آثار منع تدوین حدیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Fabbasi در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۰

2025-05-04T10:20:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۰
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲\|ناشر=مجمع جهانی اهل بیت\|سال=۱۴۲۴}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، بی، جا، مجمع جهانی اهل بیت، ۱۴۲۴ق، ج۲، ص۵۱.</ref>		* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲\|ناشر=مجمع جهانی اهل بیت\|سال=۱۴۲۴}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، بی، جا، مجمع جهانی اهل بیت، ۱۴۲۴ق، ج۲، ص۵۱.</ref>
	* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>مودب، سيدرضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ج۱، ص۲۱۱.</ref><ref>محمود، ابورية، اضواء علي السنة المحمدية، بي جا: دارالكتاب الاسلامي، بي تا، ص۱۱۸.</ref><ref name=":1" />		* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>مودب، سيدرضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ج۱، ص۲۱۱.</ref><ref>محمود، ابورية، اضواء علي السنة المحمدية، بي جا: دارالكتاب الاسلامي، بي تا، ص۱۱۸.</ref><ref name=":1" />
	* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref><ref>دشتی، محمد، ~~نهج‌البلاغه~~ قم، پارسایان، چاپ دوم، ~~۱۳۷۹،~~ ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref>		* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref><ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه، قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹ش، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Fabbasi: اصلاح ارقام

2025-05-04T10:16:35Z

اصلاح ارقام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{ویرایش}}~~
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۱۲:		خط ۱۱:
	== تاریخچه منع تدوین حدیث ==		== تاریخچه منع تدوین حدیث ==
	{{همچنین ببینید\|منع تدوین و نقل حدیث}}		{{همچنین ببینید\|منع تدوین و نقل حدیث}}
	پیش از دوره خلیفه اول، [[ابوبکر بن ابی‌قحافه]] و خلیفه دوم، [[عمر بن خطاب]] کتابت احادیث در میان مسلمانان رایج بود<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=نقد و بررسی علل و انگیزه‌های منع نگارش حدیث\|نام=دیاری\|نام خانوادگی=بیدگلی\|صفحه=۳۸}}</ref> و پیامبر اکرم(ص) اصحاب را به نوشتن و نقل احادیث تشویق می‌کردند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=سنن ابی‌داود\|نام=سلیمان بن اشعث بن اسحق سجستانی\|نام خانوادگی=ابی‌داود\|ناشر=المکتبه العصریه\|جلد=3\|صفحه=318}}</ref> ابوبکر در دوران خلافت خود، نگارش احادیث را ممنوع کرد و احادیث زیادی را از بین برد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=کنز العمال\|سال=~~1401~~\|نام=متقی\|نام خانوادگی=هندی\|جلد=10\|صفحه=~~285~~}}</ref>		پیش از دوره خلیفه اول، [[ابوبکر بن ابی‌قحافه]] و خلیفه دوم، [[عمر بن خطاب]] کتابت احادیث در میان مسلمانان رایج بود<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=نقد و بررسی علل و انگیزه‌های منع نگارش حدیث\|نام=دیاری\|نام خانوادگی=بیدگلی\|صفحه=۳۸}}</ref> و پیامبر اکرم(ص) اصحاب را به نوشتن و نقل احادیث تشویق می‌کردند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=سنن ابی‌داود\|نام=سلیمان بن اشعث بن اسحق سجستانی\|نام خانوادگی=ابی‌داود\|ناشر=المکتبه العصریه\|جلد=3\|صفحه=318}}</ref> ابوبکر در دوران خلافت خود، نگارش احادیث را ممنوع کرد و احادیث زیادی را از بین برد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=کنز العمال\|سال=۱۴۰۱\|نام=متقی\|نام خانوادگی=هندی\|جلد=10\|صفحه=۲۸۵}}</ref>

	بعدها خلیفه دوم فرمانداران خود را از نقل روایات پیامبر(ص) بر حذر می‌داشت و بر توجه به قرآن تاکید می‌کرد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الامم و الملوک\|سال=~~1387~~\|نام=ابن جریر\|نام خانوادگی=طبری\|جلد=4\|صفحه=~~204~~}}</ref>		بعدها خلیفه دوم فرمانداران خود را از نقل روایات پیامبر(ص) بر حذر می‌داشت و بر توجه به قرآن تاکید می‌کرد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الامم و الملوک\|سال=۱۳۸۷\|نام=ابن جریر\|نام خانوادگی=طبری\|جلد=۴\|صفحه=۲۰۴}}</ref>

	پس از اعلام ممنوعیت کتابت حدیث، برخی از اصحاب پیامبر، احادیث نبوی را برای مردم نقل می‌کردند. ازاین‌رو خلیفه دوم، خروج بدون اجازه اصحاب از مدینه<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الصحیح من سیرة النبی الاعظم\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عاملی\|جلد=1\|صفحه=77}}</ref> و نقل حدیث را ممنوع اعلام کرد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تذکرة الحفاظ\|سال=1419\|نام=شمس‌الدین محمد بن احمد بن عثمان\|نام خانوادگی=ذهبی\|جلد=1\|صفحه=11}}</ref>		پس از اعلام ممنوعیت کتابت حدیث، برخی از اصحاب پیامبر، احادیث نبوی را برای مردم نقل می‌کردند. ازاین‌رو خلیفه دوم، خروج بدون اجازه اصحاب از مدینه<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الصحیح من سیرة النبی الاعظم\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عاملی\|جلد=۱\|صفحه=۷۷}}</ref> و نقل حدیث را ممنوع اعلام کرد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تذکرة الحفاظ\|سال=1419\|نام=شمس‌الدین محمد بن احمد بن عثمان\|نام خانوادگی=ذهبی\|جلد=۱\|صفحه=۱۱}}</ref>


خط ۲۳:		خط ۲۲:
	* '''محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع):''' با منع از تدوین حدیث، فضائل اهل بیت(ع) در سطح وسیع منتشر نشد و حُکام، ایشان را به انزوا کشاندند و امت اسلام از بهره‌مندی از برکات آن حضرات محروم گردید و این بدترین پی آمد منع از تدوین حدیث است<ref>حسینی جلالی، محمد حسین، تدوین السنه الشریفه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۵۳۳.</ref> که آثار دیگر هم در پی این اثر است.		* '''محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع):''' با منع از تدوین حدیث، فضائل اهل بیت(ع) در سطح وسیع منتشر نشد و حُکام، ایشان را به انزوا کشاندند و امت اسلام از بهره‌مندی از برکات آن حضرات محروم گردید و این بدترین پی آمد منع از تدوین حدیث است<ref>حسینی جلالی، محمد حسین، تدوین السنه الشریفه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۵۳۳.</ref> که آثار دیگر هم در پی این اثر است.
	* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">مودب، رضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ص۲۰۹.</ref>		* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">مودب، رضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ص۲۰۹.</ref>
	* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=~~1376~~\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الطبقات الکبری\|نام=محمد بن سعد\|نام خانوادگی=ابن سعد بغدادی\|جلد=5\|صفحه=~~140~~}}</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>		* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الطبقات الکبری\|نام=محمد بن سعد\|نام خانوادگی=ابن سعد بغدادی\|جلد=۵\|صفحه=۱۴۰}}</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>
	* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲\|ناشر=مجمع جهانی اهل بیت\|سال=۱۴۲۴}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، بی، جا، مجمع جهانی اهل بیت، ۱۴۲۴ق، ج۲، ص۵۱.</ref>		* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲\|ناشر=مجمع جهانی اهل بیت\|سال=۱۴۲۴}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، بی، جا، مجمع جهانی اهل بیت، ۱۴۲۴ق، ج۲، ص۵۱.</ref>
	* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>مودب، سيدرضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ج۱، ص۲۱۱.</ref><ref>محمود، ابورية، اضواء علي السنة المحمدية، بي جا: دارالكتاب الاسلامي، بي تا، ص۱۱۸.</ref><ref name=":1" />		* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>مودب، سيدرضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ج۱، ص۲۱۱.</ref><ref>محمود، ابورية، اضواء علي السنة المحمدية، بي جا: دارالكتاب الاسلامي، بي تا، ص۱۱۸.</ref><ref name=":1" />
خط ۴۹:		خط ۴۸:
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت = ب		\| اولویت = ب
	\| کیفیت =		\| کیفیت = خوب
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Fabbasi در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۴

2025-05-04T10:14:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۴
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	بعدها خلیفه دوم فرمانداران خود را از نقل روایات پیامبر(ص) بر حذر می‌داشت و بر توجه به قرآن تاکید می‌کرد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الامم و الملوک\|سال=1387\|نام=ابن جریر\|نام خانوادگی=طبری\|جلد=4\|صفحه=204}}</ref>		بعدها خلیفه دوم فرمانداران خود را از نقل روایات پیامبر(ص) بر حذر می‌داشت و بر توجه به قرآن تاکید می‌کرد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الامم و الملوک\|سال=1387\|نام=ابن جریر\|نام خانوادگی=طبری\|جلد=4\|صفحه=204}}</ref>

	پس از اعلام ممنوعیت کتابت حدیث، برخی از اصحاب پیامبر، احادیث نبوی را برای مردم نقل می‌کردند. ازاین‌رو خلیفه دوم، خروج بدون اجازه اصحاب از مدینه<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الصحیح من سیرة النبی الاعظم\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عاملی\|جلد=1\|صفحه=77}}</ref> و نقل حدیث را ممنوع اعلام کرد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تذکرة الحفاظ\|سال=1419\|نام=شمس‌الدین محمد بن احمد بن عثمان\|نام خانوادگی=ذهبی\|جلد=1\|~~صفحه‌ها~~=~~۱۱–۱۲~~}}</ref>		پس از اعلام ممنوعیت کتابت حدیث، برخی از اصحاب پیامبر، احادیث نبوی را برای مردم نقل می‌کردند. ازاین‌رو خلیفه دوم، خروج بدون اجازه اصحاب از مدینه<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الصحیح من سیرة النبی الاعظم\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عاملی\|جلد=1\|صفحه=77}}</ref> و نقل حدیث را ممنوع اعلام کرد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تذکرة الحفاظ\|سال=1419\|نام=شمس‌الدین محمد بن احمد بن عثمان\|نام خانوادگی=ذهبی\|جلد=1\|صفحه=11}}</ref>


خط ۲۳:		خط ۲۳:
	* '''محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع):''' با منع از تدوین حدیث، فضائل اهل بیت(ع) در سطح وسیع منتشر نشد و حُکام، ایشان را به انزوا کشاندند و امت اسلام از بهره‌مندی از برکات آن حضرات محروم گردید و این بدترین پی آمد منع از تدوین حدیث است<ref>حسینی جلالی، محمد حسین، تدوین السنه الشریفه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۵۳۳.</ref> که آثار دیگر هم در پی این اثر است.		* '''محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع):''' با منع از تدوین حدیث، فضائل اهل بیت(ع) در سطح وسیع منتشر نشد و حُکام، ایشان را به انزوا کشاندند و امت اسلام از بهره‌مندی از برکات آن حضرات محروم گردید و این بدترین پی آمد منع از تدوین حدیث است<ref>حسینی جلالی، محمد حسین، تدوین السنه الشریفه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۵۳۳.</ref> که آثار دیگر هم در پی این اثر است.
	* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">مودب، رضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ص۲۰۹.</ref>		* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">مودب، رضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ص۲۰۹.</ref>
	* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ ~~به نقل از طبقات~~ ابن ~~سعد، ج۵، ص۱۴۰.~~</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>		* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الطبقات الکبری\|نام=محمد بن سعد\|نام خانوادگی=ابن سعد بغدادی\|جلد=5\|صفحه=140}}</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>
	* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲\|ناشر=مجمع جهانی اهل بیت\|سال=۱۴۲۴}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، بی، جا، مجمع جهانی اهل بیت، ۱۴۲۴ق، ج۲، ص۵۱.</ref>		* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲\|ناشر=مجمع جهانی اهل بیت\|سال=۱۴۲۴}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، بی، جا، مجمع جهانی اهل بیت، ۱۴۲۴ق، ج۲، ص۵۱.</ref>
	* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>مودب، سيدرضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ج۱، ص۲۱۱.</ref><ref>محمود، ابورية، اضواء علي السنة المحمدية، بي جا: دارالكتاب الاسلامي، بي تا، ص۱۱۸.</ref><ref name=":1" />		* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>مودب، سيدرضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ج۱، ص۲۱۱.</ref><ref>محمود، ابورية، اضواء علي السنة المحمدية، بي جا: دارالكتاب الاسلامي، بي تا، ص۱۱۸.</ref><ref name=":1" />

Fabbasi: /* تاثیرات اجتماعی منع تدوین حدیث */

2025-05-04T10:10:13Z

تاثیرات اجتماعی منع تدوین حدیث

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۰
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	[[منع تدوین و نقل حدیث\|منع از تدوین حدیث]] موجب تاثیراتی بر احادیث و جامعه شده که به برخی از این موارد اشاره می‌شود.		[[منع تدوین و نقل حدیث\|منع از تدوین حدیث]] موجب تاثیراتی بر احادیث و جامعه شده که به برخی از این موارد اشاره می‌شود.
	* '''محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع):''' با منع از تدوین حدیث، فضائل اهل بیت(ع) در سطح وسیع منتشر نشد و حُکام، ایشان را به انزوا کشاندند و امت اسلام از بهره‌مندی از برکات آن حضرات محروم گردید و این بدترین پی آمد منع از تدوین حدیث است<ref>حسینی جلالی، محمد حسین، تدوین السنه الشریفه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۵۳۳.</ref> که آثار دیگر هم در پی این اثر است.		* '''محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع):''' با منع از تدوین حدیث، فضائل اهل بیت(ع) در سطح وسیع منتشر نشد و حُکام، ایشان را به انزوا کشاندند و امت اسلام از بهره‌مندی از برکات آن حضرات محروم گردید و این بدترین پی آمد منع از تدوین حدیث است<ref>حسینی جلالی، محمد حسین، تدوین السنه الشریفه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۵۳۳.</ref> که آثار دیگر هم در پی این اثر است.
	* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">~~'''~~مودب، رضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴،~~'''~~ ص۲۰۹.</ref>		* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">مودب، رضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ص۲۰۹.</ref>
	* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ به نقل از طبقات ابن سعد، ج۵، ص۱۴۰.</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>		* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ به نقل از طبقات ابن سعد، ج۵، ص۱۴۰.</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>
	* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲\|ناشر=مجمع جهانی اهل بیت\|سال=۱۴۲۴}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، بی، جا، مجمع جهانی اهل بیت، ۱۴۲۴ق، ج۲، ص۵۱.</ref>		* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲\|ناشر=مجمع جهانی اهل بیت\|سال=۱۴۲۴}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، بی، جا، مجمع جهانی اهل بیت، ۱۴۲۴ق، ج۲، ص۵۱.</ref>
	* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>مودب، سيدرضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ج۱، ص۲۱۱.</ref><ref>~~'''~~محمود، ابورية، اضواء علي السنة المحمدية، بي جا: دارالكتاب الاسلامي، بي تا،~~'''~~ ص۱۱۸.</ref><ref name=":1" />		* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>مودب، سيدرضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ج۱، ص۲۱۱.</ref><ref>محمود، ابورية، اضواء علي السنة المحمدية، بي جا: دارالكتاب الاسلامي، بي تا، ص۱۱۸.</ref><ref name=":1" />
	* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref><ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref>		* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref><ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref>

Fabbasi: اصلاح ارقام

2025-05-04T10:08:51Z

اصلاح ارقام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۸
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	[[منع تدوین و نقل حدیث\|منع از تدوین حدیث]] موجب تاثیراتی بر احادیث و جامعه شده که به برخی از این موارد اشاره می‌شود.		[[منع تدوین و نقل حدیث\|منع از تدوین حدیث]] موجب تاثیراتی بر احادیث و جامعه شده که به برخی از این موارد اشاره می‌شود.
	* '''محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع):''' با منع از تدوین حدیث، فضائل اهل بیت(ع) در سطح وسیع منتشر نشد و حُکام، ایشان را به انزوا کشاندند و امت اسلام از بهره‌مندی از برکات آن حضرات محروم گردید و این بدترین پی آمد منع از تدوین حدیث است<ref>حسینی جلالی، محمد حسین، تدوین السنه الشریفه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۵۳۳.</ref> که آثار دیگر هم در پی این اثر است.		* '''محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع):''' با منع از تدوین حدیث، فضائل اهل بیت(ع) در سطح وسیع منتشر نشد و حُکام، ایشان را به انزوا کشاندند و امت اسلام از بهره‌مندی از برکات آن حضرات محروم گردید و این بدترین پی آمد منع از تدوین حدیث است<ref>حسینی جلالی، محمد حسین، تدوین السنه الشریفه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۵۳۳.</ref> که آثار دیگر هم در پی این اثر است.
	* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">'''مودب، رضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ~~1384،~~''' ص۲۰۹.</ref>		* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">'''مودب، رضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴،''' ص۲۰۹.</ref>
	* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ به نقل از طبقات ابن سعد، ج۵، ص۱۴۰.</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>		* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ به نقل از طبقات ابن سعد، ج۵، ص۱۴۰.</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>
	* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲\|ناشر=مجمع جهانی اهل بیت\|سال=~~1424~~}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، بی، جا، مجمع جهانی اهل بیت، ~~1424ق،~~ ج۲، ص۵۱.</ref>		* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲\|ناشر=مجمع جهانی اهل بیت\|سال=۱۴۲۴}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، بی، جا، مجمع جهانی اهل بیت، ۱۴۲۴ق، ج۲، ص۵۱.</ref>
	* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>'''محمود، ابورية، اضواء علي السنة المحمدية، بي جا: دارالكتاب الاسلامي، بي تا،''' ص۱۱۸.</ref><ref name=":1" />		* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>مودب، سيدرضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، ۱۳۸۴، ج۱، ص۲۱۱.</ref><ref>'''محمود، ابورية، اضواء علي السنة المحمدية، بي جا: دارالكتاب الاسلامي، بي تا،''' ص۱۱۸.</ref><ref name=":1" />
	* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref><ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref>		* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref><ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref>

Fabbasi: /* تاثیرات اجتماعی منع تدوین حدیث */

2025-05-04T10:04:28Z

تاثیرات اجتماعی منع تدوین حدیث

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۴
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	[[منع تدوین و نقل حدیث\|منع از تدوین حدیث]] موجب تاثیراتی بر احادیث و جامعه شده که به برخی از این موارد اشاره می‌شود.		[[منع تدوین و نقل حدیث\|منع از تدوین حدیث]] موجب تاثیراتی بر احادیث و جامعه شده که به برخی از این موارد اشاره می‌شود.
	* '''محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع):''' با منع از تدوین حدیث، فضائل اهل بیت(ع) در سطح وسیع منتشر نشد و حُکام، ایشان را به انزوا کشاندند و امت اسلام از بهره‌مندی از برکات آن حضرات محروم گردید و این بدترین پی آمد منع از تدوین حدیث است<ref>حسینی جلالی، محمد حسین، تدوین السنه الشریفه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۵۳۳.</ref> که آثار دیگر هم در پی این اثر است.		* '''محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع):''' با منع از تدوین حدیث، فضائل اهل بیت(ع) در سطح وسیع منتشر نشد و حُکام، ایشان را به انزوا کشاندند و امت اسلام از بهره‌مندی از برکات آن حضرات محروم گردید و این بدترین پی آمد منع از تدوین حدیث است<ref>حسینی جلالی، محمد حسین، تدوین السنه الشریفه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۵۳۳.</ref> که آثار دیگر هم در پی این اثر است.
	* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">~~تاریخ حدیث، همان، ص۲۰۹–۲۱۰~~.</ref>		* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">'''مودب، رضا، تاريخ حديث، قم، مركز جهاني علوم اسلامي، 1384،''' ص۲۰۹.</ref>
	* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ به نقل از طبقات ابن سعد، ج۵، ص۱۴۰.</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>		* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ به نقل از طبقات ابن سعد، ج۵، ص۱۴۰.</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>
	* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، ج۲، ص۵۱.</ref>		* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲\|ناشر=مجمع جهانی اهل بیت\|سال=1424}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، بی، جا، مجمع جهانی اهل بیت، 1424ق، ج۲، ص۵۱.</ref>
	* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>اضواء ~~علی السنه المحمدیه، همان،~~ ص۱۱۸~~. تاریخ حدیث، همان، ص۲۱۱–۲۱۲~~.</ref><ref name=":1" />		* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>'''محمود، ابورية، اضواء علي السنة المحمدية، بي جا: دارالكتاب الاسلامي، بي تا،''' ص۱۱۸.</ref><ref name=":1" />
	* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref><ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref>		* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref><ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref>

Fabbasi: /* تاثیرات اجتماعی منع تدوین حدیث */

2025-04-27T10:27:58Z

تاثیرات اجتماعی منع تدوین حدیث

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۷
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، ج۲، ص۵۱.</ref>		* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، ج۲، ص۵۱.</ref>
	* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>اضواء علی السنه المحمدیه، همان، ص۱۱۸. تاریخ حدیث، همان، ص۲۱۱–۲۱۲.</ref><ref name=":1" />		* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>اضواء علی السنه المحمدیه، همان، ص۱۱۸. تاریخ حدیث، همان، ص۲۱۱–۲۱۲.</ref><ref name=":1" />
	* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} ~~<ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref>~~<ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref>		* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref><ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Fabbasi: /* تاثیرات اجتماعی منع تدوین حدیث */ اصلاح ارقام

2025-04-27T10:27:01Z

تاثیرات اجتماعی منع تدوین حدیث: اصلاح ارقام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۷
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">تاریخ حدیث، همان، ص۲۰۹–۲۱۰.</ref>		* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">تاریخ حدیث، همان، ص۲۰۹–۲۱۰.</ref>
	* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ به نقل از طبقات ابن سعد، ج۵، ص۱۴۰.</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>		* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ به نقل از طبقات ابن سعد، ج۵، ص۱۴۰.</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>
	* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، ~~همان،~~ ج۲، ~~ص51~~.</ref>		* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، ج۲، ص۵۱.</ref>
	* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>اضواء علی السنه المحمدیه، همان، ص۱۱۸. تاریخ حدیث، همان، ص۲۱۱–۲۱۲.</ref><ref name=":1" />		* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>اضواء علی السنه المحمدیه، همان، ص۱۱۸. تاریخ حدیث، همان، ص۲۱۱–۲۱۲.</ref><ref name=":1" />
	* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref><ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref>		* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref><ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref>

Fabbasi در ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۶

2025-04-27T10:26:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۶
خط ۵:		خط ۵:
	{{پایان سوال}}		{{پایان سوال}}
	{{پاسخ}}		{{پاسخ}}
			منع حدیث به جلوگیری از نوشتن و نقل [[حدیث\|احادیث]] پیامبر گفته می‌شود که در [[قرن اول هجری قمری]] توسط خلفای وقت صورت می‌گرفت. ممانعت از نگارش و [[تدوین حدیث]] که از دوران [[خلیفه اول]] و [[خلیفه دوم]] آغاز و تا زمان خلافت [[عمر بن عبدالعزیز]] یعنی حدود ۱۰۰ سال ادامه یافت. با وجود آنکه ممانعت از تدوین حدیث توسط [[اهل تسنن]] در این دوران پیگری می‌شد، اما محدثان شیعه، هیچگاه چنین ممانعتی را نپذیرفتند.

			منع از تدوین حدیث موجب تاثیراتی بر احادیث و جامعه شد. محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع)؛ اختلاف بین مسلمانان؛ از بین رفتن احادیث فراوان؛ رواج اسرائیلیات؛ دست‌اندازی در روایات
			و بیشتر شدن جعل حدیث را می‌توان از جمله آثار زیان‌بار منع تدوین حدیث دانست.

			== تاریخچه منع تدوین حدیث ==
			{{همچنین ببینید\|منع تدوین و نقل حدیث}}
			پیش از دوره خلیفه اول، [[ابوبکر بن ابی‌قحافه]] و خلیفه دوم، [[عمر بن خطاب]] کتابت احادیث در میان مسلمانان رایج بود<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=نقد و بررسی علل و انگیزه‌های منع نگارش حدیث\|نام=دیاری\|نام خانوادگی=بیدگلی\|صفحه=۳۸}}</ref> و پیامبر اکرم(ص) اصحاب را به نوشتن و نقل احادیث تشویق می‌کردند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=سنن ابی‌داود\|نام=سلیمان بن اشعث بن اسحق سجستانی\|نام خانوادگی=ابی‌داود\|ناشر=المکتبه العصریه\|جلد=3\|صفحه=318}}</ref> ابوبکر در دوران خلافت خود، نگارش احادیث را ممنوع کرد و احادیث زیادی را از بین برد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=کنز العمال\|سال=1401\|نام=متقی\|نام خانوادگی=هندی\|جلد=10\|صفحه=285}}</ref>

			بعدها خلیفه دوم فرمانداران خود را از نقل روایات پیامبر(ص) بر حذر می‌داشت و بر توجه به قرآن تاکید می‌کرد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تاریخ الامم و الملوک\|سال=1387\|نام=ابن جریر\|نام خانوادگی=طبری\|جلد=4\|صفحه=204}}</ref>

			پس از اعلام ممنوعیت کتابت حدیث، برخی از اصحاب پیامبر، احادیث نبوی را برای مردم نقل می‌کردند. ازاین‌رو خلیفه دوم، خروج بدون اجازه اصحاب از مدینه<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=الصحیح من سیرة النبی الاعظم\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عاملی\|جلد=1\|صفحه=77}}</ref> و نقل حدیث را ممنوع اعلام کرد.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تذکرة الحفاظ\|سال=1419\|نام=شمس‌الدین محمد بن احمد بن عثمان\|نام خانوادگی=ذهبی\|جلد=1\|صفحه‌ها=۱۱–۱۲}}</ref>


			== تاثیرات اجتماعی منع تدوین حدیث ==
	[[منع تدوین و نقل حدیث\|منع از تدوین حدیث]] موجب تاثیراتی بر احادیث و جامعه شده که به برخی از این موارد اشاره می‌شود.		[[منع تدوین و نقل حدیث\|منع از تدوین حدیث]] موجب تاثیراتی بر احادیث و جامعه شده که به برخی از این موارد اشاره می‌شود.

	* '''محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع):''' با منع از تدوین حدیث، فضائل اهل بیت(ع) در سطح وسیع منتشر نشد و حُکام، ایشان را به انزوا کشاندند و امت اسلام از بهره‌مندی از برکات آن حضرات محروم گردید و این بدترین پی آمد منع از تدوین حدیث است<ref>حسینی جلالی، محمد حسین، تدوین السنه الشریفه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۵۳۳.</ref> که آثار دیگر هم در پی این اثر است.		* '''محروم ماندن مسلمانان از اهل بیت(ع):''' با منع از تدوین حدیث، فضائل اهل بیت(ع) در سطح وسیع منتشر نشد و حُکام، ایشان را به انزوا کشاندند و امت اسلام از بهره‌مندی از برکات آن حضرات محروم گردید و این بدترین پی آمد منع از تدوین حدیث است<ref>حسینی جلالی، محمد حسین، تدوین السنه الشریفه، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۳۷۶ش، ص۵۳۳.</ref> که آثار دیگر هم در پی این اثر است.

	* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">تاریخ حدیث، همان، ص۲۰۹–۲۱۰.</ref>		* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">تاریخ حدیث، همان، ص۲۰۹–۲۱۰.</ref>

	* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ به نقل از طبقات ابن سعد، ج۵، ص۱۴۰.</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>		* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ به نقل از طبقات ابن سعد، ج۵، ص۱۴۰.</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>

	* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، همان، ج۲، ص51.</ref>		* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، همان، ج۲، ص51.</ref>

	* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>اضواء علی السنه المحمدیه، همان، ص۱۱۸. تاریخ حدیث، همان، ص۲۱۱–۲۱۲.</ref><ref name=":1" />		* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>اضواء علی السنه المحمدیه، همان، ص۱۱۸. تاریخ حدیث، همان، ص۲۱۱–۲۱۲.</ref><ref name=":1" />

	* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref><ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref>		* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref><ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref>

خط ۲۸:		خط ۳۷:
	}}		}}
	{{تکمیل مقاله		{{تکمیل مقاله
	\| شناسه = -		\| شناسه = شد
	\| تیترها = -		\| تیترها = شد
	\| ویرایش =		\| ویرایش =
	\| لینک‌دهی =		\| لینک‌دهی = شد
	\| ناوبری =		\| ناوبری =
	\| نمایه =		\| نمایه =
خط ۳۹:		خط ۴۸:
	\| ارزیابی کمی =		\| ارزیابی کمی =
	\| تکمیل =		\| تکمیل =
	\| اولویت =		\| اولویت = ب
	\| کیفیت =		\| کیفیت =
	}}		}}
	{{پایان متن}}		{{پایان متن}}

Fabbasi: اصلاح نویسه، اصلاح ارقام

2025-04-27T10:13:03Z

اصلاح نویسه، اصلاح ارقام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
			{{ویرایش}}
	{{شروع متن}}		{{شروع متن}}
	{{سوال}}		{{سوال}}
خط ۱۰:		خط ۱۱:
	* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">تاریخ حدیث، همان، ص۲۰۹–۲۱۰.</ref>		* '''اختلاف بین مسلمانان:''' تقسیم امت اسلام به فرقه‌های مختلف و خصوصاً به دو فرقه مهم شیعه و سنی به خاطر این است که با منع حدیث فضائل اهل بیت بر بسیاری پوشیده ماند و به مسیری غیر از مسیر حق سرازیر شدند.<ref name=":0">تاریخ حدیث، همان، ص۲۰۹–۲۱۰.</ref>

	* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ به نقل از طبقات ابن سعد، ج۵، ص۱۴۰.</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=~~1376~~\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>		* '''از بین رفتن احادیث فراوان:''' در اثر جلوگیری از نقل و تدوین حدیث، روایات زیادی به دست فراموشی سپرده شد، بلکه به عمد، روایات را از بین بردند تا به دست کسی نرسد؛ مثلا ابوبکر ۵۰۰ حدیث نبوی را سوزاند.<ref name=":1">ابوعبدالله شمس الدین الذهبی، تذکره الحفاظ، مکه، مکتبه الحرم المکی، ۱۳۷۴ق، ج۱، ص۵.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|تاریخ=1376\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۴۹\|مکان=قم}}</ref> و نیز عمر از مردم خواست تا هر حدیثی که دارند بیاورند، وقتی آوردند دستور داد آنها را بسوزانند.<ref>محمود، ابوریه، اضواء علی السنه المحمدیه، بی جا: دارالکتاب الاسلامی، بی تا، ص۴۷ به نقل از طبقات ابن سعد، ج۵، ص۱۴۰.</ref> یکی از صحابه نیز کتابی را که در فضایل اهل بیت(ع) نوشته شده بود، در آب شست و از بین برد.<ref>صائب، عبدالحمید، تاریخ السنه النبویه ثلاثون عاما بعد النبی(ص)، بی جا، بی تا، ص۲۳.</ref><ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=تدوین السنه الشریفه\|سال=۱۳۷۶\|نام=محمد حسین\|نام خانوادگی=حسینی جلالی\|ناشر=مکتب الاعلام الاسلامی\|صفحه=۴۱۲\|مکان=قم}}</ref>

	* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=2\|صفحه=~~262~~}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، همان، ج۲، ص51.</ref>		* '''رواج اسرائیلیات:''' انسان کنج‌کاو است و همیشه دنبال چیزهای تازه است و خلفا به این اصل توجه داشتند و برای پر کردن جای خالی سخنان ناب نبوی(ص)، به افرادی از علمای اهل کتاب مانند تمیم داری و کعب الاحبار که پس از انتشار اسلام برای پیگیری اهداف خود اظهار اسلام کرده بودند، میدان سخنوری دادند.<ref>{{یادکرد کتاب\|عنوان=معالم المدرستین\|نام=مرتضی\|نام خانوادگی=عسکری\|جلد=۲\|صفحه=۲۶۲}}</ref> در زمان عمر هر هفته سخنران قبل از خطبه‌های نماز جمعه تمیم‌داری بود که در زمان عثمان مدت آن دو برابر شد و در زمان معاویه این قبیل افراد در دربار او زیاد شدند و بدین ترتیب روایات خرافی(اسرائیلیات) را در بین مسلمانان رواج دادند و بر فرهنگ اهل سنت تأثیر زیادی گذاشتند که اعتقاد به جسمانیت خدا، صدور گناه از انبیاء و … از نمونه‌های این اثر گذاری است.<ref>عسکری، مرتضی، معالم المدرستین، همان، ج۲، ص51.</ref>

	* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>~~رک:~~ اضواء علی السنه المحمدیه، همان، ص۱۱۸. تاریخ حدیث، همان، ص۲۱۱–۲۱۲.</ref><ref name=":1" />		* '''دست‌اندازی در روایات:''' دوران منع تدوین حدیث مایه لغزش‌هایی چون فراموشی، اشتباه، جابجایی عبارت و … شد. افزون بر آن، دشمنان اسلام نیز دست به کار شدند و برای مخدوش کردن چهره اسلام به تحریف و بلکه جعل احادیث دست زدند و این امر باعث شد خواسته یا ناخواسته روایات تحریف شده و جعلی به حوزه روایات راه یابد و بعد از آزاد شدن تدوین حدیث به سرعت در بین مسلمانان منتشر شود.<ref>اضواء علی السنه المحمدیه، همان، ص۱۱۸. تاریخ حدیث، همان، ص۲۱۱–۲۱۲.</ref><ref name=":1" />

	* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref><ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref>		* '''بیشتر شدن وضع حدیث:''' منع تدوین باعث بیشتر شدن جعل حدیث گردید، البته این کار تنها در پی منع تدوین حدیث نیست و حتی اگر هم آن منع صورت نمی‌گرفت، باز وضع حدیث منتفی نمی‌شد چنان‌که در زمان خود پیامبر(ص) نیز برخی احادیثی را جعل می‌کردند و به پیامبر(ص) نسبت می‌دادند. علی(ع) در این باره می‌فرماید: {{متن عربی\|وَ قَدْ كُذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ عَلَى عَهْدِهِ حَتَّى قَامَ خَطِيباً فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ كَثُرَتْ عَلَيَّ الْكَذَّابَةُ فَمَنْ كَذَبَ‏ عَلَيَ‏ مُتَعَمِّداً فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ\|ترجمه=در روزگار پیامبر آنقدر دروغ به آن حضرت نسبت داده شد تا این‌که ایستاد و خطبه خواند و فرمود: دروغ‌ها بر من زیاد شده است؛ هر کسی از دانسته به من دروغ نسبت دهد جایگاه او پر از آتش است.}} <ref>دشتی، محمد، نهج‌البلاغه قم، پارسایان، چاپ دوم، ۱۳۷۹، ص۳۳۰، خ ۲۱۰.</ref><ref>كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۶۲.</ref>