در اجرای دستورات خداوند معرفی شده است. آیا به شما از چیزی خبر ندهم که خدای عز و جل جز با آن، عملی را از بندگان نمی پذیرد؟» گفتم چرا فرمود؛ گواهی دادن به این که معبودی جز خداوند یکتا نیست و این که محمد(ص) بنده و فرستاده اوست و پذیرش فرمان الهی و [[ولایت]] ما و بیزاری جستن از دشمنان ما یعنی امامان و تسلیم بودن در برابر ایشان و پارسایی و سخت کوشی و وقار و برای قائم انتظار کشیدن». سپس فرمود: «ما دولتی داریم که خدا چون بخواهد آن را میآورد. [[امام صادق(ع) پایه‌گذار مکتب شیعه\|امام صادق(ع)]] فرمود: {{متن عربی\|والإقرار بما أمَرَ اللهُ، وَالوِلايَةُ لَنا وَالبَراءَةُ مِن أعدائنا - يعني الأئمة خاصة -وَالتَسلِيمُ هُم، وَالوَرَعُ وَالاجْتِهادُ وَالطُّمَأْنِينَةُ، وَالانتِظارُ لِلقائم}} <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الغيبة\|نام=محمد بن ابراهیم\|نام خانوادگی=نعمانی\|صفحه=200}}</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الأنوار\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|جلد=52\|صفحه=140}}</ref>

	~~صرف دعا برای فرج بدون عمل و تلاش و زمینه سازی برای ظهور و فرج، مطلوب نمی‌باشد.~~

	-

	~~علی فرمود: دعا کننده بدون عمل و تلاش مانند تیر انداز بدون «زه» استنهج البلاغه،حکمت337~~ از آنجایی که زه عامل حرکت و وسیله پیش راندن تیر به سوی هدف است روشن میشود که تلاش و کوشش نیز جزو شرایط اساسی برای استجابت دعا است. لذا می بینیم در روایات متعددی ویژگی اصلی منتظرين ظهور امام مهدی پایبندی به فرامین الهی و سعی و تلاش در اجرای دستورات خداوند معرفی شده است.

	-		-
	آیا به شما از چیزی خبر ندهم که خدای عز و جل جز با آن، عملی را از بندگان نمی پذیرد؟» گفتم چرا فرمود؛ گواهی دادن به این که معبودی جز خداوند یکتا نیست و این که محمد بنده و فرستاده اوست و پذیرش فرمان الهی و ولایت ما و بیزاری جستن از دشمنان ما یعنی امامان و تسلیم بودن در برابر ایشان و پارسایی و سخت کوشی و وقار و برای قائم انتظار کشیدن». سپس فرمود: «ما دولتی داریم که خدا چون بخواهد آن را میآورد. مام صادق فرمود: والإقرار بما أمَرَ اللهُ، وَالوِلايَةُ لَنا وَالبَراءَةُ مِن أعدائنا - يعني الأئمة خاصة -وَالتَسلِيمُ هُم، وَالوَرَعُ وَالاجْتِهادُ وَالطُّمَأْنِينَةُ، وَالانتِظارُ لِلقائم » الغيبة، نعمانی، ص۲۰۰، بحار الأنوار، ج ۵۲، ص۱۴۰

	آیا به شما از چیزی خبر ندهم که خدای عز و جل جز با آن، عملی را از بندگان نمی پذیرد؟» گفتم چرا فرمود؛ گواهی دادن به این که معبودی جز خداوند یکتا نیست و این که محمد بنده و فرستاده اوست و پذیرش فرمان الهی و ولایت ما و بیزاری جستن از دشمنان ما یعنی امامان و تسلیم بودن در برابر ایشان و پارسایی و سخت کوشی و وقار و برای قائم انتظار کشیدن». سپس فرمود: «ما دولتی داریم که خدا چون بخواهد آن را میآورد. مام صادق فرمود: والإقرار بما أمَرَ اللهُ، وَالوِلايَةُ لَنا وَالبَراءَةُ مِن أعدائنا - يعني الأئمة خاصة -وَالتَسلِيمُ هُم، وَالوَرَعُ وَالاجْتِهادُ وَالطُّمَأْنِينَةُ، وَالانتِظارُ لِلقائم » الغيبة، نعمانی، ص۲۰۰، بحار الأنوار، ج ۵۲، ص۱۴۰

	-

	بنابراین اراده الهی بر آن تعلق گرفته است که ظهور در زمان آمادگی و پذیرش مردم واقع می‌شود و وقتی خداوند چنان اراده‌ای دار، امام مهدی(ع) هم مطیع محض الهی است و اراده‌ای جز اراده الهی ندارد، چنان که امام کاظم(ع) فرمودند:

	«خداوند قلوب امامان را محل اراده و خواست خودش قرار داده است. هر زمان خداوند چیزی را بخواهد آنان هم میخواهند و بدون اذن خداوند کاری نمی کنند» «ان الله جعل قلوب الائمه موردا لارادته، فاذا شاء الله شيئا، شاءوه...»۱. تفسیر قمی، ج ۲، ص ۴۰۹؛ بحار الانوار، ج۵، ص۱۱۴

	~~اما این~~ که در ~~اشکال آمد که~~ امام مهدی ~~در جوار کعبه دعا می کند، این دعا کردن مربوط به زمان ظهور~~ است و ~~خداوند هم دعای امام را مستجاب می‌کند،~~ چنان که ~~در تفسیر القمی به نقل از صالح بن عقب''ة''، درباره سخن خدای متعال یا کسی که چون مضطر~~ (~~گرفتار او را بخواند، پاسخش می دهد و مشکلش~~ را ~~حل میکند~~ و ~~شما را خلفای زمین~~ قرار ~~میدهد از امام صادق آمده است که فرمود: این آیه درباره قائم خاندان محمد فرود آمده~~ است. ~~به خدا سوگند مضطر (گرفتار اوست، هنگامی که نزد مقام ابراهیم در مسجد الحرام] دو رکعت نماز می گزارد و خدا~~ را ~~می خواند~~ و ~~او پاسخش را می دهد و مشکلش را حل میکند و خلیفه زمینش مینماید.~~		بنابراین اراده الهی بر آن تعلق گرفته است که ظهور در زمان آمادگی و پذیرش مردم واقع می‌شود و وقتی خداوند چنان اراده‌ای دار، امام مهدی(ع) هم مطیع محض الهی است و اراده‌ای جز اراده الهی ندارد، چنان که [[امام کاظم(ع)]] فرمودند: {{متن عربی\|ان الله جعل قلوب الائمه موردا لارادته، فاذا شاء الله شيئا، شاءوه...\|ترجمه=خداوند قلوب امامان را محل اراده و خواست خودش قرار داده است. هر زمان خداوند چیزی را بخواهد آنان هم می‌خواهند و بدون اذن خداوند کاری نمی کنند}}<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر قمی\|نام=علی بن ابراهیم\|نام خانوادگی=قمی\|جلد=2\|صفحه=409}}</ref> <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الانوار\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|جلد=5\|صفحه=114}}</ref>

	عن صالح بن عقبة ~~عن أبي عبد الله الصادق~~] ~~- في قوله تعالى~~: (أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاءَ الْأَرْضِ نَزَلَت فِي القَائِمِ مِن آلِ مُحَمَّدٍ ، هُوَ وَاللهِ المُضطر إذا صَلَّى في المقامِ رَكَعَتَينِ، ودَعَا اللَّهَ فَأَجَابَهُ، وَيَكشِفُ السّوءَ، وَيَجْعَلُهُ خَليفَةً فِي الْأَرْضِ.»		اما این که در اشکال آمد که امام مهدی در جوار کعبه دعا می کند، این دعا کردن مربوط به زمان ظهور است و خداوند هم دعای امام را مستجاب می‌کند، چنان که در [[تفسیر القمی]] به نقل از [[صالح بن عقبة\|صالح بن عقب''ة'']]، درباره سخن خدای متعال یا کسی که چون مضطر گرفتار او را بخواند، پاسخش می دهد و مشکلش را حل می‌کند و شما را خلفای زمین قرار می‌دهد از امام صادق آمده است که فرمود:

	۲. ~~تفسير القمي: ج ۲، ص۱۲۹،~~ بحار ~~الأنوار: ج۵۱، ص۴۸، ح۱۱.~~		{{متن عربی\|عن صالح بن عقبة عن أبي عبد الله الصادق] - في قوله تعالى: (أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاءَ الْأَرْضِ نَزَلَت فِي القَائِمِ مِن آلِ مُحَمَّدٍ ، هُوَ وَاللهِ المُضطر إذا صَلَّى في المقامِ رَكَعَتَينِ، ودَعَا اللَّهَ فَأَجَابَهُ، وَيَكشِفُ السّوءَ، وَيَجْعَلُهُ خَليفَةً فِي الْأَرْضِ.\|ترجمه=این آیه درباره قائم خاندان محمد فرود آمده است. به خدا سوگند مضطر (گرفتار اوست، هنگامی که نزد مقام ابراهیم در مسجد الحرام] دو رکعت نماز می گزارد و خدا را می خواند و او پاسخش را می دهد و مشکلش را حل میکند و خلیفه زمینش می‌نماید.}}<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تفسیر قمی\|جلد=2\|صفحه=129\|نام=علی بن ابراهیم\|نام خانوادگی=قمی}}</ref> <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الانوار\|جلد=51\|صفحه=48\|نام خانوادگی=مجلسی\|نام=محمد باقر\|فصل=حکایت 11}}</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Mohammadaminrazi در ‏۵ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۳

2025-03-05T16:33:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۳
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	و اجابت دعا هميشه به معنای آن نيست که طبق خواست شخص دعا کننده اتفاق افتد ، بلکه دعا فوايد بسياری دارد و نحوه اجابت آن مختلف است. دعا باعث ارتباط بنده با خدا ، موجب ثواب و پاداش الهی ، دفع ضرری که مقرر شده بود ، خير و مصلحت ديگری برای دعا کننده و دعا شونده است و چيزهای بسيار ديگر که در روايات آمده است.		و اجابت دعا هميشه به معنای آن نيست که طبق خواست شخص دعا کننده اتفاق افتد ، بلکه دعا فوايد بسياری دارد و نحوه اجابت آن مختلف است. دعا باعث ارتباط بنده با خدا ، موجب ثواب و پاداش الهی ، دفع ضرری که مقرر شده بود ، خير و مصلحت ديگری برای دعا کننده و دعا شونده است و چيزهای بسيار ديگر که در روايات آمده است.

	~~== مستجاب الدعوه بودن امام ==~~
	ما معتقدیم که امامان مستجاب الدعوه هستند، چنان که امام رضا(ع) در مقام بیان نشانه های امام فرمود: «دعای امام مستجاب است به گونه‌ای که اگر بر صخره‌ای دعا کند، سحره دو نیم می‌شود»«یکون دعاوه مستجابا إنه لو دعا علی صحره لانشقت بنصفین»خصال،ج2،ص528 - عیون الاخبار،ج1، ص123

	== حکمت تأخیر ظهور امام مهدی(ع) ==		== حکمت تأخیر ظهور امام مهدی(ع) ==
	کسی که چنین اشکالی را مطرح می‌کند توجه ندارد که اراده الهی بر آن تعلق گرفته است که [[مهدویت در قرآن\|ظهور]] در زمانی رخ دهد که تمام مردم جهان آمادگی پذیرش آن [[منجی باوری در ادیان\|منجی]] الهی را داشته باشند و متنبه شده باشند.		کسی که چنین اشکالی را مطرح می‌کند توجه ندارد که اراده الهی بر آن تعلق گرفته است که [[مهدویت در قرآن\|ظهور]] در زمانی رخ دهد که تمام مردم جهان آمادگی پذیرش آن [[منجی باوری در ادیان\|منجی]] الهی را داشته باشند و متنبه شده باشند.

	یعنی امام مهدی(ع) زمانی ظهور می‌کند که تمام عالم دستشان از همه جا کوتاه و برای اصلاح ظلم و فساد جهان، دست به دامان یک منچی الهی بزنند و از همه چیز و همه کس دل بکنند و قدر وجود امام(ع) را بدانند، آن موقع است که ظهور واقع می‌شود، لذا میبینیم که در راوایات ما به این نکته اشاره شده که زمان ظهور، زمانی اسن که ~~ناامیدی~~ سراسری تمام عالم را فرا گیرد و همگان برای اصلاح عالم جز به یک منجی الهی، امید نداشته باشند.		یعنی [[امام مهدی(ع)]] زمانی ظهور می‌کند که تمام عالم دستشان از همه جا کوتاه و برای اصلاح ظلم و فساد جهان، دست به دامان یک منچی الهی بزنند و از همه چیز و همه کس دل بکنند و قدر وجود امام(ع) را بدانند، آن موقع است که [[مهدویت در قرآن\|ظهور]] واقع می‌شود، لذا میبینیم که در راوایات ما به این نکته اشاره شده که زمان ظهور، زمانی اسن که نا امیدی سراسری تمام عالم را فرا گیرد و همگان برای اصلاح عالم جز به یک منجی الهی، امید نداشته باشند.

			== مستجاب الدعوه بودن امام ==
			ما معتقدیم که [[امامان و اثبات امامت از راه معجزه\|امامان]] مستجاب الدعوه هستند، چنان که [[امام رضا(ع)]] در مقام بیان نشانه های امام فرمود: «دعای امام مستجاب است به گونه‌ای که اگر بر صخره‌ای دعا کند، سحره دو نیم می‌شود»«یکون دعاوه مستجابا إنه لو دعا علی صحره لانشقت بنصفین»<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=عیون الاخبار،ج1، ص123\|نام=موسی بن بابویه قمی\|نام خانوادگی=شیخ صدوق\|صفحه=123}}</ref> <ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=خصال\|نام=موسی بن بابویه قمی\|نام خانوادگی=شیخ صدوق\|جلد=2\|صفحه=528}}</ref>

	== ظهور امام مهدی(ع) و تحولات پیش از آن ==		== ظهور امام مهدی(ع) و تحولات پیش از آن ==
	امام صادق(ع) فرمود:~~«این~~ امر (~~قیلم~~ مهدی) جز پس از ~~ناامیدی،~~ برای شما رخ نمی‌دهد و به خدا سوگند، تا آن گاه که از هم جدا و ناب شوید و از آزمون به (سالم) در آیید و به خدا سوگند، تا آن گاه که هر کس باید بدبخت شود، بشود و آن که باید خوش بخت ~~بشود، بشود»~~.~~«إن~~ هذا الامر ~~یاتیکم الا بعد إیاس، ولا والله حتی تمیّزوه،~~ و ~~لا والله حتی تمحصو، ولا والله حتی یشقی من یشقی و یسعذ من یسعد» الکافی،ج1،ص370 و فرمود:«این~~ امر (قیام)، هنگامی روی می‌دهد که بیشترین یاس و سخت‌ترین اندوه را داشته ~~باشد»«إن هذا الامر آیس ما یکون منه و أشد غما»الغیبه،نعمانی،ج181،ص29~~		[[امام صادق(ع) پایه‌گذار مکتب شیعه\|امام صادق(ع)]] فرمود:<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الکافی\|نام=محمد بن یعقوب بن اسحاق\|نام خانوادگی=کلینی\|صفحه=370}}</ref>

			{{متن عربی\|إن هذا الامر یاتیکم الا بعد إیاس، ولا والله حتی تمیّزوه، و لا والله حتی تمحصو، ولا والله حتی یشقی من یشقی و یسعذ من یسعد\|ترجمه=این امر (قیام مهدی) جز پس از نا امیدی، برای شما رخ نمی‌دهد و به خدا سوگند، تا آن گاه که از هم جدا و ناب شوید و از آزمون به (سالم) در آیید و به خدا سوگند، تا آن گاه که هر کس باید بدبخت شود، بشود و آن که باید خوش بخت بشود.}}

			و فرمودند:<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الغیبه\|نام=محمد بن ابراهیم\|نام خانوادگی=نعمانی\|جلد=181\|صفحه=29}}</ref>

			{{متن عربی\|إن هذا الامر آیس ما یکون منه و أشد غما\|ترجمه=این امر (قیام)، هنگامی روی می‌دهد که بیشترین یاس و سخت‌ترین اندوه را داشته باشد}}

	== تحقق ظهور در یک شب ==		== تحقق ظهور در یک شب ==
	در این هنگام است که امر مهدی(ع) در یک شب سامان گرفته و ظهور محقق می‌شود، چنان که پیامبر گرامی فرمود:		در این هنگام است که امر مهدی(ع) در یک شب سامان گرفته و ظهور محقق می‌شود، چنان که پیامبر گرامی فرمود:<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=بحار الانوار\|نام=محمد باقر\|نام خانوادگی=مجلسی\|جلد=25\|صفحه=280\|فصل=حکایت7}}</ref>

	~~«مهدی،~~ از ما اهل بیت است و خداوند، کارش را در یک شب، سامان می‌دهد» و در نقلی دیگر، ~~«خداوند،~~ او را در یک شب، سامان ~~می‌دهد»«المهدی منا أهل البیت، یصلح الله له امر فی لیلة»بحار الانوار،ج52،ص280،ح7~~		{{متن عربی\|المهدی منا أهل البیت، یصلح الله له امر فی لیلة\|ترجمه=مهدی، از ما اهل بیت است و خداوند، کارش را در یک شب، سامان می‌دهد» و در نقلی دیگر، خداوند، او را در یک شب، سامان می‌دهد.}}

	== علت طولانی شدن غیبت امام مهدی(ع) ==		== علت طولانی شدن غیبت امام مهدی(ع) ==
	امام مهدی در توقیعی که به شیخ مفید نوشت در مورد چرایی طولانی شدن غیبت فرمود:		[[امام مهدی در احادیث پیامبر\|امام مهدی]] در توقیعی که به شیخ مفید نوشت در مورد چرایی طولانی شدن [[غیبت امام زمان(ع)\|غیبت]] فرمود:<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الاحتجاج\|نام=ابومنصور احمد بن علی\|نام خانوادگی=طبرسی\|جلد=2\|صفحه=499}}</ref>

	~~«اگر~~ پیروان ما بر عهد خود، یکدل و وفادار بودند، میمنت دیدار ما برایشان به تاخیر نمی‌افتاد و ساعت مشاهده ما با حقیقت و معرفت و صداقت، براشان زودتر حاصل می‌شد، که ما را از ایشان باز نداشته است، جز آنچه از ایشان به ما می‌رسد و آن را ناپسند و ناشایسته ایشان می‌دانیم»«وَلَوْ اَنَّ اشْیاعَنا ـ وَفَّقَهُمُ اللّهُ لِطاعَتِهِ ـ عَلَی اجْتِماع مِنَ الْقُلُوبِ فِی الْوَفاءِ بِالْعَهْدِ عَلَیْهِمْ لَما تَاَخَّرَ عَنْهُمُ الْیُمْنَ بِلِقائِنا، وَلَتَعَجَّلَتْ لَهُمُ السَّعادَةُ بِمُشاهَدَتِنا عَلی حَقِّ الْمَعْرِفَةِ وَصِدْقِها مِنْهُمْ بِنا، فَما یَحْبِسُنا عَنْهُمْ اِلاّ ما یَتَّصِلُ بِنا مِمّا نَکْرَهُهُ وَلا نُؤْثِرُهُ مِنْهُمْ»الاحتجاج طبرسی،ج2،ص499		{{متن عربی\|وَلَوْ اَنَّ اشْیاعَنا ـ وَفَّقَهُمُ اللّهُ لِطاعَتِهِ ـ عَلَی اجْتِماع مِنَ الْقُلُوبِ فِی الْوَفاءِ بِالْعَهْدِ عَلَیْهِمْ لَما تَاَخَّرَ عَنْهُمُ الْیُمْنَ بِلِقائِنا، وَلَتَعَجَّلَتْ لَهُمُ السَّعادَةُ بِمُشاهَدَتِنا عَلی حَقِّ الْمَعْرِفَةِ وَصِدْقِها مِنْهُمْ بِنا، فَما یَحْبِسُنا عَنْهُمْ اِلاّ ما یَتَّصِلُ بِنا مِمّا نَکْرَهُهُ وَلا نُؤْثِرُهُ مِنْهُمْ\|ترجمه=اگر پیروان ما بر عهد خود، یکدل و وفادار بودند، میمنت دیدار ما برایشان به تاخیر نمی‌افتاد و ساعت مشاهده ما با حقیقت و معرفت و صداقت، براشان زودتر حاصل می‌شد، که ما را از ایشان باز نداشته است، جز آنچه از ایشان به ما می‌رسد و آن را ناپسند و ناشایسته ایشان می‌دانیم}}

	== نقش دعا و عمل در تسریع ظهور ==		== نقش دعا و عمل در تسریع ظهور ==
خط ۵۱:		خط ۵۷:
	-		-

	بنابراین اراده الهی بر آن تعلق گرفته است که ظهور در زمان آمادگی و پذیرش		بنابراین اراده الهی بر آن تعلق گرفته است که ظهور در زمان آمادگی و پذیرش مردم واقع می‌شود و وقتی خداوند چنان اراده‌ای دار، امام مهدی(ع) هم مطیع محض الهی است و اراده‌ای جز اراده الهی ندارد، چنان که امام کاظم(ع) فرمودند:

			«خداوند قلوب امامان را محل اراده و خواست خودش قرار داده است. هر زمان خداوند چیزی را بخواهد آنان هم میخواهند و بدون اذن خداوند کاری نمی کنند» «ان الله جعل قلوب الائمه موردا لارادته، فاذا شاء الله شيئا، شاءوه...»۱. تفسیر قمی، ج ۲، ص ۴۰۹؛ بحار الانوار، ج۵، ص۱۱۴

			اما این که در اشکال آمد که امام مهدی در جوار کعبه دعا می کند، این دعا کردن مربوط به زمان ظهور است و خداوند هم دعای امام را مستجاب می‌کند، چنان که در تفسیر القمی به نقل از صالح بن عقب''ة''، درباره سخن خدای متعال یا کسی که چون مضطر (گرفتار او را بخواند، پاسخش می دهد و مشکلش را حل میکند و شما را خلفای زمین قرار میدهد از امام صادق آمده است که فرمود: این آیه درباره قائم خاندان محمد فرود آمده است. به خدا سوگند مضطر (گرفتار اوست، هنگامی که نزد مقام ابراهیم در مسجد الحرام] دو رکعت نماز می گزارد و خدا را می خواند و او پاسخش را می دهد و مشکلش را حل میکند و خلیفه زمینش مینماید.

			عن صالح بن عقبة عن أبي عبد الله الصادق] - في قوله تعالى: (أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاءَ الْأَرْضِ نَزَلَت فِي القَائِمِ مِن آلِ مُحَمَّدٍ ، هُوَ وَاللهِ المُضطر إذا صَلَّى في المقامِ رَكَعَتَينِ، ودَعَا اللَّهَ فَأَجَابَهُ، وَيَكشِفُ السّوءَ، وَيَجْعَلُهُ خَليفَةً فِي الْأَرْضِ.»

			۲. تفسير القمي: ج ۲، ص۱۲۹، بحار الأنوار: ج۵۱، ص۴۸، ح۱۱.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==