ارتداد و آزادی عقیده - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۹

2026-04-14T14:59:53Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
	~~{{درگاه\|سنت}}~~
	معنای ارتداد چیست و چه انواعی دارد؟ آیا حکم ارتداد در فقه شیعه با آزادی عقیده و آزادی در پذیرش و عدم پذیرش دین در تعارض نیست؟		معنای ارتداد چیست و چه انواعی دارد؟ آیا حکم ارتداد در فقه شیعه با آزادی عقیده و آزادی در پذیرش و عدم پذیرش دین در تعارض نیست؟
	{{پایان سوال}}ارتداد به معنای این است که شخص بعد از پذیرش اسلام کافر شود. فقهای مسلمان در حکم ارتداد که قتل است اتفاق نظر دارند. درباره حکمت یا علت حکم ارتداد نظرات مختلفی بیان شده است اما دیدگاه صحیح این است که انسان از جهت تکوینی در انتخاب مسیر و [[دین]] خود آزاد است اما از جهت تشریع یک مسیر صحیح بیشتر نیست؛ لذا عدم اکراه و اجبار در دین که در قرآن آمده است ناظر به آزادی تکوینی است.		{{پایان سوال}}ارتداد به معنای این است که شخص بعد از پذیرش اسلام کافر شود. فقهای مسلمان در حکم ارتداد که قتل است اتفاق نظر دارند. درباره حکمت یا علت حکم ارتداد نظرات مختلفی بیان شده است اما دیدگاه صحیح این است که انسان از جهت تکوینی در انتخاب مسیر و [[دین]] خود آزاد است اما از جهت تشریع یک مسیر صحیح بیشتر نیست؛ لذا عدم اکراه و اجبار در دین که در قرآن آمده است ناظر به آزادی تکوینی است.

Shahroudi: Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:ارتداد و آزادی عقیده را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به ارتداد و آزادی عقیده منتقل کرد

2026-04-14T14:59:43Z

Shahroudi صفحهٔ پیش نویس:ارتداد و آزادی عقیده را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به ارتداد و آزادی عقیده منتقل کرد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۹
(بدون تفاوت)

Shahroudi در ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۹

2026-04-14T14:59:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{پیش نویس\|تکمیل}}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۵۰:		خط ۴۹:
	\| شاخه فرعی۲ =		\| شاخه فرعی۲ =
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}{{~~تکمیل مقاله~~		}}
	\| شناسه = -		{{ارزیابی
	\| ~~تیترها~~ = -		\| شناسه = شد
	\| ~~ویرایش~~ = شد		\| عکس = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~لینک‌دهی~~ = شد		\| درگاه = <!--خالی \| شد-->
	\| ~~ناوبری~~ =		\| ادبیات = شد
	\| ~~نمایه~~ =		\| پیوند = شد
	\| ~~تغییر مسیر~~ =		\| ناوبری = شد
	\| ارجاعات =		\| تغییرمسیر = شد
	\| ~~بازبینی نویسنده~~ =		\| ارجاعات = شد
	\| ~~بازبینی~~ =شد		\| ارزیابی کمی = شد
	~~\| تکمیل =~~		\| ارزیابی کیفی = <!--خالی \| شد-->
	\| اولویت = ج		\| اولویت = ب
	\| کیفیت = ب		\| کیفیت = <!--خیلی‌خوب \| خوب \| متوسط \| ضعیف-->
	}} {{پایان متن}}		}}
			{{پایان متن}}

Mohammad7576 در ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۹

2025-05-28T13:19:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{پیش نویس\|~~در دست نگارش~~}}		{{پیش نویس\|تکمیل}}
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}

Mohammad7576: اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی

2025-05-28T13:19:18Z

اصلاح نویسه‌های عربی، اصلاح فاصلهٔ مجازی، اصلاح ارقام، اصلاح سجاوندی

نمایش تغییرات

Mohammad7576: /* حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد */

2025-05-28T13:18:57Z

حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۸
خط ۲۶:		خط ۲۶:

	== حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد ==		== حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد ==
	دیدگاه های فوق، برخی از حکمت ها یا علت هایی بود که درباره حکم ارتداد بیان شده است؛ امّا هیچ یک از اقوال مطرح شده تام نیستند، زیرا آیاتِ حق تدین و آزادی عقیده مثل{{قرآن\|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ\|ترجمه=در دین، هیچ اکراه و اجباری نیست. [کسی حق ندارد کسی را از روی اجبار وادار به پذیرفتن دین کند، بلکه هر کسی باید آزادانه با به کارگیری عقل و با تکیه بر مطالعه و تحقیق، دین را بپذیرد]. مسلماً راه هدایت از گمراهی [به وسیله قرآن، پیامبر و امامان معصوم] روشن و آشکار شده است.\|سوره=بقره\|آیه=256}} دلالت بر آزادی تکوینی دارند؛ نه تشریعی؛ یعنی انسان در نظام تکوین آزاد است و از روی اختیار طبیعی می تواند دین دار یا بی دین گردد. او در انتخاب مسیر مجبور نیست؛ امّا نه به این معنا که هر دو انتخاب او صحیح است، بلکه در مقام تشریع، تنها انتخابی صحیح است که حق باشد و برای مسیر ناصواب کیفر لحاظ شده است؛<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1389\|ک=فلسفه حقوق بشر\|ص=195-197}}</ref> مانند آنکه انسان از لحاظ تکوین، می تواند حیات خود را حفظ کند یا با انتحار آن را از بین ببرد؛ ولی از جهت تشریع فقط یکی از دو انتخاب مزبور صحیح و از لحاظ حکمت نظری حق است، لذا وی از جهت حکمت عملی فقط حق انتخاب همان را دارد؛ یعنی حق از لحاظ حکمت نظری و حکمت عملی مشخص و محدود است و آن فقط حفظ حیات است؛ نه از بین بردن آن با انتحار.<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=298}}</ref><ref>{{پک\|1=طباطبایی\|2=1352\|ک=المیزان فی تفسیر القرآن\|ص=343\|ج=2}}</ref>		دیدگاه های فوق، برخی از حکمت ها یا علت هایی بود که درباره حکم ارتداد بیان شده است؛ امّا هیچ یک از اقوال مطرح شده تام نیستند، زیرا آیاتِ حق تدین و [[آزادی عقیده]] مثل{{قرآن\|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ\|ترجمه=در دین، هیچ اکراه و اجباری نیست. [کسی حق ندارد کسی را از روی اجبار وادار به پذیرفتن دین کند، بلکه هر کسی باید آزادانه با به کارگیری عقل و با تکیه بر مطالعه و تحقیق، دین را بپذیرد]. مسلماً راه هدایت از گمراهی [به وسیله قرآن، پیامبر و امامان معصوم] روشن و آشکار شده است.\|سوره=بقره\|آیه=256}} دلالت بر آزادی تکوینی دارند؛ نه تشریعی؛ یعنی انسان در [[نظام تکوین]] آزاد است و از روی اختیار طبیعی می تواند دین دار یا بی دین گردد. او در انتخاب مسیر مجبور نیست؛ امّا نه به این معنا که هر دو انتخاب او صحیح است، بلکه در مقام تشریع، تنها انتخابی صحیح است که حق باشد و برای مسیر ناصواب کیفر لحاظ شده است؛<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1389\|ک=فلسفه حقوق بشر\|ص=195-197}}</ref> مانند آنکه انسان از لحاظ تکوین، می تواند حیات خود را حفظ کند یا با انتحار آن را از بین ببرد؛ ولی از جهت تشریع فقط یکی از دو انتخاب مزبور صحیح و از لحاظ [[حکمت نظری]] حق است، لذا وی از جهت [[حکمت عملی]] فقط حق انتخاب همان را دارد؛ یعنی حق از لحاظ حکمت نظری و حکمت عملی مشخص و محدود است و آن فقط حفظ حیات است؛ نه از بین بردن آن با انتحار.<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=298}}</ref><ref>{{پک\|1=طباطبایی\|2=1352\|ک=المیزان فی تفسیر القرآن\|ص=343\|ج=2}}</ref>

	آیه فوق و همانند آن همگی ناظر به آزادی بشر از منظر تکوین هستند نه تشریع؛ یعنی چنین نیست که در نظام طبیعت هر دو طرف نافع و ضار برای او یکسان و انتخاب هر دو راه صحیح و منطقی و معقول باشد، چون صرف امکان، توان و اقتدار، دلیل صحت، حق و روا بودن آن چیز نیست. در حقیقت شارع در مقام تشریع برای مرتد اعلام حکم کرده است، چون او با سوءِ اختیار خویش و انتخاب مسیر بی دینی، خود را به هلاکت انداخته است. شاید یکی از مصادیق {{قرآن\|وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ\|ترجمه=خودتان را با دست خود به هلاکت نیندازید\|سوره=بقره\|آیه=195}} همین معنی باشد.<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=298-299}}</ref>		آیه فوق و همانند آن همگی ناظر به آزادی بشر از منظر تکوین هستند نه تشریع؛ یعنی چنین نیست که در نظام طبیعت هر دو طرف نافع و ضار برای او یکسان و انتخاب هر دو راه صحیح و منطقی و معقول باشد، چون صرف امکان، توان و اقتدار، دلیل صحت، حق و روا بودن آن چیز نیست. در حقیقت شارع در مقام تشریع برای مرتد اعلام حکم کرده است، چون او با سوءِ اختیار خویش و انتخاب مسیر بی دینی، خود را به هلاکت انداخته است. شاید یکی از مصادیق {{قرآن\|وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ\|ترجمه=خودتان را با دست خود به هلاکت نیندازید\|سوره=بقره\|آیه=195}} همین معنی باشد.<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=298-299}}</ref>

Mohammad7576: /* حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد */

2025-05-28T13:17:14Z

حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۷
خط ۲۶:		خط ۲۶:

	== حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد ==		== حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد ==
	دیدگاه های فوق، برخی از حکمت ها یا علت هایی بود که درباره حکم ارتداد بیان شده است؛ امّا هیچ یک از اقوال مطرح شده تام نیستند، زیرا آیاتِ حق تدین و آزادی عقیده مثل{{قرآن\|لَا إِكْرَاهَ فِي ~~الدِّينِقَدْ~~ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ\|ترجمه=در دین، هیچ اکراه و اجباری نیست. [کسی حق ندارد کسی را از روی اجبار وادار به پذیرفتن دین کند، بلکه هر کسی باید آزادانه با به کارگیری عقل و با تکیه بر مطالعه و تحقیق، دین را بپذیرد]. مسلماً راه هدایت از گمراهی [به وسیله قرآن، پیامبر و امامان معصوم] روشن و آشکار شده است.\|سوره=بقره\|آیه=256}} دلالت بر آزادی تکوینی دارند؛ نه تشریعی؛ یعنی انسان در نظام تکوین آزاد است و از روی اختیار طبیعی می تواند دین دار یا بی دین گردد. او در انتخاب مسیر مجبور نیست؛ امّا نه به این معنا که هر دو انتخاب او صحیح است، بلکه در مقام تشریع، تنها انتخابی صحیح است که حق باشد و برای مسیر ناصواب کیفر لحاظ شده است؛<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1389\|ک=فلسفه حقوق بشر\|ص=195-197}}</ref> مانند آنکه انسان از لحاظ تکوین، می تواند حیات خود را حفظ کند یا با انتحار آن را از بین ببرد؛ ولی از جهت تشریع فقط یکی از دو انتخاب مزبور صحیح و از لحاظ حکمت نظری حق است، لذا وی از جهت حکمت عملی فقط حق انتخاب همان را دارد؛ یعنی حق از لحاظ حکمت نظری و حکمت عملی مشخص و محدود است و آن فقط حفظ حیات است؛ نه از بین بردن آن با انتحار.<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=298}}</ref><ref>{{پک\|1=طباطبایی\|2=1352\|ک=المیزان فی تفسیر القرآن\|ص=343\|ج=2}}</ref>		دیدگاه های فوق، برخی از حکمت ها یا علت هایی بود که درباره حکم ارتداد بیان شده است؛ امّا هیچ یک از اقوال مطرح شده تام نیستند، زیرا آیاتِ حق تدین و آزادی عقیده مثل{{قرآن\|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ\|ترجمه=در دین، هیچ اکراه و اجباری نیست. [کسی حق ندارد کسی را از روی اجبار وادار به پذیرفتن دین کند، بلکه هر کسی باید آزادانه با به کارگیری عقل و با تکیه بر مطالعه و تحقیق، دین را بپذیرد]. مسلماً راه هدایت از گمراهی [به وسیله قرآن، پیامبر و امامان معصوم] روشن و آشکار شده است.\|سوره=بقره\|آیه=256}} دلالت بر آزادی تکوینی دارند؛ نه تشریعی؛ یعنی انسان در نظام تکوین آزاد است و از روی اختیار طبیعی می تواند دین دار یا بی دین گردد. او در انتخاب مسیر مجبور نیست؛ امّا نه به این معنا که هر دو انتخاب او صحیح است، بلکه در مقام تشریع، تنها انتخابی صحیح است که حق باشد و برای مسیر ناصواب کیفر لحاظ شده است؛<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1389\|ک=فلسفه حقوق بشر\|ص=195-197}}</ref> مانند آنکه انسان از لحاظ تکوین، می تواند حیات خود را حفظ کند یا با انتحار آن را از بین ببرد؛ ولی از جهت تشریع فقط یکی از دو انتخاب مزبور صحیح و از لحاظ حکمت نظری حق است، لذا وی از جهت حکمت عملی فقط حق انتخاب همان را دارد؛ یعنی حق از لحاظ حکمت نظری و حکمت عملی مشخص و محدود است و آن فقط حفظ حیات است؛ نه از بین بردن آن با انتحار.<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=298}}</ref><ref>{{پک\|1=طباطبایی\|2=1352\|ک=المیزان فی تفسیر القرآن\|ص=343\|ج=2}}</ref>

	آیه فوق و همانند آن همگی ناظر به آزادی بشر از منظر تکوین هستند نه تشریع؛ یعنی چنین نیست که در نظام طبیعت هر دو طرف نافع و ضار برای او یکسان و انتخاب هر دو راه صحیح و منطقی و معقول باشد، چون صرف امکان، توان و اقتدار، دلیل صحت، حق و روا بودن آن چیز نیست. در حقیقت شارع در مقام تشریع برای مرتد اعلام حکم کرده است، چون او با سوءِ اختیار خویش و انتخاب مسیر بی دینی، خود را به هلاکت انداخته است. شاید یکی از مصادیق {{قرآن\|وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ\|ترجمه=خودتان را با دست خود به هلاکت نیندازید\|سوره=بقره\|آیه=195}} همین معنی باشد.<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=298-299}}</ref>		آیه فوق و همانند آن همگی ناظر به آزادی بشر از منظر تکوین هستند نه تشریع؛ یعنی چنین نیست که در نظام طبیعت هر دو طرف نافع و ضار برای او یکسان و انتخاب هر دو راه صحیح و منطقی و معقول باشد، چون صرف امکان، توان و اقتدار، دلیل صحت، حق و روا بودن آن چیز نیست. در حقیقت شارع در مقام تشریع برای مرتد اعلام حکم کرده است، چون او با سوءِ اختیار خویش و انتخاب مسیر بی دینی، خود را به هلاکت انداخته است. شاید یکی از مصادیق {{قرآن\|وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ\|ترجمه=خودتان را با دست خود به هلاکت نیندازید\|سوره=بقره\|آیه=195}} همین معنی باشد.<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=298-299}}</ref>

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

Mohammad7576: /* حکمت یا علت حکم ارتداد */

2025-05-28T13:16:57Z

حکمت یا علت حکم ارتداد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۶
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	4. بعضی گویند که اسلام کسی را اکراه به پذیرش دین نکرده است، مگر آنکه کسی با معرفت و رضایت و اختیارِ خود مسلمان شود. چنین شخصی که با آگاهی و اراده اعتراف به اسلام کرده و از آن برگردد، مقدّساتِ دینی را به تمسخر و بازی گرفته و مستحق قتل است، یا چون به امّت اسلامی خیانت کرده، باید جریمه شود.<ref>{{پک\|1=زحیلی\|2=1418\|ک=حقوق الإنسان فی الإسلام\|ص=181}}</ref>		4. بعضی گویند که اسلام کسی را اکراه به پذیرش دین نکرده است، مگر آنکه کسی با معرفت و رضایت و اختیارِ خود مسلمان شود. چنین شخصی که با آگاهی و اراده اعتراف به اسلام کرده و از آن برگردد، مقدّساتِ دینی را به تمسخر و بازی گرفته و مستحق قتل است، یا چون به امّت اسلامی خیانت کرده، باید جریمه شود.<ref>{{پک\|1=زحیلی\|2=1418\|ک=حقوق الإنسان فی الإسلام\|ص=181}}</ref>

	5. برخی قائل اند که حکم قتل برای مرتد هیچ منافاتی با آیه {{قرآن\|لَا إِكْرَاهَ فِي ~~الدِّينِقَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ~~\|ترجمه=در دین، هیچ اکراه و اجباری نیست. [کسی حق ندارد کسی را از روی اجبار وادار به پذیرفتن دین کند، بلکه هر کسی باید آزادانه با به کارگیری عقل و با تکیه بر مطالعه و تحقیق، دین را بپذیرد]. مسلماً راه هدایت از گمراهی [به وسیله قرآن، پیامبر و امامان معصوم] روشن و آشکار شده است.\|سوره=بقره\|آیه=256}}ندارد، چون آیه مزبور ناظر به ورود به اسلام است؛ نه ابقا و استمرار آن.<ref>{{پک\|1=ابن عاشور\|2=1420\|ک=التحریر و التنویر من التفسیر (إبن عاشور)\|ص=319\|ج=2}}</ref>		5. برخی قائل اند که حکم قتل برای مرتد هیچ منافاتی با آیه {{قرآن\|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّين\|ترجمه=در دین، هیچ اکراه و اجباری نیست.\|سوره=بقره\|آیه=256}}ندارد، چون آیه مزبور ناظر به ورود به اسلام است؛ نه ابقا و استمرار آن.<ref>{{پک\|1=ابن عاشور\|2=1420\|ک=التحریر و التنویر من التفسیر (إبن عاشور)\|ص=319\|ج=2}}</ref>

	== حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد ==		== حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد ==

Mohammad7576: /* معنای ارتداد و انواع آن */

2025-05-28T13:16:26Z

معنای ارتداد و انواع آن

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۶
خط ۴:		خط ۴:
	{{درگاه\|سنت}}		{{درگاه\|سنت}}
	معنای ارتداد چیست و چه انواعی دارد؟ آیا حکم ارتداد در فقه شیعه با آزادی عقیده و آزادی در پذیرش و عدم پذیرش دین در تعارض نیست؟		معنای ارتداد چیست و چه انواعی دارد؟ آیا حکم ارتداد در فقه شیعه با آزادی عقیده و آزادی در پذیرش و عدم پذیرش دین در تعارض نیست؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}ارتداد به معنای این است که شخص بعد از پذیرش اسلام کافر شود. فقهای مسلمان در حکم ارتداد که قتل است اتفاق نظر دارند. درباره حکمت یا علت حکم ارتداد نظرات مختلفی بیان شده است اما دیدگاه صحیح این است که انسان از جهت تکوینی در انتخاب مسیر و [[دین]] خود آزاد است اما از جهت تشریع یک مسیر صحیح بیشتر نیست. لذا عدم اکراه و اجبار در دین که در قرآن آمده است ناظر به آزادی تکوینی است.

	== معنای ارتداد و انواع آن ==		== معنای ارتداد و انواع آن ==
	ارتداد در فقه به معنای این است که شخص پس از قبول اسلام از آن برگردد و کافر شود. ارتداد دو نوع اصلی دارد: ارتداد فطری و ارتداد ملی. مرتد فطری به مرتدی گفته می شود که در حال انعقاد نطفه او یکی از والدین او مسلمان بوده باشد. مرتد ملی به مرتدی گفته می شود که کافر شده و حین انعقاد نطفه نیز یکی از والدین او مسلمان نبوده است.<ref>{{پک\|1=مروج\|2=1379\|ک=اصطلاحات فقهی\|ص=28-29}}</ref>		ارتداد در [[فقه]] به معنای این است که شخص پس از قبول اسلام از آن برگردد و کافر شود. ارتداد دو نوع اصلی دارد: [[ارتداد فطری]] و [[ارتداد ملی]]. مرتد فطری به مرتدی گفته می شود که در حال انعقاد نطفه او یکی از والدین او مسلمان بوده باشد. مرتد ملی به مرتدی گفته می شود که کافر شده و حین انعقاد نطفه نیز یکی از والدین او مسلمان نبوده است.<ref>{{پک\|1=مروج\|2=1379\|ک=اصطلاحات فقهی\|ص=28-29}}</ref>

	== نظر فقهای مسلمان درباره مرتدّ ==		== نظر فقهای مسلمان درباره مرتدّ ==
	در میان فقهاء اگرچه درباره اقسام و شرایط مرتد اتفاق نظر وجود ندارد اما ایشان درباره حکم مرتد تقریباً اجماع دارند بر این که حکم چنین شخصی قتل بوده و خون او مباح است.<ref>{{پک\|1=ابن بابویه\|2=1415\|ک=المقنع\|ص=449}}</ref><ref>{{پک\|1=مفید\|2=1410\|ک=المقنعة\|ص=801}}</ref><ref>{{پک\|1=محقق حلی\|2=1408\|ک=شرائع الإسلام في مسائل الحلال و الحرام\|ص=7\|ج=4}}</ref><ref>{{پک\|1=شهید ثانی\|2=1413\|ک=مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام\|ص=304\|ج=1}}</ref><ref>{{پک\|1=کاشف الغطاء\|2=بی تا\|ک=کشف الغطاء عن مبهمات شریعه الغراء\|ص=418}}</ref> به عقیده ایشان قتل عذاب دنیوی اوست و عذاب اخروی او بسی شدیدتر از آن است. مستند ایشان برای حکم مذکور بخشی از آیه 217 سوره بقره می باشد که می فرماید:{{قرآن\|وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُولَٰئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۖ وَأُولَٰئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ\|ترجمه=و از شما کسانی که از دینشان برگردند و در حال کفر بمیرند، همه اعمال خوبشان در دنیا و آخرت تباه و بی اثر می شود، و آنان اهل آتش اند و در آن جاودانه اند.}}<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=296}}</ref>		در میان فقهاء اگرچه درباره اقسام و شرایط مرتد اتفاق نظر وجود ندارد اما ایشان درباره حکم مرتد تقریباً [[اجماع]] دارند بر این که حکم چنین شخصی قتل بوده و خون او مباح است.<ref>{{پک\|1=ابن بابویه\|2=1415\|ک=المقنع\|ص=449}}</ref><ref>{{پک\|1=مفید\|2=1410\|ک=المقنعة\|ص=801}}</ref><ref>{{پک\|1=محقق حلی\|2=1408\|ک=شرائع الإسلام في مسائل الحلال و الحرام\|ص=7\|ج=4}}</ref><ref>{{پک\|1=شهید ثانی\|2=1413\|ک=مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام\|ص=304\|ج=1}}</ref><ref>{{پک\|1=کاشف الغطاء\|2=بی تا\|ک=کشف الغطاء عن مبهمات شریعه الغراء\|ص=418}}</ref> به عقیده ایشان قتل عذاب دنیوی اوست و عذاب اخروی او بسی شدیدتر از آن است. مستند ایشان برای حکم مذکور بخشی از آیه 217 [[سوره بقره]] می باشد که می فرماید:{{قرآن\|وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُولَٰئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۖ وَأُولَٰئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ ۖ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ\|ترجمه=و از شما کسانی که از دینشان برگردند و در حال کفر بمیرند، همه اعمال خوبشان در دنیا و آخرت تباه و بی اثر می شود، و آنان اهل آتش اند و در آن جاودانه اند.}}<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=296}}</ref>

	== حکمت یا علت حکم ارتداد ==		== حکمت یا علت حکم ارتداد ==
	درباره حکمت یا علتِ حکم مذکور، مطالِب متعدّدی مطرح شده که اجمال آن بدین شرح است<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=297}}</ref>:		درباره حکمت یا علتِ حکم مذکور، مطالِب متعدّدی مطرح شده که اجمال آن بدین شرح است<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=297}}</ref>:

	1. عده ای معتقدند که چون ارتداد موجب نابودی هویت امّت و جامعه اسلامی می شود، سبب اعدام است.<ref>{{پک\|1=ابن عاشور\|2=1420\|ک=التحریر و التنویر من التفسیر (إبن عاشور)\|ص=319\|ج=2}}</ref>		1. عده ای معتقدند که چون ارتداد موجب نابودی هویت امّت و [[جامعه اسلامی]] می شود، سبب اعدام است.<ref>{{پک\|1=ابن عاشور\|2=1420\|ک=التحریر و التنویر من التفسیر (إبن عاشور)\|ص=319\|ج=2}}</ref>

	2. گروهی عقیده دارند که چون مرتد دارای فساد فکری و روحی است، باید کشته شود.<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=297}}</ref>		2. گروهی عقیده دارند که چون مرتد دارای فساد فکری و روحی است، باید کشته شود.<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=297}}</ref>
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	4. بعضی گویند که اسلام کسی را اکراه به پذیرش دین نکرده است، مگر آنکه کسی با معرفت و رضایت و اختیارِ خود مسلمان شود. چنین شخصی که با آگاهی و اراده اعتراف به اسلام کرده و از آن برگردد، مقدّساتِ دینی را به تمسخر و بازی گرفته و مستحق قتل است، یا چون به امّت اسلامی خیانت کرده، باید جریمه شود.<ref>{{پک\|1=زحیلی\|2=1418\|ک=حقوق الإنسان فی الإسلام\|ص=181}}</ref>		4. بعضی گویند که اسلام کسی را اکراه به پذیرش دین نکرده است، مگر آنکه کسی با معرفت و رضایت و اختیارِ خود مسلمان شود. چنین شخصی که با آگاهی و اراده اعتراف به اسلام کرده و از آن برگردد، مقدّساتِ دینی را به تمسخر و بازی گرفته و مستحق قتل است، یا چون به امّت اسلامی خیانت کرده، باید جریمه شود.<ref>{{پک\|1=زحیلی\|2=1418\|ک=حقوق الإنسان فی الإسلام\|ص=181}}</ref>

	5. برخی قائل اند که حکم قتل برای مرتد هیچ منافاتی با آیه ~~«لا إکراه فی الدّین»~~ ندارد، چون آیه مزبور ناظر به ورود به اسلام است؛ نه ابقا و استمرار آن.<ref>{{پک\|1=ابن عاشور\|2=1420\|ک=التحریر و التنویر من التفسیر (إبن عاشور)\|ص=319\|ج=2}}</ref>		5. برخی قائل اند که حکم قتل برای مرتد هیچ منافاتی با آیه {{قرآن\|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِقَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ\|ترجمه=در دین، هیچ اکراه و اجباری نیست. [کسی حق ندارد کسی را از روی اجبار وادار به پذیرفتن دین کند، بلکه هر کسی باید آزادانه با به کارگیری عقل و با تکیه بر مطالعه و تحقیق، دین را بپذیرد]. مسلماً راه هدایت از گمراهی [به وسیله قرآن، پیامبر و امامان معصوم] روشن و آشکار شده است.\|سوره=بقره\|آیه=256}}ندارد، چون آیه مزبور ناظر به ورود به اسلام است؛ نه ابقا و استمرار آن.<ref>{{پک\|1=ابن عاشور\|2=1420\|ک=التحریر و التنویر من التفسیر (إبن عاشور)\|ص=319\|ج=2}}</ref>

	== حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد ==		== حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد ==

Mohammad7576: /* حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد */

2025-05-28T13:02:35Z

حکمت یا علت صحیح حکم ارتداد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۲
خط ۲۹:		خط ۲۹:

	آیه فوق و همانند آن همگی ناظر به آزادی بشر از منظر تکوین هستند نه تشریع؛ یعنی چنین نیست که در نظام طبیعت هر دو طرف نافع و ضار برای او یکسان و انتخاب هر دو راه صحیح و منطقی و معقول باشد، چون صرف امکان، توان و اقتدار، دلیل صحت، حق و روا بودن آن چیز نیست. در حقیقت شارع در مقام تشریع برای مرتد اعلام حکم کرده است، چون او با سوءِ اختیار خویش و انتخاب مسیر بی دینی، خود را به هلاکت انداخته است. شاید یکی از مصادیق {{قرآن\|وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ\|ترجمه=خودتان را با دست خود به هلاکت نیندازید\|سوره=بقره\|آیه=195}} همین معنی باشد.<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=298-299}}</ref>		آیه فوق و همانند آن همگی ناظر به آزادی بشر از منظر تکوین هستند نه تشریع؛ یعنی چنین نیست که در نظام طبیعت هر دو طرف نافع و ضار برای او یکسان و انتخاب هر دو راه صحیح و منطقی و معقول باشد، چون صرف امکان، توان و اقتدار، دلیل صحت، حق و روا بودن آن چیز نیست. در حقیقت شارع در مقام تشریع برای مرتد اعلام حکم کرده است، چون او با سوءِ اختیار خویش و انتخاب مسیر بی دینی، خود را به هلاکت انداخته است. شاید یکی از مصادیق {{قرآن\|وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ\|ترجمه=خودتان را با دست خود به هلاکت نیندازید\|سوره=بقره\|آیه=195}} همین معنی باشد.<ref>{{پک\|1=جوادی آملی\|2=1388\|ک=حق و تکلیف\|ص=298-299}}</ref>




	~~[1] ـ حکم المرتد عند المسلمین و أهل الکتاب، ج1، ص27 ـ 29.~~

	البته اگر محقّق پژوهشگری بدون ابتلا به غَرض و مرض سیاسی و مانند آن بر اثر برخی مطالعات و ابتلا به اشکالهای بی پاسخ هنوز به یقین قبلی نرسیده و گرفتار شبهه شد و از حالت قبلی برگشت، ممکن است فرصت تأمل و مطالعه بیشتری به او داده شود.

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}