اختلاف آیت‌الله بروجردی با نواب صفوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Shahroudi در ‏۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۸

2025-05-02T04:48:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۸
خط ۵۹:		خط ۵۹:
	\| ارجاعات = شد		\| ارجاعات = شد
	\| ارزیابی کمی = شد		\| ارزیابی کمی = شد
	\| ارزیابی کیفی = ~~<!--خالی \|~~ شد~~-->~~		\| ارزیابی کیفی = شد
	\| اولویت = ج		\| اولویت = ج
	\| کیفیت = خوب		\| کیفیت = خوب
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Shahroudi در ‏۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۴۸

2025-05-02T04:48:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۸
خط ۵:		خط ۵:
	{{درگاه\|حوزه و روحانیت\|تاریخ}}		{{درگاه\|حوزه و روحانیت\|تاریخ}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	'''اختلاف [[آیت‌الله بروجردی]] و [[نواب صفوی]]''' ریشه در نوع تفکر و نگاه آنان به دین و سیاست و حکومت دارد. آیت‌الله بروجردی به عنوان مرجعی مقتدر و زعیم حوزه علمیه، ~~قائل~~ به ~~تشکیل حکومت دینی نبود~~ و ~~روحانیت را از دخالت عملی~~ در ~~سیاست پرهیز می‌داد~~. در مقابل، نواب صفوی که روحانی‌ای جوان بود، اعتقاد به دخالت در امور سیاسی و تشکیل حکومت دینی داشت. نواب با توجه به این نوع نگاه، دست به اقدامات مسلحانه علیه [[حکومت پهلوی]] زد. این تفاوت بینش بین آیت‌الله بروجردی و نواب صفوی، اختلافاتی را دامن زد که منجر به تقابل و نزاع ~~دریک~~ مقطع زمانی در حوزه علمیه شد.		'''اختلاف [[آیت‌الله بروجردی]] و [[نواب صفوی]]''' ریشه در نوع تفکر و نگاه آنان به دین و سیاست و حکومت دارد. آیت‌الله بروجردی به عنوان مرجعی مقتدر و زعیم حوزه علمیه، به تقویت حوزه علمیه و بنیه علمی طلاب اهتمام ویژه داشت و عموما در مسائل سیاسی ورود نمی‌کرد. در مقابل، نواب صفوی که روحانی‌ای جوان بود، اعتقاد به دخالت در امور سیاسی و تشکیل حکومت دینی داشت. نواب با توجه به این نوع نگاه، دست به اقدامات مسلحانه علیه [[حکومت پهلوی]] زد. این تفاوت بینش بین آیت‌الله بروجردی و نواب صفوی، اختلافاتی را دامن زد که منجر به تقابل و نزاع در یک مقطع زمانی در حوزه علمیه شد.

	== تفاوت دیدگاه آیت‌الله بروجردی و نواب صفوی ==		== تفاوت دیدگاه آیت‌الله بروجردی و نواب صفوی ==
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	با وجود منش محتاطانه و متأملانه آیت‌الله بروجردی در سیاست، او دولت را در اجرای سیاست‌های ضداسلامی آزاد نمی‌گذاشت و موارد متعددی وجود دارد که اقدامات او را در مقابله با سیاست‌های دولت‌های پهلوی دوم نشان می‌دهد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1389\|دوره=سال سیزدهم\|شماره=51\|نام خانوادگی=گورابی، سید یاسم\|عنوان=سیره عملی آیت الله العظمی بروجردی\|ژورنال=فصلنامه علمی-پژوهشی علوم سیاسی}}</ref> سلوک سیاسی آیت‌الله بروجردی، مدارا با مقام سلطنت از یک سو و تقویت [[مذهب تشیع]] در سطح ایران و جهان از سوی دیگر بود.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1389\|شماره=68\|نام خانوادگی=امین، سید حسن\|عنوان=روحانیت و حاکمیت در عصر پهلوی‌ها: نگاهی به سیرهٔ سیاسی آیت الله حایری، آیات ثلاث و آیت الله بروجردی\|ژورنال=ماهنامه حافظ}}</ref> تنها اقدامات سیاسی آیت‌الله بروجردی مختص دوران مرجعیت عامه وی بود که به رهنمودهایی به دولتیان محدود می‌شد. آیت‌الله بروجردی خود گفته بود: «من در امور سیاسی دخالت نمی‌کنم… و کوشش من این است که روحانیت را از جنجال‌های سیاسی دور نگه دارم».<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=سیدعلی ناظم‌زاده\|تاریخ=1393\|وبگاه=nazemzade.com/\|نشانی=https://nazemzade.com/آیت-الله-بروجردی/\|عنوان=آیت الله بروجردی، فقیه ماندگار\|تاریخ بازبینی=20 آذر ۱۴۰۳}}</ref>		با وجود منش محتاطانه و متأملانه آیت‌الله بروجردی در سیاست، او دولت را در اجرای سیاست‌های ضداسلامی آزاد نمی‌گذاشت و موارد متعددی وجود دارد که اقدامات او را در مقابله با سیاست‌های دولت‌های پهلوی دوم نشان می‌دهد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1389\|دوره=سال سیزدهم\|شماره=51\|نام خانوادگی=گورابی، سید یاسم\|عنوان=سیره عملی آیت الله العظمی بروجردی\|ژورنال=فصلنامه علمی-پژوهشی علوم سیاسی}}</ref> سلوک سیاسی آیت‌الله بروجردی، مدارا با مقام سلطنت از یک سو و تقویت [[مذهب تشیع]] در سطح ایران و جهان از سوی دیگر بود.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1389\|شماره=68\|نام خانوادگی=امین، سید حسن\|عنوان=روحانیت و حاکمیت در عصر پهلوی‌ها: نگاهی به سیرهٔ سیاسی آیت الله حایری، آیات ثلاث و آیت الله بروجردی\|ژورنال=ماهنامه حافظ}}</ref> تنها اقدامات سیاسی آیت‌الله بروجردی مختص دوران مرجعیت عامه وی بود که به رهنمودهایی به دولتیان محدود می‌شد. آیت‌الله بروجردی خود گفته بود: «من در امور سیاسی دخالت نمی‌کنم… و کوشش من این است که روحانیت را از جنجال‌های سیاسی دور نگه دارم».<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=سیدعلی ناظم‌زاده\|تاریخ=1393\|وبگاه=nazemzade.com/\|نشانی=https://nazemzade.com/آیت-الله-بروجردی/\|عنوان=آیت الله بروجردی، فقیه ماندگار\|تاریخ بازبینی=20 آذر ۱۴۰۳}}</ref>
	~~[[پرونده:نواب.jpg\|بندانگشتی\|تصویری از مجتبی نواب صفوی]]~~

	مهمترین پیامد و تأثیر حرکت [[فدائیان اسلام]] آن است که برای نخستین بار عده‌ای از طلاب جوان خارج از سنت [[حوزه علمیه]] و مرجعیت دینی دست به فعالیت سیاسی زدند. عصاره تفکر نواب درباره مشی قهرآمیز این بود که وقتی گروهی از دشمنان اسلام بر امور مسلمین سیطره یابند و مسلمانان نتوانند از دین و جامعه اسلامی دفع شر کنند، کشتن در غیر میدان جنگ از نظر اسلام تجویز می‌شود.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1383\|شماره=2\|نام خانوادگی=فراتی، عبدالوهاب\|عنوان=رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، شهید نواب صفوی و جمعیت فدائیان اسلام\|صفحه=207-242\|ژورنال=فصلنامه ۱۵خرداد}}</ref> [[نواب صفوی\|سید مجتبی نواب صفوی]] در کتاب «راهنمای حقایق» گسترش فساد و رواج بی‌دینی را عارضهٔ [[مدرنیسم]] و نظام پادشاهی می‌انگاشت. این در حالی بود که در تفکر دیگران چنین پیوندی مشاهده نمی‌شد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1383\|شماره=2\|نام خانوادگی=فراتی، عبدالوهاب\|عنوان=رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، شهید نواب صفوی و جمعیت فدائیان اسلام\|صفحه=207-242\|ژورنال=فصلنامه ۱۵خرداد}}</ref>		مهمترین پیامد و تأثیر حرکت [[فدائیان اسلام]] آن است که برای نخستین بار عده‌ای از طلاب جوان خارج از سنت [[حوزه علمیه]] و مرجعیت دینی دست به فعالیت سیاسی زدند. عصاره تفکر نواب درباره مشی قهرآمیز این بود که وقتی گروهی از دشمنان اسلام بر امور مسلمین سیطره یابند و مسلمانان نتوانند از دین و جامعه اسلامی دفع شر کنند، کشتن در غیر میدان جنگ از نظر اسلام تجویز می‌شود.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1383\|شماره=2\|نام خانوادگی=فراتی، عبدالوهاب\|عنوان=رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، شهید نواب صفوی و جمعیت فدائیان اسلام\|صفحه=207-242\|ژورنال=فصلنامه ۱۵خرداد}}</ref> [[نواب صفوی\|سید مجتبی نواب صفوی]] در کتاب «راهنمای حقایق» گسترش فساد و رواج بی‌دینی را عارضهٔ [[مدرنیسم]] و نظام پادشاهی می‌انگاشت. این در حالی بود که در تفکر دیگران چنین پیوندی مشاهده نمی‌شد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1383\|شماره=2\|نام خانوادگی=فراتی، عبدالوهاب\|عنوان=رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، شهید نواب صفوی و جمعیت فدائیان اسلام\|صفحه=207-242\|ژورنال=فصلنامه ۱۵خرداد}}</ref>

	=== تشکیل حکومت دینی ===		=== تشکیل حکومت دینی ===
	آیت‌الله بروجردی در اندیشه حکومت اسلامی در ایران نبود و در جهت استقرار آن، از موقعیت منحصر بفرد خود اقدامی ننمود.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1387\|دوره=سال هفتم\|شماره=15\|نام خانوادگی=کجباف، علی اکبر، مهرعلیزاده، مهدی\|عنوان=جایگاه و نقش آیت الله بروجردی در تحولات فرهنگی پس از کودتای 28 مرداد\|صفحه=1-16\|ژورنال=پژوهشنامه انقلاب اسلامی}}</ref> اما فدائیان اسلام به رهبری مجتبی نواب‌صفوی داعیهٔ برقراری حکومت اسلامی داشت.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1386\|دوره=سال ششم\|شماره=66\|نام خانوادگی=روحبخش، رحیم\|عنوان=از فدائیان اسلام تا موتلفه\|صفحه=41-48\|ژورنال=نشریه زمانه}}</ref>		[[پرونده:نواب.jpg\|بندانگشتی\|تصویری از مجتبی نواب صفوی]]آیت‌الله بروجردی در اندیشه حکومت اسلامی در ایران نبود و در جهت استقرار آن، از موقعیت منحصر بفرد خود اقدامی ننمود.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1387\|دوره=سال هفتم\|شماره=15\|نام خانوادگی=کجباف، علی اکبر، مهرعلیزاده، مهدی\|عنوان=جایگاه و نقش آیت الله بروجردی در تحولات فرهنگی پس از کودتای 28 مرداد\|صفحه=1-16\|ژورنال=پژوهشنامه انقلاب اسلامی}}</ref> اما فدائیان اسلام به رهبری مجتبی نواب‌صفوی داعیهٔ برقراری حکومت اسلامی داشت.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1386\|دوره=سال ششم\|شماره=66\|نام خانوادگی=روحبخش، رحیم\|عنوان=از فدائیان اسلام تا موتلفه\|صفحه=41-48\|ژورنال=نشریه زمانه}}</ref>

	[[جمعیت فدائیان اسلام]] که پیوندی ناگسستنی با نواب صفوی به عنوان رهبر خود داشت، با هدف اجرای احکام اسلام، تشکیل حکومت اسلامی با هدف کلان جهانی‌سازی اسلام، مبارزه با نظام سلطنت و مخالفت با اساس رژیم پهلوی یعنی شاه تأسیس شد.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=شریعت جو، منیره\|تاریخ=1393\|وبگاه=pajoohe.ir/\|نشانی=http://pajoohe.ir/سید-مجتبی-نواب-صفوی__a-38329.aspx\|عنوان=سید مجتبی نواب صفوی\|تاریخ بازبینی=20 آذر ۱۴۰۳}}</ref> شهید نواب صفوی و فدائیان اسلام پیش‌قراولان تأسیس و برقراری حکومت اسلامی، پس از شهریور ۱۳۲۰ بودند.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=خسروشاهی، سیدهادی\|تاریخ=1357\|وبگاه=khosroshahi.ir\|نشانی=http://khosroshahi.ir/main/index.php?Page=definitionpapers&UID=1875\|عنوان=فدائیان اسلام؛ پیشتازان نبرد مسلحانه\|تاریخ بازبینی=20 آذر ۱۴۰۳}}</ref> فداییان اسلام دفاع در برابر هجوم کفار را بر خود واجب دانسته و معتقد بودند بعضی از مسئولان مملکت، ابزار دست بیگانگان قرار گرفته‌اند. فداییان اسلام اعتقاد داشته‌اند، بایستی قیام کرد و بیگانه و هجومش را دفع نمود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=خسروشاهی، سیدهادی\|تاریخ=1394\|وبگاه=khosroshahi.ir\|نشانی=http://khosroshahi.ir/main/index.php?Page=definitionpapers&UID=3974465\|عنوان=موازین شرعی مبارزات نواب صفوی و فدائیان اسلام؛ گفتاری از استاد خسروشاهی (بخش نخست)\|تاریخ بازبینی=20 آذر ۱۴۰۳}}</ref>		[[جمعیت فدائیان اسلام]] که پیوندی ناگسستنی با نواب صفوی به عنوان رهبر خود داشت، با هدف اجرای احکام اسلام، تشکیل حکومت اسلامی با هدف کلان جهانی‌سازی اسلام، مبارزه با نظام سلطنت و مخالفت با اساس رژیم پهلوی یعنی شاه تأسیس شد.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=شریعت جو، منیره\|تاریخ=1393\|وبگاه=pajoohe.ir/\|نشانی=http://pajoohe.ir/سید-مجتبی-نواب-صفوی__a-38329.aspx\|عنوان=سید مجتبی نواب صفوی\|تاریخ بازبینی=20 آذر ۱۴۰۳}}</ref> شهید نواب صفوی و فدائیان اسلام پیش‌قراولان تأسیس و برقراری حکومت اسلامی، پس از شهریور ۱۳۲۰ بودند.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=خسروشاهی، سیدهادی\|تاریخ=1357\|وبگاه=khosroshahi.ir\|نشانی=http://khosroshahi.ir/main/index.php?Page=definitionpapers&UID=1875\|عنوان=فدائیان اسلام؛ پیشتازان نبرد مسلحانه\|تاریخ بازبینی=20 آذر ۱۴۰۳}}</ref> فداییان اسلام دفاع در برابر هجوم کفار را بر خود واجب دانسته و معتقد بودند بعضی از مسئولان مملکت، ابزار دست بیگانگان قرار گرفته‌اند. فداییان اسلام اعتقاد داشته‌اند، بایستی قیام کرد و بیگانه و هجومش را دفع نمود.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=خسروشاهی، سیدهادی\|تاریخ=1394\|وبگاه=khosroshahi.ir\|نشانی=http://khosroshahi.ir/main/index.php?Page=definitionpapers&UID=3974465\|عنوان=موازین شرعی مبارزات نواب صفوی و فدائیان اسلام؛ گفتاری از استاد خسروشاهی (بخش نخست)\|تاریخ بازبینی=20 آذر ۱۴۰۳}}</ref>
خط ۳۲:		خط ۳۱:

	== پیامدهای اختلافات ==		== پیامدهای اختلافات ==
	برخی معتقدند فعالیت فدائیان اسلام در قم با فراز و فرودهایی همراه بود؛ اختلاف بین افراد منتسب به [[آیت‌الله بروجردی]] و اعضای فدائیان اسلام، منجر به درگیری آن‌ها شد.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=اعظم ویسمه\|تاریخ=1389\|وبگاه=tarikhirani.ir/fa\|نشانی=http://tarikhirani.ir/fa/news/7057/اختلافات-نواب-صفوی-و-آیت-الله-بروجردی-طلبه-جوان-در-برابر-رییس-حوزه-\|عنوان=اختلافات نواب صفوی و آیت‌الله بروجردی/ طلبه جوان در برابر رئیس حوزه\|تاریخ بازبینی=20 آذر ۱۴۰۳}}</ref>		برخی معتقدند فعالیت فدائیان اسلام در قم با فراز و فرودهایی همراه بود؛ اختلاف بین افراد منتسب به [[آیت‌الله بروجردی]] و اعضای فدائیان اسلام، منجر به درگیری آن‌ها شد.<ref>{{یادکرد وب\|نویسنده=اعظم ویسمه\|تاریخ=1389\|وبگاه=tarikhirani.ir/fa\|نشانی=http://tarikhirani.ir/fa/news/7057/اختلافات-نواب-صفوی-و-آیت-الله-بروجردی-طلبه-جوان-در-برابر-رییس-حوزه-\|عنوان=اختلافات نواب صفوی و آیت‌الله بروجردی/ طلبه جوان در برابر رئیس حوزه\|تاریخ بازبینی=20 آذر ۱۴۰۳}}</ref> بعدها متنی از سوی نواب صفوی در نشریه فدائیان اسلام منتشر شد که خطاب به آیت‌الله بروجردی، او را بی‌وفا، بدعتگذار در دین و دشمن اسلام خطاب کرد و با ادبیات زننده‌ای به او توهین نمود.<ref>{{پک\|1=نواب صفوی\|2=\|ک=راهنمای حقایق\|ف=برنامه انقلابی فدائیان اسلام}}</ref>

	اختلاف شدید آیت‌الله بروجردی با جریان فدائیان اسلام و وجود شایعاتی در خصوص حمایت‌هایی از سوی [[امام خمینی\|آیت‌الله خمینی]] نسبت به این جریان، سبب شد تا [[رابطه آیت‌الله خمینی و آیت‌الله بروجردی]] که تا پیش از آن، رابطه‌ای تنگاتنگ بود،‌ به سردی درآید.<ref>{{پک\|1=منتظری\|2=۱۳۷۹\|ک=خاطرات آیت الله حسینعلی منتظری\|ص=۱۶۹\|ج=۱}}</ref>		اختلاف شدید آیت‌الله بروجردی با جریان فدائیان اسلام و وجود شایعاتی در خصوص حمایت‌هایی از سوی [[امام خمینی\|آیت‌الله خمینی]] نسبت به این جریان، سبب شد تا [[رابطه آیت‌الله خمینی و آیت‌الله بروجردی]] که تا پیش از آن، رابطه‌ای تنگاتنگ بود،‌ به سردی درآید.<ref>{{پک\|1=منتظری\|2=۱۳۷۹\|ک=خاطرات آیت الله حسینعلی منتظری\|ص=۱۶۹\|ج=۱}}</ref> بعدها در ماجرای اعدام نواب صفوی و تعدادی از فدائیان اسلام،‌ هنگامی که خدیجه ثقفی، همسر امام خمینی برای وساطت برای اعمال قدرت در لغو این حکم به آیت‌الله بروجردی مراجعه می‌کند، بروجردی این درخواست را رد می‌کند و می‌گوید که در این مساله دخالت نخواهد کرد.<ref>{{پک/بن\|1=ثقفی\|ک=پایگاه انتخاب\|ف=در ماجرای اعدام نواب صفوی، دخالت نمی‌کنم\|زبان=}}</ref>

			== پانویس ==
			{{پانویس\|۲}}

	== منابع ==		== منابع ==
	{{~~پانویس~~\|۲}}
			* {{یادکرد کتاب\|عنوان=خاطرات آیت‌الله حسینعلی منتظری\|سال=۱۳۷۹\|پیوند=https://amontazeri.com/book/khaterat\|نام=حسینعلی\|نام خانوادگی=منتظری\|پیوند نویسنده=حسینعلی منتظری\|ناشر=دفتر حضرت آیت الله العظمی منتظری\|مکان=قم\|کوشش=\|مترجم=}}
			* {{یادکرد وب\|عنوان=در ماجرای اعدام نواب صفوی، آقا رفتند پیش آقای بروجردی، ولی ایشان گفتند، دخالت نمی‌کنم\|نشانی=https://www.entekhab.ir/fa/news/552745/%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A2%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%86%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D9%85-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D9%86%D9%85-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AC%D9%88%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%DB%8C\|تاریخ=۱۱ خرداد ۱۳۹۹\|تاریخ بازبینی=۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۴\|شناسه={{شناسه یادکرد\|ثقفی}}\|نویسنده=خبرگزاری انتخاب\|کد زبان=\|وبگاه=entekhab.ir}}
			* {{یادکرد وب\|عنوان=گفت وگویی خواندنی با آیةالله علوی بروجردی\|نشانی=https://hawzah.net/fa/Discussion/View/49693/%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88%DA%AF%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A2%DB%8C%D8%A9%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%AC%D8%B1%D8%AF%DB%8C\|تاریخ=۹ دی ۱۳۹۶\|تاریخ بازبینی=۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۴\|شناسه={{شناسه یادکرد\|علوی}}\|نویسنده=خبرگزاری حوزه\|کد زبان=\|وبگاه=hawzah.net}}
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی = ادیان و مذاهب		\| شاخه اصلی = ادیان و مذاهب

Shahroudi در ‏۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۲۹

2025-05-02T04:29:38Z

نمایش تغییرات

Shahroudi در ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۶

2024-12-15T11:06:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۶
خط ۳:		خط ۳:
	اختلاف آیت الله العظمی بروجردی با فدائیان اسلام و شهید نواب بر سر چه بود؟		اختلاف آیت الله العظمی بروجردی با فدائیان اسلام و شهید نواب بر سر چه بود؟
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
			{{درگاه\|حوزه و روحانیت\|تاریخ}}
			{{پاسخ}}
	'''اختلاف [[آیت‌الله بروجردی]] و [[نواب صفوی]]''' ریشه در نوع تفکر و نگاه آنان به دین و سیاست و حکومت دارد. آیت‌الله بروجردی به عنوان مرجعی مقتدر و زعیم حوزه علمیه، قائل به تشکیل حکومت دینی نبود و روحانیت را از دخالت عملی در سیاست پرهیز می‌داد. در مقابل، نواب صفوی که روحانی‌ای جوان بود، اعتقاد به دخالت در امور سیاسی و تشکیل حکومت دینی داشت. نواب با توجه به این نوع نگاه، دست به اقدامات مسلحانه علیه [[حکومت پهلوی]] زد. این تفاوت بینش بین آیت‌الله بروجردی و نواب صفوی، اختلافاتی را دامن زد که منجر به تقابل و نزاع دریک مقطع زمانی در حوزه علمیه شد.		'''اختلاف [[آیت‌الله بروجردی]] و [[نواب صفوی]]''' ریشه در نوع تفکر و نگاه آنان به دین و سیاست و حکومت دارد. آیت‌الله بروجردی به عنوان مرجعی مقتدر و زعیم حوزه علمیه، قائل به تشکیل حکومت دینی نبود و روحانیت را از دخالت عملی در سیاست پرهیز می‌داد. در مقابل، نواب صفوی که روحانی‌ای جوان بود، اعتقاد به دخالت در امور سیاسی و تشکیل حکومت دینی داشت. نواب با توجه به این نوع نگاه، دست به اقدامات مسلحانه علیه [[حکومت پهلوی]] زد. این تفاوت بینش بین آیت‌الله بروجردی و نواب صفوی، اختلافاتی را دامن زد که منجر به تقابل و نزاع دریک مقطع زمانی در حوزه علمیه شد.

	~~{{پاسخ}}~~		== تفاوت دیدگاه آیت‌الله بروجردی و شهید نواب صفوی ==
	~~{{درگاه\|حوزه~~ و ~~روحانیت\|تاریخ}}~~
	[[پرونده:آیت الله بروجردی.jpg\|بندانگشتی\|آیت‌الله بروجردی (۱۲۵۴–۱۳۴۰ش)\|267x267پیکسل]]		[[پرونده:آیت الله بروجردی.jpg\|بندانگشتی\|آیت‌الله بروجردی (۱۲۵۴–۱۳۴۰ش)\|267x267پیکسل]]

	~~== تفاوت دیدگاه آیت‌الله بروجردی و شهید نواب صفوی ==~~
	=== دین و سیاست ===		=== دین و سیاست ===
	آیت الله بروجردی، یک مرجع عام در زمان خود بود و در اوج اقتدار قرار داشت. رفتار و منش آیت الله بروجردی در مسائل سیاسی به گونه‌ای بود که نزد بسیاری تداعی سکوت و بی‌عملی سیاسی را می‌کرد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1380\|شماره=32\|نام خانوادگی=روحبخش، رحیم\|عنوان=میراث آیت الله بروجردی\|صفحه=7-35\|ژورنال=نشریه گفتگو}}</ref> بروجردی معتقد بود سالم‌ترین خط مشی برای روحانیت این است که از سیاست عملی برکنار باشند. بروجردی هضم مرجعیت در حکومت، حتی حکومت اسلامی که فدائیان بدان معتقد بودند را نمی‌پسندید و [[مرجعیت]] را جدای از هر نوع حکومت حتی حکومت اسلامی لحاظ می‌کرد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1395\|دوره=دوره جدید\|شماره=32\|نام خانوادگی=شیرمحمدی بابا شیخعلی، حسین، شهیدانی، شهاب\|عنوان=بررسی و نقد جایگاه دین و دولت در اندیشه‌های سیاسی آیت الله بروجردی\|صفحه=135-158\|ژورنال=فصلنامه علمی - پژوهشی تاریخ اسلام و ایران دانشگاه الزهراء(س)}}</ref>		آیت الله بروجردی، یک مرجع عام در زمان خود بود و در اوج اقتدار قرار داشت. رفتار و منش آیت الله بروجردی در مسائل سیاسی به گونه‌ای بود که نزد بسیاری تداعی سکوت و بی‌عملی سیاسی را می‌کرد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1380\|شماره=32\|نام خانوادگی=روحبخش، رحیم\|عنوان=میراث آیت الله بروجردی\|صفحه=7-35\|ژورنال=نشریه گفتگو}}</ref> بروجردی معتقد بود سالم‌ترین خط مشی برای روحانیت این است که از سیاست عملی برکنار باشند. بروجردی هضم مرجعیت در حکومت، حتی حکومت اسلامی که فدائیان بدان معتقد بودند را نمی‌پسندید و [[مرجعیت]] را جدای از هر نوع حکومت حتی حکومت اسلامی لحاظ می‌کرد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1395\|دوره=دوره جدید\|شماره=32\|نام خانوادگی=شیرمحمدی بابا شیخعلی، حسین، شهیدانی، شهاب\|عنوان=بررسی و نقد جایگاه دین و دولت در اندیشه‌های سیاسی آیت الله بروجردی\|صفحه=135-158\|ژورنال=فصلنامه علمی - پژوهشی تاریخ اسلام و ایران دانشگاه الزهراء(س)}}</ref>

Shahroudi: ابرابزار

2024-12-15T11:05:41Z

ابرابزار

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۵
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{~~تکمیل مقاله~~		{{ارزیابی
	\| شناسه = شد		\| شناسه = شد
	\| ~~تیترها~~ = شد		\| عکس = شد
	\| ~~ویرایش~~ = شد		\| درگاه = شد
	\| ~~لینک‌دهی~~ = شد		\| ادبیات = شد
	\| ~~ناوبری~~ =		\| پیوند = شد
	\| ~~نمایه~~ =		\| ناوبری = شد
	\| ~~تغییر مسیر~~ = شد		\| تغییرمسیر = <!--خالی \| شد-->
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات = شد
	\| ارزیابی کمی = شد		\| ارزیابی کمی = شد
	\| ~~تکمیل~~ =		\| ارزیابی کیفی = <!--خالی \| شد-->
	\| اولویت = ج		\| اولویت = ج
	\| کیفیت = ب		\| کیفیت = خوب
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Meysamhasani: ابرابزار

2024-12-10T13:03:06Z

ابرابزار

نمایش تغییرات

Meysamhasani در ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۲

2024-12-10T13:02:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۲
خط ۹:		خط ۹:
	[[پرونده:آیت الله بروجردی.jpg\|بندانگشتی\|آیت‌الله بروجردی (۱۲۵۴–۱۳۴۰ش)\|267x267پیکسل]]		[[پرونده:آیت الله بروجردی.jpg\|بندانگشتی\|آیت‌الله بروجردی (۱۲۵۴–۱۳۴۰ش)\|267x267پیکسل]]

	== تفاوت ~~نگاه~~ آیت‌الله بروجردی و نواب صفوی به دین و سیاست==		== تفاوت دیدگاه آیت‌الله بروجردی و شهید نواب صفوی ==

			=== دین و سیاست ===
	آیت الله بروجردی، یک مرجع عام در زمان خود بود و در اوج اقتدار قرار داشت. رفتار و منش آیت الله بروجردی در مسائل سیاسی به گونه‌ای بود که نزد بسیاری تداعی سکوت و بی‌عملی سیاسی را می‌کرد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1380\|شماره=32\|نام خانوادگی=روحبخش، رحیم\|عنوان=میراث آیت الله بروجردی\|صفحه=7-35\|ژورنال=نشریه گفتگو}}</ref> بروجردی معتقد بود سالم‌ترین خط مشی برای روحانیت این است که از سیاست عملی برکنار باشند. بروجردی هضم مرجعیت در حکومت، حتی حکومت اسلامی که فدائیان بدان معتقد بودند را نمی‌پسندید و [[مرجعیت]] را جدای از هر نوع حکومت حتی حکومت اسلامی لحاظ می‌کرد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1395\|دوره=دوره جدید\|شماره=32\|نام خانوادگی=شیرمحمدی بابا شیخعلی، حسین، شهیدانی، شهاب\|عنوان=بررسی و نقد جایگاه دین و دولت در اندیشه‌های سیاسی آیت الله بروجردی\|صفحه=135-158\|ژورنال=فصلنامه علمی - پژوهشی تاریخ اسلام و ایران دانشگاه الزهراء(س)}}</ref>		آیت الله بروجردی، یک مرجع عام در زمان خود بود و در اوج اقتدار قرار داشت. رفتار و منش آیت الله بروجردی در مسائل سیاسی به گونه‌ای بود که نزد بسیاری تداعی سکوت و بی‌عملی سیاسی را می‌کرد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1380\|شماره=32\|نام خانوادگی=روحبخش، رحیم\|عنوان=میراث آیت الله بروجردی\|صفحه=7-35\|ژورنال=نشریه گفتگو}}</ref> بروجردی معتقد بود سالم‌ترین خط مشی برای روحانیت این است که از سیاست عملی برکنار باشند. بروجردی هضم مرجعیت در حکومت، حتی حکومت اسلامی که فدائیان بدان معتقد بودند را نمی‌پسندید و [[مرجعیت]] را جدای از هر نوع حکومت حتی حکومت اسلامی لحاظ می‌کرد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1395\|دوره=دوره جدید\|شماره=32\|نام خانوادگی=شیرمحمدی بابا شیخعلی، حسین، شهیدانی، شهاب\|عنوان=بررسی و نقد جایگاه دین و دولت در اندیشه‌های سیاسی آیت الله بروجردی\|صفحه=135-158\|ژورنال=فصلنامه علمی - پژوهشی تاریخ اسلام و ایران دانشگاه الزهراء(س)}}</ref>

خط ۱۹:		خط ۲۱:
	مهمترین پیامد و تأثیر حرکت [[فدائیان اسلام]] آن است که برای نخستین بار عده‌ای از طلاب جوان خارج از سنت [[حوزه علمیه]] و مرجعیت دینی دست به فعالیت سیاسی زدند. عصاره تفکر نواب درباره مشی قهرآمیز این بود که وقتی گروهی از دشمنان اسلام بر امور مسلمین سیطره یابند و مسلمانان نتوانند از دین و جامعه اسلامی دفع شر کنند، کشتن در غیر میدان جنگ از نظر اسلام تجویز می‌شود.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1383\|شماره=2\|نام خانوادگی=فراتی، عبدالوهاب\|عنوان=رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، شهید نواب صفوی و جمعیت فدائیان اسلام\|صفحه=207-242\|ژورنال=فصلنامه ۱۵خرداد}}</ref> نواب صفوی در کتاب «راهنمای حقایق» گسترش فساد و رواج بی‌دینی را عارضهٔ [[مدرنیسم]] و نظام پادشاهی می‌انگاشت. این در حالی بود که در تفکر دیگران چنین پیوندی مشاهده نمی‌شد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1383\|شماره=2\|نام خانوادگی=فراتی، عبدالوهاب\|عنوان=رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، شهید نواب صفوی و جمعیت فدائیان اسلام\|صفحه=207-242\|ژورنال=فصلنامه ۱۵خرداد}}</ref>		مهمترین پیامد و تأثیر حرکت [[فدائیان اسلام]] آن است که برای نخستین بار عده‌ای از طلاب جوان خارج از سنت [[حوزه علمیه]] و مرجعیت دینی دست به فعالیت سیاسی زدند. عصاره تفکر نواب درباره مشی قهرآمیز این بود که وقتی گروهی از دشمنان اسلام بر امور مسلمین سیطره یابند و مسلمانان نتوانند از دین و جامعه اسلامی دفع شر کنند، کشتن در غیر میدان جنگ از نظر اسلام تجویز می‌شود.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1383\|شماره=2\|نام خانوادگی=فراتی، عبدالوهاب\|عنوان=رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، شهید نواب صفوی و جمعیت فدائیان اسلام\|صفحه=207-242\|ژورنال=فصلنامه ۱۵خرداد}}</ref> نواب صفوی در کتاب «راهنمای حقایق» گسترش فساد و رواج بی‌دینی را عارضهٔ [[مدرنیسم]] و نظام پادشاهی می‌انگاشت. این در حالی بود که در تفکر دیگران چنین پیوندی مشاهده نمی‌شد.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1383\|شماره=2\|نام خانوادگی=فراتی، عبدالوهاب\|عنوان=رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، شهید نواب صفوی و جمعیت فدائیان اسلام\|صفحه=207-242\|ژورنال=فصلنامه ۱۵خرداد}}</ref>

	== تشکیل حکومت دینی==		=== تشکیل حکومت دینی ===
	آیت‌الله بروجردی در اندیشه حکومت اسلامی در ایران نبود و در جهت استقرار آن، از موقعیت منحصر بفرد خود اقدامی ننمود.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1387\|دوره=سال هفتم\|شماره=15\|نام خانوادگی=کجباف، علی اکبر، مهرعلیزاده، مهدی\|عنوان=جایگاه و نقش آیت الله بروجردی در تحولات فرهنگی پس از کودتای 28 مرداد\|صفحه=1-16\|ژورنال=پژوهشنامه انقلاب اسلامی}}</ref> اما فدائیان اسلام به رهبری مجتبی نواب‌صفوی داعیۀ برقراری حکومت اسلامی داشت.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1386\|دوره=سال ششم\|شماره=66\|نام خانوادگی=روحبخش، رحیم\|عنوان=از فدائیان اسلام تا موتلفه\|صفحه=41-48\|ژورنال=نشریه زمانه}}</ref>		آیت‌الله بروجردی در اندیشه حکومت اسلامی در ایران نبود و در جهت استقرار آن، از موقعیت منحصر بفرد خود اقدامی ننمود.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1387\|دوره=سال هفتم\|شماره=15\|نام خانوادگی=کجباف، علی اکبر، مهرعلیزاده، مهدی\|عنوان=جایگاه و نقش آیت الله بروجردی در تحولات فرهنگی پس از کودتای 28 مرداد\|صفحه=1-16\|ژورنال=پژوهشنامه انقلاب اسلامی}}</ref> اما فدائیان اسلام به رهبری مجتبی نواب‌صفوی داعیۀ برقراری حکومت اسلامی داشت.<ref>{{یادکرد ژورنال\|سال=1386\|دوره=سال ششم\|شماره=66\|نام خانوادگی=روحبخش، رحیم\|عنوان=از فدائیان اسلام تا موتلفه\|صفحه=41-48\|ژورنال=نشریه زمانه}}</ref>

Meysamhasani در ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۸

2024-12-10T12:58:09Z

نمایش تغییرات

Meysamhasani در ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۳

2024-12-10T12:43:08Z

نمایش تغییرات

Meysamhasani در ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۱۱

2024-12-10T07:11:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۱
خط ۴:		خط ۴:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
	{{درگاه\|حوزه و روحانیت}}اختلاف [[آیت‌الله بروجردی]] و [[نواب صفوی]] ریشه در نوع تفکر و نگاه آنان به دین و سیاست و حکومت دارد. آیت‌الله بروجردی به عنوان مرجعی مقتدر و زعیم حوزه علمیه، قائل به تشکیل حکومت دینی نبود و روحانیت را از دخالت عملی در سیاست پرهیز می‌داد. در مقابل، نواب صفوی که روحانی‌ای جوان بود، اعتقاد به دخالت در امور سیاسی و تشکیل حکومت دینی داشت. نواب با توجه به این نوع نگاه، دست به اقدامات مسلحانه علیه حکومت پهلوی زد. این تفاوت بینش بین آیت‌الله بروجردی و نواب صفوی، اختلافاتی را دامن زد که منجر به تقابل و نزاع دریک مقطع زمانی در حوزه علمیه شد.		{{درگاه\|حوزه و روحانیت\|تاریخ}}اختلاف [[آیت‌الله بروجردی]] و [[نواب صفوی]] ریشه در نوع تفکر و نگاه آنان به دین و سیاست و حکومت دارد. آیت‌الله بروجردی به عنوان مرجعی مقتدر و زعیم حوزه علمیه، قائل به تشکیل حکومت دینی نبود و روحانیت را از دخالت عملی در سیاست پرهیز می‌داد. در مقابل، نواب صفوی که روحانی‌ای جوان بود، اعتقاد به دخالت در امور سیاسی و تشکیل حکومت دینی داشت. نواب با توجه به این نوع نگاه، دست به اقدامات مسلحانه علیه حکومت پهلوی زد. این تفاوت بینش بین آیت‌الله بروجردی و نواب صفوی، اختلافاتی را دامن زد که منجر به تقابل و نزاع دریک مقطع زمانی در حوزه علمیه شد.
	[[پرونده:آیت الله بروجردی.jpg\|بندانگشتی\|آیت‌الله بروجردی (۱۲۵۴–۱۳۴۰ش)\|267x267پیکسل]]		[[پرونده:آیت الله بروجردی.jpg\|بندانگشتی\|آیت‌الله بروجردی (۱۲۵۴–۱۳۴۰ش)\|267x267پیکسل]]

	== تفاوت نگاه آیت‌الله بروجردی و نواب صفوی به دین و سیاست ==		== تفاوت نگاه آیت‌الله بروجردی و نواب صفوی به دین و سیاست==
	آیت الله بروجردی، یک مرجع عام در زمان خود بود و در اوج اقتدار قرار داشت. رفتار و منش آیت الله بروجردی در مسائل سیاسی به گونه‌ای بود که نزد بسیاری تداعی سکوت و بی‌عملی سیاسی را می‌کرد.<ref>روحبخش، رحیم، میراث آیت الله بروجردی، گفتگو، تابستان ۱۳۸۰، شماره ۳۲.</ref> بروجردی معتقد بود سالم‌ترین خط مشی برای روحانیت این است که از سیاست عملی برکنار باشند. بروجردی هضم مرجعیت در حکومت، حتی حکومت اسلامی که فدائیان بدان معتقد بودند را نمی‌پسندید و [[مرجعیت]] را جدای از هر نوع حکومت حتی حکومت اسلامی لحاظ می‌کرد.<ref>شیرمحمدی بابا شیخعلی، حسین، شهیدانی، شهاب، بررسی و نقد جایگاه دین و دولت در اندیشه‌های سیاسی آیت الله بروجردی، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید زمستان ۱۳۹۵، شماره ۳۲.</ref>		آیت الله بروجردی، یک مرجع عام در زمان خود بود و در اوج اقتدار قرار داشت. رفتار و منش آیت الله بروجردی در مسائل سیاسی به گونه‌ای بود که نزد بسیاری تداعی سکوت و بی‌عملی سیاسی را می‌کرد.<ref>روحبخش، رحیم، میراث آیت الله بروجردی، گفتگو، تابستان ۱۳۸۰، شماره ۳۲.</ref> بروجردی معتقد بود سالم‌ترین خط مشی برای روحانیت این است که از سیاست عملی برکنار باشند. بروجردی هضم مرجعیت در حکومت، حتی حکومت اسلامی که فدائیان بدان معتقد بودند را نمی‌پسندید و [[مرجعیت]] را جدای از هر نوع حکومت حتی حکومت اسلامی لحاظ می‌کرد.<ref>شیرمحمدی بابا شیخعلی، حسین، شهیدانی، شهاب، بررسی و نقد جایگاه دین و دولت در اندیشه‌های سیاسی آیت الله بروجردی، تاریخ اسلام و ایران، دوره جدید زمستان ۱۳۹۵، شماره ۳۲.</ref>

خط ۱۷:		خط ۱۷:
	مهمترین پیامد و تأثیر حرکت فدائیان اسلام آن است که برای نخستین بار عده‌ای از طلاب جوان خارج از سنت [[حوزه علمیه]] و مرجعیت دینی دست به فعالیت سیاسی زدند. عصاره تفکر نواب درباره مشی قهر آمیز این بود که وقتی گروهی از دشمنان اسلام بر امور مسلمین سیطره یابند و مسلمانان نتوانند از دین و جامعه اسلامی دفع شر کنند، کشتن در غیر میدان جنگ از نظر اسلام تجویز می‌شود.<ref>فراتی، عبدالوهاب، رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، شهید نواب صفوی و جمعیت فدائیان اسلام، فصلنامه ۱۵خرداد، ۱۳۸۳، شماره ۲.</ref> نواب صفوی در کتاب «راهنمای حقایق» گسترش فساد و رواج بی‌دینی را عارضهٔ مدرنیسم و نظام پادشاهی می‌انگاشت. این در حالی بود که در تفکر دیگران چنین پیوندی مشاهده نمی‌شد.<ref>فراتی، عبدالوهاب، رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، شهید نواب صفوی و جمعیت فدائیان اسلام، فصلنامه ۱۵خرداد، ۱۳۸۳، شماره ۲.</ref>		مهمترین پیامد و تأثیر حرکت فدائیان اسلام آن است که برای نخستین بار عده‌ای از طلاب جوان خارج از سنت [[حوزه علمیه]] و مرجعیت دینی دست به فعالیت سیاسی زدند. عصاره تفکر نواب درباره مشی قهر آمیز این بود که وقتی گروهی از دشمنان اسلام بر امور مسلمین سیطره یابند و مسلمانان نتوانند از دین و جامعه اسلامی دفع شر کنند، کشتن در غیر میدان جنگ از نظر اسلام تجویز می‌شود.<ref>فراتی، عبدالوهاب، رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، شهید نواب صفوی و جمعیت فدائیان اسلام، فصلنامه ۱۵خرداد، ۱۳۸۳، شماره ۲.</ref> نواب صفوی در کتاب «راهنمای حقایق» گسترش فساد و رواج بی‌دینی را عارضهٔ مدرنیسم و نظام پادشاهی می‌انگاشت. این در حالی بود که در تفکر دیگران چنین پیوندی مشاهده نمی‌شد.<ref>فراتی، عبدالوهاب، رادیکالیسم اسلامی در ایران معاصر، شهید نواب صفوی و جمعیت فدائیان اسلام، فصلنامه ۱۵خرداد، ۱۳۸۳، شماره ۲.</ref>

	== تشکیل حکومت دینی ==		== تشکیل حکومت دینی==
	آیت‌الله بروجردی در اندیشه حکومت اسلامی در ایران نبود و در جهت استقرار آن، از موقعیت منحصر بفرد خود اقدامی ننمود.<ref>کجباف، علی اکبر، مهرعلیزاده، مهدی، جایگاه و نقش آیت الله بروجردی در تحولات فرهنگی پس از کودتای 28 مرداد، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، زمستان ۱۳۸۷، شماره ۱۵.</ref> اما فدائیان اسلام به رهبری مجتبی نواب‌صفوی داعیه برقراری حکومت اسلامی داشت.<ref>روحبخش، رحیم، از فدائیان اسلام تا موتلفه، زمانه ۱۳۸۶، شماره ۶۶.</ref>		آیت‌الله بروجردی در اندیشه حکومت اسلامی در ایران نبود و در جهت استقرار آن، از موقعیت منحصر بفرد خود اقدامی ننمود.<ref>کجباف، علی اکبر، مهرعلیزاده، مهدی، جایگاه و نقش آیت الله بروجردی در تحولات فرهنگی پس از کودتای 28 مرداد، پژوهشنامه انقلاب اسلامی، زمستان ۱۳۸۷، شماره ۱۵.</ref> اما فدائیان اسلام به رهبری مجتبی نواب‌صفوی داعیه برقراری حکومت اسلامی داشت.<ref>روحبخش، رحیم، از فدائیان اسلام تا موتلفه، زمانه ۱۳۸۶، شماره ۶۶.</ref>

خط ۲۶:		خط ۲۶:
	نواب در کتاب خود «راهنمای حقایق» می‌گوید توجه به این کتاب و عمل به نظرات او موجب رستگاری بشر و آبادانی ایران و جهان خواهد شد.<ref>[http://tarikhirani.ir/fa/news/7061/نگاهی-به-مانیفست-فدائیان-اسلام-زمینی-شدن-بهشت-آسمانی «نگاهی به مانیفست فدائیان اسلام/ زمینی شدن بهشت آسمانی»]، سایت تاریخ ایرانی، تاریخ درج مطلب:۱۳۸۹، تاریخ بازدید: ۱۴۰۱.</ref> نواب صفوی در این کتاب به صراحت و به آشکار، ضمن غیرقانونی خواندن رژیم حاکم، خواستار برقراری نظام یا دولت اسلامی در ایران، به جای «حکومت غاصب» شاه می‌شود.<ref>بارسقیان، سرگه، [http://tarikhirani.ir/fa/news/7058/از-حکومت-اسلامی-نواب-تا-جمهوری-اسلامی-امام-فدائیان-اسلام-با-شاه-مخالف-بودند-یا-سلطنت- از حکومت اسلامی نواب تا جمهوری اسلامی امام/ فدائیان اسلام با شاه مخالف بودند یا سلطنت؟]، سایت تاریخ ایرانی، تاریخ درج مطلب:۱۳۸۹، تاریخ بازدید:۱۴۰۱.</ref>		نواب در کتاب خود «راهنمای حقایق» می‌گوید توجه به این کتاب و عمل به نظرات او موجب رستگاری بشر و آبادانی ایران و جهان خواهد شد.<ref>[http://tarikhirani.ir/fa/news/7061/نگاهی-به-مانیفست-فدائیان-اسلام-زمینی-شدن-بهشت-آسمانی «نگاهی به مانیفست فدائیان اسلام/ زمینی شدن بهشت آسمانی»]، سایت تاریخ ایرانی، تاریخ درج مطلب:۱۳۸۹، تاریخ بازدید: ۱۴۰۱.</ref> نواب صفوی در این کتاب به صراحت و به آشکار، ضمن غیرقانونی خواندن رژیم حاکم، خواستار برقراری نظام یا دولت اسلامی در ایران، به جای «حکومت غاصب» شاه می‌شود.<ref>بارسقیان، سرگه، [http://tarikhirani.ir/fa/news/7058/از-حکومت-اسلامی-نواب-تا-جمهوری-اسلامی-امام-فدائیان-اسلام-با-شاه-مخالف-بودند-یا-سلطنت- از حکومت اسلامی نواب تا جمهوری اسلامی امام/ فدائیان اسلام با شاه مخالف بودند یا سلطنت؟]، سایت تاریخ ایرانی، تاریخ درج مطلب:۱۳۸۹، تاریخ بازدید:۱۴۰۱.</ref>

	== وقوع اختلافات ==		==وقوع اختلافات==
	قصد مقابله فدائیان اسلام با برگزاری تشییع جنازه [[رضاشاه]] از سوی آیت‌الله بروجردی به عنوان اخلال در نظم حوزه تلقی شد. این امر سرکوب طلاب طرفدار نواب صفوی را به دنبال داشت. بروجردی در یکی از جلسات درس خود از فدائیان اسلام به عنوان طلاب و سادات عصبانی و «طلاب علوم دینی مردود» یاد کرد که باید موعظه شوند و از فدائیانِ اسلام خواسته بود که روش خود را دنبال نکنند. او چنین استدلال می‌کرد که ما تحولات زیادی را در عمرمان دیده‌ایم. در جریان مشروطیت و… دیدیم که کارها چگونه شروع و به کجا ختم شد.<ref>ویسمه، اعظم، [http://tarikhirani.ir/fa/news/7057/اختلافات-نواب-صفوی-و-آیت-الله-بروجردی-طلبه-جوان-در-برابر-رییس-حوزه- اختلافات نواب صفوی و آیت‌الله بروجردی/ طلبه جوان در برابر رئیس حوزه]، سایت تاریخ ایرانی، تاریخ درج مطلب:۱۳۸۹، تاریخ بازدید:۱۴۰۱.</ref>		قصد مقابله فدائیان اسلام با برگزاری تشییع جنازه [[رضاشاه]] از سوی آیت‌الله بروجردی به عنوان اخلال در نظم حوزه تلقی شد. این امر سرکوب طلاب طرفدار نواب صفوی را به دنبال داشت. بروجردی در یکی از جلسات درس خود از فدائیان اسلام به عنوان طلاب و سادات عصبانی و «طلاب علوم دینی مردود» یاد کرد که باید موعظه شوند و از فدائیانِ اسلام خواسته بود که روش خود را دنبال نکنند. او چنین استدلال می‌کرد که ما تحولات زیادی را در عمرمان دیده‌ایم. در جریان مشروطیت و… دیدیم که کارها چگونه شروع و به کجا ختم شد.<ref>ویسمه، اعظم، [http://tarikhirani.ir/fa/news/7057/اختلافات-نواب-صفوی-و-آیت-الله-بروجردی-طلبه-جوان-در-برابر-رییس-حوزه- اختلافات نواب صفوی و آیت‌الله بروجردی/ طلبه جوان در برابر رئیس حوزه]، سایت تاریخ ایرانی، تاریخ درج مطلب:۱۳۸۹، تاریخ بازدید:۱۴۰۱.</ref>

خط ۳۳:		خط ۳۳:
	شهید نواب صفوی در [[حوزه علمیه قم]] فعالیت وسیعی داشت. آیت‌الله بروجردی راضی به فعالیت نواب صفوی نبود. او اعتقاد داشتند طلاب باید درس بخوانند. اما نواب صفوی هر روز در [[مدرسه فیضیه]]، [[حرم حضرت معصومه(ع)]]، مکان‌های دیگر در شهر قم سخنرانی می‌کرد. حرکت شهید نواب صفوی حرکت انقلابی جوانانه‌ای بود که آن زمان در میان طلاب جوان بروز کرده بود و آیت‌الله بروجردی مانند [[آیت‌الله حائری یزدی]] باور به حفظ حوزه داشت و معتقد بودند طلاب باید درس بخوانند.<ref>[http://tarikhirani.ir/fa/news/2981/خسروشاهی-آیت-الله-بروجردی-از-نواب-صفوی-راضی-نبود «خسروشاهی: آیت‌الله بروجردی از نواب صفوی راضی نبود.»]، سایت تاریخ ایرانی، تاریخ درج مطلب:۱۳۹۱، تاریخ بازدید:۱۴۰۱.</ref> برخی معتقدند فعالیت فدائیان اسلام در قم با فراز و فرودهایی همراه بود؛ اختلاف بین افراد منتسب به آیت‌الله بروجردی و اعضای فدائیان اسلام، منجر به درگیری آن‌ها شد.<ref>ویسمه، اعظم، [http://tarikhirani.ir/fa/news/7057/اختلافات-نواب-صفوی-و-آیت-الله-بروجردی-طلبه-جوان-در-برابر-رییس-حوزه- اختلافات نواب صفوی و آیت‌الله بروجردی/ طلبه جوان در برابر رئیس حوزه]، سایت تاریخ ایرانی، تاریخ درج مطلب:۱۳۸۹، تاریخ بازدید:۱۴۰۱.</ref>		شهید نواب صفوی در [[حوزه علمیه قم]] فعالیت وسیعی داشت. آیت‌الله بروجردی راضی به فعالیت نواب صفوی نبود. او اعتقاد داشتند طلاب باید درس بخوانند. اما نواب صفوی هر روز در [[مدرسه فیضیه]]، [[حرم حضرت معصومه(ع)]]، مکان‌های دیگر در شهر قم سخنرانی می‌کرد. حرکت شهید نواب صفوی حرکت انقلابی جوانانه‌ای بود که آن زمان در میان طلاب جوان بروز کرده بود و آیت‌الله بروجردی مانند [[آیت‌الله حائری یزدی]] باور به حفظ حوزه داشت و معتقد بودند طلاب باید درس بخوانند.<ref>[http://tarikhirani.ir/fa/news/2981/خسروشاهی-آیت-الله-بروجردی-از-نواب-صفوی-راضی-نبود «خسروشاهی: آیت‌الله بروجردی از نواب صفوی راضی نبود.»]، سایت تاریخ ایرانی، تاریخ درج مطلب:۱۳۹۱، تاریخ بازدید:۱۴۰۱.</ref> برخی معتقدند فعالیت فدائیان اسلام در قم با فراز و فرودهایی همراه بود؛ اختلاف بین افراد منتسب به آیت‌الله بروجردی و اعضای فدائیان اسلام، منجر به درگیری آن‌ها شد.<ref>ویسمه، اعظم، [http://tarikhirani.ir/fa/news/7057/اختلافات-نواب-صفوی-و-آیت-الله-بروجردی-طلبه-جوان-در-برابر-رییس-حوزه- اختلافات نواب صفوی و آیت‌الله بروجردی/ طلبه جوان در برابر رئیس حوزه]، سایت تاریخ ایرانی، تاریخ درج مطلب:۱۳۸۹، تاریخ بازدید:۱۴۰۱.</ref>

	== منابع ==		== منابع==
	{{پانویس\|۲}}		{{پانویس\|۲}}
	{{شاخه		{{شاخه
	\| شاخه اصلی =ادیان و مذاهب		\| شاخه اصلی = ادیان و مذاهب
	\| شاخه فرعی۱ =شیعه امامیه		\| شاخه فرعی۱ = شیعه امامیه
	\| شاخه فرعی۲ =حوزه و روحانیت		\| شاخه فرعی۲ = حوزه و روحانیت
	\| شاخه فرعی۳ =		\| شاخه فرعی۳ =
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله
	\| شناسه =شد		\| شناسه = شد
	\| تیترها =شد		\| تیترها = شد
	\| ویرایش =شد		\| ویرایش = شد
	\| لینک‌دهی =شد		\| لینک‌دهی = شد
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه =
	\| تغییر مسیر =شد		\| تغییر مسیر = شد
	\| ارجاعات =		\| ارجاعات =
	\| ارزیابی کمی =شد		\| ارزیابی کمی = شد
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =ج		\| اولویت = ج
	\| کیفیت =ب		\| کیفیت = ب
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}